KNX plannen in PlanElec en documenteren voor de keuring

PlanElec documenteert de elektrische kant van een KNX-installatie: busvoeding en actor als modules in de verdeelkast, elk bezet actorkanaal met zijn belasting en elk bedienpunt op het situatieplan. U hebt daarvoor een project met een getekend grondplan, een verdeelkast en stroomkringen nodig; het resultaat zijn eendraadschema, situatieplan en PDF-export waarop voeding, actor en de OUT- en KNX IN-kanalen zichtbaar zijn. Wat PlanElec niet doet: fysieke adressen, groepsadressen, parametrering, programmering of een .knxproj-import. Dat blijft het werk van de ETS; deze handleiding behandelt die technische afbakening rechtstreeks.

KNX als automatiseringssysteem in het project activeren

Open het onderdeel Project en daarin Project-metadata bewerken. In het blok Klant staat het veld Gebouwautomatisering met twee waarden: Geen / conventioneel en KNX. Kies KNX.

Dit is een projecteigenschap, geen algemene instelling: ze geldt voor dit ene project en kunt u op elk moment terugdraaien. U ziet dat het gelukt is doordat in de modulepalet van de verdeelkast de rij KNX-domotica verschijnt. Zolang Geen / conventioneel aanstaat, zijn de twee KNX-modules noch in het palet, noch via de zoekfunctie bereikbaar.

Drukknoppen op het situatieplan plaatsen

Ga naar het Situatieplan. In het toestelpalet staat onder Schakelen & bedienen het gereedschap Drukknop. Plaats daarmee elk bedienpunt op zijn werkelijke plaats — ook meerdere drukknoppen voor hetzelfde lichtpunt.

Twee zaken zijn hierbij van belang:

• Het gereedschap Drukknop is los van de KNX-keuze beschikbaar. Een drukknop is in PlanElec eerst een gewoon bedientoestel; pas de toewijzing aan een actorkanaal maakt er een KNX-bedienpunt van.
• Een drukknop telt in de belastingsbalans voor 0 W. Hij hangt aan de bus en voert geen belastingsstroom; hij weegt dus niet mee in fasebalans of spanningsvalberekening.

Koppel drukknoppen en de te schakelen lichtpunten daarna net als elk ander toestel aan een stroomkring — zie Schakelketens, stroomkringen en kabelroutes bewerken. Dat is geen formaliteit: de kanaaltoewijzing in de volgende stap veronderstelt dat belasting en drukknop al onder een beveiliging tegen overstroom hangen.

Busvoeding en actor in de verdeelkast plaatsen

Ga naar de Verdeelkast. In het modulepalet vindt u in de rij KNX-domotica twee fabrikantonafhankelijke modules:

Sleep de variant in een vrije sleuf — of selecteer ze en plaats ze daarna. De KNX-rij blijft ook zichtbaar wanneer Alle modules tonen (sturing, KNX, Shelly, toebehoren) niet is aangevinkt.

Beide modules hebben een automaat of een verliesstroomautomaat boven zich nodig. Dat is de voorwaarde waaronder PlanElec ze überhaupt op het eendraadschema tekent. Hangt een van de twee rechtstreeks aan de hoofdschakelaar of aan een zuivere differentieelschakelaar, dan geldt de module als niet-weergeefbaar en blokkeert ze met de bevinding Controleer of verwijder niet-weergeefbare kastmodules de definitieve indiening.

Actorkanalen benoemen en belastingen toewijzen

Selecteer de geplaatste KNX-actor. In het rechterpaneel verschijnt het blok KNX-kanalen met vier instellingen en daaronder één blok per kanaal.

1. Functie — Schakelen of Rolluik. De functie bepaalt welke verbruikers überhaupt toewijsbaar zijn: bij Schakelen zijn dat lichtverbruikers, bij Rolluik rolluikmotoren. Een wijziging van de functie maakt alle bestaande belastingstoewijzingen van deze actor los. Leg de functie dus eerst vast.
2. Kanaalvoorvoegsel — het naamdeel vóór het volgnummer, standaard CH. Toegelaten zijn maximaal acht tekens uit A–Z, 0–9, _ en -; kleine letters worden omgezet naar hoofdletters. Met voorvoegsel LI krijgt u de kanalen LI1, LI2 enzovoort. Dit is de aanduiding die later op het eendraadschema verschijnt — kies ze zo dat ze over vijf jaar nog leesbaar is.
3. Kanalen — 4, 8, 12 of 16. Bij verkleinen worden de toewijzingen van de wegvallende kanalen losgemaakt; de kanalen daaronder houden hun bezetting.
4. Stroom/kanaal — 6, 10 of 16 A. Deze waarde is de bovengrens waartegen PlanElec de toegewezen belasting toetst.

Wijs daarna per kanaal onder Belasting een verbruiker toe. De keuzelijst bevat alle passende verbruikers van het project, niet alleen die van deze kast. Niet toegewezen maakt de toewijzing weer ongedaan.

Wat PlanElec bij een toewijzing op de achtergrond doet: de verbruiker wordt onder de actor gehangen, de actor zelf onder de beveiliging van die verbruiker geplaatst en de nodige kabel aangemaakt. Het kanaal wordt zo de zichtbare schakel tussen beveiliging en belasting.

Mislukt een toewijzing, dan verschijnt de melding Deze toewijzing is niet mogelijk. Controleer het beveiligingstraject, apparaattype en bestaande kanaaltoewijzing. De drie gebruikelijke oorzaken zijn precies die: de verbruiker hangt aan geen enkele overstroombeveiliging, zijn type past niet bij de gekozen actorfunctie, of hij is al aan een ander kanaal toegewezen — ook aan een kanaal van een andere actor.

Bedienpunten aan de KNX IN-kanalen toewijzen

In hetzelfde kanaalblok staat naast Belasting het veld Drukknop. Het toont alle in het project geplaatste drukknoppen. Wijs aan elk bezet kanaal het bedienpunt toe dat het moet aansturen.

Ook hier geldt: een drukknop kan aan één kanaal hangen. Moeten twee bedienpunten hetzelfde lichtpunt schakelen — in een conventionele installatie de wisselschakeling —, dan beeldt PlanElec vandaag maar één daarvan als kanaaltoewijzing af. Het tweede blijft een geplaatst, aan een stroomkring gekoppeld bedientoestel zonder kanaalverband en levert een waarschuwing op, geen fout.

Een openstaande drukknoptoewijzing blokkeert de export niet. Een openstaande belastingstoewijzing wel — zie verderop.

De weergave op het eendraadschema controleren

Ga naar het Eendraadschema. Daar verschijnen:

Alleen bezette kanalen worden getekend. Een actor met zestien kanalen en drie toewijzingen levert drie kanaalgroepen op, geen zestien. De legende vermeldt daarbij KNX-voeding, KNX-actor en Drukknop / KNX-bedienpunt.

Eén punt valt hier geregeld op: verbruikers die uit het grondplan zijn ontstaan, dragen hun aansluitvermogen in de modus Auto en hebben in het datamodel nog geen vaste waarde. Voor KNX-belastingen volstaat dat niet. Selecteer de verbruiker op het eendraadschema en zet in het eigenschappenpaneel Vermogen (W) — alleen al het omschakelen tussen Auto en Eigen invoer legt de waarde vast.

Bevindingen wegwerken vóór de definitieve indiening

PlanElec controleert de KNX-configuratie apart, naast de AREI-zelfcontrole. De bevindingen verschijnen in het onderdeel Export, samengebracht onder Vervolledig de KNX-voeding, beveiliging en kanaaltoewijzingen.

Over de kanaaloverbelasting: PlanElec rekent het toegewezen aansluitvermogen bij 230 V om naar een stroom en vergelijkt die met Stroom/kanaal. Een belasting van 2.000 W op een kanaal van 6 A geeft ongeveer 8,7 A en is dus een fout.

Over de open belastingstoewijzing: een verbruiker die ooit aan een kanaal hing, blijft intern als KNX-gestuurd gemarkeerd. Zet u zijn toewijzing op Niet toegewezen en laat u dat zo, dan meldt PlanElec hem als open belastingstoewijzing. Dat is bedoeld: een belasting die als KNX-gestuurd gepland was en nu aan geen enkel kanaal hangt, is op het schema niet meer traceerbaar.

Conceptdocumenten en definitieve indiening uit elkaar houden

In het onderdeel Export bestaan twee niveaus:

• Conceptdocumenten blijven ook bij onvolledige KNX-gegevens beschikbaar. Ze dragen de conceptvermelding en dienen om af te stemmen, niet om voor te leggen.
• Definitieve indiening vraagt bovendien: een uitgevoerde validatie zonder fouten, geen niet-weergeefbare kastmodules, geen KNX-foutbevinding en een bevestigd Eendraadschema nagekeken.

Openstaande waarschuwingen — ook de open drukknoptoewijzing — blokkeren de definitieve indiening niet. Ze worden geteld en blijven uw beslissing. De details over documenttypes, pagina-indeling en dossier staan in Documenten exporteren.

Wat PlanElec vandaag niet doet voor KNX

Deze grenzen zijn bewust gesteld en worden pas verlegd samen met werkelijk opgeleverde functies:

• geen fysieke KNX-adressen en geen toestelidentificaties
• geen groepsadressen en geen matrix van communicatieobjecten
• geen lijn- of gebiedstopologie van de bus
• geen parametrering, programmering of busdiagnose
• geen vervanging van de ETS, geen import en geen export van .knxproj
• geen beoordeling van de buslijn: lengte van de streng, aantal deelnemers en de dimensionering van de voeding tegenover de werkelijke buslast toetst PlanElec niet
• geen controle van de bedieningslogica: een drukknop op het verkeerde kanaal is formeel in orde
• ondersteunde belastingen zijn lichtverbruikers en rolluikmotoren; andere verbruikstypes zijn niet aan een kanaal toe te wijzen
• geen garantie van AREI-conformiteit — de zelfcontrole is oriënterend, de officiële beoordeling ligt bij een erkend organisme

Voor de keuring blijft doorslaggevend wat het AREI vraagt: op het eendraadschema krijgen lichtpunten, contactdozen en sturingseenheden een nummer in de volgorde waarin ze in de elementaire stroombaan voorkomen; op het situatieplan worden schakelaars en sturingseenheden gekenmerkt door de letter van hun stroombaan en het nummer van het lichtpunt of toestel dat ze bedienen (onderafdeling 3.1.2.1., punt a.). Een KNX-drukknop is zo'n sturingseenheid — de koppeling „deze drukknop bedient dat lichtpunt" hoort dus in de keuringsdocumenten en niet alleen in de ETS.

Verwante gidsen

• Schakelketens, stroomkringen en kabelroutes bewerken
• Elektrische symbolen plaatsen en met de topologie verbinden
• Documenten exporteren
• Wat de AREI-zelfcontrole controleert