Overspanningsbeveiliging volgens het AREI — Wat u moet weten
Het AREI schrijft algemene overspanningsbeveiliging voor (Art. 4.5.1), zonder een concreet SPD-type te verplichten. Ontdek wat het AREI werkelijk regelt.
Overspanningsbeveiliging in het AREI
Het AREI schrijft in Art. 4.5.1 als algemeen principe voor dat personen en goederen beschermd moeten worden tegen de schadelijke gevolgen van overspanningen — onder andere door atmosferische verschijnselen en schakelspanningen. Een expliciete verplichting voor een specifiek SPD-toestel (bv. "Type 2") bevat het AREI echter niet. De concrete uitvoering volgt de projectspecifieke risicoanalyse en de voorschriften van de fabrikant.
Wat is een overspanningsbeveiliging?
Een SPD (Surge Protection Device) beschermt uw elektrische apparaten tegen overspanningspieken die ontstaan door blikseminslag, schakelingen in het net of andere storingen. Deze spanningspieken kunnen gevoelige elektronica zoals computers, televisies, warmtepompen en omvormers beschadigen.
| SPD-type | Bescherming tegen | Installatielocatie |
|---|---|---|
| Type 1 | Directe blikseminslag | Bij de huisaansluiting (alleen bij externe bliksembeveiliging) |
| Type 2 | Indirecte overspanning | In de verdeelkast — aanbevolen |
| Type 3 | Restoverspanning | Bij het stopcontact (fijnbescherming, optioneel) |
Waar wordt de SPD geïnstalleerd?
De SPD Type 2 wordt in de verdeelkast geïnstalleerd. Een gebruikelijke installatiemethode is na de hoofddifferentieel (aardlekschakelaar) en vóór de vertrekkende kringen:
Net → Hoofdschakelaar → Hoofddifferentieel (300mA) → SPD Type 2 → Groepsdifferentiëlen → Automaten
De SPD kan ook direct na de hoofdschakelaar, vóór de hoofddifferentieel, met een eigen voorzekering worden geïnstalleerd — afhankelijk van de fabrikantvoorschriften en het installatieconcept.
Het schema toont de echte SPD, aansluiting en beveiliging. Plaats, voorbeveiliging, leidinglengte, aardingssysteem en coördinatie volgen risicoanalyse en fabrikant; “typisch 20 A” is geen algemene AREI-regel.
Geldt dit ook voor bestaande installaties?
Er is geen universeel ja of nee. Overgangsregels, datum en omvang van latere wijzigingen en de concrete risicoanalyse moeten worden nagegaan. Sectie 4.5.1 formuleert doelen, niet “Type 2 in elke woning”. Een vakman beoordeelt bliksembeveiliging, voeding, trajecten, apparatuur en fabrikantconcept.
SPD bij zonnepanelen (PV)
Bij PV worden AC- en DC-zijde afzonderlijk beoordeeld:
- AC-zijde (wisselstroom): SPD Type 2 in de verdeelkast — zoals hierboven beschreven
- DC-zijde (gelijkstroom): SPD Type 2 bij de omvormer — beschermt modules en omvormer tegen bliksemschade. Het AREI (Hoofdstuk 7.112) verplicht voor huishoudelijke PV-installaties niet uitdrukkelijk een SPD aan de DC-zijde; een DC-SPD bij de omvormer wordt echter sterk aanbevolen volgens de regels van goed vakmanschap en de fabrikantvoorschriften, vooral bij lange DC-leidingen of bij leidingen die over het dak lopen (verhoogd blikseminslagrisico)
Belangrijk: Veel omvormers hebben al een ingebouwde DC-SPD. Controleer het datasheet van uw omvormer.
Bron en planningsgrens
Primaire bron is FOD Economie AREI/RGIE Boek 1 versie 06, vooral het beschermingsdoel in 4.5.1. Kosten hangen af van polen, afleidvermogen, bliksembeveiliging, voorbeveiliging, ruimte en aanpassing; gebruik een actuele projectofferte. PlanElec documenteert het gekozen ontwerp en biedt beperkte zelfcontrole zonder ontwerp of conformiteit te garanderen.