[{"data":1,"prerenderedAt":23700},["ShallowReactive",2],{"blog-teaser-nl":3},[4,1254,2011,3326,4430,5009,5455,5914,6348,6747,7128,7527,8087,8582,8998,9465,9926,10277,10448,10807,11011,11363,12060,12525,12791,13168,13445,14153,14427,14833,15877,16768,18054,18919,19213,19555,19747,20077,20534,20800,21055,21255,21640,21887,22088,22513,22906,23456],{"id":5,"title":6,"articleId":7,"body":8,"category":1230,"date":1231,"description":1232,"extension":1233,"lastUpdated":1231,"locale":1234,"meta":1235,"navigation":1236,"path":1237,"publishDate":1231,"readTime":1238,"refreshInterval":1239,"seo":1240,"slug":1241,"stem":1242,"tags":1243,"__hash__":1253},"blog\u002Fblog\u002Fbill-of-materials-electrical.nl.md","Materiaallijst van een elektrische installatie: welke posten horen erin?","bill-of-materials-electrical",{"type":9,"value":10,"toc":1213},"minimark",[11,16,20,196,199,213,217,236,247,250,254,261,272,393,408,412,415,554,557,569,573,576,707,710,740,747,751,754,757,796,803,807,814,817,847,857,861,868,871,905,916,920,923,926,929,944,952,956,1016,1020,1035,1038,1076,1079,1090,1097,1124,1128,1135,1170,1174,1202,1208],[12,13,15],"h2",{"id":14},"welke-posten-horen-in-de-materiaallijst-van-een-elektrische-installatie","Welke posten horen in de materiaallijst van een elektrische installatie?",[17,18,19],"p",{},"Zeven groepen: verdeelbord, beveiligingstoestellen, leidingen, dozen, schakelaars en contactdozen, aarding, klein materiaal. Een lijst is niet volledig omdat alle zeven titels erin staan, maar omdat elke post een herleidbare herkomst heeft — een aantal uit het plan, een regel uit het AREI of een uitdrukkelijk benoemde aanname van je bedrijf. Ontbreekt die herkomst, dan is de hoeveelheid niet controleerbaar en bij de volgende planversie ook niet meer corrigeerbaar.",[21,22,23,42],"table",{},[24,25,26],"thead",{},[27,28,29,33,36,39],"tr",{},[30,31,32],"th",{},"Postengroep",[30,34,35],{},"Typische afzonderlijke posten",[30,37,38],{},"Hoeveelheid volgt uit",[30,40,41],{},"Normanker",[43,44,45,67,89,107,128,147,175],"tbody",{},[27,46,47,51,54,57],{},[48,49,50],"td",{},"Verdeelbord",[48,52,53],{},"Kast met achterwand en deur, rijen en draagrails, afdekkingen, kamrails, eindkappen, voedingsklemmen, markering",[48,55,56],{},"Aantal modules per rij, scheiding volgens tarief",[48,58,59,63,64],{},[60,61,62],"em",{},"5.3.5.1. punten a. en c.",", ",[60,65,66],{},"3.1.3.1.",[27,68,69,72,75,78],{},[48,70,71],{},"Beveiligingstoestellen",[48,73,74],{},"Algemene lastscheidingsschakelaar, differentieelinrichtingen 300 mA en 30 mA, automaten, eventueel overspanningsafleider",[48,76,77],{},"Aantal eindstroombanen en hun toewijzing aan de differentieelgroepen",[48,79,80,63,83,63,86],{},[60,81,82],{},"5.3.5.1. punt b.",[60,84,85],{},"4.2.4.3. punt b.",[60,87,88],{},"5.2.1.2.",[27,90,91,94,97,100],{},[48,92,93],{},"Leidingen",[48,95,96],{},"Kabel per type, aderaantal en doorsnede in meter; buizen, voorbedrade buis, grondkabel",[48,98,99],{},"Kabeltracé per stroombaan plus marge",[48,101,102,63,105],{},[60,103,104],{},"3.1.2.2. punt a.",[60,106,88],{},[27,108,109,112,115,118],{},[48,110,111],{},"Dozen",[48,113,114],{},"Verbindings- en aftakdozen, inbouwdozen voor volle muur of holle wand, plafond- en wanduitlaatdozen, trekdozen",[48,116,117],{},"Aantal toestellen plus aantal aftakpunten",[48,119,120,63,122,63,125],{},[60,121,104],{},[60,123,124],{},"5.2.6.1.",[60,126,127],{},"5.3.5.2. punt a.",[27,129,130,133,136,139],{},[48,131,132],{},"Schakelaars en contactdozen",[48,134,135],{},"Sokkels, wippen en afdekkingen, afdekramen per combinatie, vochtige-ruimtevarianten met dichting",[48,137,138],{},"Aantal bedieningsplaatsen en contactdozen uit het situatieplan",[48,140,141,63,144],{},[60,142,143],{},"3.1.2.3. punt a.",[60,145,146],{},"5.3.5.2. punten a. en b.",[27,148,149,152,155,158],{},[48,150,151],{},"Aarding",[48,153,154],{},"Aardingslus, aardgeleider, aardingsonderbreker, hoofdequipotentiale geleider, bijkomende equipotentiale geleiders, aansluitklemmen",[48,156,157],{},"Omtrek van het gebouw, aantal vreemde geleidende delen, badkamers",[48,159,160,63,163,63,166,63,169,63,172],{},[60,161,162],{},"5.4.2.1.",[60,164,165],{},"5.4.2.2.",[60,167,168],{},"5.4.3.5.",[60,170,171],{},"5.4.4.1.",[60,173,174],{},"5.4.4.2.",[27,176,177,180,183,186],{},[48,178,179],{},"Klein materiaal",[48,181,182],{},"Bevestigingsmiddelen en beugels, klemmen, trekontlastingen, dekseltjes, markeringsmateriaal, dichtingen",[48,184,185],{},"Aanname per post — bedrijfsconventie",[48,187,188,63,191,63,194],{},[60,189,190],{},"5.2.9.5.",[60,192,193],{},"5.2.6.2. punt b.",[60,195,66],{},[17,197,198],{},"De laatste rij is bewust anders gemerkt: voor klein materiaal noemt het AREI geen hoeveelheden. Het noemt voorwaarden waaruit de posten volgen — daarover verder.",[17,200,201,202,207,208,212],{},"In dit artikel staan geen prijzen. Niet uit voorzichtigheid, maar omdat een prijsvork zonder benoemde bron en datum na één kwartaal fout is en toch verder geciteerd wordt. Voor de kostenkant: ",[203,204,206],"a",{"href":205},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fkosten-elektriciteitsplan","Wat kost een elektriciteitsplan?"," en ",[203,209,211],{"href":210},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fkostenvergelijking-zelf-vs-elektricien","Kostenvergelijking: zelf tekenen of elektricien",".",[12,214,216],{"id":215},"is-een-materiaallijst-verplicht-volgens-het-arei","Is een materiaallijst verplicht volgens het AREI?",[17,218,219,220,224,225,228,229,232,233,212],{},"Nee. Het AREI kent de materiaallijst enkel als ",[221,222,223],"strong",{},"toegelaten bijlage"," bij het dossier: „De schema's, plannen en documenten kunnen worden aangevuld met documenten die op een meer gedetailleerde wijze de verschillende kenmerken van het elektrisch materieel en\u002Fof de producten bevatten\" (",[60,226,227],{},"onderafdeling 3.1.2.1. punt c.","). Het woord is ",[60,230,231],{},"kunnen",", niet ",[60,234,235],{},"moeten",[17,237,238,239,242,243,246],{},"Verplicht zijn voor een nieuwe huishoudelijke installatie het eendraadschema en het situatieplan, opgesteld door de verantwoordelijke van de uitvoering van het werk (",[60,240,241],{},"onderafdeling 3.1.2.1. punt a.","). Voeg je de materiaallijst als bijlage toe, dan deelt ze het lot van die bijlagen: ze wordt geactualiseerd en ter plaatse ter beschikking gehouden van iedereen die gemachtigd is tot toezicht, controle, onderhoud, herstelling of omvorming (",[60,244,245],{},"onderafdeling 3.1.2.1. punt d.",").",[17,248,249],{},"Praktisch gevolg: de materiaallijst is een werkinstrument voor calculatie en bestelling, geen keuringsdocument. De keurder merkt haar afwezigheid niet op. Hij merkt wel op wanneer de installatie materiaal bevat dat er niet hoort — en net daar werkt een nette lijst op vooruit, omdat ze de keuze vooraf vastlegt.",[12,251,253],{"id":252},"welke-gegevens-moet-het-plan-bevatten-om-de-hoeveelheden-te-laten-kloppen","Welke gegevens moet het plan bevatten om de hoeveelheden te laten kloppen?",[17,255,256,257,260],{},"Het eendraadschema levert bijna de volledige postenlijst, maar niet de belangrijkste hoeveelheid. ",[60,258,259],{},"Onderafdeling 3.1.2.2. punt a."," eist ten minste: type, doorsnede en aantal geleiders van elke elektrische leiding, de plaatsingswijze, type en kenmerken van de differentieelstroombeschermingsinrichtingen, type en kenmerken van de beschermingsinrichtingen tegen overstroom, de schakelaars, de verbindingsdozen, de aftakdozen, de contactdozen, de lichtpunten, de vaste machines en toestellen en de bronnen.",[17,262,263,264,267,268,271],{},"Dat is een opvallend volledige opsomming — en ze bevat ",[221,265,266],{},"geen lengte",". De lengte van de elektrische leidingen wordt alleen geëist voor niet-huishoudelijke installaties (",[60,269,270],{},"onderafdeling 3.1.2.2. punt b.","). In de woningbouw staat de bepalende invoerwaarde voor de kabelhoeveelheid dus in geen enkel verplicht document.",[21,273,274,287],{},[24,275,276],{},[27,277,278,281,284],{},[30,279,280],{},"Hoeveelheid in de lijst",[30,282,283],{},"Invoerwaarde",[30,285,286],{},"Staat in een verplicht document?",[43,288,289,307,321,333,345,357,372,383],{},[27,290,291,294,297],{},[48,292,293],{},"Aantal contactdozen",[48,295,296],{},"Contactdozen in schema en situatieplan",[48,298,299,300,63,303,306],{},"ja (",[60,301,302],{},"3.1.2.2. a.",[60,304,305],{},"3.1.2.3. a.",")",[27,308,309,312,315],{},[48,310,311],{},"Aantal schakelaars",[48,313,314],{},"Schakelaars in het schema, hun plaats op het plan",[48,316,299,317,63,319,306],{},[60,318,302],{},[60,320,305],{},[27,322,323,326,329],{},[48,324,325],{},"Aantal dozen",[48,327,328],{},"Verbindings- en aftakdozen in het schema",[48,330,299,331,306],{},[60,332,302],{},[27,334,335,338,341],{},[48,336,337],{},"Aantal automaten",[48,339,340],{},"Aantal eindstroombanen",[48,342,299,343,306],{},[60,344,302],{},[27,346,347,350,353],{},[48,348,349],{},"Kabeltype en doorsnede",[48,351,352],{},"Type, doorsnede, aderaantal per leiding",[48,354,299,355,306],{},[60,356,302],{},[27,358,359,364,367],{},[48,360,361],{},[221,362,363],{},"Kabellengte in meter",[48,365,366],{},"Tracé langs muren, zones en verdiepingen",[48,368,369],{},[221,370,371],{},"nee — enkel bij niet-huishoudelijke installaties",[27,373,374,377,380],{},[48,375,376],{},"Aardingsmateriaal",[48,378,379],{},"Omtrek van het gebouw, aantal vreemde geleidende delen",[48,381,382],{},"nee — volgt uit hoofdstuk 5.4, niet uit het schema",[27,384,385,387,390],{},[48,386,179],{},[48,388,389],{},"Plaatsingswijze, bevestigingsafstanden, aansluitwijze",[48,391,392],{},"nee — bedrijfsconventie",[17,394,395,396,399,400,403,404,212],{},"Het situatieplan draagt de ",[221,397,398],{},"plaats"," van diezelfde toestellen, niet hun aantal of lengte (",[60,401,402],{},"onderafdeling 3.1.2.3. punt a.","). De kabelhoeveelheid ontstaat er pas uit zodra een tracé getekend is; de systematiek staat in ",[203,405,407],{"href":406},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fkabelwegen-en-kabellengtes-bepalen","Kabeltracés en kabellengtes",[12,409,411],{"id":410},"hoeveel-beveiligingstoestellen-heb-ik-nodig-en-waaruit-volgt-dat-aantal","Hoeveel beveiligingstoestellen heb ik nodig — en waaruit volgt dat aantal?",[17,413,414],{},"Niet uit ervaring, maar uit vier regels die samen het aantal modules in het bord bepalen. Dit is het deel van de materiaallijst dat het AREI het sterkst stuurt.",[21,416,417,430],{},[24,418,419],{},[27,420,421,424,427],{},[30,422,423],{},"Regel",[30,425,426],{},"Vindplaats",[30,428,429],{},"Gevolg voor de hoeveelheid",[43,431,432,444,456,468,484,500,516,528,541],{},[27,433,434,437,441],{},[48,435,436],{},"Hoofdverdeelbord met een algemene lastscheidingsschakelaar; huishoudelijk niet minder dan 40 A",[48,438,439],{},[60,440,82],{},[48,442,443],{},"1 post, toegekende stroom niet lager dan 40 A",[27,445,446,449,453],{},[48,447,448],{},"Aan de oorsprong van de installatie ten minste één differentieelinrichting van hoogstens 300 mA, met scheidingsfunctie",[48,450,451],{},[60,452,85],{},[48,454,455],{},"ten minste 1 post 300 mA",[27,457,458,461,465],{},[48,459,460],{},"Onmiddellijk daarna ten minste één inrichting met hoge of zeer hoge gevoeligheid, waarop contactdozen, verlichting, badkamer, wasmachine, droogkast en vaatwasser aangesloten worden",[48,462,463],{},[60,464,85],{},[48,466,467],{},"ten minste 1 post 30 mA",[27,469,470,477,481],{},[48,471,472,473,476],{},"Hoogstens ",[221,474,475],{},"acht eindstroombanen"," per zo'n differentieelinrichting",[48,478,479],{},[60,480,85],{},[48,482,483],{},"vanaf de negende betrokken stroombaan een bijkomende 30 mA-inrichting",[27,485,486,492,497],{},[48,487,472,488,491],{},[221,489,490],{},"acht contactdozen"," per eindstroombaan",[48,493,494],{},[60,495,496],{},"5.3.5.2. punt b.",[48,498,499],{},"vanaf het negende stopcontact een extra stroombaan met automaat en kabel",[27,501,502,509,513],{},[48,503,504,505,508],{},"Ten minste ",[221,506,507],{},"twee afzonderlijke verlichtingsstroombanen"," bij meer dan twee ruimten",[48,510,511],{},[60,512,496],{},[48,514,515],{},"minimaal 2 lichtkringen",[27,517,518,521,525],{},[48,519,520],{},"Afzonderlijke stroombaan per toestel vanaf 2600 W en voor wasmachine, vaatwasser, droogkast, elektrisch fornuis, kookplaat en oven",[48,522,523],{},[60,524,88],{},[48,526,527],{},"1 stroombaan, 1 beveiliging en 1 kabel per genoemd toestel",[27,529,530,533,538],{},[48,531,532],{},"Differentieelinrichtingen in huishoudelijke installaties ten minste type A; aan de oorsprong ten minste 40 A nominale stroom",[48,534,535],{},[60,536,537],{},"5.3.5.3. punt a.",[48,539,540],{},"sluit type AC uit en legt een ondergrens op de bouwgrootte",[27,542,543,546,551],{},[48,544,545],{},"Beveiligings- en bedieningstoestellen van verschillende tarieven op afzonderlijke panelen op ten minste 10 cm of in aparte borden",[48,547,548],{},[60,549,550],{},"5.3.5.1. punt c.",[48,552,553],{},"vergroot de kast of dwingt een tweede af",[17,555,556],{},"Die ketting verklaart waarom materiaallijsten die uit een ruimtetelling ontstaan bijna altijd te krap zijn: het aantal contactdozen bepaalt niet alleen de contactdoosposten, maar via de achtregel ook het aantal stroombanen, dus het aantal automaten, het aantal kabels en uiteindelijk de bouwgrootte van de kast.",[17,558,559,560,564,565,212],{},"Welke toestellen een eigen kring vragen staat in ",[203,561,563],{"href":562},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Feigen-stroomkring-verplicht-toestellen","Welke toestellen een eigen stroomkring nodig hebben","; de bordindeling zelf in ",[203,566,568],{"href":567},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fverdeelkast-plannen-opbouw","Verdeelkast plannen",[12,570,572],{"id":571},"welk-aardingsmateriaal-wordt-stelselmatig-vergeten","Welk aardingsmateriaal wordt stelselmatig vergeten?",[17,574,575],{},"Het meeste ervan. Aarding staat in het eendraadschema als één symbool, maar in de materiaallijst als zes tot tien posten met voorgeschreven minimumdoorsneden. Die doorsneden zijn cijfers uit het reglement, niet uit de catalogus.",[21,577,578,590],{},[24,579,580],{},[27,581,582,585,588],{},[30,583,584],{},"Post",[30,586,587],{},"Voorgeschreven minimum",[30,589,426],{},[43,591,592,605,618,631,644,657,669,681,694],{},[27,593,594,597,600],{},[48,595,596],{},"Aardingslus in de fundering",[48,598,599],{},"ten minste 35 mm² geometrische doorsnede, volle geleider of zeven samengeslagen draden, zonder lassen",[48,601,602],{},[60,603,604],{},"5.4.2.1. punten b.1.3. en b.1.2.",[27,606,607,610,613],{},[48,608,609],{},"Metaal van de aardingslus",[48,611,612],{},"blank gehard elektrolytisch koper of verlood koper",[48,614,615],{},[60,616,617],{},"5.4.2.1. punt b.1.4.",[27,619,620,623,626],{},[48,621,622],{},"Bevestiging van de aardingslus",[48,624,625],{},"uitsluitend koper of materiaal zonder corrosieve werking",[48,627,628],{},[60,629,630],{},"5.4.2.1. punt b.1.5.",[27,632,633,636,639],{},[48,634,635],{},"Bijkomende aardelektrode, horizontaal",[48,637,638],{},"ten minste 35 mm², diepte ten minste 0,80 m, minimumlengte 15 m",[48,640,641],{},[60,642,643],{},"5.4.2.1. punt b.3.",[27,645,646,649,652],{},[48,647,648],{},"Bijkomende aardelektrode, staaf of pen",[48,650,651],{},"minimumlengte 1,50 m, waarvan ten minste 1,50 m ingedreven onder het peil −0,60 m",[48,653,654],{},[60,655,656],{},"5.4.2.1. punt b.4.1.",[27,658,659,662,665],{},[48,660,661],{},"Aardgeleider",[48,663,664],{},"16 mm² koper met corrosiewerende bekleding, anders 25 mm² koper, 50 mm² bij aluminium of staal",[48,666,667],{},[60,668,165],{},[27,670,671,674,677],{},[48,672,673],{},"Aardingsonderbreker",[48,675,676],{},"klem of strip die enkel met gereedschap losgemaakt kan worden",[48,678,679],{},[60,680,168],{},[27,682,683,686,689],{},[48,684,685],{},"Hoofdequipotentiale geleider",[48,687,688],{},"halve doorsnede van de grootste beschermingsgeleider, minimaal 6 mm² koper, mag beperkt tot 25 mm²",[48,690,691],{},[60,692,693],{},"5.4.4.1. punt a.",[27,695,696,699,702],{},[48,697,698],{},"Bijkomende equipotentiale geleiders",[48,700,701],{},"ten minste 2,5 mm² mechanisch beschermd, 4 mm² onbeschermd",[48,703,704],{},[60,705,706],{},"5.4.4.2. punt a.",[17,708,709],{},"Drie punten die in calculaties ontbreken:",[711,712,713,724,734],"ul",{},[714,715,716,719,720,723],"li",{},[221,717,718],{},"De aardingslus is werfmateriaal, geen elektromateriaal."," Ze is vereist bij elk nieuw gebouw waarvan de bodem van de funderingssleuf op ten minste 60 cm diepte ligt (",[60,721,722],{},"5.4.2.1. punt b.1.1.","), en ze wordt geplaatst voordat iemand aan stopcontacten denkt. Wie de elektromateriaallijst pas na de ruwbouw opmaakt, heeft die post structureel niet meer in beeld.",[714,725,726,729,730,733],{},[221,727,728],{},"De uiteinden blijven bereikbaar"," (",[60,731,732],{},"5.4.2.1. punt b.1.6.","). Dat is een uitvoeringseis met een materiaalgevolg: put, deksel, aanduiding.",[714,735,736,739],{},[221,737,738],{},"De hoofdequipotentiale verbinding is geen enkele klem",", maar één geleider per vreemd geleidend deel — water, gas, verwarming — met een aansluitklem aan de betrokken leiding. De hoeveelheid volgt uit de technieken, niet uit het elektroplan.",[17,741,742,743,212],{},"Welk aardingsstelsel geldt behandelt ",[203,744,746],{"href":745},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Faarding-tt-tns-belgie","Aarding TT of TN-S",[12,748,750],{"id":749},"waarom-ontbreken-verbindingsdozen-en-inbouwdozen-zo-vaak-in-de-lijst","Waarom ontbreken verbindingsdozen en inbouwdozen zo vaak in de lijst?",[17,752,753],{},"Omdat ze in je hoofd bij de kabel horen en in de catalogus bij het toebehoren — terwijl het AREI ze uitdrukkelijk als eigen onderdelen benoemt.",[17,755,756],{},"Vier regels maken ze onvermijdelijk:",[711,758,759,769,778,787],{},[714,760,761,764,765,768],{},[221,762,763],{},"Verbindingen mogen enkel op bepaalde plaatsen liggen:"," in schakel- en verdeelborden, in verbindings- of aftakdozen, aan de klemmen van schakelaars of contactdozen, of in voldoende grote plafonddozen waaraan verlichtingstoestellen hangen (",[60,766,767],{},"onderafdeling 5.2.6.1.","). Elke aftakking op het plan is dus een materiaalpost.",[714,770,771,729,774,777],{},[221,772,773],{},"In buizen zijn verbindingen verboden",[60,775,776],{},"onderafdeling 5.2.9.3. punt f.","). Wie een tracé zonder doos tekent, tekent een niet-toegelaten uitvoering.",[714,779,780,729,783,786],{},[221,781,782],{},"In verbindings-, aftak- en trekdozen blijven de geleiders bereikbaar; T-stukken en bochten zijn verboden",[60,784,785],{},"onderafdeling 5.2.9.3. punt i.2.","). Dat sluit de kleinst mogelijke doos uit en werkt door op de bouwgrootte, dus op de prijs.",[714,788,789,729,792,795],{},[221,790,791],{},"In muren ingebouwde contactdozen zitten in metalen dozen of in dozen uit isolerend materiaal",[60,793,794],{},"onderafdeling 5.3.5.2. punt a.","). De inbouwdoos is dus geen optie maar verplicht materiaal — één per inbouwpunt, en in een holle wand een ander type dan in metselwerk.",[17,797,798,799,802],{},"Daarbij komt: verbindingsdozen en aftakdozen behoren tot de verplichte inhoud van het eendraadschema (",[60,800,801],{},"onderafdeling 3.1.2.2. punt a.","). Een schema zonder die dozen is onvolledig — en een materiaallijst die daaruit wordt afgeleid ook.",[12,804,806],{"id":805},"hoeveel-kabelreserve-moet-ik-inrekenen","Hoeveel kabelreserve moet ik inrekenen?",[17,808,809,810,813],{},"Over de ",[221,811,812],{},"hoogte"," van een marge zegt het AREI niets — geen percentage, geen reservelengte, geen snijverliesfactor. Elk cijfer dat je gebruikt is een conventie van je bedrijf en hoort als zodanig in het rekenblad.",[17,815,816],{},"Wat het reglement wél vastlegt, zijn de voorwaarden waaruit een reserve volgt:",[711,818,819,825,831,841],{},[714,820,821,822,246],{},"Aansluitingen op toestellen mogen niet aan trek- en wringkrachten blootgesteld worden (",[60,823,824],{},"onderafdeling 5.2.6.2. punt b.",[714,826,827,828,246],{},"Bij verticale delen mogen trekkrachten door het eigen gewicht niet op de aansluitklemmen inwerken (",[60,829,830],{},"onderafdeling 5.2.9.5.",[714,832,833,834,837,838,246],{},"In buizen moet het ",[221,835,836],{},"te allen tijde"," mogelijk blijven geleiders of kabels in te trekken of te verwijderen (",[60,839,840],{},"onderafdeling 5.2.9.3. punt e.",[714,842,843,844,846],{},"In dozen blijven de geleiders bereikbaar (",[60,845,785],{},"), wat zonder lus in de doos niet lukt.",[17,848,849,850,852,853,212],{},"De marge is dus geen veiligheidsopslag op een onzekere berekening, maar een materiaalpost met een doel. Wie ze forfaitair toepast, documenteert best percentage, herkomst en geldigheidsdatum mee. De herleiding van de basislengte staat in ",[203,851,407],{"href":406},"; welk begeleidend materiaal een plaatsingswijze meebrengt in ",[203,854,856],{"href":855},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fplaatsingswijzen-arei-eendraadschema","Plaatsingswijzen volgens het AREI",[12,858,860],{"id":859},"hoeveel-vrije-plaatsen-horen-in-het-verdeelbord","Hoeveel vrije plaatsen horen in het verdeelbord?",[17,862,863,864,867],{},"Het AREI schrijft ",[221,865,866],{},"geen"," vrije plaatsen voor. Een volledige tekstvergelijking van de negen delen in de Nederlandse, Franse en Duitse versie levert geen vindplaats op die een aantal vrije modules, een percentage of een minimumreserve noemt. Wie een cijfer noemt, noemt een bedrijfsconventie — wat legitiem is, zolang het zo gezegd wordt.",[17,869,870],{},"Wat het reglement in plaats daarvan eist en wat praktisch dezelfde richting uitgaat:",[711,872,873,883,889,894,899],{},[714,874,875,876,879,880,246],{},"Stroombanen worden zo aangelegd dat ze later bij toezicht, controle, onderhoud, herstelling, ",[221,877,878],{},"wijziging of uitbreiding"," identificeerbaar zijn (",[60,881,882],{},"onderafdeling 3.1.3.1.",[714,884,885,886,888],{},"Bedienings-, beschermings- en scheidingsinrichtingen zijn duidelijk, opvallend en onuitwisbaar individueel gemerkt (",[60,887,882],{},"). Markeringsmateriaal is dus een post, geen vriendelijkheid.",[714,890,891,892,246],{},"Stroombanen die vóór de hoofdschakelaar aangesloten zijn, moeten als zodanig gemerkt zijn (",[60,893,882],{},[714,895,896,897,246],{},"Elke wijziging of uitbreiding wordt op het situatieplan aangebracht, dat op ieder ogenblik de bestaande toestand weergeeft (",[60,898,241],{},[714,900,901,902,246],{},"Het materieel in het bord blijft gemakkelijk bereikbaar, in huishoudelijke installaties zonder speciale middelen (",[60,903,904],{},"onderafdeling 5.3.5.1. punt c.",[17,906,907,908,911,912,915],{},"En één kastregel die vaker over het hoofd wordt gezien dan vrije plaatsen: schakel- en verdeelborden in huishoudelijke installaties zijn van klasse I of II, ",[221,909,910],{},"voorzien van een achterwand en een deur",", uit onbrandbaar en niet-hygroscopisch materiaal; de achterwand mag tijdens de hele gebruiksduur niet weggenomen kunnen worden (",[60,913,914],{},"onderafdeling 5.3.5.1. punt a.","). Deur en achterwand zijn dus geen uitrustingsvariant.",[12,917,919],{"id":918},"waar-ligt-de-grens-tussen-materiaalkosten-en-arbeidskosten","Waar ligt de grens tussen materiaalkosten en arbeidskosten?",[17,921,922],{},"Bij de vraag of de hoeveelheid uit het plan volgt of uit de uitvoering.",[17,924,925],{},"Materiaalkosten volgen uit stuks en meters en zijn uit het model af te leiden. Arbeidskosten volgen uit tracés, ondergronden, bereikbaarheid en volgorde — grootheden die op het eendraadschema en het situatieplan helemaal niet staan. Hetzelfde stopcontact kost hetzelfde materiaal, of het nu in een holle wand of in beton komt; de inspanning verschilt een veelvoud.",[17,927,928],{},"Praktisch voor de calculatie:",[711,930,931,938,941],{},[714,932,933,934,937],{},"Een materiaallijst is ",[221,935,936],{},"geen halve offertesom",". Ze is de helft die je kunt controleren.",[714,939,940],{},"Posten die beide raken — sleuven, doorboringen, kernboringen, stelling — horen uitdrukkelijk bij de arbeidszijde, anders komen ze nergens voor.",[714,942,943],{},"De plaatsingswijze beslist over beide zijden tegelijk: ze bepaalt welk begeleidend materiaal nodig is en hoe arbeidsintensief de uitvoering wordt.",[17,945,946,947,207,949,951],{},"Cijfers over beide zijden staan in ",[203,948,206],{"href":205},[203,950,211],{"href":210},". Dit artikel herhaalt ze bewust niet: prijzen verouderen, de herleiding niet.",[12,953,955],{"id":954},"welke-calculatiefouten-maken-de-lijst-onbruikbaar","Welke calculatiefouten maken de lijst onbruikbaar?",[711,957,958,969,975,981,987,998,1004,1010],{},[714,959,960,963,964,63,966,968],{},[221,961,962],{},"Geteld per ruimte in plaats van per stroombaan."," De achtregels voor contactdozen per kring en eindstroombanen per differentieel (",[60,965,496],{},[60,967,85],{},") brengen posten voort die in geen enkele ruimtelijst voorkomen.",[714,970,971,974],{},[221,972,973],{},"Hemelsbrede afstand in plaats van kabeltracé."," Binnenshuis ligt de rechte lijn stelselmatig ver onder het werkelijke tracé — het is geen schatting maar een ondergrens.",[714,976,977,980],{},[221,978,979],{},"Nettolengtes zonder marge gebruikt."," De marge bestaat om de vier hierboven genoemde redenen, niet uit voorzichtigheid.",[714,982,983,986],{},[221,984,985],{},"Aardingsmateriaal vergeten",", omdat het in het schema één symbool is en in de planning een ruwbouwthema.",[714,988,989,992,993,995,996,246],{},[221,990,991],{},"Inbouwdozen en aftakdozen als toebehoren behandeld",", terwijl ze verplichte schema-inhoud zijn (",[60,994,104],{},") en in metselwerk dwingend (",[60,997,127],{},[714,999,1000,1003],{},[221,1001,1002],{},"Afdekramen en afdekkingen niet apart gevoerd."," Een drievoudige combinatie is één raam en drie sokkels, niet drie complete toestellen.",[714,1005,1006,1009],{},[221,1007,1008],{},"Een stroombaan zonder getekende kabel valt geruisloos weg"," en maakt de totale lengte te klein, zonder dat er een regel ontbreekt.",[714,1011,1012,1015],{},[221,1013,1014],{},"Prijzen uit een oude stand overgenomen",", zonder datum en bron te vermelden. Een hoeveelheid zonder prijs is onvolledig; een prijs zonder datum is fout.",[12,1017,1019],{"id":1018},"hoe-ontstaat-de-materiaallijst-in-planelec-en-wat-zegt-ze-niet","Hoe ontstaat de materiaallijst in PlanElec — en wat zegt ze niet?",[17,1021,1022,1023,1026,1027,1030,1031,1034],{},"Via het tabblad ",[221,1024,1025],{},"Export",". Daar staat de ",[221,1028,1029],{},"Materiaallijst"," als apart document; de knop ",[221,1032,1033],{},"Materiaaloverzicht openen"," toont ze in detail, de pdf komt uit dezelfde afleiding.",[17,1036,1037],{},"Wat het overzicht bevat:",[711,1039,1040,1063,1073],{},[714,1041,1042,1043,63,1046,63,1049,63,1052,63,1055,63,1057,63,1060,212],{},"Posten in zeven categorieën: ",[221,1044,1045],{},"Verbruikers",[221,1047,1048],{},"Materieel en sokkels",[221,1050,1051],{},"Afdekkingen en ramen",[221,1053,1054],{},"Installatiemateriaal",[221,1056,71],{},[221,1058,1059],{},"Kabel",[221,1061,1062],{},"Verdeling",[714,1064,1065,1066,207,1069,1072],{},"Twee weergaven: ",[221,1067,1068],{},"Per categorie",[221,1070,1071],{},"Per ruimte","; posten zonder ruimtetoewijzing verschijnen apart, zodat ze niet stilzwijgend verdwijnen.",[714,1074,1075],{},"Een kopregel met het aantal verbruikers, posten, stuks en de kabellengte.",[17,1077,1078],{},"Sinds de update van 16 juli 2026 splitst het overzicht contactdozen, schakelaars en geselecteerde aansluitingen op in merkonafhankelijke onderdelen — sokkels, afdekkingen, ramen en installatiedozen. Vast aangesloten toestellen bevatten aansluitdoos, klem en trekontlasting; toestelspecifiek toebehoren niet. Verdeelkasten en kamrails volgen het gemodelleerde aantal rijen en modules.",[17,1080,1081,1082,1085,1086,1089],{},"Zes ",[221,1083,1084],{},"basisaannames"," worden in het overzicht uitdrukkelijk getoond in plaats van op de achtergrond te werken. De belangrijkste voor de calculatie: kabellengtes zijn ",[221,1087,1088],{},"nettolengtes uit het model; snijverlies en installatiereserves zijn niet ingerekend."," De marge uit de vorige paragraaf zit er dus nog niet in. Even uitdrukkelijk: de inbouwdoos volgt een eenduidig gekoppelde muur; anders wordt in ruimten met een holle wand holle wand aangenomen, en anders inbouw in metselwerk.",[17,1091,1092,1093,1096],{},"Wat de lijst bewust ",[221,1094,1095],{},"niet"," doet:",[711,1098,1099,1105,1111,1117],{},[714,1100,1101,1104],{},[221,1102,1103],{},"Ze noemt geen prijzen en is geen bestelvrijgave."," Alle posten zijn merkonafhankelijk en moeten vóór bestelling naar concrete artikelen vertaald en vakkundig nagekeken worden.",[714,1106,1107,1110],{},[221,1108,1109],{},"Ze verzint geen ontbrekende hoeveelheden."," Een stroombaan zonder kabeltracé verschijnt met 0 m en de vermelding „Routing ontbreekt\", in plaats van geschat te worden. Een verdacht krappe lijst heeft meestal net die regels.",[714,1112,1113,1116],{},[221,1114,1115],{},"Ze vult geen aardingsmateriaal aan"," dat niet in het model staat. Aardingslus, aardgeleider en equipotentiale verbindingen zijn modelinhoud, geen automatische toevoeging.",[714,1118,1119,1120,1123],{},"Bij PV-installaties worden ",[221,1121,1122],{},"openstaande DC-materiaalgegevens als opmerkingen getoond"," — ontbrekende strings, moduletypes, tracélengtes — in plaats van ze te overbruggen.",[12,1125,1127],{"id":1126},"wat-de-arei-zelfcontrole-hierover-niet-doet","Wat de AREI-zelfcontrole hierover niet doet",[17,1129,1130,1131,1134],{},"De zelfcontrole beoordeelt de geplande ",[221,1132,1133],{},"installatie",", niet de volledigheid van een materiaallijst. Concreet:",[711,1136,1137,1144,1151,1157,1160],{},[714,1138,1139,1140,1143],{},"Ze controleert ",[221,1141,1142],{},"geen hoeveelheden",". Er is geen regel die meldt dat een post ontbreekt, te krap bemeten of dubbel gevoerd is.",[714,1145,1146,1147,1150],{},"Voor aarding controleert ze enkel of hoofdequipotentiale verbinding en aardelektrode ",[221,1148,1149],{},"gedocumenteerd"," zijn en of het stelsel daarbij past — niet welke doorsnede de geplaatste geleider heeft of hoeveel meter aardingslus nodig was.",[714,1152,1139,1153,1156],{},[221,1154,1155],{},"geen prijzen, geen beschikbaarheid en geen artikeltoewijzing."," Merkonafhankelijke posten blijven merkonafhankelijk.",[714,1158,1159],{},"Ze berekent de spanningsval enkel bij een volledig pad; ontbreekt een deellengte, dan meldt ze een gegevenslacune in plaats van een resultaat. Voor de materiaallijst betekent dat: de kabelhoeveelheid kan onvolledig zijn zonder dat een regel aanslaat.",[714,1161,1162,1163,1166,1167,1169],{},"Ze vervangt ",[221,1164,1165],{},"noch"," meting ",[221,1168,1165],{}," keuring. De officiële beoordeling gebeurt uitsluitend door een erkend organisme.",[12,1171,1173],{"id":1172},"verder-lezen","Verder lezen",[711,1175,1176,1181,1185,1190,1194,1198],{},[714,1177,1178],{},[203,1179,1180],{"href":406},"Kabeltracés en kabellengtes bepalen",[714,1182,1183],{},[203,1184,856],{"href":855},[714,1186,1187],{},[203,1188,1189],{"href":567},"Verdeelkast plannen: opbouw en dimensionering",[714,1191,1192],{},[203,1193,563],{"href":562},[714,1195,1196],{},[203,1197,206],{"href":205},[714,1199,1200],{},[203,1201,211],{"href":210},[17,1203,1204],{},[203,1205,1207],{"href":1206},"\u002Fnl","PlanElec openen en materiaallijst afleiden →",[17,1209,1210],{},[60,1211,1212],{},"Reglementaire basis: AREI\u002FRGIE Boek 1 V06 — onderafdelingen 3.1.2.1., 3.1.2.2., 3.1.2.3., 3.1.3.1., 4.2.4.3., 5.2.1.2. met tabel 5.1., 5.2.6.1., 5.2.6.2., 5.2.9.3., 5.2.9.5., 5.3.5.1., 5.3.5.2., 5.3.5.3., 5.4.2.1., 5.4.2.2., 5.4.3.5., 5.4.4.1. en 5.4.4.2. Doorslaggevend blijven de officiële tekst, de werkelijke toestand van de installatie en de controle door het erkend organisme.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":1216},"",2,[1217,1218,1219,1220,1221,1222,1223,1224,1225,1226,1227,1228,1229],{"id":14,"depth":1215,"text":15},{"id":215,"depth":1215,"text":216},{"id":252,"depth":1215,"text":253},{"id":410,"depth":1215,"text":411},{"id":571,"depth":1215,"text":572},{"id":749,"depth":1215,"text":750},{"id":805,"depth":1215,"text":806},{"id":859,"depth":1215,"text":860},{"id":918,"depth":1215,"text":919},{"id":954,"depth":1215,"text":955},{"id":1018,"depth":1215,"text":1019},{"id":1126,"depth":1215,"text":1127},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"guide","2026-08-31","Zeven postengroepen, hun herleiding uit eendraadschema en situatieplan, de posten die stelselmatig vergeten worden — aardingsmateriaal, dozen, kabelreserve, vrije plaatsen — en waar het AREI wél en niet een hoeveelheid vastlegt.","md","nl",{},true,"\u002Fblog\u002Fbill-of-materials-electrical.nl","13 min",12,{"title":6,"description":1232},"materiaallijst-elektrische-installatie","blog\u002Fbill-of-materials-electrical.nl",[1244,1245,1246,1247,1248,1249,1250,1251,1252],"AREI","RGIE","materiaallijst","stuklijst","calculatie","aarding","verdeelbord","eendraadschema","België","agw3-ImU3ozWR1mO6JuZZARrCqmeii9DMyQhm5NWld4",{"id":1255,"title":1256,"articleId":1257,"body":1258,"category":1230,"date":1231,"description":1996,"extension":1233,"lastUpdated":1231,"locale":1234,"meta":1997,"navigation":1236,"path":1998,"publishDate":1231,"readTime":1999,"refreshInterval":1239,"seo":2000,"slug":2001,"stem":2002,"tags":2003,"__hash__":2010},"blog\u002Fblog\u002Fcable-routes-and-lengths.nl.md","Kabeltracés en kabellengtes: hoe bepaal je de lengte van een leiding in je elektrisch plan?","cable-routes-and-lengths",{"type":9,"value":1259,"toc":1983},[1260,1264,1267,1274,1376,1379,1383,1394,1411,1414,1421,1424,1428,1431,1543,1549,1561,1565,1568,1584,1588,1595,1598,1623,1627,1646,1649,1675,1678,1682,1685,1776,1783,1786,1790,1793,1799,1804,1816,1819,1823,1830,1837,1840,1843,1869,1881,1885,1888,1941,1943,1973,1978],[12,1261,1263],{"id":1262},"hoe-bepaal-je-de-lengte-van-een-leiding-in-je-elektrisch-plan","Hoe bepaal je de lengte van een leiding in je elektrisch plan?",[17,1265,1266],{},"Niet in vogelvlucht, maar als het traject dat de kabel werkelijk aflegt: horizontaal langs de muren, verticaal aan beide uiteinden naar het toestel toe, met de omwegen rond deuren en ramen en met de marge in het bord en in de doos. De rechte lijn is geen ruwe schatting van dat traject — het is een ondergrens, en binnenshuis ligt die geregeld 30 tot 60 % onder de werkelijke waarde.",[17,1268,1269,1270,1273],{},"Dat is geen detail. De lengte is de invoerwaarde van de spanningsval en daarmee een criterium bij de keuze van de doorsnede (",[60,1271,1272],{},"onderafdeling 5.2.1.2. punt b.","), en ze is de meeteenheid van je materiaalcalculatie. Een gegokte lengte maakt beide berekeningen waardeloos, zonder dat iemand het merkt.",[21,1275,1276,1289],{},[24,1277,1278],{},[27,1279,1280,1283,1286],{},[30,1281,1282],{},"Deel van het traject",[30,1284,1285],{},"Waardoor het bepaald wordt",[30,1287,1288],{},"Waar de waarde vandaan komt",[43,1290,1291,1302,1313,1324,1336,1350,1364],{},[27,1292,1293,1296,1299],{},[48,1294,1295],{},"Horizontaal traject langs de muren",[48,1297,1298],{},"Grondplan en het toegelaten plaatsingsgabarit",[48,1300,1301],{},"meetbaar op plan",[27,1303,1304,1307,1310],{},[48,1305,1306],{},"Verticaal stuk tussen gabarit en toestel",[48,1308,1309],{},"Inbouwhoogte van het toestel ten opzichte van de horizontale baan",[48,1311,1312],{},"inbouwhoogte min hoogte van de baan",[27,1314,1315,1318,1321],{},[48,1316,1317],{},"Verticaal stuk naar de volgende bouwlaag",[48,1319,1320],{},"Verdiepingshoogte en ligging van de stijgweg",[48,1322,1323],{},"bouwplan, doorsnede",[27,1325,1326,1329,1334],{},[48,1327,1328],{},"Omweg rond deuren, ramen en muuropeningen",[48,1330,1331],{},[60,1332,1333],{},"onderafdeling 5.2.9.10. punt b.",[48,1335,1301],{},[27,1337,1338,1341,1344],{},[48,1339,1340],{},"Ingegraven traject naar het bijgebouw",[48,1342,1343],{},"Sleufverloop plus één afdaling en één opgang tot op diepte",[48,1345,1346,1347],{},"minimum 0,60 m volgens ",[60,1348,1349],{},"onderafdeling 5.2.9.2. punt a.",[27,1351,1352,1355,1358],{},[48,1353,1354],{},"Marge aan het klempunt in het bord",[48,1356,1357],{},"Klemligging, bedrading, latere wijzigbaarheid",[48,1359,1360,1361],{},"bedrijfsafspraak — ",[221,1362,1363],{},"geen norm",[27,1365,1366,1369,1372],{},[48,1367,1368],{},"Marge in de doos, schakelaar of toestel",[48,1370,1371],{},"Aansluitwijze en plaats in de behuizing",[48,1373,1360,1374],{},[221,1375,1363],{},[17,1377,1378],{},"De twee laatste regels staan er bewust zo: het AREI noemt voor marges en reservelengtes geen enkele waarde. Waarom er tóch een verplichting uit volgt, staat verderop.",[12,1380,1382],{"id":1381},"waarom-is-de-vogelvlucht-systematisch-te-kort","Waarom is de vogelvlucht systematisch te kort?",[17,1384,1385,1386,1389,1390,1393],{},"Omdat een verzonken leiding niet diagonaal mag lopen. ",[60,1387,1388],{},"Onderafdeling 5.2.9.10. punt b."," bindt elektrische leidingen die ",[221,1391,1392],{},"zonder buis"," in de muren van lokalen verzonken worden aan een vast gabarit:",[711,1395,1396,1399,1402,1405,1408],{},[714,1397,1398],{},"Het traject volgt alleen horizontale en verticale wegen; horizontale wegen in een plafond staan haaks op de verticale wanden.",[714,1400,1401],{},"Horizontale trajecten bevinden zich op 25 à 35 cm van de vloer of van het plafond, en eveneens op 25 à 35 cm boven de onderkant van de bovendrempel van het raam, voor zover ze dan minstens 25 cm onder het plafond blijven.",[714,1403,1404],{},"Verticale trajecten liggen zo dicht mogelijk in een hoek van het lokaal, of op 10 à 20 cm van de lijsten of kozijnen van de deuren.",[714,1406,1407],{},"Plaatsing buiten dit gabarit gebeurt verticaal ten opzichte van een zichtbaar toestel.",[714,1409,1410],{},"De dekkende bepleistering is niet dunner dan 0,4 cm.",[17,1412,1413],{},"Het gabarit heeft een veiligheidsdoel — wie later boort, moet weten waar niets zit — en een neveneffect op de lengte: elke diagonaal wordt een trap van een horizontaal en een verticaal stuk, en elke deuropening dwingt een boog erboven of eronder af.",[17,1415,1416,1417,1420],{},"Een doorgerekend voorbeeld. Een schakelaar ligt 6,0 m in vogelvlucht van het bord, dwars door de ruimte. Langs de muren is dat 4,2 m plus 3,6 m, dus 7,8 m. Daar komt de opgang bij van het klempunt in het bord naar de horizontale baan, zeg 0,9 m, en de afdaling van de baan naar de schakelaarhoogte van 110 cm, ongeveer 0,8 m. Samen 9,5 m — ",[221,1418,1419],{},"58 % meer dan de rechte lijn",", en dat zonder enige marge.",[17,1422,1423],{},"Bij een stopcontact valt die laatste stap bijna weg: ligt de horizontale baan op 25 à 35 cm van de vloer en het stopcontact op 30 cm, dan is de verticale afdaling nagenoeg nul. Precies daarom loont het om schakelaars en stopcontacten apart te bekijken in plaats van één forfaitair percentage op alles te leggen.",[12,1425,1427],{"id":1426},"wat-betekent-de-plaatsingswijze-voor-de-lengte","Wat betekent de plaatsingswijze voor de lengte?",[17,1429,1430],{},"Ze bepaalt of het gabarit überhaupt geldt en welke meetkundige dwang er bijkomt.",[21,1432,1433,1445],{},[24,1434,1435],{},[27,1436,1437,1440,1443],{},[30,1438,1439],{},"Plaatsingswijze",[30,1441,1442],{},"Gevolg voor het tracé",[30,1444,426],{},[43,1446,1447,1460,1473,1486,1501,1514,1527],{},[27,1448,1449,1452,1455],{},[48,1450,1451],{},"Verzonken zonder buis, in muren",[48,1453,1454],{},"Gebonden aan het gabarit; bepleistering ≥ 0,4 cm",[48,1456,1457],{},[60,1458,1459],{},"5.2.9.10. punt b.",[27,1461,1462,1465,1468],{},[48,1463,1464],{},"Verzonken in beton of cement",[48,1466,1467],{},"Dekking ≥ 3 cm; het tracé volgt bekisting en wapening, niet de kortste lijn",[48,1469,1470],{},[60,1471,1472],{},"5.2.9.10. punt a.",[27,1474,1475,1478,1481],{},[48,1476,1477],{},"Verzonken in buis",[48,1479,1480],{},"Het gabarit van 5.2.9.10 b geldt naar de letter niet; wel minimum buigstralen en de plicht om geleiders altijd te kunnen intrekken en verwijderen",[48,1482,1483],{},[60,1484,1485],{},"5.2.9.3. punt e.",[27,1487,1488,1491,1494],{},[48,1489,1490],{},"Opbouw, kabelgoot, kabelbaan",[48,1492,1493],{},"Vrijer tracé, maar trekkrachten door het eigen gewicht mogen bij verticale stukken niet op de klemmen werken",[48,1495,1496,63,1498],{},[60,1497,190],{},[60,1499,1500],{},"5.2.9.6.",[27,1502,1503,1506,1509],{},[48,1504,1505],{},"Onder lijsten en plinten",[48,1507,1508],{},"Het tracé volgt de plint, dus feitelijk de omtrek van het lokaal",[48,1510,1511],{},[60,1512,1513],{},"5.2.9.4.",[27,1515,1516,1519,1522],{},[48,1517,1518],{},"Ingegraven",[48,1520,1521],{},"Minstens 0,60 m diep, behalve bij technische onmogelijkheid ⇒ twee verticale stukken bovenop de sleuflengte",[48,1523,1524],{},[60,1525,1526],{},"5.2.9.2. punt a.",[27,1528,1529,1532,1538],{},[48,1530,1531],{},"Zeer lage spanning (ZLS)",[48,1533,1534,1537],{},[60,1535,1536],{},"Punt b."," van 5.2.9.10 is uitdrukkelijk uitgesloten — bel- en SELV-leidingen zijn niet aan het gabarit gebonden",[48,1539,1540],{},[60,1541,1542],{},"5.2.9.15. punt b.",[17,1544,1545,1546,1548],{},"De buigstralen voor ter plaatse gebogen buizen zijn concreet: niet kleiner dan tien keer de buitendiameter bij metalen buizen, acht keer bij soepele thermoplastische en vijf keer bij stijve thermoplastische buizen (",[60,1547,840],{},"). Bij een buis van 25 mm is dat 12,5 tot 25 cm straal per hoek. In een woning met een tiental richtingsveranderingen per stroombaan telt dat aan.",[17,1550,1551,1552,1556,1557,212],{},"Welke plaatsingswijze wanneer past, staat in ",[203,1553,1555],{"href":1554},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fpreflex-vs-vrije-bedrading","Preflex of vrije bedrading","; de kabeltypes zelf in ",[203,1558,1560],{"href":1559},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fxvb-vs-vob-kabel","XVB of VOB",[12,1562,1564],{"id":1563},"tel-je-de-enkele-afstand-of-heen-en-terug","Tel je de enkele afstand of heen en terug?",[17,1566,1567],{},"De enkele afstand, van het bord tot de verbruiker. De terugleider zit in de formule, niet in de invoer: eenfasig staat daar factor 2, driefasig factor √3. Wie de dubbele lengte invult, telt de terugleider twee keer en kiest de doorsnede onnodig groot.",[17,1569,1570,1571,1574,1575,1579,1580,212],{},"Het criterium zelf staat niet als getal in het AREI. ",[60,1572,1573],{},"Afdeling 5.2.5."," — in het Nederlands „Spanningsval”, in het Frans „Chute de tension”, in het Duits „Spannungsänderung” — vraagt enkel de spanningsval te beperken tot de waarden beschreven in de regels van goed vakmanschap. De courante 3 % voor verlichting en 5 % voor andere eindkringen zijn een invulling volgens IEC\u002FNBN HD 60364-5-52. Rekenwijze, netvormen en voorbeelden staan in ",[203,1576,1578],{"href":1577},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fspanningsval-berekenen-kabeldoorsnede","Spanningsval berekenen","; de koppeling doorsnede–beveiliging in ",[203,1581,1583],{"href":1582},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fkabeldoorsnede-automaat","Kabeldoorsnede per automaat",[12,1585,1587],{"id":1586},"hoe-tel-je-een-leiding-die-aan-een-verbindingsdoos-gesplitst-is","Hoe tel je een leiding die aan een verbindingsdoos gesplitst is?",[17,1589,1590,1591,1594],{},"Fysiek zijn het meerdere kabels, elektrisch is het één pad. Voor de spanningsval telt de som over het ",[221,1592,1593],{},"volledige"," traject van de bovenliggende beveiliging tot de verbruiker, niet het langste losse segment. Drie deelstukken van elk 12 m geven 36 m, en wie alleen het laatste stuk rekent, onderschat het resultaat met twee derde.",[17,1596,1597],{},"Waarom de opsplitsing tóch in het model moet staan:",[711,1599,1600,1606,1611,1617],{},[714,1601,1602,1603,1605],{},"Elk deelstuk kan een eigen doorsnede en een eigen plaatsingswijze hebben. Beide horen voor huishoudelijke installaties in het eendraadschema (",[60,1604,801],{},"), en beide wegen anders door in de berekening.",[714,1607,1608,1609,246],{},"Verbindings- en aftakdozen zijn zelf verplichte schema-inhoud en moeten daarnaast met hun ligging op het situatieplan verschijnen (",[60,1610,402],{},[714,1612,1613,1614,1616],{},"Verbindingen mogen enkel op welbepaalde plaatsen liggen: in borden, in verbindings- of aftakdozen, op klemmen van schakelaars en stopcontacten, of in voldoende ruime plafonddozen (",[60,1615,767],{},"). Een las midden in de muur is geen tracékeuze maar een inbreuk.",[714,1618,1619,1620,1622],{},"Bij verzonken buisinstallaties geldt bovendien: in verbindings-, aftak- en trekdozen blijven geleiders en kabels toegankelijk, en T-stukken en bochten zijn verboden (",[60,1621,785],{},"). De doos is dus ook meetkundig een routepunt en geen loutere klemplaats.",[12,1624,1626],{"id":1625},"welke-marges-en-reservelengtes-zijn-gebruikelijk-en-wat-zegt-het-arei-daarover","Welke marges en reservelengtes zijn gebruikelijk — en wat zegt het AREI daarover?",[17,1628,1629,1630,1633,1634,1637,1638,1641,1642,1645],{},"Over de grootte van een marge zegt het AREI ",[221,1631,1632],{},"niets",". Noch ",[60,1635,1636],{},"afdeling 5.2.5.",", noch ",[60,1639,1640],{},"afdeling 5.2.9.",", noch de documentatievoorschriften in ",[60,1643,1644],{},"afdeling 3.1.2."," noemen een percentage, een reservelengte of een snijverliesfactor. Elk getal dat je daarvoor gebruikt, is een afspraak van je bedrijf — en hoort ook zo in je rekenblad te staan.",[17,1647,1648],{},"Wat het reglement wél vastlegt, zijn de voorwaarden waaruit een marge pas voortkomt:",[711,1650,1651,1656,1661,1669],{},[714,1652,1653,1654,246],{},"Aansluitingen op toestellen mogen niet aan trek- en draaikrachten onderworpen worden (",[60,1655,824],{},[714,1657,1658,1659,246],{},"Bij verticale stukken mogen trekkrachten door het eigen gewicht van de leidingen niet op de aansluitklemmen werken (",[60,1660,830],{},[714,1662,833,1663,837,1666,1668],{},[221,1664,1665],{},"altijd",[60,1667,840],{},"). Een buistracé op de millimeter berekend maakt precies dat onmogelijk.",[714,1670,1671,1672,1674],{},"In dozen blijven de geleiders toegankelijk (",[60,1673,785],{},") — wat zonder een lus in de behuizing niet lukt.",[17,1676,1677],{},"Praktisch betekent dat: de marge is geen veiligheidsbuffer op een onzekere berekening, maar een materiaalpost met een doel. Wie ze forfaitair als percentage op de totale lengte legt, documenteert best het percentage, de herkomst en de planstand waarvoor het geldt. Een waarde zonder herkomst is bij de volgende planstand niet meer navolgbaar en verhuist stilzwijgend naar offertes.",[12,1679,1681],{"id":1680},"moet-de-kabellengte-op-het-eendraadschema-staan","Moet de kabellengte op het eendraadschema staan?",[17,1683,1684],{},"Hier onderscheidt het AREI twee gevallen, en dat onderscheid wordt vaak over het hoofd gezien.",[21,1686,1687,1702],{},[24,1688,1689],{},[27,1690,1691,1694,1697,1700],{},[30,1692,1693],{},"Document en soort installatie",[30,1695,1696],{},"Gevraagde gegevens over de leiding",[30,1698,1699],{},"Lengte vereist?",[30,1701,426],{},[43,1703,1704,1721,1742,1757],{},[27,1705,1706,1709,1712,1717],{},[48,1707,1708],{},"Eendraadschema, huishoudelijke installatie",[48,1710,1711],{},"Type, doorsnede, aantal geleiders, plaatsingswijze",[48,1713,1714],{},[221,1715,1716],{},"nee",[48,1718,1719],{},[60,1720,104],{},[27,1722,1723,1726,1732,1737],{},[48,1724,1725],{},"Stroombaanschema, niet-huishoudelijke installatie",[48,1727,1728,1729],{},"Plaatsingswijze, aard, aantal en doorsnede van de geleiders ",[221,1730,1731],{},"en de lengte van de elektrische leidingen",[48,1733,1734],{},[221,1735,1736],{},"ja",[48,1738,1739],{},[60,1740,1741],{},"3.1.2.2. punt b.",[27,1743,1744,1747,1750,1752],{},[48,1745,1746],{},"Gemeenschappelijke delen van een woongebouw",[48,1748,1749],{},"Mag zich beperken tot de voorschriften voor huishoudelijke installaties",[48,1751,1716],{},[48,1753,1754],{},[60,1755,1756],{},"3.1.2.1. punt e.",[27,1758,1759,1762,1769,1772],{},[48,1760,1761],{},"Situatieplan, huishoudelijke installatie",[48,1763,1764,1765,1768],{},"De ",[221,1766,1767],{},"ligging"," van borden, verbindings- en aftakdozen, stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, vaste toestellen en bronnen",[48,1770,1771],{},"nee — ligging, geen lengte",[48,1773,1774],{},[60,1775,143],{},[17,1777,1778,1779,1782],{},"In de woningbouw is de lengte dus een ",[221,1780,1781],{},"ontwerpgegeven, geen tekenverplichting",". Net dat maakt haar riskant: omdat ze nergens op het schema hoeft te staan, controleert niemand ze — terwijl de doorsnede die eruit volgt wél op het schema staat en wél gecontroleerd wordt. Wie de lengte niet vastlegt, kan achteraf niet meer verantwoorden waarom er ergens 2,5 mm² en elders 4 mm² gekozen is.",[17,1784,1785],{},"Bij een niet-huishoudelijke installatie is het eenduidig: zonder lengteopgave is het stroombaanschema onvolledig.",[12,1787,1789],{"id":1788},"van-lengte-naar-materiaallijst-en-prijs","Van lengte naar materiaallijst en prijs",[17,1791,1792],{},"Via twee afzonderlijke uitvoeren die dezelfde opgeloste lengte gebruiken.",[17,1794,1764,1795,1798],{},[221,1796,1797],{},"kabellijst"," geeft per kabel één regel: type, aantal aders, doorsnede, lengte, Van en Naar, de plaatsingswijzen langs het tracé en de CPR-brandklasse; daarnaast stroom, spanningsval in volt en procent, eindspanning en de toegepaste limiet. Ontbreekt een lengte, dan blijft de regel zonder getal in plaats van met een geschatte waarde.",[17,1800,1764,1801,1803],{},[221,1802,1246],{}," bundelt dezelfde kabels per uitvoering en geeft ze in meter; is er een meterprijs, dan volgt daaruit de post. Twee zaken horen daar uitdrukkelijk bij:",[711,1805,1806,1813],{},[714,1807,1808,1809,1812],{},"De opgegeven lengtes zijn ",[221,1810,1811],{},"nettolengtes uit het model; snijverlies en installatiereserves zijn niet meegerekend."," De marge uit de vorige paragraaf zit er dus nog niet in.",[714,1814,1815],{},"Een stroomkring zonder kabeltracé verdwijnt niet, maar verschijnt met 0 m en de vermelding „Tracé ontbreekt”. Een materiaallijst die voor een hele woning verdacht krap oogt, heeft meestal net die regels.",[17,1817,1818],{},"Het projectoverzicht maakt hetzelfde onderscheid: het toont ofwel een volledige totaallengte, ofwel een met „≥” gemarkeerd subtotaal met het aantal ontbrekende lengtes, ofwel helemaal geen getal. Een werkelijke totaallengte van 0 m en een onbekende lengte zijn twee verschillende toestanden.",[12,1820,1822],{"id":1821},"hoe-legt-planelec-het-tracé-automatisch-en-waar-blijven-routepunten-nodig","Hoe legt PlanElec het tracé automatisch, en waar blijven routepunten nodig?",[17,1824,1825,1826,1829],{},"In het situatieplan onder ",[221,1827,1828],{},"Koppelen en leidingen → Kabelroute",". Bestaan er kabels in de topologie, dan bekabelt u de actieve bouwlaag in één keer of een geselecteerde leiding afzonderlijk.",[17,1831,1832,1833,1836],{},"Het algoritme zoekt het kortste pad ",[221,1834,1835],{},"langs de getekende muren",", niet dwars door het lokaal: begin- en eindpunt worden op de dichtstbijzijnde muurzijde geprojecteerd, daarna loopt een kortstepadzoektocht over de muurknopen. Is er geen muurpad — bijvoorbeeld omdat het grondplan daar onderbroken is — dan valt de route terug op de rechte lijn. De opgegeven lengte volgt exact de zichtbare polylijn; bewust schuine muursegmenten worden niet kunstmatig naar een orthogonale maat verlengd.",[17,1838,1839],{},"Om bij te werken selecteert u een kabellijn: een klik op een stuk voegt een routepunt in en start het verslepen, een dubbelklik verwijdert het. Een versleept routepunt wordt pas bij het loslaten bewaard en kunt u in één stap ongedaan maken. Bij het heropbouwen van een stroomkring blijven kabelgegevens, handmatige lengte en het bewaarde tracé behouden.",[17,1841,1842],{},"Vier grenzen die u moet kennen:",[711,1844,1845,1851,1857,1863],{},[714,1846,1847,1850],{},[221,1848,1849],{},"Het automatische tracé is tweedimensionaal."," Het ligt in het vlak van de bouwlaag; hoogteverschillen binnen één verdieping — de opgang naar het gabarit, de afdaling naar de schakelaar — tellen niet mee in de lengte. Daar zijn routepunten voor, of de handmatige lengte.",[714,1852,1853,1856],{},[221,1854,1855],{},"Tussen bouwlagen"," kiest u uitdrukkelijk een bestaande trap, schacht of stijgweg. PlanElec verzint geen verticale verbinding. Ontbreekt die of ontbreken betrouwbare hoogtes, dan blijft de route onvolledig in plaats van een schijnbare lengte te geven. Bestaat de verbinding wel, dan telt het hoogteverschil mee.",[714,1858,1859,1862],{},[221,1860,1861],{},"De handmatige lengte heeft voorrang"," op de berekende route. Dat is de bewuste uitweg voor opgemeten afstanden — en meteen de plek waar een oude waarde ongemerkt kan blijven staan als het tracé later wijzigt.",[714,1864,1865,1868],{},[221,1866,1867],{},"Het muurtracé is een aanname over de uitvoering",", geen vaststelling. Of de kabel in het gabarit, in buis of in opbouw ligt, bepaalt de plaatsingswijze die u per deelstuk instelt — niet de router.",[17,1870,1871,1872,1876,1877,212],{},"De bediening stap voor stap staat in de handleiding ",[203,1873,1875],{"href":1874},"\u002Fnl\u002Fhelp\u002Fschakelketens-stroomkringen-en-kabelroutes","Schakelketens, stroomkringen en kabelroutes",". Welk schakelaartype aan het einde van de keten staat, behandelt ",[203,1878,1880],{"href":1879},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fwisselschakelaar-kruisschakelaar-eendraadschema","Wisselschakelaar, kruisschakelaar of serieschakelaar",[12,1882,1884],{"id":1883},"wat-de-arei-zelfcontrole-over-lengte-niet-doet","Wat de AREI-zelfcontrole over lengte niet doet",[17,1886,1887],{},"De zelfcontrole is oriënterend en beoordeelt enkel ondersteunde regels aan de hand van de ingevoerde gegevens. Concreet over lengte:",[711,1889,1890,1897,1904,1914,1922,1935],{},[714,1891,1892,1893,1896],{},"Ze berekent de spanningsval ",[221,1894,1895],{},"alleen bij een volledig pad",". Ontbreekt de lengte van ook maar één deelstuk tussen beveiliging en verbruiker, of is het pad niet doorlopend terug te volgen, dan meldt ze een datagat in plaats van een resultaat. Dat is bedoeld: een waarde uit deelgegevens zou systematisch te gunstig uitvallen.",[714,1898,1899,1900,1903],{},"Ze rekent met ",[221,1901,1902],{},"aannames, niet met metingen",": 80 % van de nominale stroom van de bovenliggende beveiliging als lastgeval, cos φ 0,95, koper, een zuiver weerstandsmodel zonder reactantie en zonder temperatuurcorrectie.",[714,1905,1906,1907,1910,1911,1913],{},"De grenswaarden 3 % en 5 % zijn een ",[221,1908,1909],{},"invulling volgens IEC\u002FNBN",", geen letterlijke AREI-tekst. ",[60,1912,1573],{}," verwijst naar de regels van goed vakmanschap.",[714,1915,1139,1916,1918,1919,1921],{},[221,1917,1095],{}," of het getekende tracé overeenstemt met de werkelijke plaatsing, of het gabarit van ",[60,1920,1459],{}," gerespecteerd is, of er marge voorzien is. Dat blijkt uit geen enkele tekening.",[714,1923,1139,1924,1926,1927,1930,1931,1934],{},[221,1925,1095],{}," de stroombelastbaarheid onder de werkelijke plaatsingswijze, bundeling en omgevingstemperatuur. ",[60,1928,1929],{},"Onderafdeling 4.4.1.4."," noemt die invloedsfactoren uitdrukkelijk; de ",[60,1932,1933],{},"tabel 4.11."," daar begrenst enkel de beveiliging per doorsnede en is geen volledig bewijs.",[714,1936,1162,1937,1166,1939,1169],{},[221,1938,1165],{},[221,1940,1165],{},[12,1942,1173],{"id":1172},[711,1944,1945,1950,1954,1958,1963,1967],{},[714,1946,1947],{},[203,1948,1949],{"href":1577},"Spanningsval berekenen: hoe lang mag de kabel zijn?",[714,1951,1952],{},[203,1953,1583],{"href":1582},[714,1955,1956],{},[203,1957,1555],{"href":1554},[714,1959,1960],{},[203,1961,1962],{"href":1559},"XVB of VOB: welke kabel waarvoor?",[714,1964,1965],{},[203,1966,1880],{"href":1879},[714,1968,1969],{},[203,1970,1972],{"href":1971},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fsituatieschema-tekenen-handleiding","Situatieplan tekenen",[17,1974,1975],{},[203,1976,1977],{"href":1206},"PlanElec openen en kabeltracés leggen →",[17,1979,1980],{},[60,1981,1982],{},"Reglementaire basis: AREI\u002FRGIE Boek 1 V06 — onderafdelingen 3.1.2.1., 3.1.2.2., 3.1.2.3., 4.4.1.4. met tabel 4.11., 5.2.1.2., 5.2.6.1., 5.2.6.2., 5.2.9.2., 5.2.9.3., 5.2.9.4., 5.2.9.5., 5.2.9.6., 5.2.9.10. en 5.2.9.15., en afdeling 5.2.5. Doorslaggevend blijven de officiële tekst, de werkelijke toestand van de installatie en de controle door het erkende organisme.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":1984},[1985,1986,1987,1988,1989,1990,1991,1992,1993,1994,1995],{"id":1262,"depth":1215,"text":1263},{"id":1381,"depth":1215,"text":1382},{"id":1426,"depth":1215,"text":1427},{"id":1563,"depth":1215,"text":1564},{"id":1586,"depth":1215,"text":1587},{"id":1625,"depth":1215,"text":1626},{"id":1680,"depth":1215,"text":1681},{"id":1788,"depth":1215,"text":1789},{"id":1821,"depth":1215,"text":1822},{"id":1883,"depth":1215,"text":1884},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"De vogelvlucht is systematisch te kort. Plaatsingsgabarit van 5.2.9.10, plaatsingswijze en tracé, opsplitsing aan verbindingsdozen, marges als vakpraktijk en wanneer het AREI de lengte in het schema eist.",{},"\u002Fblog\u002Fcable-routes-and-lengths.nl","12 min",{"title":1256,"description":1996},"kabelwegen-en-kabellengtes-bepalen","blog\u002Fcable-routes-and-lengths.nl",[1244,1245,2004,2005,2006,2007,2008,1246,2009,1252],"kabeltracé","kabellengte","leidinglengte","spanningsval","plaatsingswijze","situatieplan","7a6yh-jKUquY2zqQLv75xZsu_oYYCoHGJAPO5iO_Y1Q",{"id":2012,"title":2013,"articleId":2014,"body":2015,"category":1230,"date":1231,"description":3314,"extension":1233,"lastUpdated":1231,"locale":1234,"meta":3315,"navigation":1236,"path":3316,"publishDate":1231,"readTime":1999,"refreshInterval":1239,"seo":3317,"slug":3318,"stem":3319,"tags":3320,"__hash__":3325},"blog\u002Fblog\u002Finstallation-methods-arei.nl.md","Plaatsingswijzen volgens het AREI: welke vermelding hoort in het eendraadschema?","installation-methods-arei",{"type":9,"value":2016,"toc":3299},[2017,2021,2044,2051,2381,2388,2392,2405,2425,2429,2434,2497,2503,2520,2524,2527,2549,2563,2582,2586,2589,2661,2668,2675,2679,2689,2692,2696,2706,2716,2727,2747,2767,2784,2788,2798,2801,2808,2812,2815,2914,2940,2944,2947,3120,3127,3130,3132,3135,3179,3183,3259,3261,3289,3294],[12,2018,2020],{"id":2019},"welke-plaatsingswijzen-kent-het-arei-en-welke-hoort-in-het-eendraadschema","Welke plaatsingswijzen kent het AREI — en welke hoort in het eendraadschema?",[17,2022,2023,2024,2026,2027,2030,2031,2034,2035,2037,2038,2041,2042,246],{},"Het AREI somt de toegelaten plaatsingswijzen voor laagspanningsleidingen limitatief op: zeventien letters van ",[60,2025,203],{}," tot ",[60,2028,2029],{},"q"," in ",[60,2032,2033],{},"onderafdeling 5.2.2.1.",", van luchtlijnen over ondergrondse plaatsing, opbouw, inbouw, plinten en goten tot verwarmingsleidingen in zolderingen en vloeren. Voor de meeste van die wijzen bevat ",[60,2036,1640],{}," bovendien eigen, bindende regels. En de gekozen wijze is geen interne aangelegenheid van de installateur: het eendraadschema van een huishoudelijke installatie moet naast type, doorsnede en aantal geleiders uitdrukkelijk ",[221,2039,2040],{},"de plaatsingswijze van de elektrische leidingen"," vermelden (",[60,2043,801],{},[17,2045,2046,2047,2050],{},"De reden staat elders in het reglement. De toelaatbare stroom IZ van een leiding is onder meer functie van „de plaatsing en de omgeving van de elektrische leiding” (",[60,2048,2049],{},"onderafdeling 4.4.1.4.","). Zonder de plaatsingswijze kun je dus niet beoordelen of een doorsnede bij de stroombaan past — daarom staat ze in het schema.",[21,2052,2053,2071],{},[24,2054,2055],{},[27,2056,2057,2063,2065,2068],{},[30,2058,2059,2060,306],{},"Letter (",[60,2061,2062],{},"5.2.2.1.",[30,2064,1439],{},[30,2066,2067],{},"Typische toepassing in de woningbouw",[30,2069,2070],{},"Bijzondere regels",[43,2072,2073,2092,2108,2123,2138,2154,2170,2186,2202,2218,2234,2250,2266,2285,2302,2319,2335,2351,2366],{},[27,2074,2075,2077,2080,2083],{},[48,2076,203],{},[48,2078,2079],{},"luchtlijnen",[48,2081,2082],{},"voeding naar een bijgebouw",[48,2084,2085,2088,2089,306],{},[60,2086,2087],{},"5.2.9.1."," (verwijst naar boek 3, ",[60,2090,2091],{},"hoofdstuk 7.1.",[27,2093,2094,2097,2100,2103],{},[48,2095,2096],{},"b.1",[48,2098,2099],{},"rechtstreeks ingegraven",[48,2101,2102],{},"tuinstopcontact, carport",[48,2104,2105,2107],{},[60,2106,1526],{},": minstens 0,60 m diep, enkel kabels",[27,2109,2110,2113,2116,2119],{},[48,2111,2112],{},"b.2",[48,2114,2115],{},"ingegraven met mechanische bescherming",[48,2117,2118],{},"kabel onder afdekband",[48,2120,2121],{},[60,2122,1526],{},[27,2124,2125,2128,2131,2134],{},[48,2126,2127],{},"b.3",[48,2129,2130],{},"ingegraven in een huls",[48,2132,2133],{},"doorgang onder oprit of terras",[48,2135,2136],{},[60,2137,1526],{},[27,2139,2140,2143,2146,2149],{},[48,2141,2142],{},"c",[48,2144,2145],{},"contactlijn voor rol- of glijcontacten",[48,2147,2148],{},"niet relevant in de woningbouw",[48,2150,2151],{},[60,2152,2153],{},"5.2.1.4. punt a.",[27,2155,2156,2159,2162,2165],{},[48,2157,2158],{},"d",[48,2160,2161],{},"in opbouw",[48,2163,2164],{},"zichtbare XVB in kelder, garage, techniek",[48,2166,2167,2169],{},[60,2168,190],{},": enkel kabels; afstand tot de wand ≤ 0,3 × buitendiameter",[27,2171,2172,2175,2178,2181],{},[48,2173,2174],{},"e",[48,2176,2177],{},"in verzonken buizen",[48,2179,2180],{},"standaard bij nieuwbouw: VOB in preflex",[48,2182,2183],{},[60,2184,2185],{},"5.2.9.3.",[27,2187,2188,2191,2194,2197],{},[48,2189,2190],{},"f",[48,2192,2193],{},"in sierlijsten, plinten en lijsten",[48,2195,2196],{},"renovatie, zichtbare kabelgoot",[48,2198,2199,2201],{},[60,2200,1513],{},": enkel geïsoleerde geleiders of eenaderige kabels",[27,2203,2204,2207,2210,2213],{},[48,2205,2206],{},"g",[48,2208,2209],{},"in de vrije lucht met klemmen of op kabelrekken, kabelladders, kraagstukken, haken",[48,2211,2212],{},"technische ruimte, stookplaats",[48,2214,2215,2217],{},[60,2216,190],{},": afstand tot alle wanden ≥ 0,3 × buitendiameter",[27,2219,2220,2223,2226,2229],{},[48,2221,2222],{},"h",[48,2224,2225],{},"in kabelbanen of goten",[48,2227,2228],{},"verdeeltracé in de technische ruimte",[48,2230,2231,2233],{},[60,2232,1500],{},": in open goten enkel kabels",[27,2235,2236,2239,2242,2245],{},[48,2237,2238],{},"i",[48,2240,2241],{},"in kokers",[48,2243,2244],{},"tracé boven de vloer",[48,2246,2247],{},[60,2248,2249],{},"5.2.9.7.",[27,2251,2252,2255,2258,2261],{},[48,2253,2254],{},"j",[48,2256,2257],{},"in open, gesloten of met zand gevulde kabelkanalen",[48,2259,2260],{},"vloerkanaal, industriële toepassing",[48,2262,2263],{},[60,2264,2265],{},"5.2.9.8.",[27,2267,2268,2271,2274,2277],{},[48,2269,2270],{},"k",[48,2272,2273],{},"in holle constructieruimten, holten en geprefabriceerde uitgeholde blokken",[48,2275,2276],{},"holle blokken, verlaagd plafond",[48,2278,2279,207,2282],{},[60,2280,2281],{},"5.2.9.9.",[60,2283,2284],{},"4.3.3.5. punt b.",[27,2286,2287,2290,2293,2296],{},[48,2288,2289],{},"l",[48,2291,2292],{},"achter wandpanelen",[48,2294,2295],{},"gipskartonwand, houtskeletbouw",[48,2297,2298,207,2300],{},[60,2299,2281],{},[60,2301,2284],{},[27,2303,2304,2307,2310,2313],{},[48,2305,2306],{},"m",[48,2308,2309],{},"rechtstreeks verzonken, zonder buizen",[48,2311,2312],{},"XVB rechtstreeks in de sleuf",[48,2314,2315,2318],{},[60,2316,2317],{},"5.2.9.10.",": gabarit, beton ≥ 3 cm, bepleistering ≥ 0,4 cm",[27,2320,2321,2324,2327,2330],{},[48,2322,2323],{},"n",[48,2325,2326],{},"in geprefabriceerde leidingen",[48,2328,2329],{},"zelden in de woningbouw",[48,2331,2332],{},[60,2333,2334],{},"5.2.9.11.",[27,2336,2337,2340,2343,2346],{},[48,2338,2339],{},"o",[48,2341,2342],{},"op isolatoren",[48,2344,2345],{},"bestaande oude installaties",[48,2347,2348],{},[60,2349,2350],{},"5.2.9.12.",[27,2352,2353,2355,2358,2361],{},[48,2354,17],{},[48,2356,2357],{},"onder water",[48,2359,2360],{},"zwembadtechniek",[48,2362,2363],{},[60,2364,2365],{},"5.2.2.1. punt p.",[27,2367,2368,2370,2373,2376],{},[48,2369,2029],{},[48,2371,2372],{},"in zolderingen, vloeren en muren voor verwarmingsleidingen en -panelen",[48,2374,2375],{},"vloerverwarming, verwarmingsmatten",[48,2377,2378],{},[60,2379,2380],{},"5.2.9.13.",[17,2382,2383,2384,2387],{},"Andere plaatsingswijzen zijn niet verboden, maar vallen onder de restbepaling: ze beantwoorden aan „de desbetreffende regels van goed vakmanschap” (",[60,2385,2386],{},"onderafdeling 5.2.2.4.","). Wie buiten de lijst werkt, verlaat dus het gebied waarvoor het AREI zelf een regel formuleert.",[12,2389,2391],{"id":2390},"wat-is-het-verschil-tussen-punt-e-en-punt-m","Wat is het verschil tussen punt e en punt m?",[17,2393,2394,2395,2397,2398,2400,2401,2404],{},"Dit is het vaakst verwarde paar, want in de dagelijkse taal heet allebei „inbouw”. Het verschil is de buis. Punt ",[60,2396,2174],{}," heet in de Nederlandse tekst letterlijk „in verzonken buizen” — de Franse tekst zegt „sous conduits encastrés”. Punt ",[60,2399,2306],{}," heet daarentegen uitdrukkelijk „rechtstreeks verzonken, ",[221,2402,2403],{},"zonder"," buizen”.",[17,2406,2407,2408,2410,2411,2414,2415,2410,2417,2420,2421,2424],{},"Dat is geen woordenspel maar het verschil tussen twee regelsets. Voor ",[60,2409,2174],{}," geldt ",[60,2412,2413],{},"onderafdeling 5.2.9.3."," met de buisregels: buigstralen, geleiders die altijd inschuifbaar en verwijderbaar blijven, geen verbindingen in de buis. Voor ",[60,2416,2306],{},[60,2418,2419],{},"onderafdeling 5.2.9.10."," met het gabarit en de minimale bedekking. Welk materiaal je in welk geval kiest en wat dat kost, staat vergeleken in ",[203,2422,2423],{"href":1554},"preflex versus vrije bedrading","; dit artikel beschrijft de systematiek waarin beide varianten staan.",[12,2426,2428],{"id":2427},"waarom-bepaalt-de-plaatsingswijze-de-toelaatbare-stroom","Waarom bepaalt de plaatsingswijze de toelaatbare stroom?",[17,2430,2431,2433],{},[60,2432,1929],{}," noemt vijf grootheden waarvan IZ afhangt. De plaatsingswijze is er één van, en het is de enige die je niet aan de kabel zelf kunt aflezen.",[21,2435,2436,2449],{},[24,2437,2438],{},[27,2439,2440,2446],{},[30,2441,2442,2443],{},"Grootheid volgens ",[60,2444,2445],{},"4.4.1.4.",[30,2447,2448],{},"Wat ze in het plan betekent",[43,2450,2451,2461,2469,2477,2486],{},[27,2452,2453,2456],{},[48,2454,2455],{},"doorsnede van de geleiders",[48,2457,2458,2459,306],{},"vermelding in het eendraadschema (",[60,2460,104],{},[27,2462,2463,2466],{},[48,2464,2465],{},"isolatie van de geleiders",[48,2467,2468],{},"kabeltype, bijvoorbeeld XVB of VOB",[27,2470,2471,2474],{},[48,2472,2473],{},"samenstelling van de elektrische leiding",[48,2475,2476],{},"een- of meeraderig, wapening, scherm",[27,2478,2479,2482],{},[48,2480,2481],{},"plaatsing en omgeving van de leiding",[48,2483,2458,2484,306],{},[60,2485,104],{},[27,2487,2488,2491],{},[48,2489,2490],{},"omgevingstemperatuur",[48,2492,2493,2494],{},"waar de leiding ligt, zie ",[60,2495,2496],{},"5.2.3.1.",[17,2498,2499,2500,2502],{},"De eigenlijke berekening staat niet in het AREI. De tekst zegt enkel dat de toelaatbare stroom „volgens de regels van goed vakmanschap” berekend moet worden (",[60,2501,2445],{},") en dat de bevoegde ministers daarvoor nadere regels kunnen vaststellen. In de praktijk komen de tabellen en correctiefactoren dus uit de normenreeks NBN HD 60364-5-52, niet uit het AREI zelf.",[17,2504,2505,2506,2508,2509,2512,2513,2516,2517,212],{},"Wat het AREI wél vastlegt, wordt daar vaak mee verward: ",[60,2507,1933],{}," geeft voor huishoudelijke installaties de ",[221,2510,2511],{},"maximale"," nominale stroom per doorsnede, apart voor de smeltzekering en voor de vermogensschakelaar: bij 1,5 mm² 10 A respectievelijk 16 A, bij 2,5 mm² 16 A respectievelijk 20 A, bij 4 mm² 20 A respectievelijk 25 A, bij 6 mm² 32 A respectievelijk 40 A, bij 10 mm² 50 A respectievelijk 63 A. Die tabel kent de plaatsingswijze niet. Ze is een bovengrens, geen vrijgeleide: de voorwaarde IZ ≥ IB uit ",[60,2514,2515],{},"onderafdeling 5.2.1.2. punt a."," moet daarnaast vervuld zijn. De koppeling doorsnede-beveiliging staat uitgewerkt in ",[203,2518,2519],{"href":1582},"kabeldoorsnede en automaat",[12,2521,2523],{"id":2522},"wat-doen-bundeling-omgevingstemperatuur-en-isolatiemateriaal-met-de-belastbaarheid","Wat doen bundeling, omgevingstemperatuur en isolatiemateriaal met de belastbaarheid?",[17,2525,2526],{},"Alle drie verlagen ze IZ, en in alle drie de gevallen levert het AREI de randvoorwaarde, niet de factor.",[17,2528,2529,2532,2533,2536,2537,2540,2541,2544,2545,2548],{},[221,2530,2531],{},"Bundeling."," Het AREI legt de grens exact vast: een kabel of geïsoleerde geleider is ",[221,2534,2535],{},"afzonderlijk geïnstalleerd"," wanneer hij op minstens 20 mm van elke andere kabel of geïsoleerde geleider ligt (",[60,2538,2539],{},"afdeling 2.7.1.","). Alles daaronder is „in bundel of in laag” geplaatst. Dat onderscheid heeft in het AREI een rechtstreeks gevolg — maar voor de brandvoortplanting, niet voor de opwarming: afzonderlijk geplaatste geleiders en kabels hebben minstens de karakteristiek F1 of klasse Eca (",[60,2542,2543],{},"onderafdeling 5.2.7.2.","), in bundel of in laag minstens F2 of klasse Cca (",[60,2546,2547],{},"onderafdeling 5.2.7.3.","), en dat „onafhankelijk van de afstand waarover ze effectief in bundel of laag geïnstalleerd zijn”. De thermische bundelingsfactor zelf volgt opnieuw uit de regels van goed vakmanschap.",[17,2550,2551,2554,2555,2558,2559,2562],{},[221,2552,2553],{},"Omgevingstemperatuur."," ",[60,2556,2557],{},"Onderafdeling 5.2.3.1."," eist dat leidingen geschikt zijn voor de laagste en de hoogste plaatselijke omgevingstemperatuur en enkel binnen het door de fabrikant opgegeven temperatuurbereik geplaatst worden. Daar komt ",[60,2560,2561],{},"afdeling 5.2.8."," bij: leidingen mogen in de buurt van verwarmings- of warmeluchtleidingen en rookafvoeren niet aan schadelijke temperaturen blootgesteld worden en moeten voldoende afstand houden of door een warmteschild gescheiden zijn. Wie een leiding vlak naast de verwarmingscollector legt, verandert daarmee haar thermische omgeving — en die maakt deel uit van dezelfde vermelding als de plaatsingswijze.",[17,2564,2565,2568,2569,2571,2572,2574,2575,2578,2579,2581],{},[221,2566,2567],{},"Thermische isolatie."," Hier hoort een eerlijke vaststelling: het AREI bevat ",[221,2570,866],{}," eigen reductiefactor voor leidingen in of onder isolatiemateriaal. „Thermische isolatie” komt in het reglement voor als voorzorg bij temperaturen onder −25 °C (",[60,2573,2496],{},") en in het hoofdstuk over verwarmingspanelen, waar isolatiemateriaal in contact met de verwarmingsinstallatie onbrandbaar moet zijn (",[60,2576,2577],{},"5.2.9.13. punt b.5.","). Een leiding in een geïsoleerd hellend dak valt dus onder „plaatsing en omgeving” van ",[60,2580,2445],{}," en wordt beoordeeld volgens de regels van goed vakmanschap — niet volgens een AREI-tabel die niet bestaat.",[12,2583,2585],{"id":2584},"waar-hoort-de-plaatsingswijze-thuis-eendraadschema-situatieplan-of-materiaallijst","Waar hoort de plaatsingswijze thuis: eendraadschema, situatieplan of materiaallijst?",[17,2587,2588],{},"Die drie documenten hebben in het AREI duidelijk gescheiden verplichte inhoud.",[21,2590,2591,2603],{},[24,2592,2593],{},[27,2594,2595,2598,2601],{},[30,2596,2597],{},"Document",[30,2599,2600],{},"Plaatsingswijze vereist?",[30,2602,426],{},[43,2604,2605,2619,2634,2648],{},[27,2606,2607,2610,2615],{},[48,2608,2609],{},"eendraadschema (huishoudelijk)",[48,2611,2612,2614],{},[221,2613,1736],{},", uitdrukkelijk",[48,2616,2617],{},[60,2618,104],{},[27,2620,2621,2624,2630],{},[48,2622,2623],{},"situatieplan (huishoudelijk)",[48,2625,2626,2627,2629],{},"nee — daar staat de ",[221,2628,398],{}," van de onderdelen",[48,2631,2632],{},[60,2633,143],{},[27,2635,2636,2639,2644],{},[48,2637,2638],{},"stroombaanschema (niet-huishoudelijk)",[48,2640,2641,2643],{},[221,2642,1736],{},", samen met lengte en aantal geleiders",[48,2645,2646],{},[60,2647,1741],{},[27,2649,2650,2652,2655],{},[48,2651,1246],{},[48,2653,2654],{},"niet voorgeschreven",[48,2656,2657,2658],{},"toegelaten als bijlage bij ",[60,2659,2660],{},"3.1.2.1. punt c.",[17,2662,2663,2664,2667],{},"De materiaallijst is in het AREI geen verplicht document. ",[60,2665,2666],{},"Onderafdeling 3.1.2.1. punt c."," laat enkel toe schema’s en plannen aan te vullen met documenten „waarin de verschillende kenmerken van het elektrisch materieel en\u002Fof de producten nader beschreven worden”. Een kabellijst met de plaatsingswijze per leiding is precies zo’n bijlage: nuttig voor calculatie en uitvoering, maar ze ontslaat je niet van de vermelding in het eendraadschema zelf.",[17,2669,2670,2671,2674],{},"Hoe schema en situatieplan zich verder verdelen, staat in ",[203,2672,2673],{"href":406},"kabelwegen en kabellengtes","; daar lees je ook waarom de lengte enkel in het niet-huishoudelijke stroombaanschema verplicht is.",[12,2676,2678],{"id":2677},"wanneer-verandert-de-plaatsingswijze-binnen-één-leiding","Wanneer verandert de plaatsingswijze binnen één leiding?",[17,2680,2681,2682,2685,2686,246],{},"Een leiding heeft zelden maar één plaatsingswijze. Van het bord door de muur, over het plafond, de grond in en weer tegen een buitenmuur: dat zijn er vier. Het AREI heeft daar een eigen begrip voor. Als ",[221,2683,2684],{},"begin van een stroombaan"," geldt het begin van de elektrische leiding „hetzij de plaats waar de doorsnede, aard of samenstelling van de elektrische leiding of haar plaatsingswijze verandert” (",[60,2687,2688],{},"afdeling 2.6.1.",[17,2690,2691],{},"Praktisch betekent dat: elke wissel van plaatsingswijze is een eigen beschouwingstraject. Voor de dimensionering telt het ongunstigste — een leiding die twee meter door een bundel buizen loopt en daarna vrij in het plafond ligt, wordt niet op het vrije stuk gedimensioneerd. Voor het schema betekent het: alle voorkomende wijzen horen gedocumenteerd, niet alleen de langste.",[12,2693,2695],{"id":2694},"welke-regels-gelden-voor-verzonken-leidingen","Welke regels gelden voor verzonken leidingen?",[17,2697,2698,2699,2702,2703,2705],{},"Voor de rechtstreekse plaatsing zonder buis (",[60,2700,2701],{},"punt m",") is ",[60,2704,2419],{}," de maatgevende bepaling, en ze is ongewoon concreet.",[17,2707,2708,2709,2712,2713,246],{},"In ",[221,2710,2711],{},"beton of cement"," verzonken leidingen worden bedekt met een laag beton of cement van minstens 3 cm; geleiders met enkel basisisolatie mogen er helemaal niet in verzonken worden (",[60,2714,2715],{},"punt a.",[17,2717,2718,2719,2722,2723,2726],{},"Leidingen die zonder buis ",[221,2720,2721],{},"in de muren van lokalen"," verzonken worden, moeten daarnaast binnen het gabarit blijven (",[60,2724,2725],{},"punt b.","):",[711,2728,2729,2732,2735,2738,2741,2744],{},[714,2730,2731],{},"het traject volgt alleen horizontale en verticale wegen; horizontale wegen in een plafond staan haaks op de verticale wanden;",[714,2733,2734],{},"horizontale trajecten bevinden zich op 25 à 35 cm van de vloer of het plafond, en eveneens op 25 à 35 cm boven de onderkant van de bovendrempel van het raam, voor zover ze dan minstens 25 cm onder het plafond blijven;",[714,2736,2737],{},"verticale trajecten liggen zo dicht mogelijk in een hoek van het lokaal of op 10 à 20 cm van de lijsten of kozijnen van de deuren;",[714,2739,2740],{},"buiten dit gabarit mag enkel verticaal ten opzichte van een zichtbaar toestel geplaatst worden;",[714,2742,2743],{},"de leidingen worden noch bij de plaatsing noch later aan mechanische invloeden onderworpen en zonder beschadiging aan de wanden gehecht;",[714,2745,2746],{},"de dekkende bepleistering is minstens 0,4 cm dik.",[17,2748,2749,2750,2752,2753,2756,2757,2760,2761,2764,2765,246],{},"Voor buizen geldt in de plaats daarvan ",[60,2751,2413],{},": geleiders of kabels moeten altijd ingeschoven en verwijderd kunnen worden (",[60,2754,2755],{},"punt e.","), verbindingen in de buis zijn verboden (",[60,2758,2759],{},"punt f.","), en in ingebouwde buizen zijn T-stukken en hoekstukken niet toegelaten terwijl de geleiders in verbindings-, aftak- en trekdozen toegankelijk blijven (",[60,2762,2763],{},"punt i.2.","). Buizen uit brandbaar materiaal mogen enkel gebruikt worden als ze minstens 3 cm diep in onbrandbaar materiaal zitten (",[60,2766,2759],{},[17,2768,2769,2770,2773,2774,2776,2777,2780,2781,2783],{},"Eén belangrijke uitzondering: voor ",[221,2771,2772],{},"installaties op zeer lage spanning"," geldt het gabarit van ",[60,2775,1459],{}," uitdrukkelijk niet (",[60,2778,2779],{},"onderafdeling 5.2.9.15. punt b.","). Bus-, bel- en stuurleidingen op ZLS moeten dus niet in het zonepatroon blijven — de overige regels van ",[60,2782,1640],{}," blijven wel van toepassing.",[12,2785,2787],{"id":2786},"wat-geldt-voor-ondergrondse-leidingen","Wat geldt voor ondergrondse leidingen?",[17,2789,2790,2793,2794,2797],{},[60,2791,2792],{},"Onderafdeling 5.2.9.2. punt a."," is een van de scherpste bepalingen van het hoofdstuk. In de grond en in ontoegankelijke ondergrondse hulzen mogen — met uitzondering van onafhankelijke beschermingsgeleiders — ",[221,2795,2796],{},"enkel kabels"," geplaatst worden. De minimale diepte is 0,60 m, gemeten vanaf het grondvlak, „behalve indien het technisch onmogelijk is”. Kan die diepte niet gehaald worden, dan komt er een doorlopend of afgedicht omhulsel in duurzaam en weerstandbiedend materiaal in de plaats.",[17,2799,2800],{},"Bovendien moet de kabel aan één van drie voorwaarden voldoen: een geaard elektrisch scherm met wapening of versterkte buitenmantel; of een weerstandbiedende buitenmantel plus een doorlopende afdekking die bij graafwerken beschermt en aan beide zijden uitsteekt; of plaatsing in een huls dan wel een gelijkwaardig systeem. Is aan één daarvan voldaan, dan zijn voor de bescherming tegen elektrische schokken geen bijkomende maatregelen vereist.",[17,2802,2803,2804,2807],{},"Voor de signalisatie in de grond bevat ",[60,2805,2806],{},"punt d."," eigen regels: merktekens aan de uiteinden van rechte stukken, minstens om de tweehonderd meter, met een oppervlakte van minstens 0,01 m² en een bliksemschicht in reliëf. Aansluitingen van laagspanningsnetgebruikers zijn daarvan vrijgesteld.",[12,2809,2811],{"id":2810},"welke-kabel-mag-in-welke-plaatsingswijze","Welke kabel mag in welke plaatsingswijze?",[17,2813,2814],{},"De plaatsingswijze beperkt de kabelkeuze, los van de doorsnede.",[21,2816,2817,2828],{},[24,2818,2819],{},[27,2820,2821,2823,2826],{},[30,2822,1439],{},[30,2824,2825],{},"Toegelaten",[30,2827,426],{},[43,2829,2830,2842,2853,2864,2876,2889,2902],{},[27,2831,2832,2835,2837],{},[48,2833,2834],{},"ondergronds",[48,2836,2796],{},[48,2838,2839],{},[60,2840,2841],{},"5.2.9.2. a.",[27,2843,2844,2847,2849],{},[48,2845,2846],{},"in de vrije lucht en in opbouw",[48,2848,2796],{},[48,2850,2851],{},[60,2852,190],{},[27,2854,2855,2858,2860],{},[48,2856,2857],{},"open goot",[48,2859,2796],{},[48,2861,2862],{},[60,2863,1500],{},[27,2865,2866,2869,2872],{},[48,2867,2868],{},"gesloten goot",[48,2870,2871],{},"ook geïsoleerde geleiders; buiten de lokalen van de elektrische dienst volwandig en met deksel dat enkel met gereedschap opengaat",[48,2873,2874],{},[60,2875,1500],{},[27,2877,2878,2881,2884],{},[48,2879,2880],{},"sierlijsten, plinten en lijsten",[48,2882,2883],{},"geïsoleerde geleiders of eenaderige kabels",[48,2885,2886],{},[60,2887,2888],{},"5.2.9.4. b.",[27,2890,2891,2894,2897],{},[48,2892,2893],{},"buizen",[48,2895,2896],{},"geïsoleerde geleiders of kabels",[48,2898,2899],{},[60,2900,2901],{},"5.2.9.3. b.",[27,2903,2904,2907,2910],{},[48,2905,2906],{},"holle constructieruimten",[48,2908,2909],{},"geen geleiders met enkel basisisolatie",[48,2911,2912],{},[60,2913,2281],{},[17,2915,2916,2917,2919,2920,2923,2924,2927,2928,2931,2932,2935,2936,212],{},"Daar komt de brandklasse bij. In ",[221,2918,2906],{}," en in ",[221,2921,2922],{},"sierlijsten, plinten of lijsten uit brandbare materialen"," eist ",[60,2925,2926],{},"onderafdeling 4.3.3.5. punt b."," uitdrukkelijk de karakteristiek of klasse van ",[60,2929,2930],{},"5.2.7.3."," — dus F2 of minstens Cca. Een houtskeletwand is een holle constructieruimte. Welk kabeltype bij welke toepassing hoort, staat in ",[203,2933,2934],{"href":1559},"XVB versus VOB","; voor natte ruimten gelden bovendien de volumeregels uit ",[203,2937,2939],{"href":2938},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fbadkamer-kabels-arei-zones","badkamerkabels en AREI-zones",[12,2941,2943],{"id":2942},"hoe-legt-planelec-de-plaatsingswijze-vast-en-wat-staat-er-in-de-export","Hoe legt PlanElec de plaatsingswijze vast, en wat staat er in de export?",[17,2945,2946],{},"PlanElec kent twaalf voor de woningbouw relevante plaatsingswijzen en houdt bij elke wijze de AREI-verwijzing bij waaronder ze valt:",[21,2948,2949,2962],{},[24,2950,2951],{},[27,2952,2953,2956,2959],{},[30,2954,2955],{},"Keuze in PlanElec",[30,2957,2958],{},"Korte code",[30,2960,2961],{},"Vastgelegde AREI-verwijzing",[43,2963,2964,2977,2993,3006,3019,3031,3043,3056,3069,3081,3094,3107],{},[27,2965,2966,2969,2972],{},[48,2967,2968],{},"opbouw",[48,2970,2971],{},"AP",[48,2973,2974],{},[60,2975,2976],{},"5.2.2.1. d",[27,2978,2979,2982,2985],{},[48,2980,2981],{},"leiding in buis op de wand",[48,2983,2984],{},"AR",[48,2986,2987,2989,2990],{},[60,2988,2976],{}," \u002F ",[60,2991,2992],{},"5.2.9.3. h",[27,2994,2995,2998,3001],{},[48,2996,2997],{},"inbouw in flexibele buis",[48,2999,3000],{},"UR",[48,3002,3003],{},[60,3004,3005],{},"5.2.2.1. e",[27,3007,3008,3011,3014],{},[48,3009,3010],{},"inbouw direct",[48,3012,3013],{},"UD",[48,3015,3016],{},[60,3017,3018],{},"5.2.2.1. m",[27,3020,3021,3024,3027],{},[48,3022,3023],{},"in buis",[48,3025,3026],{},"IR",[48,3028,3029],{},[60,3030,2185],{},[27,3032,3033,3036,3039],{},[48,3034,3035],{},"bundel van buizen",[48,3037,3038],{},"RB",[48,3040,3041],{},[60,3042,2185],{},[27,3044,3045,3048,3051],{},[48,3046,3047],{},"holle wand \u002F wandplaat",[48,3049,3050],{},"HW",[48,3052,3053],{},[60,3054,3055],{},"5.2.2.1. k + l",[27,3057,3058,3061,3064],{},[48,3059,3060],{},"plint \u002F kabelgoot",[48,3062,3063],{},"FL",[48,3065,3066],{},[60,3067,3068],{},"5.2.2.1. f",[27,3070,3071,3073,3076],{},[48,3072,2834],{},[48,3074,3075],{},"EV",[48,3077,3078],{},[60,3079,3080],{},"5.2.2.1. b.1 + b.2",[27,3082,3083,3086,3089],{},[48,3084,3085],{},"ondergronds in kabelbuis",[48,3087,3088],{},"ER",[48,3090,3091],{},[60,3092,3093],{},"5.2.2.1. b.3",[27,3095,3096,3099,3102],{},[48,3097,3098],{},"kabelgoot \u002F -ladder",[48,3100,3101],{},"KW",[48,3103,3104],{},[60,3105,3106],{},"5.2.2.1. g + h",[27,3108,3109,3112,3115],{},[48,3110,3111],{},"vrij in plafond of holte",[48,3113,3114],{},"FV",[48,3116,3117],{},[60,3118,3119],{},"5.2.2.1. g",[17,3121,3122,3123,3126],{},"De plaatsingswijze hangt aan het deeltraject, niet aan de hele kabel: een kabelroute in het grondplan kan per stuk een andere wijze dragen, en elk deeltraject krijgt zijn eigen kleur met de tweeletterige code. In het eendraadschema wordt standaard ",[221,3124,3125],{},"één"," maatgevende wijze getekend — de meest restrictieve van de voorkomende. Wijzen waarvoor in het gereedschap geen betrouwbare referentietabel bestaat, krijgen daarbij bewust voorrang in plaats van verborgen te worden achter een verzonnen thermische rangorde.",[17,3128,3129],{},"Sinds de update van 28 augustus 2026 kun je leidingen in buis, bundels van buizen, ondergrondse leidingen in kabelbuis en buizen op de wand afzonderlijk kiezen; elke plaatsingswijze draagt in kabelmenu, editor, voorbeeld en pdf hetzelfde volledige teken met zijn eigen draaglijn. Die draaglijn is precies waarom opbouw en inbouw van elkaar te onderscheiden zijn: ze stelt de geleider voor, en of de muurtekens erboven of eronder liggen ís de uitspraak. Sinds 29 augustus 2026 klik je de plaatsingswijze rechtstreeks in het schema aan; het kabelmenu verschijnt op de gekozen plek en blijft daarnaast bereikbaar in het eigenschappenpaneel. In de kabellijst verschijnt ze als aparte kolom „Installatiemethode”.",[12,3131,1127],{"id":1126},[17,3133,3134],{},"De zelfcontrole is oriënterend. Voor de plaatsingswijze betekent dat concreet:",[711,3136,3137,3145,3153,3163,3168],{},[714,3138,1139,3139,3141,3142,3144],{},[221,3140,1095],{}," de toelaatbare stroom bij de ingevoerde plaatsingswijze. Wat gecontroleerd wordt, is of de kabeldoorsnede bij de nominale stroom van de beveiliging past — dat is de koppeling uit ",[60,3143,1933],{},", en die kent de plaatsingswijze niet. Bundeling, omgevingstemperatuur en isolatiemateriaal spelen in geen enkele controle mee.",[714,3146,1139,3147,3149,3150,3152],{},[221,3148,1095],{}," of het gabarit van ",[60,3151,1459],{}," gerespecteerd is, of de bepleistering en de betonbedekking dik genoeg zijn, of een ondergrondse leiding diep genoeg ligt. Dat zijn maten op de werf, geen gegevens in het model.",[714,3154,1139,3155,3157,3158,2989,3160,3162],{},[221,3156,3125],{}," plaatsingsafhankelijke regel: kabels in holle constructieruimten moeten in een buis liggen of minstens klasse Cca halen (",[60,3159,2284],{},[60,3161,2930],{},"). Ontbreekt de brandklasse, dan meldt PlanElec een gegevenslacune in plaats van een fout; ligt ze onder Cca zonder gedocumenteerde buis, dan is het een fout.",[714,3164,1139,3165,3167],{},[221,3166,1095],{}," of de ingevoerde plaatsingswijze overeenkomt met wat er nadien werkelijk geplaatst is. Dat is een visuele vaststelling ter plaatse.",[714,3169,1162,3170,1166,3172,3174,3175,212],{},[221,3171,1165],{},[221,3173,1165],{}," keuring; de officiële beoordeling gebeurt uitsluitend door een erkend organisme. De volledige omvang staat in ",[203,3176,3178],{"href":3177},"\u002Fnl\u002Fhelp\u002Fwat-controleert-de-zelfcontrole","wat de zelfcontrole controleert",[12,3180,3182],{"id":3181},"welke-fouten-vallen-op-bij-de-keuring","Welke fouten vallen op bij de keuring?",[711,3184,3185,3197,3205,3214,3224,3232,3242,3250],{},[714,3186,3187,3190,3191,3193,3194,3196],{},[221,3188,3189],{},"Geïsoleerde geleiders in plaats van kabels in opbouw of in een open goot."," Losse VOB-aders zichtbaar tegen de muur of in een goot zijn in strijd met ",[60,3192,190],{}," respectievelijk ",[60,3195,1500],{},": daar zijn uitsluitend kabels toegelaten.",[714,3198,3199,3202,3203],{},[221,3200,3201],{},"Sleuf buiten het gabarit."," Diagonale trajecten en verlopen dwars door het midden van de muur zijn de klassieker bij ",[60,3204,1459],{},[714,3206,3207,3210,3211,246],{},[221,3208,3209],{},"Te dunne bedekking."," Minder dan 0,4 cm bepleistering boven de leiding of minder dan 3 cm beton bij ingegoten leidingen (",[60,3212,3213],{},"5.2.9.10. punten a. en b.",[714,3215,3216,3219,3220,3223],{},[221,3217,3218],{},"Verbinding in de buis."," Klemmen en lasdoppen in een buis zijn verboden (",[60,3221,3222],{},"5.2.9.3. punt f.","); aansluitingen in trek- en verbindingsdozen horen op een geschikt klemmenblok.",[714,3225,3226,3229,3230,246],{},[221,3227,3228],{},"Buis niet meer natrekbaar."," Te scherpe bochten of overvolle buizen schenden de eis dat geleiders altijd ingeschoven en verwijderd kunnen worden (",[60,3231,1485],{},[714,3233,3234,3237,3238,2989,3240,246],{},[221,3235,3236],{},"Holte met Eca in plaats van Cca en zonder buis."," Een frequente bevinding in houtbouw en verlaagde plafonds (",[60,3239,2284],{},[60,3241,2930],{},[714,3243,3244,3247,3248,246],{},[221,3245,3246],{},"Ondergrondse kabel te ondiep."," Minder dan 0,60 m zonder doorlopend beschermingsomhulsel (",[60,3249,1526],{},[714,3251,3252,3255,3256,3258],{},[221,3253,3254],{},"Plaatsingswijze ontbreekt in het schema."," Een eendraadschema met type, doorsnede en aantal geleiders maar zonder plaatsingswijze is onvolledig (",[60,3257,104],{},") — hoe netjes de installatie ook uitgevoerd is.",[12,3260,1173],{"id":1172},[711,3262,3263,3268,3273,3278,3283],{},[714,3264,3265],{},[203,3266,3267],{"href":1582},"Kabeldoorsnede en automaat",[714,3269,3270],{},[203,3271,3272],{"href":406},"Kabelwegen en kabellengtes",[714,3274,3275],{},[203,3276,3277],{"href":1559},"XVB versus VOB: welke kabel waarvoor",[714,3279,3280],{},[203,3281,3282],{"href":1554},"Preflex versus vrije bedrading",[714,3284,3285],{},[203,3286,3288],{"href":3287},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Feendraadschema-maken","Eendraadschema maken: stap voor stap",[17,3290,3291],{},[203,3292,3293],{"href":1206},"PlanElec openen en plaatsingswijzen invullen →",[17,3295,3296],{},[60,3297,3298],{},"Reglementaire basis: AREI\u002FRGIE boek 1 V06 — afdelingen 2.6.1., 2.7.1., 2.7.2., 5.2.2., 5.2.8., onderafdelingen 3.1.2.1., 3.1.2.2., 3.1.2.3., 4.3.3.5., 4.4.1.4. met tabel 4.11., 5.2.1.2., 5.2.3.1., 5.2.7.2., 5.2.7.3. en afdeling 5.2.9. met de onderafdelingen 5.2.9.1. tot 5.2.9.15. De officiële tekst, de werkelijke toestand van de installatie en het oordeel van het erkende organisme blijven doorslaggevend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":3300},[3301,3302,3303,3304,3305,3306,3307,3308,3309,3310,3311,3312,3313],{"id":2019,"depth":1215,"text":2020},{"id":2390,"depth":1215,"text":2391},{"id":2427,"depth":1215,"text":2428},{"id":2522,"depth":1215,"text":2523},{"id":2584,"depth":1215,"text":2585},{"id":2677,"depth":1215,"text":2678},{"id":2694,"depth":1215,"text":2695},{"id":2786,"depth":1215,"text":2787},{"id":2810,"depth":1215,"text":2811},{"id":2942,"depth":1215,"text":2943},{"id":1126,"depth":1215,"text":1127},{"id":3181,"depth":1215,"text":3182},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"De zeventien plaatsingswijzen van onderafdeling 5.2.2.1, hun bijzondere regels in afdeling 5.2.9, de invloed op de toelaatbare stroom en waar de vermelding verplicht thuishoort — met het AREI-artikel bij elke uitspraak.",{},"\u002Fblog\u002Finstallation-methods-arei.nl",{"title":2013,"description":3314},"plaatsingswijzen-arei-eendraadschema","blog\u002Finstallation-methods-arei.nl",[1244,1245,3321,1251,3322,3323,3324,1252],"plaatsingswijzen","toelaatbare stroom","kabelplaatsing","installatiezones","jvJcit6gofVNcTqmokHBgXiKFRmCT2Kk3zgnpSJ4Sk0",{"id":3327,"title":3328,"articleId":3329,"body":3330,"category":1230,"date":1231,"description":4417,"extension":1233,"lastUpdated":1231,"locale":1234,"meta":4418,"navigation":1236,"path":4419,"publishDate":1231,"readTime":4420,"refreshInterval":1239,"seo":4421,"slug":4422,"stem":4423,"tags":4424,"__hash__":4429},"blog\u002Fblog\u002Fmulti-storey-electrical-planning.nl.md","Elektriciteit plannen over meerdere verdiepingen: heeft elke verdieping een eigen bord nodig?","multi-storey-electrical-planning",{"type":9,"value":3331,"toc":4400},[3332,3336,3347,3358,3368,3372,3375,3513,3523,3527,3530,3539,3556,3567,3667,3700,3710,3714,3725,3728,3757,3764,3769,3773,3791,3812,3822,3828,3832,3835,3838,3914,3920,3928,3932,3939,3945,3959,3977,3990,3994,3997,4009,4026,4032,4036,4039,4054,4062,4075,4083,4097,4101,4108,4116,4120,4131,4134,4166,4179,4183,4192,4198,4217,4221,4224,4231,4244,4247,4273,4284,4288,4291,4296,4314,4319,4360,4362,4390,4395],[12,3333,3335],{"id":3334},"heeft-elke-verdieping-een-eigen-verdeelbord-nodig","Heeft elke verdieping een eigen verdeelbord nodig?",[17,3337,3338,3339,3342,3343,3346],{},"Neen. Het AREI kent geen regel „één bord per verdieping\". Het vraagt een hoofdschakel- en verdeelbord met een algemene lastscheidingsschakelaar waarvan de toegekende stroomsterkte in huishoudelijke installaties niet minder dan 40 A bedraagt (",[60,3340,3341],{},"onderafdeling 5.3.5.1. punt b.","), en dat schakel- en verdeelborden in huishoudelijke installaties gemakkelijk bereikbaar zijn zonder bijzondere hulpmiddelen (",[60,3344,3345],{},"punt c.","). Of daar een tweede bord op de bovenverdieping bij hoort, beslis jij — niet de norm.",[17,3348,3349,3350,3353,3354,3357],{},"Wat de norm wél oplegt zijn aantalsgrenzen, en net die duwen het aantal stroombanen omhoog in een rijwoning van drie of vier niveaus: per eindstroombaan blijft het aantal enkelvoudige of meervoudige contactdozen beperkt tot acht, en minstens twee afzonderlijke stroombanen voeden de verlichtingstoestellen voor wooneenheden die meer dan twee lokalen en\u002Fof plaatsen bevatten (",[60,3351,3352],{},"onderafdeling 5.3.5.2. punt b.","). Daarbovenop mogen er ten hoogste acht eindstroombanen per differentieelstroombeschermingsinrichting met hoge of zeer hoge gevoeligheid geïnstalleerd worden (",[60,3355,3356],{},"onderafdeling 4.2.4.3. punt b.","). Een onderverdeelbord volgt uit die grenzen en uit de leidinglengtes — niet uit een verdiepingsgrens.",[17,3359,3360,3361,3364,3365,3367],{},"De term die het AREI daarvoor gebruikt, helpt bij het denken: een ",[221,3362,3363],{},"elementaire stroombaan"," is het deel van een installatie tussen twee opeenvolgende beschermingsinrichtingen tegen overstroom (hoofdstroombaan) of het deel na de laatste beschermingsinrichting (eindstroombaan) — ",[60,3366,2688],{}," De voedingsleiding naar een onderverdeelbord is dus geen eindstroombaan maar een hoofdstroombaan. Alle regels die over eindstroombanen gaan — de acht contactdozen, de acht kringen per differentieel — gelden er niet voor.",[12,3369,3371],{"id":3370},"wanneer-is-een-onderverdeelbord-per-verdieping-zinvol-en-wanneer-niet","Wanneer is een onderverdeelbord per verdieping zinvol — en wanneer niet?",[17,3373,3374],{},"De beslissing volgt uit vier waarneembare grootheden: aantal eindstroombanen, langste leidingtracé, bereikbaarheid en geplande uitbreiding. Onderstaande toewijzing vat samen wat in een Belgische woning in de praktijk speelt; de normkolom noemt de bepaling die de grens überhaupt veroorzaakt.",[21,3376,3377,3394],{},[24,3378,3379],{},[27,3380,3381,3384,3388,3391],{},[30,3382,3383],{},"Situatie",[30,3385,3387],{"align":3386},"center","Eén bord volstaat",[30,3389,3390],{"align":3386},"Onderverdeelbord zinvol",[30,3392,3393],{},"Normverwijzing",[43,3395,3396,3410,3425,3439,3454,3469,3483,3498],{},[27,3397,3398,3401,3404,3407],{},[48,3399,3400],{},"Twee niveaus, compacte rijwoning, minder dan ca. 15 eindstroombanen",[48,3402,3403],{"align":3386},"✓",[48,3405,3406],{"align":3386},"—",[48,3408,3409],{},"geen voorschrift; het aantal volgt uit 5.3.5.2. b en 4.2.4.3. b",[27,3411,3412,3415,3417,3419],{},[48,3413,3414],{},"Meer dan 16 eindstroombanen, dus meer dan twee gevoelige differentiëlen nodig",[48,3416,3406],{"align":3386},[48,3418,3403],{"align":3386},[48,3420,3421,3422,306],{},"ten hoogste 8 eindstroombanen per gevoelige differentieel (",[60,3423,3424],{},"4.2.4.3. b",[27,3426,3427,3430,3432,3434],{},[48,3428,3429],{},"Verste leiding ruim boven 25–30 m vanaf het bord",[48,3431,3406],{"align":3386},[48,3433,3403],{"align":3386},[48,3435,3436,3437,306],{},"spanningsval te beperken volgens de regels van goed vakmanschap (",[60,3438,1636],{},[27,3440,3441,3444,3446,3448],{},[48,3442,3443],{},"Zolder met warmtepomp, voorbereiding laadpaal of bureau gepland",[48,3445,3406],{"align":3386},[48,3447,3403],{"align":3386},[48,3449,3450,3451,306],{},"voedingsvermogen met gelijktijdigheidsfactor te bepalen (",[60,3452,3453],{},"afdeling 3.2.1.",[27,3455,3456,3459,3461,3463],{},[48,3457,3458],{},"Bord in de kelder, bovenverdieping enkel via een ladder bereikbaar",[48,3460,3406],{"align":3386},[48,3462,3403],{"align":3386},[48,3464,3465,3466,306],{},"gemakkelijk bereikbaar zonder bijzondere hulpmiddelen (",[60,3467,3468],{},"5.3.5.1. c",[27,3470,3471,3474,3476,3478],{},[48,3472,3473],{},"Afzonderlijke energietarieven of een eigen DNB-meter per niveau",[48,3475,3406],{"align":3386},[48,3477,3403],{"align":3386},[48,3479,3480,3481,306],{},"gescheiden platen op ≥ 10 cm of afzonderlijke borden (",[60,3482,3468],{},[27,3484,3485,3488,3490,3492],{},[48,3486,3487],{},"Huurappartement per verdieping, elk een eigen installatie",[48,3489,3406],{"align":3386},[48,3491,3403],{"align":3386},[48,3493,3494,3495,306],{},"elke wooneenheid is een eigen huishoudelijke installatie (",[60,3496,3497],{},"3.1.2.1. a",[27,3499,3500,3503,3505,3507],{},[48,3501,3502],{},"Renovatie, één verdieping blijft voorlopig ongemoeid",[48,3504,3403],{"align":3386},[48,3506,3406],{"align":3386},[48,3508,3509,3510,306],{},"de controle beperkt zich tot toegevoegde of gewijzigde delen (",[60,3511,3512],{},"6.4.7.3.",[17,3514,3515,3516,3518,3519,3522],{},"Twee argumenten die vaak tégen een tweede bord pleiten: elk extra bord is een extra plaats die zonder hulpmiddelen bereikbaar, bedienbaar en onderhoudbaar moet blijven (",[60,3517,3468],{},"), en het moet individueel gemarkeerd zijn met duidelijk aangeduide voedingsspanning (",[60,3520,3521],{},"onderafdeling 3.1.3.3. punt a.","). In een duplex met twee slaapkamers kost dat meer dan het aan kabel bespaart.",[12,3524,3526],{"id":3525},"hoe-dimensioneer-je-de-voedingsleiding-naar-het-onderverdeelbord","Hoe dimensioneer je de voedingsleiding naar het onderverdeelbord?",[17,3528,3529],{},"In drie stappen, waarvan alleen de laatste met een cijfer in het AREI staat.",[17,3531,3532,3535,3536,3538],{},[221,3533,3534],{},"Eerst het voedingsvermogen."," Bij het vaststellen van het voedingsvermogen van een installatie of een deel daarvan mag rekening worden gehouden met de gelijktijdigheidsfactor en de gebruiksfactor van de belastingen (",[60,3537,3453],{},"). Het AREI noemt daar geen getal — welke factor gepast is, is een kwestie van de regels van goed vakmanschap en van het werkelijke gebruik van de verdieping.",[17,3540,3541,3544,3545,3548,3552,3553,3555],{},[221,3542,3543],{},"Dan de toelaatbare stroom."," De toelaatbare stroom ",[60,3546,3547],{},"I",[3549,3550,3551],"sub",{},"Z"," van een elektrische leiding hangt af van de doorsnede van de geleider, de isolatie, de aard van de leiding, de plaatsingswijze en omgeving, en de omgevingstemperatuur (",[60,3554,2049],{},"). Een voedingsleiding die 6 m verticaal door een gesloten kokerkanaal loopt, heeft niet dezelfde belastbaarheid als diezelfde leiding vrij op een kabelbaan — de plaatsingswijze zit in de berekening, niet in de opsmuk.",[17,3557,3558,3561,3562,729,3564,3566],{},[221,3559,3560],{},"Ten slotte het kaliber."," Voor huishoudelijke installaties begrenst ",[60,3563,1933],{},[60,3565,2049],{},") de maximale nominale stroom van de beschermingsinrichting in functie van de doorsnede:",[21,3568,3569,3582],{},[24,3570,3571],{},[27,3572,3573,3576,3579],{},[30,3574,3575],{},"Doorsnede van de geleider",[30,3577,3578],{},"Maximale nominale stroom van de smeltzekering",[30,3580,3581],{},"Maximale nominale stroom van de vermogensschakelaar",[43,3583,3584,3595,3605,3615,3626,3637,3647,3657],{},[27,3585,3586,3589,3592],{},[48,3587,3588],{},"1,5 mm²",[48,3590,3591],{},"10 A",[48,3593,3594],{},"16 A",[27,3596,3597,3600,3602],{},[48,3598,3599],{},"2,5 mm²",[48,3601,3594],{},[48,3603,3604],{},"20 A",[27,3606,3607,3610,3612],{},[48,3608,3609],{},"4 mm²",[48,3611,3604],{},[48,3613,3614],{},"25 A",[27,3616,3617,3620,3623],{},[48,3618,3619],{},"6 mm²",[48,3621,3622],{},"32 A",[48,3624,3625],{},"40 A",[27,3627,3628,3631,3634],{},[48,3629,3630],{},"10 mm²",[48,3632,3633],{},"50 A",[48,3635,3636],{},"63 A",[27,3638,3639,3642,3644],{},[48,3640,3641],{},"16 mm²",[48,3643,3636],{},[48,3645,3646],{},"80 A",[27,3648,3649,3652,3654],{},[48,3650,3651],{},"25 mm²",[48,3653,3646],{},[48,3655,3656],{},"100 A",[27,3658,3659,3662,3664],{},[48,3660,3661],{},"35 mm²",[48,3663,3656],{},[48,3665,3666],{},"125 A",[17,3668,3669,3670,3673,3674,3676,3678,3679,3681,3684,3685,3687,3689,3690,3692,3694,3695,3697,3699],{},"De tabel is een bovengrens, geen advies. Ze zegt welk kaliber een doorsnede verdraagt — niet welke doorsnede jouw voedingsleiding nodig heeft. De bijkomende voorwaarde staat in ",[60,3671,3672],{},"onderafdeling 4.4.3.2.",": de nominale stroom ",[60,3675,3547],{},[3549,3677,2323],{}," van de beveiliging tegen overbelasting moet ten minste gelijk zijn aan de gebruiksstroom ",[60,3680,3547],{},[3549,3682,3683],{},"B"," van de stroombaan en kleiner dan de toelaatbare stroom ",[60,3686,3547],{},[3549,3688,3551],{}," van de leiding die ze beschermt; de conventionele werkstroom ",[60,3691,3547],{},[3549,3693,2190],{}," overschrijdt 1,45 × ",[60,3696,3547],{},[3549,3698,3551],{}," niet.",[17,3701,3702,3705,3706,3709],{},[221,3703,3704],{},"Vakpraktijk, geen norm:"," in een Belgische woning komt een voedingsleiding naar een verdiepingsbord doorgaans uit op 6 mm² met een C32-automaat of op 10 mm² met C40, en wordt de algemene schakelaar van het onderverdeelbord op 40 A uitgevoerd — de kleinste courante maat die het hele bereik dekt en sowieso de ondergrens van ",[60,3707,3708],{},"5.3.5.1. b"," haalt. Het AREI schrijft geen van die waarden voor; het begrenst alleen naar boven.",[12,3711,3713],{"id":3712},"moet-de-voedingsleiding-in-het-hoofdbord-beveiligd-zijn","Moet de voedingsleiding in het hoofdbord beveiligd zijn?",[17,3715,3716,3717,3720,3721,3724],{},"In principe ja, en wel aan het begin ervan. Een beveiliging tegen kortsluiting wordt geplaatst aan het begin van elke stroombaan die bestaat uit elektrische leidingen met gelijkwaardige eigenschappen (",[60,3718,3719],{},"onderafdeling 4.4.2.2. punt a.","). Voor overbelasting geldt hetzelfde principe: de beveiliging wordt in de regel geplaatst waar een wijziging van doorsnede, aard, plaatsingswijze of samenstelling de toelaatbare stroom verlaagt (",[60,3722,3723],{},"onderafdeling 4.4.3.1.",") — dus precies waar de rail van het hoofdbord overgaat in een kabel van 6 mm².",[17,3726,3727],{},"Het AREI kent daar drie afwijkingen op die in installaties over meerdere niveaus echt voorkomen:",[711,3729,3730,3739,3748],{},[714,3731,3732,3735,3736,246],{},[221,3733,3734],{},"Stroomopwaartse beveiliging volstaat."," Aan het begin van een stroombaan mag de kortsluitbeveiliging ontbreken, op voorwaarde dat wordt nagegaan of de stroomopwaartse beveiliging haar functie nog kan vervullen (",[60,3737,3738],{},"4.4.2.2. a",[714,3740,3741,3744,3745,246],{},[221,3742,3743],{},"Drie meter speling."," De beveiliging mag tot 3 m van het begin van de stroombaan op de leiding worden geplaatst, op voorwaarde dat dat stuk geen aansluitingen, aftakkingen, doorsnedeverminderingen of verkleiningen van schakelapparatuur bevat en zich niet in de nabijheid van brandbare materialen bevindt (",[60,3746,3747],{},"4.4.2.2. b",[714,3749,3750,3753,3754,246],{},[221,3751,3752],{},"Som van de aftakkingen."," Van beveiliging tegen overbelasting mag worden afgezien bij een leiding die meerdere individueel beveiligde aftakkingen voedt, op voorwaarde dat de som van de nominale of ingestelde stromen van de beschermingsinrichtingen van die aftakkingen kleiner is dan de nominale of ingestelde stroom van de inrichting die de beschouwde leiding tegen overbelasting zou beschermen (",[60,3755,3756],{},"onderafdeling 4.4.3.3.",[17,3758,3759,3760,3763],{},"Die derde afwijking wordt bij voedingsleidingen het vaakst verkeerd gelezen. Ze laat niet toe de voeding onbeveiligd te laten — ze laat toe de ",[221,3761,3762],{},"overbelastingsbeveiliging"," weg te laten wanneer de som van de stroomafwaartse kalibers de leiding sowieso nooit kan overbelasten. De kortsluitbeveiliging blijft onaangeroerd. In een onderverdeelbord met acht C16 en twee C20 tellen de kalibers op tot 168 A; een voedingsleiding van 6 mm² valt niet onder die afwijking.",[17,3765,3766,3767,246],{},"Vergeet de markering niet: stroombanen die stroomopwaarts van de algemene schakelaar van het schakel- en verdeelbord aangesloten zijn, moeten als dusdanig gemarkeerd zijn (",[60,3768,882],{},[12,3770,3772],{"id":3771},"vraagt-het-arei-selectiviteit-tussen-hoofdbord-en-onderverdeelbord","Vraagt het AREI selectiviteit tussen hoofdbord en onderverdeelbord?",[17,3774,3775,3776,3779,3780,207,3783,3786,3787,3790],{},"Voor een gewone huishoudelijke installatie: ",[221,3777,3778],{},"neen."," Het woord selectiviteit staat in het AREI uitsluitend in de context van veiligheidsinstallaties en kritische installaties. Daar staat dat de goede werking van stroombanen met veiligheidsverbruikers respectievelijk van veiligheidsstroombanen niet mag worden beïnvloed door elektrische fouten in andere stroombanen, en dat dit „selectiviteit tussen de beschermingsinrichtingen vereist\" (",[60,3781,3782],{},"onderafdelingen 5.5.7.1. punt a.",[60,3784,3785],{},"5.5.7.2.","; woordelijk hetzelfde voor kritische installaties in ",[60,3788,3789],{},"hoofdstuk 5.6.","). Voor de voedingsleiding naar de slaapverdieping van een eengezinswoning bestaat er geen overeenkomstig voorschrift.",[17,3792,3793,3794,729,3797,3800,3801,3804,3805,3808,3809,246],{},"Wat het AREI wél regelt, is de ",[221,3795,3796],{},"coördinatie van in serie geplaatste beschermingsinrichtingen",[60,3798,3799],{},"onderafdeling 4.4.1.3.",") — en dat is iets anders dan selectiviteit. Worden meerdere beschermingsinrichtingen in serie geplaatst, dan kunnen ze zo gecoördineerd worden dat de stroomopwaartse inrichting bij een kortsluiting de energie die door de stroomafwaartse inrichtingen vloeit, beperkt tot een waarde die deze inrichtingen en de door hen beschermde leidingen aankunnen. Zijn beide vermogensschakelaars, dan heet die bijkomende bescherming ",[221,3802,3803],{},"back-upbescherming","; voor het bepalen ervan moeten de back-uptabellen van de fabrikant worden opgevraagd, opgesteld volgens de productnormen voor vermogensschakelaars (",[60,3806,3807],{},"4.4.1.3.","). Bij niet-huishoudelijke installaties moet de toepassing van die techniek zelfs op de markering van het schakel- en verdeelbord staan (",[60,3810,3811],{},"onderafdeling 3.1.3.3. punt b.",[17,3813,3814,3815,3817,3818,3821],{},"Het verschil in één zin: ",[221,3816,3803],{}," zorgt ervoor dat de stroomafwaartse automaat een kortsluiting overleeft die hij alleen niet kon onderbreken. ",[221,3819,3820],{},"Selectiviteit"," zorgt ervoor dat bij een fout op de bovenverdieping niet het hele huis donker wordt. Het eerste is een veiligheidsvraag en staat in het AREI; het tweede is een comfort- en beschikbaarheidsvraag en is buiten veiligheidsinstallaties een ontwerpkeuze.",[17,3823,3824,3827],{},[221,3825,3826],{},"Vakpraktijk:"," een trapsgewijze afstemming — stroomopwaarts trager en groter, stroomafwaarts sneller en kleiner, bij differentiëlen bijkomend via gevoeligheid en vertragingstijd — is in installaties over meerdere niveaus gebruikelijk en verstandig. Maar het is een uitwerking volgens IEC 60364-5-53 en fabrikantgegevens, geen AREI-verplichting. Wie ze in een controleverslag als „AREI-eis\" verdedigt, beroept zich op een bepaling die niet bestaat.",[12,3829,3831],{"id":3830},"mag-één-stroombaan-meerdere-verdiepingen-voeden","Mag één stroombaan meerdere verdiepingen voeden?",[17,3833,3834],{},"Ja. Het AREI kent geen regel die een eindstroombaan tot één niveau beperkt. Een verlichtingskring die gang, traphal en bovengang samen voedt, is toegelaten — en in Belgische rijwoningen de normale gang van zaken, want de traphal hoort geometrisch bij beide niveaus.",[17,3836,3837],{},"Alle aantals- en toewijzingsgrenzen blijven echter onverkort gelden, en die tellen over de verdiepingen heen:",[21,3839,3840,3852],{},[24,3841,3842],{},[27,3843,3844,3847,3850],{},[30,3845,3846],{},"Grens",[30,3848,3849],{},"Waarde",[30,3851,426],{},[43,3853,3854,3867,3879,3890,3902],{},[27,3855,3856,3859,3862],{},[48,3857,3858],{},"Enkelvoudige of meervoudige contactdozen per eindstroombaan",[48,3860,3861],{},"ten hoogste 8",[48,3863,3864],{},[60,3865,3866],{},"5.3.5.2. b",[27,3868,3869,3872,3875],{},[48,3870,3871],{},"Afzonderlijke verlichtingsstroombanen bij meer dan twee lokalen en\u002Fof plaatsen",[48,3873,3874],{},"minstens 2",[48,3876,3877],{},[60,3878,3866],{},[27,3880,3881,3884,3886],{},[48,3882,3883],{},"Eindstroombanen per differentieel met hoge of zeer hoge gevoeligheid",[48,3885,3861],{},[48,3887,3888],{},[60,3889,3424],{},[27,3891,3892,3895,3898],{},[48,3893,3894],{},"Differentieel aan het begin van de installatie",[48,3896,3897],{},"ten hoogste 300 mA",[48,3899,3900],{},[60,3901,3424],{},[27,3903,3904,3907,3910],{},[48,3905,3906],{},"Vaste toestellen met een gemeenschappelijk bedieningstoestel in een gemengde kring",[48,3908,3909],{},"tellen als 1 contactdoos",[48,3911,3912],{},[60,3913,3866],{},[17,3915,3916,3917,3919],{},"De derde en vierde rij spelen samen zodra er een onderverdeelbord bij komt. Onmiddellijk na de beschermingsinrichting aan het begin van de installatie wordt minstens één differentieel met hoge of zeer hoge gevoeligheid geplaatst, waarop minstens de contactdozen voor niet-vaste toestellen, de verlichting, de lokalen met badkuip en\u002Fof douche en de wasmachines, droogkasten en vaatwassers worden aangesloten — met ten hoogste acht eindstroombanen per differentieel (",[60,3918,3424],{},"). Een badkamer op de bovenverdieping die vanuit het bord daar gevoed wordt, heeft die toewijzing dus ook dáár nodig; de 300 mA aan het begin van de installatie vervangt ze niet.",[17,3921,3922,3923,3925,3926,212],{},"Twee praktische beperkingen die uit het principe volgen en niet uit een artikel: een eindstroombaan over drie niveaus wordt lang, en spanningsval in elektrische leidingen moet beperkt blijven tot de waarden beschreven in de regels van goed vakmanschap (",[60,3924,1636],{}," — het AREI noemt daar zelf geen percentage). En een kring die over drie niveaus uitwaaiert, is bij het zoeken naar een fout lastig, omdat je dat installatiedeel niet meer op één plaats spanningsloos maakt. Hoe je de bijbehorende lengtes onderbouwd bepaalt, staat in ",[203,3927,3272],{"href":406},[12,3929,3931],{"id":3930},"hoe-voer-je-de-voedingsleiding-door-de-vloerplaat","Hoe voer je de voedingsleiding door de vloerplaat?",[17,3933,3934,3935,3938],{},"De doorvoering zelf is geregeld. Bij vloerdoorvoeringen wordt de elektrische leiding ter hoogte van de afgewerkte vloer beschermd tegen mechanische beschadiging en tegen vloeistoffen die over de afgewerkte vloer kunnen lopen. Gebeurt de doorvoering met geleiders in buizen, dan zijn die buizen waterdicht en steekt hun bovenuiteinde boven de vloer uit — minstens even hoog als de plinten, indien aanwezig, en minstens 10 cm (",[60,3936,3937],{},"onderafdeling 5.2.1.5.","). Diezelfde bepaling vraagt bij doorvoeringen tussen lokalen met sterk verschillende luchtvochtigheid bijzondere voorzorgen tegen condensatie; niet-afgedichte buizen worden dan naar het vochtigste lokaal toe schuin naar beneden gelegd.",[17,3940,3941,3942,3944],{},"Voor het verticale tracé binnen één verdieping gelden de plaatsingszones: leidingen die zonder buis in wanden van lokalen worden ingebouwd, lopen uitsluitend horizontaal of verticaal, waarbij verticale tracés zo dicht mogelijk bij een hoek van het lokaal liggen of op 10 tot 20 cm van deurlijsten of -kozijnen (",[60,3943,1333],{},"). Horizontale tracés liggen 25 tot 35 cm boven de vloer of onder het plafond.",[17,3946,3947,3948,3951,3952,63,3955,3958],{},"Het ",[221,3949,3950],{},"kokerkanaal"," is een eigen, in het AREI benoemde plaatsingswijze (",[60,3953,3954],{},"onderafdeling 5.2.2.1. punt h.1",[60,3956,3957],{},"figuur 5.11.",") — en de juiste keuze zodra meerdere leidingen hetzelfde verticale tracé volgen. Twee aandachtspunten:",[711,3960,3961,3967],{},[714,3962,3963,3964,246],{},"Worden in een kabelbaan of een kokerkanaal stroombaanleidingen met verschillende spanningen gebruikt, dan worden verbindingen, aansluitingen en aftakkingen uitgevoerd in gedeelten waar de leidingen met verschillende spanning van elkaar gescheiden zijn (",[60,3965,3966],{},"onderafdeling 5.2.9.6.",[714,3968,3969,3970,3973,3974,3976],{},"Geïsoleerde geleiders en kabels die in bundel of in één vlak worden geplaatst, bezitten minstens de eigenschap F2 of behoren minstens tot klasse C",[3549,3971,3972],{},"ca"," — ongeacht de lengte van het traject waarover ze effectief gebundeld liggen (",[60,3975,2547],{},"). Een schacht met zes kabels is precies zo'n bundel.",[17,3978,3979,3982,3983,207,3986,3989],{},[221,3980,3981],{},"Wat hier níet staat:"," de brandwerende afdichting van de schacht tussen de verdiepingen. Het AREI schrijft brandweerstand voor leidingen en borden enkel voor in de context van veiligheidsinstallaties en kritische installaties (",[60,3984,3985],{},"hoofdstukken 5.5.",[60,3987,3988],{},"5.6.","). De compartimentering van een woongebouw hoort bij het bouwrecht — de basisnormen brandpreventie en de gewestelijke voorschriften — en niet bij het AREI. Verzin daar dus geen AREI-artikel voor; verwijs bij twijfel naar het brandveiligheidsdossier van het project.",[12,3991,3993],{"id":3992},"hoe-loopt-de-equipotentiaalverbinding-over-meerdere-niveaus","Hoe loopt de equipotentiaalverbinding over meerdere niveaus?",[17,3995,3996],{},"Er zijn twee soorten equipotentiaalverbinding, en slechts één ervan loopt door het hele gebouw.",[17,3998,1764,3999,4002,4003,4006,4007,246],{},[221,4000,4001],{},"hoofdequipotentiaalverbinding"," is gebouwbreed. De doorsnede van hoofdequipotentiaalgeleiders bedraagt minstens de helft van de doorsnede van de dikste beschermingsgeleider van de installatie — de aardingsgeleider niet meegerekend — met een minimum van 6 mm² koper; de doorsnede mag beperkt worden tot 25 mm² koper of de elektrisch gelijkwaardige doorsnede in een ander metaal (",[60,4004,4005],{},"onderafdeling 5.4.4.1. punt a.","). Die geleiders zijn groen-geel geïsoleerd en volgen de voorschriften voor beschermingsgeleiders (",[60,4008,2725],{},[17,4010,1764,4011,4014,4015,4018,4019,4022,4023,246],{},[221,4012,4013],{},"bijkomende equipotentiaalverbinding"," is daarentegen uitdrukkelijk plaatselijk. In een lokaal met badkuip en\u002Fof douche verbindt ze plaatselijk alle massa's van het elektrisch materieel met de gelijktijdig aanraakbare vreemde geleidende delen die zich ",[221,4016,4017],{},"in dat lokaal"," bevinden (",[60,4020,4021],{},"onderafdeling 7.1.4.4.","). Een badkamer op de bovenverdieping krijgt dus haar eigen bijkomende equipotentiaalverbinding; die wordt niet van het gelijkvloers naar boven doorgetrokken. De doorsneden: minstens de helft van de doorsnede van de met een massa verbonden beschermingsgeleider, en in geen geval minder dan 2,5 mm² bij mechanisch beschermde en 4 mm² bij niet mechanisch beschermde geleiders (",[60,4024,4025],{},"onderafdeling 5.4.4.2. punt a.",[17,4027,4028,4029,212],{},"Praktisch gevolg voor de voedingsleiding: de beschermingsgeleider loopt in dezelfde kabel mee naar boven; vreemde geleidende delen — water- en verwarmingsleidingen, metalen constructies — worden aangesloten waar ze het gebouw binnenkomen, via de hoofdequipotentiaalverbinding, en niet nog eens per verdieping. Welk aardingsschema daarachter zit, behandelt ",[203,4030,4031],{"href":745},"Aarding: TT of TN-S",[12,4033,4035],{"id":4034},"hoe-moeten-de-verdiepingen-op-het-situatieplan-en-het-eendraadschema-verschijnen","Hoe moeten de verdiepingen op het situatieplan en het eendraadschema verschijnen?",[17,4037,4038],{},"Het AREI scheidt beide documenten netjes, en die scheiding bepaalt waar een verdieping überhaupt zichtbaar wordt.",[17,4040,3947,4041,4043,4044,4046,4047,4049,4050,4053],{},[221,4042,2009],{}," duidt de ",[221,4045,398],{}," aan van de schakel- en verdeelborden, de verbindingsdozen, de aftakdozen, de contactdozen, de lichtpunten, de schakelaars, de vaste machines en toestellen en de bronnen die op het eendraadschema voorkomen (",[60,4048,402],{},"). Het meervoud bij „schakel- en verdeelborden\" is de sleutel: een onderverdeelbord op de bovenverdieping moet op het situatieplan ",[221,4051,4052],{},"gesitueerd"," zijn. Een schema alleen volstaat niet.",[17,4055,3947,4056,4058,4059,4061],{},[221,4057,1251],{}," vermeldt de eigenschappen van de elektrische leidingen — type, doorsnede, aantal geleiders —, de plaatsingswijzen, type en eigenschappen van de differentieel- en de overstroombeveiligingen, de schakelaars, de verbindings- en aftakdozen, de contactdozen, de lichtpunten, de vaste machines en toestellen en de bronnen (",[60,4060,801],{},"). Voor een voedingsleiding betekent dat concreet: type, doorsnede, aantal geleiders en plaatsingswijze zijn verplichte gegevens, geen extraatje.",[17,4063,4064,4065,4067,4068,4072,4073,212],{},"Over de markering: elementaire stroombanen worden op het eendraadschema aangeduid met een hoofdletter; lichtpunten, contactdozen en stuureenheden met een nummer in de volgorde waarin ze in de stroombaan voorkomen, te beginnen bij de stroomopwaartse overstroombeveiliging. Op het situatieplan dragen dezelfde elementen de letter van hun stroombaan en het volgnummer uit het schema (",[60,4066,241],{},", figuren 3.1. en 3.2.). Die markering is verdiepingsonafhankelijk — een kring ",[4069,4070,4071],"code",{},"C"," die over twee niveaus loopt, heet op beide niveaus ",[4069,4074,4071],{},[17,4076,4077,4078,4080,4081,246],{},"Elk schakel- en verdeelbord is bovendien duidelijk, goed zichtbaar en onuitwisbaar individueel gemarkeerd, met duidelijk aangeduide voedingsspanning (",[60,4079,3521],{},"), en de bedienings-, beschermings- en scheidingsinrichtingen van de stroombanen dragen individuele markeringen tenzij iedere mogelijkheid tot vergissen uitgesloten is (",[60,4082,882],{},[17,4084,4085,4088,4089,4093,4094,212],{},[221,4086,4087],{},"Wat het AREI niet oplegt:"," dat er per verdieping een apart blad ontstaat of dat er per bord een apart schema wordt getekend. Beide zijn voorstellingspraktijk — wel een zeer gevestigde, want een situatieplan met twee over elkaar gelegde grondplannen wordt onleesbaar. Hoe beide documenten zich tot elkaar verhouden, staat in ",[203,4090,4092],{"href":4091},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Feendraadschema-vs-situatieschema","Eendraadschema vs. situatieschema","; de opbouw van een situatieplan behandelt ",[203,4095,4096],{"href":1971},"Situatieschema tekenen",[12,4098,4100],{"id":4099},"heeft-elke-verdieping-een-rookmelder-nodig","Heeft elke verdieping een rookmelder nodig?",[17,4102,4103,4104,4107],{},"Dat is ",[221,4105,4106],{},"geen AREI-vraag."," Het AREI schrijft rookmelders voor huishoudelijke installaties niet voor. De verplichting komt uit het gewestelijke woonrecht: Vlaanderen, Wallonië en Brussel regelen elk afzonderlijk hoeveel melders waar moeten hangen, en de eisen verschillen zowel in het aantal per niveau als in het toepassingsgebied voor bestaande woningen.",[17,4109,4110,4111,4115],{},"Voor de planning over meerdere verdiepingen telt alleen het gevolg: het bewijs van de melders hoort niet in het AREI-controleverslag maar in de gewestelijke conformiteit, en waar de melders op 230 V werken, verschijnt hun stroombaan gewoon op het eendraadschema. De gewestelijke regels in detail staan in ",[203,4112,4114],{"href":4113},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Frookmelder-verplicht-belgie","Rookmelder verplicht in België"," — daar en niet hier, zodat er maar één onderhouden versie bestaat.",[12,4117,4119],{"id":4118},"wat-geldt-er-als-je-achteraf-een-verdieping-inricht","Wat geldt er als je achteraf een verdieping inricht?",[17,4121,4122,4123,4126,4127,4130],{},"Een ingerichte zolder is bijna altijd een ",[221,4124,4125],{},"belangrijke uitbreiding",". Het AREI omschrijft die als een wijziging of uitbreiding van een elektrische installatie die een bijkomende, nog niet door een gelijkvormigheidscontrole afgedekte impact heeft op de veiligheid van personen of goederen — en noemt als voorbeeld uitdrukkelijk „toevoeging van een kring in een huishoudelijke installatie\" (",[60,4128,4129],{},"afdeling 2.11.2.",", begripsbepalingen). Een nieuw onderverdeelbord met zes kringen voldoet daar meermaals aan.",[17,4132,4133],{},"Daaruit volgt drieërlei:",[711,4135,4136,4146,4158],{},[714,4137,4138,4141,4142,4145],{},[221,4139,4140],{},"Controle vóór ingebruikname."," Belangrijke wijzigingen of uitbreidingen worden vóór ingebruikname aan een gelijkvormigheidscontrole onderworpen; die controle is beperkt tot de toegevoegde of gewijzigde delen (",[60,4143,4144],{},"onderafdeling 6.4.7.3.","). De oude gelijkvloerse installatie wordt dus niet automatisch volledig mee gecontroleerd — maar wijzigingen die een ongewijzigd deel beïnvloeden, moeten in het controleverslag vermeld worden, en dat ongewijzigde deel wordt wél gecontroleerd voor wat de gewijzigde kenmerken betreft (ibidem).",[714,4147,4148,4151,4152,4154,4155,4157],{},[221,4149,4150],{},"300 mA voor de hele installatie."," Bij belangrijke wijzigingen of uitbreidingen van een oude huishoudelijke elektrische installatie wordt de ",[221,4153,1593],{}," elektrische installatie beschermd door minstens één differentieel van ten hoogste 300 mA (",[60,4156,3356],{},"). Dat is het voorschrift dat een zolderinrichting geregeld duurder maakt dan begroot.",[714,4159,4160,4163,4164,246],{},[221,4161,4162],{},"Het situatieplan gaat mee."," Elke wijziging of uitbreiding van een huishoudelijke installatie wordt weergegeven op het situatieplan, dat op elk moment de bestaande toestand van de elementen toont. Oudere delen waarvan de uitvoering ter plaatse vóór 1 oktober 1981 begon en die op het eendraadschema staan, krijgen de vermelding „oud gedeelte\" (",[60,4165,241],{},[17,4167,4168,4169,4171,4172,4174,4175,212],{},"Bij wijzigingen die ",[221,4170,1095],{}," belangrijk zijn, is geen nieuw eendraadschema nodig; een korte, gedateerde en ondertekende beschrijving van de wijziging met naam, hoedanigheid en adres van de verantwoordelijke volstaat (",[60,4173,3497],{},"). Het situatieplan moet niettemin actueel blijven. De volledige volgorde voor nieuwbouw staat in de ",[203,4176,4178],{"href":4177},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Feendraadschema-nieuwbouw-checklist","Checklist eendraadschema nieuwbouw",[12,4180,4182],{"id":4181},"eengezinswoning-of-meergezinswoning-verandert-dat-het-antwoord","Eengezinswoning of meergezinswoning — verandert dat het antwoord?",[17,4184,4185,4186,4188,4189,4191],{},"Ja, en wel op een punt dat vaak over het hoofd wordt gezien. Zolang alle verdiepingen tot ",[221,4187,3125],{}," wooneenheid behoren, is de hele installatie één huishoudelijke installatie: één eendraadschema, één situatieplan, één controle, en de aantalsgrenzen uit ",[60,4190,3866],{}," gelden voor die ene eenheid.",[17,4193,4194,4195,4197],{},"Zodra er per verdieping een eigen wooneenheid ontstaat, ontstaan er meerdere huishoudelijke installaties — elk met een eigen hoofdschakel- en verdeelbord met algemene lastscheidingsschakelaar van minstens 40 A (",[60,4196,3708],{},"), een eigen schema, een eigen situatieplan en een eigen controle. De acht contactdozen per eindstroombaan tellen dan per wooneenheid, niet per gebouw.",[17,4199,4200,4201,4204,4205,4208,4209,4212,4213,4216],{},"Voor de ",[221,4202,4203],{},"gemeenschappelijke delen"," — traphalverlichting, belinstallatie, buitenverlichting, meterlokaal — bestaat een uitdrukkelijke versoepeling: in afwijking van de voorschriften voor niet-huishoudelijke installaties is het toegelaten zich voor de schema's, plannen en documenten van de gemeenschappelijke delen van een residentieel geheel te beperken tot de voorschriften voor huishoudelijke installaties (",[60,4206,4207],{},"onderafdeling 3.1.2.1. punt e.","). Hetzelfde geldt voor de markering van de bijbehorende schakel- en verdeelborden (",[60,4210,4211],{},"onderafdeling 3.1.3.3. punt c.","). Praktisch: voor het traphalbord volstaat een eendraadschema in het vertrouwde huishoudelijke formaat — je hoeft geen kortsluitstromen, impedanties en gebruikscategorieën te documenteren zoals ",[60,4214,4215],{},"3.1.2.2. b"," anders vraagt.",[12,4218,4220],{"id":4219},"hoe-lijn-je-de-verdiepingen-in-planelec-op-elkaar-uit","Hoe lijn je de verdiepingen in PlanElec op elkaar uit?",[17,4222,4223],{},"Verdiepingen zijn in PlanElec geen losse tekeningen maar niveaus van één gebouwmodel. Je maakt ze aan, sorteert ze en kopieert de buitencontour of de gebouwstructuur van het ene niveau naar het volgende; een gemeenschappelijk nulpunt houdt de grondplannen dekkend, en een referentie-overlay toont de buurverdieping met instelbare dekking.",[17,4225,4226,4227,4230],{},"Het uitlijnen zelf verloopt via ",[221,4228,4229],{},"puntenparen",": je zet hetzelfde markante punt eerst in het huidige grondplan en daarna in het getoonde referentiegrondplan. Vanaf twee puntenparen volgen verschuiving en rotatie automatisch. PlanElec toont daarna de gemiddelde en de grootste afwijking in centimeter plus de restafwijking per puntenpaar; de pijltoetsen verschuiven met 1 cm, met Shift met 10 cm. De schaal blijft daarbij vast — de uitlijning is star en vervormt een verdieping nooit om punten samen te trekken.",[17,4232,4233,4234,63,4237,207,4240,4243],{},"De verticale verbinding is een eigen element met de soorten ",[221,4235,4236],{},"trap",[221,4238,4239],{},"schacht",[221,4241,4242],{},"stijgzone",". Een trap teken je op één verdieping en verschijnt op de buurverdieping als hetzelfde bedienbare element, gespiegeld weergegeven — doorlopend tot de snijlijn, daarna gestippeld. Wijzigingen aan de geprojecteerde tweeling worden naar de bronverdieping teruggeschreven. Een puntenpaar kun je rechtstreeks uit een trap of schacht overnemen.",[17,4245,4246],{},"Voor de elektriciteit hangt daar meer aan vast dan het lijkt:",[711,4248,4249,4255,4261,4267],{},[714,4250,4251,4254],{},[221,4252,4253],{},"Schakelketens"," zijn projectbreed. Tijdens het tekenen zet je een keten voort via de verdiepingskeuze; de weergave vermeldt hoeveel leden op deze verdieping liggen en hoeveel in totaal over hoeveel verdiepingen.",[714,4256,1764,4257,4260],{},[221,4258,4259],{},"kringtoewijzing"," werkt over verdiepingen heen: verbruikers op meerdere verdiepingen wijs je samen toe aan een bestaande automaat, en de selectie overleeft het wisselen van verdieping.",[714,4262,4263,4266],{},[221,4264,4265],{},"Fysieke kabelroutes"," lopen wel degelijk over verdiepingen heen, maar in twee soorten etappes: verdiepingsetappes teken en bewerk je lokaal op hun eigen niveau, de verticale etappe kies je via een verbinder in plaats van ze te tekenen. De verticale lengte wordt afgeleid uit de verdiepingshoogtes en de horizontale verspringing zolang ze niet gemeten is — en telt mee in de kabellengte en dus in de spanningsvalberekening. Verdiepingshoogtes zijn gemarkeerd als aanname of als bevestigde waarde; standaard 2,50 m vrije hoogte en 0,30 m vloerdikte.",[714,4268,4269,4272],{},[221,4270,4271],{},"Onderverdeelborden"," ontstaan als een eigen bord met een voedingsleiding vanaf het bovenliggende bord. PlanElec maakt daarvoor de voedingsautomaat in het voedende bord aan, hangt de algemene schakelaar van het onderbord eronder en stelt kaliber en doorsnede voor op basis van de verwachte belasting en een gelijktijdigheidsfactor van 0,7. De verdiepingstoewijzing van een bord ontstaat doordat je het bordsymbool in het grondplan van die verdieping plaatst.",[17,4274,4275,4276,4279,4280,4283],{},"Bij het ",[221,4277,4278],{},"exporteren"," krijgt elke verdieping een eigen pagina van het situatieplan, met eigen naamblok; verdiepingen zonder getekende muren worden overgeslagen. Het eendraadschema wordt opgebouwd als ",[221,4281,4282],{},"één blad per bord",", hoofdbord eerst, en één bord kan zelf meerdere A4-pagina's beslaan. Tussen de bladen plaatst PlanElec verwijzingen in beide richtingen: op het blad van het hoofdbord draagt het vertrek naar het onderbord diens bladnummer, en op het blad van het onderbord draagt de voeding het bladnummer van het voedende bord.",[12,4285,4287],{"id":4286},"wat-de-arei-zelfcontrole-hier-niet-doet","Wat de AREI-zelfcontrole hier niet doet",[17,4289,4290],{},"De zelfcontrole is oriënterend en beoordeelt alleen ondersteunde regels op basis van de ingevoerde gegevens. Voor installaties over meerdere verdiepingen betekent dat concreet:",[17,4292,4293],{},[221,4294,4295],{},"Wat ze wel controleert:",[711,4297,4298,4301,4304,4311],{},[714,4299,4300],{},"Of een voedingsleiding tussen twee borden een eigen beschermingsinrichting in het voedende bord heeft, naar een bestaand doelbord verwijst en aan beide kanten consistent is toegewezen. Ontbreekt daar iets, dan is dat een fout, geen tip.",[714,4302,4303],{},"De spanningsval met de werkelijke kabellengte, inclusief de verticale etappes van routes over verdiepingen heen. Ontbreekt de lengte, dan volgt geen fout maar een niet-blokkerende melding dat de invoer ontbreekt.",[714,4305,4306,4307,4310],{},"Een trapsgewijze afstemming tussen stroomopwaartse en stroomafwaartse differentiëlen — uitdrukkelijk als ",[221,4308,4309],{},"praktijkaanbeveling volgens IEC 60364-5-53",", niet als AREI-regel, en daarom als waarschuwing die je kunt overrulen.",[714,4312,4313],{},"De rookmelderdekking per verdieping — eveneens als overrulebare waarschuwing en uitdrukkelijk als verwijzing naar gewestelijk recht, niet naar het AREI. Zijn slaapkamers of gangen als ruimtetype ingevuld, dan meldt PlanElec per ruimte; pas als op een verdieping geen zo'n ruimtetype herkenbaar is, valt ze terug op de verdiepingsregel.",[17,4315,4316],{},[221,4317,4318],{},"Wat ze niet controleert:",[711,4320,4321,4327,4336,4342,4348,4354],{},[714,4322,1764,4323,4326],{},[221,4324,4325],{},"doorsnede van de voedingsleiding",". De leiding tussen twee borden wordt als stroombaan met beschermingsinrichting bijgehouden, maar niet als eigen kabelsegment met doorsnede. De doorsnede die bij het aanmaken verschijnt, is een voorbeeldberekening en geen bewaarde waarde — ze duikt daarom noch in de doorsnedecontrole noch in de spanningsvalberekening op.",[714,4328,1764,4329,4332,4333,4335],{},[221,4330,4331],{},"ampèreafstemming"," tussen de voedingsautomaat en de algemene schakelaar van het onderbord. Dat is een bewuste keuze: de coördinatie van in serie geplaatste beschermingsinrichtingen verloopt volgens ",[60,4334,3807],{}," via doorgelaten energie en uitschakelvermogen, en dus via de back-uptabellen van de fabrikant, niet via de nominale stroom.",[714,4337,4338,4341],{},[221,4339,4340],{},"Kortsluitselectiviteit tussen vermogensschakelaars."," Daar bestaat geen regel voor — en volgens het AREI ook geen verplichting buiten veiligheids- en kritische installaties.",[714,4343,1764,4344,4347],{},[221,4345,4346],{},"stijgzone als concept",". Ze is een soort verticale verbinder in het grondplan en dient het kabelrouten; geen controleregel evalueert ze.",[714,4349,4350,4353],{},[221,4351,4352],{},"Brandwerende afdichting, compartimentering en schachtafsluiting."," Dat valt buiten het AREI en buiten de zelfcontrole.",[714,4355,1162,4356,1166,4358,1169],{},[221,4357,1165],{},[221,4359,1165],{},[12,4361,1173],{"id":1172},[711,4363,4364,4369,4373,4378,4382,4386],{},[714,4365,4366],{},[203,4367,4368],{"href":567},"Verdeelkast plannen: opbouw en modules",[714,4370,4371],{},[203,4372,4096],{"href":1971},[714,4374,4375],{},[203,4376,4377],{"href":406},"Kabelwegen en kabellengtes bepalen",[714,4379,4380],{},[203,4381,4031],{"href":745},[714,4383,4384],{},[203,4385,4178],{"href":4177},[714,4387,4388],{},[203,4389,4114],{"href":4113},[17,4391,4392],{},[203,4393,4394],{"href":1206},"PlanElec openen en verdiepingen aanmaken →",[17,4396,4397],{},[60,4398,4399],{},"Reglementaire basis: AREI\u002FRGIE Boek 1 V06 — afdelingen 2.6.1. en 2.11.2., onderafdelingen 3.1.2.1., 3.1.2.2., 3.1.2.3., 3.1.3.1., 3.1.3.3., afdeling 3.2.1., onderafdeling 4.2.4.3., hoofdstuk 4.4. (onderafdelingen 4.4.1.3., 4.4.1.4. met tabel 4.11., 4.4.2.2., 4.4.3.1., 4.4.3.2., 4.4.3.3.), afdelingen 5.2.1.5., 5.2.2.1., 5.2.5., 5.2.7.3., 5.2.9.6., 5.2.9.10., onderafdelingen 5.3.5.1., 5.3.5.2., 5.4.4.1., 5.4.4.2., 5.5.7.1., 5.5.7.2., 6.4.7.3. en 7.1.4.4. Doorslaggevend blijven de officiële tekst, de werkelijke toestand van de installatie en de controle door het erkend organisme.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":4401},[4402,4403,4404,4405,4406,4407,4408,4409,4410,4411,4412,4413,4414,4415,4416],{"id":3334,"depth":1215,"text":3335},{"id":3370,"depth":1215,"text":3371},{"id":3525,"depth":1215,"text":3526},{"id":3712,"depth":1215,"text":3713},{"id":3771,"depth":1215,"text":3772},{"id":3830,"depth":1215,"text":3831},{"id":3930,"depth":1215,"text":3931},{"id":3992,"depth":1215,"text":3993},{"id":4034,"depth":1215,"text":4035},{"id":4099,"depth":1215,"text":4100},{"id":4118,"depth":1215,"text":4119},{"id":4181,"depth":1215,"text":4182},{"id":4219,"depth":1215,"text":4220},{"id":4286,"depth":1215,"text":4287},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"Wanneer een onderverdeelbord per verdieping zinvol is, hoe je de voedingsleiding dimensioneert en beveiligt, wat het AREI écht zegt over selectiviteit, en hoe verdiepingen op het situatieplan en het eendraadschema verschijnen — met AREI-artikel bij elke uitspraak.",{},"\u002Fblog\u002Fmulti-storey-electrical-planning.nl","14 min",{"title":3328,"description":4417},"meerdere-verdiepingen-elektriciteit-plannen","blog\u002Fmulti-storey-electrical-planning.nl",[1244,1245,4425,4426,4427,1251,2009,4428,1252],"verdiepingen","onderverdeelbord","voedingsleiding","meerdere niveaus","jD0yXgkehEdnxPxvx-NDnHHPvzZxGH6eA9LJMBzD8aw",{"id":4431,"title":4432,"articleId":4433,"body":4434,"category":1230,"date":1231,"description":4995,"extension":1233,"lastUpdated":1231,"locale":1234,"meta":4996,"navigation":1236,"path":4997,"publishDate":1231,"readTime":4998,"refreshInterval":1239,"seo":4999,"slug":5000,"stem":5001,"tags":5002,"__hash__":5008},"blog\u002Fblog\u002Fswitch-types-single-line-diagram.nl.md","Wisselschakelaar, kruisschakelaar of serieschakelaar: welke hoort waar in het eendraadschema?","switch-types-single-line-diagram",{"type":9,"value":4435,"toc":4981},[4436,4440,4443,4454,4575,4585,4589,4600,4603,4612,4616,4619,4622,4647,4650,4654,4660,4669,4691,4698,4702,4705,4708,4720,4723,4727,4734,4741,4744,4748,4751,4761,4776,4790,4794,4801,4839,4845,4849,4852,4859,4866,4870,4877,4887,4893,4896,4903,4907,4910,4945,4947,4970,4976],[12,4437,4439],{"id":4438},"welke-schakeling-hoort-bij-hoeveel-bedieningsplaatsen","Welke schakeling hoort bij hoeveel bedieningsplaatsen?",[17,4441,4442],{},"Het aantal plaatsen waar je hetzelfde lichtpunt wil bedienen bepaalt de schakeling. Eén plaats is een gewone schakelaar. Twee plaatsen vragen twee wisselschakelaars. Drie of meer plaatsen vragen nog altijd twee wisselschakelaars aan de uiteinden, met daartussen één kruisschakelaar per extra bedieningsplaats. De serieschakelaar valt buiten die reeks: die bedient twee groepen afzonderlijk vanaf één enkele plaats.",[17,4444,4445,4446,4449,4450,4453],{},"Die functies zijn geen vakjargon maar staan met een eigen symbool in ",[60,4447,4448],{},"tabel 2.23."," van het AREI, opgenomen in ",[60,4451,4452],{},"hoofdstuk 2.13."," Dezelfde tabel geldt zowel voor het eendraadschema als voor het situatieplan van een huishoudelijke installatie.",[21,4455,4456,4475],{},[24,4457,4458],{},[27,4459,4460,4463,4466,4469,4472],{},[30,4461,4462],{},"Bedieningsplaatsen",[30,4464,4465],{},"Schakeling",[30,4467,4468],{},"Omschrijving in tabel 2.23, rubriek E",[30,4470,4471],{},"Toestellen",[30,4473,4474],{},"Verbinding tussen de plaatsen",[43,4476,4477,4493,4509,4526,4543,4558],{},[27,4478,4479,4482,4485,4488,4491],{},[48,4480,4481],{},"1",[48,4483,4484],{},"enkelvoudige schakeling",[48,4486,4487],{},"„Schakelaar — algemeen symbool”",[48,4489,4490],{},"1 schakelaar",[48,4492,866],{},[27,4494,4495,4498,4501,4504,4507],{},[48,4496,4497],{},"1, maar twee afzonderlijke lichtgroepen",[48,4499,4500],{},"serieschakeling",[48,4502,4503],{},"„Eenpolige omschakelaar (dubbele aansteking: om twee stroombanen afzonderlijk te sluiten of te openen op een enkele plaats)”",[48,4505,4506],{},"1 serieschakelaar met twee kanalen",[48,4508,866],{},[27,4510,4511,4514,4517,4520,4523],{},[48,4512,4513],{},"2",[48,4515,4516],{},"wisselschakeling (va-et-vient)",[48,4518,4519],{},"„Eenpolige wisselschakelaar (dubbele richting: om een stroombaan te sluiten of te openen op twee plaatsen)”",[48,4521,4522],{},"2 wisselschakelaars",[48,4524,4525],{},"2 correspondentiegeleiders",[27,4527,4528,4531,4534,4537,4540],{},[48,4529,4530],{},"3",[48,4532,4533],{},"kruisschakeling",[48,4535,4536],{},"„Kruisschakelaar … in combinatie met twee wisselschakelaars aan de twee uiteinden”",[48,4538,4539],{},"2 wisselschakelaars + 1 kruisschakelaar",[48,4541,4542],{},"2 correspondentiegeleiders per tussenstuk",[27,4544,4545,4548,4550,4553,4556],{},[48,4546,4547],{},"n ≥ 3",[48,4549,4533],{},[48,4551,4552],{},"idem",[48,4554,4555],{},"2 wisselschakelaars + (n − 2) kruisschakelaars",[48,4557,4542],{},[27,4559,4560,4563,4566,4569,4572],{},[48,4561,4562],{},"onbeperkt",[48,4564,4565],{},"drukknopsturing",[48,4567,4568],{},"„Drukknop” samen met „Impulsschakelaar”",[48,4570,4571],{},"1 drukknop per plaats + 1 impulsschakelaar in het schakelbord",[48,4573,4574],{},"1 gemeenschappelijke stuurleiding, knoppen parallel",[17,4576,4577,4578,4581,4582,4584],{},"Het AREI schrijft die aantallen geleiders niet zelf voor — ze volgen uit het schakelprincipe. Wat het AREI wél verplicht, is dat het eendraadschema het type, de doorsnede en het ",[221,4579,4580],{},"aantal geleiders"," van elke elektrische leiding vermeldt, samen met de schakelaars zelf (",[60,4583,801],{},"). Een wisselschakeling die je als „gewone lichtkring” tekent, laat dus een verplichte gegevenspost weg.",[12,4586,4588],{"id":4587},"wat-is-het-verschil-tussen-een-wisselschakelaar-en-een-serieschakelaar","Wat is het verschil tussen een wisselschakelaar en een serieschakelaar?",[17,4590,4591,4592,4595,4596,4599],{},"Beide zien er in de winkel dubbel uit, maar ze doen het tegenovergestelde. De wisselschakelaar verlegt één stroombaan naar twee mogelijke uitgangen: samen met een tweede wisselschakelaar bedien je daarmee ",[221,4593,4594],{},"hetzelfde"," lichtpunt vanaf twee plaatsen. De serieschakelaar — in tabel 2.23 „eenpolige omschakelaar, dubbele aansteking” — bedient ",[221,4597,4598],{},"twee verschillende"," stroombanen afzonderlijk vanaf één plaats.",[17,4601,4602],{},"Praktisch gevolg: een serieschakelaar vervangt nooit een wisselschakeling en omgekeerd. Wie in een gang twee bedieningsplaatsen nodig heeft en er een serieschakelaar plaatst, heeft twee knoppen die elk hun eigen lamp aan- en uitzetten, niet één lamp die je van beide kanten bedient.",[17,4604,4605,4606,4609,4610,246],{},"Let ook op de terminologie in het AREI zelf. De Nederlandse tekst gebruikt „eenpolige omschakelaar” voor wat op de werf een serieschakelaar of dubbele aansteking heet, en „kruisschakelaar” voor wat in de Franse tekst „commutateur intermédiaire pour va-et-vient” is en in de praktijk ",[60,4607,4608],{},"permutateur",". Gebruik je afwijkende benamingen, neem dan de omschrijving uit tabel 2.23 over in je legende: het AREI laat elk duidelijk identificeerbaar symbool toe op voorwaarde dat het in de legende van de eendraadschema's en de situatieplannen gedefinieerd is (",[60,4611,241],{},[12,4613,4615],{"id":4614},"hoeveel-aders-heb-je-nodig-voor-een-wisselschakeling","Hoeveel aders heb je nodig voor een wisselschakeling?",[17,4617,4618],{},"Tussen de twee wisselschakelaars lopen twee correspondentiegeleiders. Daar komt bij: de fase naar de eerste schakelaar, de geschakelde geleider van de tweede schakelaar naar het lichtpunt, de nulgeleider tot bij het lichtpunt en de beschermingsgeleider waar die vereist is. Bij een kruisschakeling verandert dat principe niet — je knipt de correspondentie gewoon door en steekt er per extra plaats een kruisschakelaar tussen, telkens met twee geleiders aan elke zijde.",[17,4620,4621],{},"Twee AREI-regels sturen de keuze van die geleiders:",[711,4623,4624,4637],{},[714,4625,4626,4629,4630,729,4633,4636],{},[221,4627,4628],{},"Doorsnede."," Voor elektrische leidingen die niet integraal deel uitmaken van een toestel is een doorsnede kleiner dan 2,5 mm² in principe verboden. ",[60,4631,4632],{},"Tabel 5.1.",[60,4634,4635],{},"onderafdeling 5.2.1.2.",") staat 1,5 mm² uitdrukkelijk toe voor „elektrische leidingen die deel uitmaken van stroombanen zonder contactdoos” — dat is precies een zuivere verlichtingskring met zijn schakelaars.",[714,4638,4639,4642,4643,4646],{},[221,4640,4641],{},"Kleur."," De combinatie groen-geel is voorbehouden aan de beschermings- en vereffeningsgeleiders; groen en\u002Fof geel gebruiken voor actieve geleiders is verboden (",[60,4644,4645],{},"onderafdeling 5.1.6.2.","). Blauw is voorbehouden aan de nulgeleider in stroombanen die er een hebben. Bevat de stroombaan geen nulgeleider, dan mag de blauw gemerkte ader van een meeraderige kabel voor een ander doel dienen — behalve als beschermings- of vereffeningsgeleider. Een correspondentiegeleider mag dus blauw zijn in een kabel zonder nulgeleider, maar nooit groen-geel.",[17,4648,4649],{},"Voor de kabeltypes zelf geeft tabel 2.23 zijn eigen voorbeelden: een XVB-kabel Cca met een aantal geleiders van een bepaalde doorsnede, of losse H07V-U-geleiders Eca in een buis in een wand. Zet in je schema het werkelijk geplaatste type en de werkelijke plaatsingswijze; die twee zijn allebei verplichte inhoud van het eendraadschema.",[12,4651,4653],{"id":4652},"welk-symbool-teken-je-in-het-eendraadschema-en-welk-op-het-situatieplan","Welk symbool teken je in het eendraadschema en welk op het situatieplan?",[17,4655,4656,4657,212],{},"Het symbool is hetzelfde — tabel 2.23 geldt voor beide documenten. Het verschil zit in wat het document beantwoordt, en in de ",[221,4658,4659],{},"kenmerking",[17,4661,4662,4663,4665,4666,4668],{},"Op het eendraadschema moeten de schakelaars aanwezig zijn, samen met verbindings- en aftakdozen, contactdozen, lichtpunten, vaste machines en toestellen, de beveiligingen en de leidinggegevens (",[60,4664,801],{},"). Elke elementaire stroombaan krijgt een hoofdletter; elk lichtpunt, elke contactdoos en elke sturingseenheid wordt genummerd in volgorde, vertrekkend vanaf de beschermingsinrichting tegen overstroom van die stroombaan (",[60,4667,241],{},", figuur 3.1.).",[17,4670,4671,4672,4674,4675,4677,4678,729,4681,4683,4684,4687,4688,4690],{},"Op het situatieplan moet de ",[221,4673,398],{}," van diezelfde schakelaars staan (",[60,4676,402],{},"). En daar zit de regel die in de praktijk het vaakst wordt overgeslagen: elke schakelaar en elke sturingseenheid wordt gekenmerkt door de letter van de stroombaan waarvan ze deel uitmaken, ",[221,4679,4680],{},"gevolgd door het nummer van het lichtpunt of het toestel dat hij bedient",[60,4682,241],{},", figuur 3.2.). Twee wisselschakelaars die samen lichtpunt ",[4069,4685,4686],{},"B3"," bedienen dragen dus allebei de aanduiding ",[4069,4689,4686],{}," — niet twee opeenvolgende eigen nummers.",[17,4692,4693,4694,212],{},"Dat is meteen de reden waarom een schakelketen geen cosmetisch detail is: zonder vastgelegde relatie tussen schakelaar en lichtpunt kun je die kenmerking niet correct zetten. Hoe beide documenten elkaar aanvullen staat uitgewerkt in ",[203,4695,4697],{"href":4696},"\u002Fblog\u002Feendraadschema-vs-situatieschema","eendraadschema versus situatieschema",[12,4699,4701],{"id":4700},"wanneer-kies-je-drukknoppen-met-een-impulsschakelaar-in-plaats-van-een-kruisschakeling","Wanneer kies je drukknoppen met een impulsschakelaar in plaats van een kruisschakeling?",[17,4703,4704],{},"Vanaf drie of vier bedieningsplaatsen groeit een kruisschakeling snel in bekabeling: elke extra plaats vraagt twee correspondentiegeleiders heen en terug. Drukknoppen die parallel op één stuurleiding staan en samen een impulsschakelaar aansturen, schalen beter. Tabel 2.23 rubriek E bevat daarvoor beide symbolen: de „drukknop” en de „impulsschakelaar”.",[17,4706,4707],{},"Twee aandachtspunten:",[711,4709,4710,4713],{},[714,4711,4712],{},"De impulsschakelaar zit in het schakel- en verdeelbord en hoort dus ook dáár in het eendraadschema, met zijn eigen beveiliging bovenstrooms. Hij is geen eigenschap van de schakelaar in de gang.",[714,4714,4715,4716,4719],{},"Het AREI aanvaardt uitdrukkelijk „stuurhulpmiddelen” en „elektronische schakelingen” als stuurinrichting naast gewone schakelaars en vermogensschakelaars (",[60,4717,4718],{},"onderafdeling 5.3.3.2. punt b.","). Een impulsschakelaar of een relais is dus geen uitzonderingsconstructie — maar hij moet wel voldoen aan de betreffende normen.",[17,4721,4722],{},"Een verwante variant is de trapautomaat of tijdschakelaar; tabel 2.23 kent daarvoor eveneens een symbool. De keuze tussen impulsschakelaar en tijdschakelaar is functioneel, niet normatief: de eerste houdt vast tot de volgende puls, de tweede valt na een ingestelde tijd terug.",[12,4724,4726],{"id":4725},"mag-een-schakelaar-eenpolig-zijn-en-mag-hij-in-de-nulgeleider","Mag een schakelaar eenpolig zijn — en mag hij in de nulgeleider?",[17,4728,4729,4730,4733],{},"Eenpolig mag. ",[60,4731,4732],{},"Onderafdeling 5.3.3.2. punt c."," stelt uitdrukkelijk dat het toegelaten is niet alle actieve geleiders te onderbreken wanneer daar geen gevaren uit voortspruiten. Een klassieke eenpolige lichtschakelaar die de fase onderbreekt, past daarin.",[17,4735,4736,4737,4740],{},"Maar dezelfde bepaling zet er meteen een grens op: ",[221,4738,4739],{},"tenzij voor het uitvoeren van metingen is het niet toegelaten een eenpolige stuurinrichting te voorzien in de nulgeleider."," Een eenpolige schakelaar die per vergissing op de nulgeleider is aangesloten laat het toestel onder spanning staan terwijl het uit lijkt te zijn. Dat is een klassieke bevinding bij een keuring en geen detail dat je uit een tekening kunt afleiden — het moet spanningsloos ter plaatse worden nagegaan.",[17,4742,4743],{},"Tweepolig schakelen blijft mogelijk en is soms gewenst, bijvoorbeeld bij een vast aangesloten toestel dat volledig van het net moet kunnen. Tabel 2.23 bevat daarvoor zowel de „tweepolige schakelaar” als de „tweepolige wisselschakelaar”. De polariteit is dus een aparte eigenschap naast de schakelfunctie, geen andere schakeling.",[12,4745,4747],{"id":4746},"hoeveel-lichtpunten-mag-één-schakelketen-voeden","Hoeveel lichtpunten mag één schakelketen voeden?",[17,4749,4750],{},"Hier lopen twee AREI-regels door elkaar die vaak worden verward.",[17,4752,4753,4754,4757,4758,4760],{},"De limiet van acht geldt voor ",[221,4755,4756],{},"contactdozen",": per eindstroombaan blijft het aantal enkelvoudige of meervoudige contactdozen beperkt tot acht (",[60,4759,3352],{},"). Een zuivere verlichtingskring valt daar niet onder.",[17,4762,4763,4764,4767,4768,4772,4773,4775],{},"Zodra je contactdozen, verlichtingstoestellen en andere vaste toestellen op ",[221,4765,4766],{},"dezelfde"," eindstroombaan zet, gelden de voorschriften van een contactdozenkring — en dan telt de tekst: „één vast toestel of een geheel van vaste toestellen bediend door een gemeenschappelijk bedieningstoestel ",[4769,4770,4771],"span",{},"wordt"," gelijkgesteld met een contactdoos” (",[60,4774,3352],{},"). Vier spots die samen aan één schakelketen hangen tellen in zo'n gemengde kring dus als één eenheid, niet als vier.",[17,4777,4778,4779,4782,4783,4785,4786,212],{},"Daarnaast: voor wooneenheden met meer dan twee lokalen en\u002Fof plaatsen voorzien ",[221,4780,4781],{},"minstens twee afzonderlijke stroombanen"," de voeding van de verlichtingstoestellen (",[60,4784,3352],{},"). Eén enkele lichtkring voor een volledige woning is dus geen ontwerpkeuze maar een tekortkoming. Meer over de telling in gemengde kringen staat in ",[203,4787,4789],{"href":4788},"\u002Fblog\u002Fstopcontacten-per-circuit","stopcontacten per stroomkring",[12,4791,4793],{"id":4792},"waar-mag-de-schakelaar-in-de-badkamer-staan","Waar mag de schakelaar in de badkamer staan?",[17,4795,4796,4797,4800],{},"Voor ruimten met bad en\u002Fof douche legt ",[60,4798,4799],{},"onderafdeling 7.1.5.2."," per volume vast wat is toegelaten. Voor bedieningstoestellen — waaronder een gewone lichtschakelaar — komt dat neer op:",[21,4802,4803,4813],{},[24,4804,4805],{},[27,4806,4807,4810],{},[30,4808,4809],{},"Volume",[30,4811,4812],{},"Bedieningstoestel toegelaten?",[43,4814,4815,4823,4831],{},[27,4816,4817,4820],{},[48,4818,4819],{},"volume 0",[48,4821,4822],{},"Niet toegelaten, met uitzondering van bedieningstoestellen die deel uitmaken van de daar toegelaten vaste toestellen en op ZLVS gevoed worden (punt b.)",[27,4824,4825,4828],{},[48,4826,4827],{},"volume 1",[48,4829,4830],{},"Enkel bedieningstoestellen gevoed op ZLVS, met de energiebron buiten de volumes 0 en 1 (punt c., 4.)",[27,4832,4833,4836],{},[48,4834,4835],{},"volume 2",[48,4837,4838],{},"Bedieningstoestellen gevoed op laagspanning zijn toegelaten (punt d., 5.), naast de ZLVS-variant (punt d., 4.)",[17,4840,4841,4842,212],{},"Een 230 V-wisselschakelaar hoort dus buiten de volumes 0 en 1. Een trekschakelaar aan het plafond is een gebruikelijke oplossing en heeft in tabel 2.23 zijn eigen symbool („eenpolige trekschakelaar”), maar hij ontsnapt niet aan de volumeregels — het toestel zelf moet in een toegelaten volume liggen. De volumes en de bijhorende leidingregels staan verder uitgewerkt in ",[203,4843,2939],{"href":4844},"\u002Fblog\u002Fbadkamer-kabels-arei-zones",[12,4846,4848],{"id":4847},"wanneer-vervangt-domotica-de-kruisschakeling","Wanneer vervangt domotica de kruisschakeling?",[17,4850,4851],{},"Zodra hetzelfde lichtpunt vanaf veel plaatsen én in verschillende sferen moet worden bediend, wordt een busgestuurde oplossing praktischer dan een groeiende kruisschakeling. Het AREI heeft daarvoor een eigen rubriek in tabel 2.23: rubriek J, „Domotica”. De sturingseenheid wordt er weergegeven door een rechthoek uit twee delen — onderaan het basissymbool (bijvoorbeeld een schakelaar of een contactdoos met schakelaar), bovenaan het type sturing van de eenheid.",[17,4853,4854,4855,4858],{},"Wat níét verdwijnt met domotica: elk gebruikstoestel of elke elektrische machine moet bediend worden via een stuurinrichting, en die is ook nodig wanneer de werking afhangt van een relais, een thermostaat of een gelijkaardig orgaan (",[60,4856,4857],{},"onderafdeling 5.3.3.2. punt d.","). De actor in het bord vervangt de vereiste stuurinrichting niet; hij is er een. Wat verandert is de tekening: je documenteert een sturingseenheid met haar sturingstype in plaats van drie kruisschakelaars in serie.",[17,4860,4861,4862,212],{},"De praktische keuzecriteria en de valkuilen bij gemengde installaties staan in ",[203,4863,4865],{"href":4864},"\u002Fblog\u002Fdomotica-arei","domotica en het AREI",[12,4867,4869],{"id":4868},"hoe-ontstaat-de-schakelketen-in-planelec-en-wat-verandert-er-in-het-eendraadschema","Hoe ontstaat de schakelketen in PlanElec en wat verandert er in het eendraadschema?",[17,4871,4872,4873,4876],{},"In het grondplan verbindt het gereedschap ",[221,4874,4875],{},"Schakelketen"," een schakelaar met de lichtpunten die hij bedient. Voor vrije schakelaars en lampen van een ruimte kan PlanElec een voorstel maken; een geldige keten bevat minstens één schakelaar en één lamp, en een toestel kan niet tegelijk in twee ketens zitten. Over etages heen blijft de keten projectbreed samenhangend; per verdieping zie je de lokale deeltrajecten en de vervolgmarkeringen.",[17,4878,1764,4879,4882,4883,4886],{},[221,4880,4881],{},"schakelfunctie"," wordt uit de keten afgeleid: één schakelaar geeft aan\u002Fuit, twee schakelaars geven aan beide uiteinden een wisselschakelaar, en vanaf drie krijgen het eerste en het laatste toestel een wisselschakelaar terwijl de tussenliggende kruisschakelaars worden. De ",[221,4884,4885],{},"polariteit"," kies je apart — de twee eigenschappen worden pas bij het tekenen gecombineerd. Bij drie of meer bedieningsplaatsen wordt de tweepolige variant niet weergegeven, omdat de RGIE-symboolset daarvoor geen tweepolige kruisschakelaar bevat; die combinatie wordt dan als eenpolig getekend.",[17,4888,4889,4890,4892],{},"Drukknoppen, dimmers en de serieschakelaar worden bewust ",[221,4891,1095],{}," automatisch afgeleid. De serieschakelaar blijft als handmatige keuze beschikbaar, precies omdat hij twee gescheiden stroombanen vanaf één plaats beschrijft: je wijst elke lamp bewust toe aan kanaal A of B.",[17,4894,4895],{},"Sinds de update van 30 augustus 2026 blijft de verbinding tussen schakelaar en lichtpunten duurzaam bewaard en werkt ze het eendraadschema meteen bij zodra de toestellen aan een stroomkring zijn toegewezen. Nog niet geplaatste armaturen blijven in dezelfde schakelgroep en schuiven bij het plaatsen automatisch in de keten. De automatische verlichting vult enkel ontbrekende lichtpunten aan — per begonnen 8 m², in keuken en badkamer per 6 m².",[17,4897,4898,4899,212],{},"De bediening zelf staat stap voor stap in de handleiding ",[203,4900,4902],{"href":4901},"\u002Fhelp\u002Fschakelketens-stroomkringen-en-kabelroutes","schakelketens, stroomkringen en kabelroutes",[12,4904,4906],{"id":4905},"wat-de-arei-zelfcheck-hierover-niet-doet","Wat de AREI-zelfcheck hierover niet doet",[17,4908,4909],{},"De zelfcheck is oriënterend en beoordeelt alleen ondersteunde regels aan de hand van de ingevoerde gegevens. Concreet voor schakelaars:",[711,4911,4912,4919,4925,4930,4937],{},[714,4913,4914,4915,4918],{},"Hij controleert de ",[221,4916,4917],{},"plausibiliteit"," van een stuurgroep: een groep moet minstens één schakelaar en minstens één geschakelde last bevatten. Een groep zonder schakelaar, zonder last of met één enkel element wordt gemeld.",[714,4920,4921,4922,4924],{},"Hij controleert ",[221,4923,1095],{}," of de gekozen schakeling overeenkomt met de bedoelde bediening. Twee wisselschakelaars in twee verschillende kamers zijn technisch een geldige keten en fysiek zelden zinvol.",[714,4926,4921,4927,4929],{},[221,4928,1095],{}," of een eenpolige schakelaar werkelijk op de fase en niet op de nulgeleider is aangesloten. Dat blijkt niet uit een tekening en moet spanningsloos ter plaatse worden vastgesteld.",[714,4931,4932,4933,4936],{},"Een ",[221,4934,4935],{},"impulsschakelaar",", een DIN-rail-dimmer, een trapautomaat of een schemerschakelaar wordt in het huidige eendraadschema niet getekend. Ze verdwijnen niet stilzwijgend: vóór de export meldt PlanElec ze uitdrukkelijk als „niet-weergeefbare kastmodules” die je moet nakijken of verwijderen.",[714,4938,4939,4940,4942,4943,1169],{},"Hij vervangt ",[221,4941,866],{}," meting en ",[221,4944,866],{},[12,4946,1173],{"id":1172},[711,4948,4949,4955,4960,4965],{},[714,4950,4951],{},[203,4952,4954],{"href":4953},"\u002Fblog\u002Farei-elektrische-symbolen-overzicht","AREI-symbolen voor beide plannen",[714,4956,4957],{},[203,4958,3288],{"href":4959},"\u002Fblog\u002Feendraadschema-maken",[714,4961,4962],{},[203,4963,4096],{"href":4964},"\u002Fblog\u002Fsituatieschema-tekenen-handleiding",[714,4966,4967],{},[203,4968,4969],{"href":4864},"Domotica en het AREI",[17,4971,4972],{},[203,4973,4975],{"href":4974},"\u002F","Open PlanElec en leg je schakelketens vast →",[17,4977,4978],{},[60,4979,4980],{},"Regelbasis: AREI Boek 1 V06 — hoofdstuk 2.13 en tabel 2.23, onderafdelingen 3.1.2.1., 3.1.2.2., 3.1.2.3., 5.1.6.2., 5.2.1.2. met tabel 5.1., 5.3.3.2., 5.3.5.2. en 7.1.5.2. De officiële tekst, de werkelijke toestand van de installatie en de controle door het erkende organisme blijven bepalend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":4982},[4983,4984,4985,4986,4987,4988,4989,4990,4991,4992,4993,4994],{"id":4438,"depth":1215,"text":4439},{"id":4587,"depth":1215,"text":4588},{"id":4614,"depth":1215,"text":4615},{"id":4652,"depth":1215,"text":4653},{"id":4700,"depth":1215,"text":4701},{"id":4725,"depth":1215,"text":4726},{"id":4746,"depth":1215,"text":4747},{"id":4792,"depth":1215,"text":4793},{"id":4847,"depth":1215,"text":4848},{"id":4868,"depth":1215,"text":4869},{"id":4905,"depth":1215,"text":4906},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"Het aantal bedieningsplaatsen bepaalt de schakeling. Symbolen uit tabel 2.23, aders per variant, nummering op het situatieplan en de grens met domotica — met AREI-artikel bij elke uitspraak.",{},"\u002Fblog\u002Fswitch-types-single-line-diagram.nl","11 min",{"title":4432,"description":4995},"wisselschakelaar-kruisschakelaar-eendraadschema","blog\u002Fswitch-types-single-line-diagram.nl",[1244,1245,5003,5004,5005,1251,5006,5007,1252],"wisselschakelaar","kruisschakelaar","serieschakelaar","situatieschema","verlichting","JkY_lQhm6lEdkoBsI01jsWUDw9EUAH9PVZlIkqK_e9k",{"id":5010,"title":5011,"articleId":5012,"body":5013,"category":1230,"date":5442,"description":5443,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":5444,"navigation":1236,"path":5445,"publishDate":5442,"readTime":5446,"refreshInterval":1239,"seo":5447,"slug":5448,"stem":5449,"tags":5450,"__hash__":5454},"blog\u002Fblog\u002Farei-electrical-symbols.nl.md","AREI-symbolen: overzicht voor eendraadschema en situatieschema","arei-electrical-symbols",{"type":9,"value":5014,"toc":5427},[5015,5019,5030,5033,5037,5040,5056,5059,5063,5066,5182,5185,5189,5192,5203,5206,5210,5213,5227,5230,5234,5237,5244,5248,5251,5268,5271,5275,5298,5302,5305,5308,5311,5314,5318,5321,5324,5350,5368,5372,5375,5378,5387,5391,5394,5397,5399,5417,5422],[12,5016,5018],{"id":5017},"kort-antwoord-tabel-223-is-de-basis-maar-niet-limitatief","Kort antwoord: Tabel 2.23 is de basis, maar niet limitatief",[17,5020,5021,5022,5025,5026,5029],{},"Voor het eendraadschema en situatieplan van een huishoudelijke elektrische installatie verwijst AREI Boek 1 naar de grafische symbolen uit ",[221,5023,5024],{},"hoofdstuk 2.13, Tabel 2.23",". Die tabel is uitdrukkelijk ",[221,5027,5028],{},"niet-limitatief",". Staat een noodzakelijk toestel er niet in, dan mag een ander duidelijk herkenbaar symbool worden gebruikt wanneer de betekenis in de legende van schema en plan is vastgelegd.",[17,5031,5032],{},"Dat is geen vrijbrief voor willekeurige pictogrammen. Het teken moet binnen het document eenduidig blijven en vervangt geen verplichte technische eigenschappen. Deze gids gebruikt Boek 1 V06 voor huishoudelijke installaties; een niet-huishoudelijke installatie of bijzonder schakelschema kan bijkomende gestandaardiseerde symbolen en gegevens vereisen.",[12,5034,5036],{"id":5035},"drie-informatielagen","Drie informatielagen",[17,5038,5039],{},"Onderafdeling 3.1.2.1 koppelt de symbolen van hoofdstuk 2.13 aan de huishoudelijke plannen. De regel maakt in de praktijk drie lagen zichtbaar:",[5041,5042,5043,5050,5053],"ol",{},[714,5044,5045,5046,5049],{},"het ",[221,5047,5048],{},"basissymbool"," toont welk soort component bedoeld is;",[714,5051,5052],{},"waarden en aanduidingen leggen de elektrische eigenschappen vast;",[714,5054,5055],{},"kringletter en volgnummer verbinden de component op het eendraadschema met zijn plaats op het situatieplan.",[17,5057,5058],{},"Een mooi getekende differentieel zonder type en waarden blijft onvolledig. Een lijn tussen automaat en contactdoos zegt nog niets over kabeltype, doorsnede, aantal geleiders of plaatsingswijze. En een symbool op een grondplan dat niet naar dezelfde kringreferentie verwijst, kan niet betrouwbaar met de topologie worden vergeleken.",[12,5060,5062],{"id":5061},"hoofdgroepen-in-tabel-223","Hoofdgroepen in Tabel 2.23",[17,5064,5065],{},"Onderstaand overzicht gaat over de betekenis. Voor de exacte vorm blijft de officiële tabel de bron.",[21,5067,5068,5081],{},[24,5069,5070],{},[27,5071,5072,5075,5078],{},[30,5073,5074],{},"Groep",[30,5076,5077],{},"Voorbeelden",[30,5079,5080],{},"Functie in de plannen",[43,5082,5083,5094,5105,5116,5127,5138,5149,5160,5171],{},[27,5084,5085,5088,5091],{},[48,5086,5087],{},"Algemene tekens",[48,5089,5090],{},"gelijkstroom, wisselstroom, een- en driefasig",[48,5092,5093],{},"aard van de voeding herkenbaar maken",[27,5095,5096,5099,5102],{},[48,5097,5098],{},"Schakel- en verdeelinrichtingen",[48,5100,5101],{},"verdeelbord, doos, verbindings-\u002Faftakdoos, aansluitkast",[48,5103,5104],{},"structurele knooppunten tonen",[27,5106,5107,5110,5113],{},[48,5108,5109],{},"Elektrische leidingen",[48,5111,5112],{},"ondergronds, bovengronds, zichtbaar, ingebouwd, in buis, aantal geleiders",[48,5114,5115],{},"opbouw en plaatsingswijze beschrijven",[27,5117,5118,5121,5124],{},[48,5119,5120],{},"Beveiligingen",[48,5122,5123],{},"smeltzekering, automaat, differentieel, aarding",[48,5125,5126],{},"bescherming tegen overstroom en indirecte aanraking weergeven",[27,5128,5129,5132,5135],{},[48,5130,5131],{},"Schakelaars en sturing",[48,5133,5134],{},"enkel-\u002Fmeerpolig, wissel-, kruis- en drukschakelaar, dimmer, detector",[48,5136,5137],{},"tonen welk punt of toestel wordt bediend",[27,5139,5140,5143,5146],{},[48,5141,5142],{},"Contactdozen",[48,5144,5145],{},"enkel, meervoudig, met aardingscontact, geschakeld, data",[48,5147,5148],{},"het juiste aansluitpunt onderscheiden",[27,5150,5151,5154,5157],{},[48,5152,5153],{},"Verbruikstoestellen",[48,5155,5156],{},"lichtpunt, armatuur, verwarming, huishoudtoestel, motor, laadpunt",[48,5158,5159],{},"vaste of gelokaliseerde belasting opnemen",[27,5161,5162,5165,5168],{},[48,5163,5164],{},"Bronnen en omzetters",[48,5166,5167],{},"transformator, zonnecel, gelijkrichter, omvormer, DC\u002FDC",[48,5169,5170],{},"productie en omzetting documenteren",[27,5172,5173,5176,5179],{},[48,5174,5175],{},"Domotica",[48,5177,5178],{},"grondteken met lokale, draadloze, geprogrammeerde of sensorsturing",[48,5180,5181],{},"elektrische functie en sturingswijze combineren",[17,5183,5184],{},"Een project hoeft niet elk symbool te bevatten. Omgekeerd bewijst de aanwezigheid van een officieel teken niet dat het toestel geschikt, correct aangesloten of volledig gedimensioneerd is.",[12,5186,5188],{"id":5187},"een-leidingsymbool-is-meer-dan-een-lijn","Een leidingsymbool is meer dan een lijn",[17,5190,5191],{},"Het eendraadschema vermeldt voor elektrische leidingen minstens type, doorsnede, aantal geleiders en plaatsingswijze. Tabel 2.23 bevat grondtekens en voorbeelden, bijvoorbeeld voor een kabel in een ingebouwde buis of meerdere geïsoleerde draden in dezelfde buis.",[17,5193,5194,5195,5198,5199,5202],{},"Gebruik de aanduiding die bij de werkelijke leiding past. ",[4069,5196,5197],{},"3G2,5"," maakt duidelijk dat drie geleiders, inclusief een groen-gele beschermingsgeleider, een doorsnede van 2,5 mm² hebben. Een notatie met ",[4069,5200,5201],{},"×"," geeft niet automatisch dezelfde informatie over een PE. Een zichtbare leiding mag niet als ingebouwd worden getekend omdat dat schema eenvoudiger oogt.",[17,5204,5205],{},"De grafische keuze is ook geen kabelberekening. Stroombelastbaarheid, plaatsing, groepering, temperatuur, spanningsval, foutlus en beveiliging blijven afzonderlijke ontwerpvragen.",[12,5207,5209],{"id":5208},"beveiliging-teken-en-kenmerk-horen-samen","Beveiliging: teken en kenmerk horen samen",[17,5211,5212],{},"Tabel 2.23 onderscheidt onder andere smeltzekeringen, automatische schakelaars en differentieelstroominrichtingen. De begeleidende kenmerken maken het element bruikbaar:",[711,5214,5215,5218,5221,5224],{},[714,5216,5217],{},"nominale stroom en karakteristiek voor een automaat;",[714,5219,5220],{},"type, nominale aanspreekstroom en nominale stroom voor een differentieel;",[714,5222,5223],{},"correcte functieaanduiding bij gecombineerde uitschakelmechanismen;",[714,5225,5226],{},"werkelijk aanwezige verbindingen bij aarding en beschermingsgeleiders.",[17,5228,5229],{},"“30 mA” zegt niet of de differentieel type A, F of B is, en evenmin of hij selectief of ogenblikkelijk werkt. “20 A” zonder leidinggegevens en karakteristiek is ook geen volledige circuitbeschrijving. Neem waarden over van het geïnstalleerde materiaal en de gevalideerde berekening, niet van een voorbeeldplan.",[12,5231,5233],{"id":5232},"dezelfde-referentie-op-beide-documenten","Dezelfde referentie op beide documenten",[17,5235,5236],{},"Elke elementaire stroombaan krijgt op het eendraadschema een hoofdletter. Lichtpunten, contactdozen en sturingseenheden krijgen een volgnummer vanaf de voorliggende overstroombeveiliging. Het situatieschema gebruikt dezelfde letter en hetzelfde nummer om de fysieke plaats aan te duiden.",[17,5238,5239,5240,5243],{},"Een lichtpunt ",[4069,5241,5242],{},"C4"," moet dus in beide documenten hetzelfde element betekenen. Een schakelaar krijgt de referentie van de kring en van het lichtpunt of toestel dat hij bedient. Zo blijft de functie zichtbaar, ook als meerdere schakelaars in dezelfde ruimte staan. Een meervoudige, geschakelde of datacontactdoos mag niet onnauwkeurig als een gewone contactdoos worden weergegeven wanneer het onderscheid voor de installatie relevant is.",[12,5245,5247],{"id":5246},"geen-officieel-symbool-beschikbaar-zo-gebruikt-u-een-legende","Geen officieel symbool beschikbaar: zo gebruikt u een legende",[17,5249,5250],{},"Voor nieuwe functies of specifieke toestellen biedt het AREI een praktische uitweg:",[5041,5252,5253,5256,5259,5262,5265],{},[714,5254,5255],{},"zoek eerst een algemeen teken dat samen met een technische benaming voldoende duidelijk is;",[714,5257,5258],{},"kies anders een eenvoudig teken dat niet met een bestaand teken kan worden verward;",[714,5260,5261],{},"definieer betekenis en eventuele afkorting in de legende;",[714,5263,5264],{},"gebruik hetzelfde teken consequent op elke pagina;",[714,5266,5267],{},"plaats technische eigenschappen op het schema of in het installatiedossier.",[17,5269,5270],{},"Een merklogo is op zichzelf zelden geschikt: het verklaart de elektrische functie of aansluitwijze niet. Een eigen symbool zonder legende is evenmin voldoende, ook als de tekenaar het zelf herkent.",[12,5272,5274],{"id":5273},"fouten-die-de-leesbaarheid-ondermijnen","Fouten die de leesbaarheid ondermijnen",[711,5276,5277,5280,5283,5286,5289,5292,5295],{},[714,5278,5279],{},"Symbolen uit andere normen of software worden gebruikt zonder controle of legende.",[714,5281,5282],{},"Eén generiek stopcontactteken krijgt vier verschillende betekenissen.",[714,5284,5285],{},"Kabeltype, doorsnede, geleideraantal of plaatsingswijze ontbreekt.",[714,5287,5288],{},"Een differentieel toont alleen 30 mA, zonder type en nominale stroom.",[714,5290,5291],{},"Eendraadschema en situatieschema gebruiken verschillende nummers.",[714,5293,5294],{},"Een PV-installatie wordt tot één paneelteken herleid, zonder bron, omvormer en noodzakelijke eigenschappen.",[714,5296,5297],{},"Decoratieve varianten maken het grondteken onherkenbaar.",[12,5299,5301],{"id":5300},"controleer-de-uiteindelijke-pdf","Controleer de uiteindelijke PDF",[17,5303,5304],{},"Een correct gekozen teken kan door schaal of pagina-indeling toch onbruikbaar worden. Bekijk de export op normale leesgrootte: snijdt de paginarand waarden of legende af, kruisen lijnen de referentie, blijven gewone en geschakelde contactdozen onderscheidbaar en hoort elke tekst duidelijk bij het juiste toestel?",[17,5306,5307],{},"Laat betekenis niet alleen van kleur afhangen. Een keurder kan een zwart-witafdruk of kopie gebruiken. Vorm, tekst en kringreferentie moeten zelfstandig leesbaar zijn. Plaats de legende op de betrokken pagina's of verwijs er ondubbelzinnig naar als onderdeel van dezelfde documentenset. Gebruik afkortingen consequent.",[17,5309,5310],{},"Vergelijk ten slotte de aantallen en referenties tussen eendraadschema en situatieplan. Dat is geen technische keuring, maar het ontdekt dubbele codes, ontbrekende verbruikers en gekopieerde symbolen voordat de documenten worden afgegeven.",[17,5312,5313],{},"Controleer bij een meertalig dossier ook dat de legende in de gebruikte documenttaal begrijpelijk blijft. Een vertaalde toestelnaam mag de gestandaardiseerde elektrische betekenis of technische afkorting niet veranderen.",[12,5315,5317],{"id":5316},"een-herhaalbare-werkwijze-van-opname-tot-legende","Een herhaalbare werkwijze van opname tot legende",[17,5319,5320],{},"Begin niet meteen te tekenen. Maak eerst een toestellijst waarin elk werkelijk punt een lokaal, kring, volgnummer, functie en de later te vermelden kenmerken krijgt. Kies pas daarna het passende grondteken uit Tabel 2.23. Zo bepaalt een toevallig gelijkend pictogram niet welke functie het toestel zogenaamd heeft. Een vaste ventilator, contactdoos en aansluitdoos kunnen aan dezelfde kring liggen, maar blijven verschillende onderdelen.",[17,5322,5323],{},"Controleer elke invoer in vier stappen:",[5041,5325,5326,5332,5338,5344],{},[714,5327,5328,5331],{},[221,5329,5330],{},"Grondteken:"," klopt de familie, bijvoorbeeld beveiliging, contactdoos, verlichting, bron of vast toestel?",[714,5333,5334,5337],{},[221,5335,5336],{},"Kenmerken:"," zijn polental, toegekende stroom, differentiële gevoeligheid, leidingtype, aantal geleiders en doorsnede aanwezig waar die voor de leesbaarheid nodig zijn?",[714,5339,5340,5343],{},[221,5341,5342],{},"Referentie:"," gebruikt het punt op het situatieplan exact dezelfde kringletter en hetzelfde volgnummer als op het eendraadschema?",[714,5345,5346,5349],{},[221,5347,5348],{},"Legende:"," is elke projectspecifieke combinatie één keer gedefinieerd en op elk betrokken blad gemakkelijk terug te vinden?",[17,5351,5352,5353,5356,5357,2026,5360,5363,5364,5367],{},"Neem kring ",[4069,5354,5355],{},"K",": die vertrekt na een geïdentificeerde differentieel en een beveiliging van 20 A, loopt via een gedocumenteerde 3G2,5-kabel en voedt drie vaste aansluitingen. De beveiliging krijgt haar waarden, de kabel zijn leidingkenmerken en de aansluitingen de referenties ",[4069,5358,5359],{},"K1",[4069,5361,5362],{},"K3",". Eén algemeen keukensymbool bewaart die structuur niet. Verandert ",[4069,5365,5366],{},"K2"," later van functie, behoud dan de stabiele referentie en werk symbool, functienaam en relevante kenmerken op beide plannen bij.",[12,5369,5371],{"id":5370},"grensgevallen-documenteren-zonder-informatie-te-verbergen","Grensgevallen documenteren zonder informatie te verbergen",[17,5373,5374],{},"Bepaal bij gecombineerde apparatuur welke elektrische functies voor controle en onderhoud zichtbaar moeten blijven. Een meervoudige contactdoos kan als groep worden weergegeven als aantal en schakeling eenduidig zijn. Een slimme actor met meerdere uitgangen heeft mogelijk een grondteken, een projectcode in de legende en een verwijzing naar de technische fiche nodig. Een legende is nooit toestemming om leiding, beveiligingsfunctie of energiebron weg te laten.",[17,5376,5377],{},"Beheer projectspecifieke tekens met versies, net als andere installatiegegevens. Noteer na een wijziging datum en betrokken referenties en controleer alle bladen. Bewaar geen verouderde legende naast de actuele pdf's in de overdrachtsmap. Is de weergave onzeker, stem ze dan vóór uitvoering af met de verantwoordelijke elektrotechnicus en zo nodig het erkende controleorganisme.",[17,5379,1764,5380,5386],{},[203,5381,5385],{"href":5382,"rel":5383},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Fnl\u002Fpublicaties\u002Falgemeen-reglement-op-de",[5384],"nofollow","officiële publicatie van AREI Boek 1"," blijft de primaire bron. Controleer daar de versie die op de documentdatum geldt. Pictogrammen van fabrikanten of tekens uit een buitenlandse norm vervangen Tabel 2.23 en de Belgische planregels niet.",[12,5388,5390],{"id":5389},"wat-planelec-met-symbolen-doet","Wat PlanElec met symbolen doet",[17,5392,5393],{},"PlanElec biedt in de editor een symbolencatalogus voor de Belgische documentcontext. De ingevoerde componenten kunnen in eendraadschema en situatieplan worden opgenomen en als pdf worden geëxporteerd. Een oriënterende zelfcheck behandelt alleen ondersteunde regels waarvoor voldoende gegevens bestaan.",[17,5395,5396],{},"De catalogus bewijst niet dat elke mogelijke AREI-component of bijzondere installatie volledig is gemodelleerd. Controleer toestelsoort, waarden, referenties en positie vóór export. Een correct gerenderd symbool is geen dimensionering, conformiteitsattest of officieel keuringsresultaat.",[12,5398,1173],{"id":1172},[711,5400,5401,5406,5411],{},[714,5402,5403],{},[203,5404,5405],{"href":4696},"Eendraadschema en situatieschema: verschil en samenhang",[714,5407,5408],{},[203,5409,5410],{"href":4959},"Zelf een eendraadschema maken",[714,5412,5413],{},[203,5414,5416],{"href":5415},"\u002Fblog\u002Fkabeldoorsnede-automaat","Kabeldoorsnede en automaat correct combineren",[17,5418,5419],{},[203,5420,5421],{"href":4974},"Open PlanElec voor symbolen, eendraadschema, situatieschema en pdf →",[17,5423,5424],{},[60,5425,5426],{},"Regelbasis: AREI Boek 1 V06, hoofdstuk 2.13 en onderafdelingen 3.1.2.1 tot 3.1.2.3. De officiële Tabel 2.23 en de werkelijke installatie blijven beslissend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":5428},[5429,5430,5431,5432,5433,5434,5435,5436,5437,5438,5439,5440,5441],{"id":5017,"depth":1215,"text":5018},{"id":5035,"depth":1215,"text":5036},{"id":5061,"depth":1215,"text":5062},{"id":5187,"depth":1215,"text":5188},{"id":5208,"depth":1215,"text":5209},{"id":5232,"depth":1215,"text":5233},{"id":5246,"depth":1215,"text":5247},{"id":5273,"depth":1215,"text":5274},{"id":5300,"depth":1215,"text":5301},{"id":5316,"depth":1215,"text":5317},{"id":5370,"depth":1215,"text":5371},{"id":5389,"depth":1215,"text":5390},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"2026-08-29","Welke symbolen Tabel 2.23 gebruikt, wanneer een eigen symbool met legende mag en welke technische gegevens naast het teken op Belgische huishoudelijke plannen horen.",{},"\u002Fblog\u002Farei-electrical-symbols.nl","9 min",{"title":5011,"description":5443},"arei-elektrische-symbolen-overzicht","blog\u002Farei-electrical-symbols.nl",[1244,1245,5451,5452,1251,5006,5453,1252],"elektrische symbolen","Tabel 2.23","legende","-CC00u4Au0DbUppCkHFN41D71bWW99C49QEZ4BRorho",{"id":5456,"title":5457,"articleId":5458,"body":5459,"category":5899,"date":5442,"description":5900,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":5901,"navigation":1236,"path":5902,"publishDate":5442,"readTime":5903,"refreshInterval":1239,"seo":5904,"slug":5905,"stem":5906,"tags":5907,"__hash__":5913},"blog\u002Fblog\u002Fheat-pump-single-line-diagram.nl.md","Warmtepomp op het eendraadschema: kring en gegevens correct tekenen","heat-pump-single-line-diagram",{"type":9,"value":5460,"toc":5877},[5461,5468,5471,5475,5478,5504,5507,5511,5514,5517,5526,5529,5535,5547,5551,5554,5580,5586,5590,5593,5610,5617,5621,5624,5644,5655,5659,5670,5687,5692,5696,5701,5704,5708,5711,5715,5718,5722,5725,5729,5732,5752,5755,5759,5762,5765,5785,5788,5792,5795,5798,5801,5805,5808,5811,5831,5834,5837,5840,5844,5847,5853,5857,5864,5868],[17,5462,5463,5464,5467],{},"Een warmtepomp is elektrisch vaak meer dan één toestel. Naast een buitenunit kunnen een binnenmodule, elektrische bijverwarming, circulatiepomp, regeling en sanitair-warmwaterboiler aanwezig zijn. Sommige onderdelen delen één voeding, andere hebben elk een eigen kring. Het eendraadschema moet die ",[221,5465,5466],{},"werkelijk uitgevoerde elektrische structuur"," tonen en mag niet worden afgeleid uit het vereenvoudigde hydraulische verkoopschema.",[17,5469,5470],{},"AREI Boek 1 V06 legt geen universeel warmtepompsymbool, automaat of differentieeltype voor ieder merk vast. De algemene regels voor kringen, bescherming, leidingen en documentatie gelden samen met de elektrische installatievoorschriften van het exacte toestel. Een betrouwbaar schema maakt die combinatie controleerbaar.",[12,5472,5474],{"id":5473},"verzamel-eerst-de-elektrische-brongegevens","Verzamel eerst de elektrische brongegevens",[17,5476,5477],{},"Controleer vóór het tekenen het verdeelbord, de typeplaten en alle relevante installatiehandleidingen. Noteer per elektrisch gevoed onderdeel:",[711,5479,5480,5483,5486,5489,5492,5495,5498,5501],{},[714,5481,5482],{},"toestelreferentie en functie;",[714,5484,5485],{},"voedingsspanning, één- of driefasige aansluiting;",[714,5487,5488],{},"nominale stroom en door de fabrikant gevraagde maximale beveiliging;",[714,5490,5491],{},"aanwezigheid van inverter- of frequentieregeling;",[714,5493,5494],{},"voorgeschreven aardlekbeveiliging en informatie over mogelijke DC-componenten;",[714,5496,5497],{},"kabeltype, aantal geleiders, doorsnede en werkelijk traject;",[714,5499,5500],{},"lokale werkschakelaar of scheidingsinrichting, indien geplaatst;",[714,5502,5503],{},"afzonderlijke voeding voor elektrische weerstand, regeling, pomp of boiler.",[17,5505,5506],{},"Een thermisch vermogen van bijvoorbeeld 8 kW is niet hetzelfde als het elektrisch opgenomen vermogen of het aansluitvermogen. Gebruik op het elektrische schema alleen de passende elektrische gegevens.",[12,5508,5510],{"id":5509},"eén-kring-of-meerdere-takken","Eén kring of meerdere takken?",[17,5512,5513],{},"Een monoblock kan één voedingspunt hebben. Bij een split-installatie kunnen buiten- en binnenunit afzonderlijk worden gevoed. Een ingebouwde weerstand kan via dezelfde aansluiting werken, maar kan ook een afzonderlijke, zwaarder belaste kring vereisen. De regeling kan vanuit de binnenunit gevoed worden of een eigen beveiliging hebben.",[17,5515,5516],{},"Teken daarom niet blind:",[5518,5519,5524],"pre",{"className":5520,"code":5522,"language":5523,"meta":1214},[5521],"language-text","Verdeelbord → automaat → warmtepomp\n","text",[4069,5525,5522],{"__ignoreMap":1214},[17,5527,5528],{},"Een mogelijke werkelijke structuur is:",[5518,5530,5533],{"className":5531,"code":5532,"language":5523,"meta":1214},[5521],"Hoofdverdeelbord\n├─ kring WP1 → beveiliging → leiding → buitenunit\u002Finverter\n├─ kring WP2 → beveiliging → leiding → binnenunit\u002Fregeling\n└─ kring WP3 → beveiliging → leiding → elektrische bijverwarming\n",[4069,5534,5532],{"__ignoreMap":1214},[17,5536,5537,63,5540,207,5543,5546],{},[4069,5538,5539],{},"WP1",[4069,5541,5542],{},"WP2",[4069,5544,5545],{},"WP3"," zijn slechts voorbeelden. Sluit aan bij de kringletters van het project en gebruik exact dezelfde referenties op het situatieschema.",[12,5548,5550],{"id":5549},"gegevens-bij-elke-aftakking","Gegevens bij elke aftakking",[17,5552,5553],{},"Van verdeelbord tot verbruiker moet de keten leesbaar zijn. Vermeld minstens:",[5041,5555,5556,5559,5562,5565,5568,5571,5574,5577],{},[714,5557,5558],{},"kringreferentie;",[714,5560,5561],{},"type, aantal polen en nominale stroom van de overstroombeveiliging;",[714,5563,5564],{},"aanwezige differentieelbeveiliging met aanspreekstroom en type;",[714,5566,5567],{},"kabel- of draadtype, aantal geleiders en doorsnede;",[714,5569,5570],{},"faseverdeling bij een meerfasige aansluiting;",[714,5572,5573],{},"ondubbelzinnige naam, bijvoorbeeld “warmtepomp buitenunit”;",[714,5575,5576],{},"relevant elektrisch vermogen of nominale stroom;",[714,5578,5579],{},"vaste scheider, contactor of vermogenssturing als die werkelijk deel uitmaakt van de installatie.",[17,5581,1764,5582,5585],{},[203,5583,5584],{"href":5415},"kabeldoorsnede bij een automaat"," volgt niet alleen uit het toestelvermogen. Lengte, plaatsingswijze, bundeling, omgevingstemperatuur, spanningsval, kortsluitvoorwaarden en fabrikantvoorschriften blijven bepalend.",[12,5587,5589],{"id":5588},"differentieel-geen-universele-keuze","Differentieel: geen universele keuze",[17,5591,5592],{},"Een compressor met vermogenselektronica kan andere foutstroomvormen veroorzaken dan een zuiver resistieve belasting. Dat maakt type B niet automatisch verplicht voor elke warmtepomp en maakt type A evenmin automatisch geschikt. Controleer samenhangend:",[711,5594,5595,5598,5601,5604,5607],{},[714,5596,5597],{},"de handleiding van het exacte model en de geïnstalleerde optiekaarten;",[714,5599,5600],{},"eventuele ingebouwde detectie van gladde gelijkfoutstromen;",[714,5602,5603],{},"het aardingsstelsel en de ontworpen uitschakelvoorwaarden;",[714,5605,5606],{},"selectiviteit en verdeling tegenover bovenliggende differentiëlen;",[714,5608,5609],{},"normale lekstromen van andere toestellen op dezelfde beveiliging.",[17,5611,2708,5612,5616],{},[203,5613,5615],{"href":5614},"\u002Fblog\u002Fdifferentieel-type-a-vs-type-b","differentieel type A versus type B"," worden foutstroomvorm, verhoogde immuniteit en selectiviteit afzonderlijk behandeld. Noteer op het schema wat werkelijk geplaatst is, niet wat een algemene vuistregel suggereert.",[12,5618,5620],{"id":5619},"symbool-en-legende","Symbool en legende",[17,5622,5623],{},"Tabel 2.23 van AREI Boek 1 V06 is niet uitputtend. Als geen standaardteken de geïnstalleerde warmtepompconfiguratie duidelijk beschrijft, kan een ondubbelzinnig teken of blok worden gebruikt dat in de legende wordt verklaard. U kunt bijvoorbeeld onderscheiden:",[711,5625,5626,5632,5638],{},[714,5627,5628,5631],{},[4069,5629,5630],{},"WP-B",": warmtepomp buitenunit;",[714,5633,5634,5637],{},[4069,5635,5636],{},"WP-I",": warmtepomp binnenunit;",[714,5639,5640,5643],{},[4069,5641,5642],{},"BV",": elektrische bijverwarming.",[17,5645,5646,5647,5650,5651,5654],{},"Gebruik hetzelfde symbool en dezelfde betekenis doorheen het volledige dossier. Vermijd dat ",[4069,5648,5649],{},"WP"," elders “waterpomp” betekent. De ",[203,5652,5653],{"href":4953},"AREI-symbolengids"," legt uit wanneer een eigen legende nodig is.",[12,5656,5658],{"id":5657},"samenhang-met-het-situatieschema","Samenhang met het situatieschema",[17,5660,5661,5662,5665,5666,5669],{},"Het eendraadschema toont ",[221,5663,5664],{},"hoe"," de warmtepomp gevoed en beschermd wordt. Het situatieschema toont ",[221,5667,5668],{},"waar"," vaste elektrische onderdelen zich bevinden. Plaats, afhankelijk van de installatie:",[711,5671,5672,5675,5678,5681,5684],{},[714,5673,5674],{},"buiten- en binnenunit;",[714,5676,5677],{},"werkschakelaar of lokale scheider;",[714,5679,5680],{},"regelkast of onderverdeelkast;",[714,5682,5683],{},"vaste elektrische weerstand;",[714,5685,5686],{},"relevante vaste kabeltrajecten wanneer die voor onderhoud of veiligheid nodig zijn.",[17,5688,5689,5690,212],{},"Elk element krijgt dezelfde kringreferentie als op het eendraadschema. Een hydraulisch principe- of leidingplan kan nuttig zijn, maar vervangt de elektrische plannen niet. Zie ook ",[203,5691,4697],{"href":4696},[12,5693,5695],{"id":5694},"fouten-die-een-schema-onbetrouwbaar-maken","Fouten die een schema onbetrouwbaar maken",[5697,5698,5700],"h3",{"id":5699},"alleen-warmtepomp-8-kw-vermelden","Alleen “warmtepomp 8 kW” vermelden",[17,5702,5703],{},"Dat is vaak thermisch vermogen. Zonder voedingswijze, beveiliging en leiding kan niemand de elektrische tak reconstrueren.",[5697,5705,5707],{"id":5706},"de-bijverwarming-vergeten","De bijverwarming vergeten",[17,5709,5710],{},"Een elektrische weerstand kan de aansluitpiek sterk verhogen en een afzonderlijke voeding hebben. Toon ze als ze tot de vaste installatie behoort.",[5697,5712,5714],{"id":5713},"een-generieke-beveiliging-kopiëren","Een generieke beveiliging kopiëren",[17,5716,5717],{},"Een voorbeeldschema van een ander model bewijst niet dat hetzelfde differentieeltype, dezelfde karakteristiek of dezelfde doorsnede geschikt is.",[5697,5719,5721],{"id":5720},"ontwerp-en-as-built-verwarren","Ontwerp en as-built verwarren",[17,5723,5724],{},"Tijdens de montage kunnen fase, leidingstraject of toestelvariant wijzigen. Werk schema, bordetiketten en dossier pas bij na controle ter plaatse.",[12,5726,5728],{"id":5727},"controle-vóór-oplevering","Controle vóór oplevering",[17,5730,5731],{},"Loop ten minste deze punten na:",[711,5733,5734,5737,5740,5743,5746,5749],{},[714,5735,5736],{},"stemmen typeplaat en toestelnaam overeen met het schema;",[714,5738,5739],{},"zijn buitenunit, binnenunit en elektrische hulpcomponenten volledig;",[714,5741,5742],{},"komen pooltal, nominale stroom en differentieelgegevens overeen met de geplaatste apparaten;",[714,5744,5745],{},"zijn leidinggegevens en faseverdeling traceerbaar;",[714,5747,5748],{},"zijn kringreferenties gelijk op bord, eendraadschema en situatieschema;",[714,5750,5751],{},"zitten fabrikantdocumentatie en latere wijzigingen in het installatiedossier?",[17,5753,5754],{},"Dit is een documentatiecontrole. Ze vervangt geen elektrische berekening, vakbekwame uitvoering of controle door een erkend organisme.",[12,5756,5758],{"id":5757},"wanneer-moet-het-schema-opnieuw-worden-aangepast","Wanneer moet het schema opnieuw worden aangepast?",[17,5760,5761],{},"Niet alleen de vervanging van de volledige warmtepomp is relevant. Herbekijk de documenten wanneer een weerstand wordt bijgeplaatst, een hoger elektrisch vermogen wordt geactiveerd, een éénfasig toestel door een driefasige variant wordt vervangen of een externe regeling vast wordt aangesloten. Een wijziging aan differentieel, automaat, kabel of faserichting hoort eveneens in de as-built versie.",[17,5763,5764],{},"Vergelijk bij zo’n ingreep systematisch:",[711,5766,5767,5770,5773,5776,5779,5782],{},[714,5768,5769],{},"oude en nieuwe elektrische aansluitgegevens;",[714,5771,5772],{},"bestaande kabel en werkelijk beschikbare geleiders;",[714,5774,5775],{},"geplaatste beveiliging tegenover de nieuwe fabrikantvoorwaarden;",[714,5777,5778],{},"faseverdeling en belasting van het verdeelbord;",[714,5780,5781],{},"gewijzigde locaties op het situatieschema;",[714,5783,5784],{},"documentversie en bijbehorende handleidingen.",[17,5786,5787],{},"Een buiten dienst gestelde kring die fysiek blijft liggen, moet als zodanig begrijpelijk zijn. Een schema dat een afgekoppeld toestel nog als actief toont, is even misleidend als een nieuwe bijverwarming die nergens voorkomt. Vermeld niet alleen de commerciële familienaam: modelvariant, elektrische optie en voedingswijze bepalen of de oude tekening nog bruikbaar is.",[12,5789,5791],{"id":5790},"praktijkvoorbeeld-buitenunit-binnenmodule-en-bijverwarming","Praktijkvoorbeeld: buitenunit, binnenmodule en bijverwarming",[17,5793,5794],{},"Stel dat een installatie een driefasige buitenunit, een afzonderlijk gevoede binnenmodule en elektrische bijverwarming heeft. Teken niet meteen één algemeen blok. Controleer bij het geleverde model en de echte bekabeling of drie eindstroombanen bestaan dan wel of onderdelen intern vanuit de buitenunit gevoed worden. Alleen werkelijk gescheiden kringen krijgen een eigen beveiligingsketen, leidinggegevens en referentie.",[17,5796,5797],{},"Noteer per echte tak de maximale elektrische opname uit de bindende fabrikantdocumentatie, niet het thermische verwarmingsvermogen uit een verkoopbrochure. Geef fasen, nulgeleider en beschermingsgeleider volgens de geplaatste kabel aan. Naast een driefasige buitenunit kan een eenfasige regelaar of binnenmodule staan; de gezamenlijke functie “warmtepomp” maakt dat onderscheid niet onbelangrijk. Controleer vooral de bijverwarming, omdat aansluitvermogen en trappen veel hoger kunnen zijn dan het compressorverbruik.",[17,5799,5800],{},"Plaats buitenunit, binnenmodule, vaste scheidingsmogelijkheid en afzonderlijk gevoede bijverwarming op hun werkelijke plaats in het situatieplan. Teken besturings-, bus- of sensorleidingen niet als vermogenskring. Zijn ze belangrijk voor onderhoud, leg ze dan uit in legende of technische documentatie zonder ze met de netvoeding te vermengen.",[12,5802,5804],{"id":5803},"inbedrijfstelling-en-bedrijfsmodi-meenemen","Inbedrijfstelling en bedrijfsmodi meenemen",[17,5806,5807],{},"Vergelijk de getekende aftakking na ingebruikname met typeplaten, klemmen, installateursinstellingen en testgegevens. Vermogensbegrenzing, blokkeercontact of energiemanagement kan de werking beïnvloeden, maar vervangt niet automatisch de deskundige dimensionering en beoordeling van beveiligingen. Documenteer alleen instellingen die werkelijk zijn toegepast, tegen onbedoelde wijziging beschermd zijn en voor de ontwerpgrondslag meetellen.",[17,5809,5810],{},"Controleer bedrijfsgevallen die tijdens normaal verwarmen gemakkelijk verborgen blijven:",[711,5812,5813,5816,5819,5822,5825,5828],{},[714,5814,5815],{},"ontdooien met gelijktijdige bijverwarming;",[714,5817,5818],{},"nood- of hygiënebedrijf via de elektrische weerstand;",[714,5820,5821],{},"start- en omvormergedrag volgens de fabrikant;",[714,5823,5824],{},"aparte voeding voor lekbak- of traceverwarming;",[714,5826,5827],{},"veilig scheiden voor onderhoud;",[714,5829,5830],{},"herstart na netonderbreking of lastafschakeling.",[17,5832,5833],{},"Deze lijst schrijft geen universele automaat, differentieel of kabeldoorsnede voor. Ze toont welke gegevens de ontwerper met de exacte handleiding en plaatsingsvoorwaarden moet oplossen. Metingen en uitschakelvoorwaarden blijven controles op locatie.",[17,5835,5836],{},"Leg ook vast welke component na uitschakeling van de hoofdkring nog spanning kan voeren. Een regelmodule, communicatievoeding of afzonderlijk hulpapparaat kan een andere voeding hebben. Een onderhoudsschema mag die hulpvoeding niet verbergen. Geef scheidingspunten alleen als gezamenlijk werkend aan wanneer bekabeling en fabrikantconcept dat bevestigen. Zo voorkomt het dossier dat een zogenaamd volledig uitgeschakeld systeem ongemerkt uit een tweede kring gevoed blijft.",[17,5838,5839],{},"Neem dat onderscheid ook over op de labels in het verdeelbord. Eén verzamelnaam voor meerdere aftakkingen maakt onderhoud en plancontrole moeilijk. Gebruik korte functienamen en dezelfde referenties op schema, situatieplan en toestel. Controleer na het etiketteren door gericht vrijschakelen of elke aanduiding werkelijk het verwachte onderdeel betreft. Dat resultaat hoort bij de as-built afstemming en mag niet uit het ontwerp worden verondersteld.",[12,5841,5843],{"id":5842},"koppeling-met-pv-batterij-en-lastbeheer","Koppeling met PV, batterij en lastbeheer",[17,5845,5846],{},"Een warmtepomp kan op zelfverbruikssturing reageren, maar staat daardoor niet elektrisch “achter de PV-omvormer” wanneer de werkelijke AC-topologie anders is. Teken energiepaden volgens de echte aansluiting en beschrijf communicatie- of smart-gridcontacten apart. Stel bij noodvoeding vast of de warmtepomp echt door het noodstroombord wordt gevoed en of start- en vermogensgrenzen dat toelaten. Een instelling in een app bewijst de bekabeling niet.",[17,5848,1764,5849,5852],{},[203,5850,5385],{"href":5382,"rel":5851},[5384]," vormt het algemene kader voor schema en beveiliging. Modelgebonden ingangswaarden, externe beveiligingseisen en aansluitvarianten komen uit de actuele handleiding van exact het geplaatste toestel.",[12,5854,5856],{"id":5855},"documenteren-met-planelec","Documenteren met PlanElec",[17,5858,5859,5860,5863],{},"Met ",[203,5861,5862],{"href":4974},"PlanElec"," koppelt u warmtepomponderdelen aan de werkelijk uitgevoerde kringen, legt u beveiligings- en leidinggegevens vast en exporteert u eendraadschema en situatieschema als PDF. Voor projectspecifieke tekens blijft een heldere legende nodig. De oriënterende zelfcheck kan ondersteunde invoer signaleren, maar garandeert geen AREI-conformiteit, fabrikantgoedkeuring of officieel keuringsverslag.",[12,5865,5867],{"id":5866},"bronnen-en-geldigheidsstand","Bronnen en geldigheidsstand",[17,5869,5870,5871,5876],{},"De inhoud steunt op de officiële publicatie van ",[203,5872,5875],{"href":5873,"rel":5874},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Ffr\u002Fpublications\u002Freglement-general-sur-les",[5384],"AREI\u002FRGIE Boek 1",", vooral tabel 2.23 en deel 3 over elektrische plannen, aangevuld met de elektrische installatiehandleiding van het concrete warmtepompmodel. Gecontroleerde stand: Boek 1 V06, 29 augustus 2026.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":5878},[5879,5880,5881,5882,5883,5884,5885,5892,5893,5894,5895,5896,5897,5898],{"id":5473,"depth":1215,"text":5474},{"id":5509,"depth":1215,"text":5510},{"id":5549,"depth":1215,"text":5550},{"id":5588,"depth":1215,"text":5589},{"id":5619,"depth":1215,"text":5620},{"id":5657,"depth":1215,"text":5658},{"id":5694,"depth":1215,"text":5695,"children":5886},[5887,5889,5890,5891],{"id":5699,"depth":5888,"text":5700},3,{"id":5706,"depth":5888,"text":5707},{"id":5713,"depth":5888,"text":5714},{"id":5720,"depth":5888,"text":5721},{"id":5727,"depth":1215,"text":5728},{"id":5757,"depth":1215,"text":5758},{"id":5790,"depth":1215,"text":5791},{"id":5803,"depth":1215,"text":5804},{"id":5842,"depth":1215,"text":5843},{"id":5855,"depth":1215,"text":5856},{"id":5866,"depth":1215,"text":5867},"tutorial","Documenteer buiten- en binnenunit, bijverwarming, beveiligingen, leiding en fabrikantgegevens van een warmtepomp op het eendraadschema volgens AREI Boek 1 V06.",{},"\u002Fblog\u002Fheat-pump-single-line-diagram.nl","10 min",{"title":5457,"description":5900},"warmtepomp-eendraadschema","blog\u002Fheat-pump-single-line-diagram.nl",[5908,5909,1244,5910,5911,5912,1252],"Warmtepomp","Eendraadschema","Stroomkring","Buitenunit","Bijverwarming","Dmn4fw3pKfOe7RXJjrJY8xEsP0OwNoI_2_S5mgaVSBo",{"id":5915,"title":5916,"articleId":5917,"body":5918,"category":5899,"date":5442,"description":6337,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":6338,"navigation":1236,"path":6339,"publishDate":5442,"readTime":4998,"refreshInterval":1239,"seo":6340,"slug":6341,"stem":6342,"tags":6343,"__hash__":6347},"blog\u002Fblog\u002Fnew-build-single-line-checklist.nl.md","Eendraadschema voor nieuwbouw: betrouwbare AREI-checklist","new-build-single-line-checklist",{"type":9,"value":5919,"toc":6318},[5920,5924,5927,5930,5934,5937,5957,5960,5964,5967,5990,5993,5997,6000,6020,6023,6027,6030,6033,6050,6053,6057,6060,6063,6070,6074,6077,6080,6084,6087,6090,6094,6097,6114,6117,6121,6124,6127,6147,6150,6154,6157,6160,6163,6167,6240,6244,6247,6250,6254,6257,6260,6264,6267,6270,6273,6281,6285,6288,6290,6308,6313],[12,5921,5923],{"id":5922},"doel-het-uitgevoerde-systeem-documenteren","Doel: het uitgevoerde systeem documenteren",[17,5925,5926],{},"Voor een nieuwe huishoudelijke installatie stelt de verantwoordelijke voor de uitvoering een eendraadschema en situatieplan op. Het eendraadschema is geen voorlopig ontwerp dat na de werf ongewijzigd mag blijven. Vóór de gelijkvormigheidscontrole moet het de werkelijk geplaatste borden, beveiligingen, leidingen, kringen, verbruikers en bronnen weergeven.",[17,5928,5929],{},"Deze checklist steunt op AREI Boek 1 V06 en richt zich op het gebruikelijke AC-systeem. De sinds 1 april 2026 opgenomen regels voor geaarde DC-systemen zijn een afzonderlijk vakgebied; AC-geleiderrollen of symbolen mogen niet zomaar worden gekopieerd.",[12,5931,5933],{"id":5932},"_1-geef-de-documentenset-een-identiteit","1. Geef de documentenset een identiteit",[17,5935,5936],{},"Neem vóór het tekenen op:",[711,5938,5939,5942,5945,5948,5951,5954],{},[714,5940,5941],{},"documentnummer, versie en versiedatum;",[714,5943,5944],{},"adres van de installatie;",[714,5946,5947],{},"naam en hoedanigheid van de verantwoordelijke voor de uitvoering;",[714,5949,5950],{},"btw-nummer indien van toepassing;",[714,5952,5953],{},"velden voor datum en handtekening;",[714,5955,5956],{},"spanning en aard van de stroom op het eendraadschema.",[17,5958,5959],{},"Eendraadschema en situatieplan dragen dezelfde versie. Een bestandsnaam of exportdatum alleen is onvoldoende wanneer pagina's worden afgedrukt of samengevoegd. Een werkversie mag ook geen vooraf ingevulde goedkeuring of claim “AREI-conform” bevatten. Visering ontstaat pas in de echte controleprocedure.",[12,5961,5963],{"id":5962},"_2-leg-de-voeding-vast","2. Leg de voeding vast",[17,5965,5966],{},"Begin met aansluitgegevens en uitvoering, niet met een sjabloon:",[711,5968,5969,5972,5975,5978,5981,5984,5987],{},[714,5970,5971],{},"een- of driefasig;",[714,5973,5974],{},"nominale spanning en AC\u002FDC;",[714,5976,5977],{},"aanwezigheid van nul- en beschermingsgeleider;",[714,5979,5980],{},"meter- en aansluitopbouw;",[714,5982,5983],{},"aansluitbeveiliging en hoofdlastscheider;",[714,5985,5986],{},"aardings- en netconcept waar dit voor de bescherming nodig is;",[714,5988,5989],{},"bijkomende bronnen, omvormers of transformatoren.",[17,5991,5992],{},"Een Belgisch net is niet aan een gewone wandcontactdoos als 3×400 V+N of 3×230 V te herkennen. Een fout uitgangspunt beïnvloedt poolaantal, nulgeleider, RCD-aansluiting en belastingen. Vergelijk contract, bord en metingen.",[12,5994,5996],{"id":5995},"_3-teken-de-volledige-beveiligingsketen","3. Teken de volledige beveiligingsketen",[17,5998,5999],{},"Neem hoofd- en onderverdelers met hun voedingen op. Elke eindstroombaan moet vanaf het voedingspunt traceerbaar zijn. Noteer waar van toepassing:",[711,6001,6002,6005,6008,6011,6014,6017],{},[714,6003,6004],{},"hoofdschakelaar en voorbeveiliging;",[714,6006,6007],{},"differentieels met type, aanspreekstroom, nominale stroom en relevante tijdkarakteristiek;",[714,6009,6010],{},"smeltzekeringen of automaten met kaliber en karakteristiek;",[714,6012,6013],{},"koppelingen en onderverdelers die de structuur verklaren;",[714,6015,6016],{},"reserveautomaten als reserve, zonder denkbeeldige kabel of verbruiker;",[714,6018,6019],{},"een eenduidige naam voor elk bord en vertrek.",[17,6021,6022],{},"De combinatie 300 en 30 mA bewijst geen selectiviteit. Golfvormklasse, verhoogde immuniteit en tijdvertraging zijn verschillende eigenschappen. Kortsluitvoorwaarden, uitschakeltijd en fabrikantcoördinatie worden afzonderlijk beoordeeld.",[12,6024,6026],{"id":6025},"_4-geef-elke-eindstroombaan-een-stabiele-referentie","4. Geef elke eindstroombaan een stabiele referentie",[17,6028,6029],{},"Elke elementaire kring krijgt een hoofdletter. Lichtpunten, contactdozen en sturingseenheden worden vanaf de voorliggende overstroombeveiliging genummerd. Gebruik dezelfde code op bordlabel en situatieplan.",[17,6031,6032],{},"Controleer per vertrek:",[711,6034,6035,6038,6041,6044,6047],{},[714,6036,6037],{},"functie en aangesloten lasten;",[714,6039,6040],{},"licht-, stopcontact-, gemengde of toegewezen toestelkring;",[714,6042,6043],{},"vaste toestellen en eventuele verbindings-\u002Faftakdozen;",[714,6045,6046],{},"toegewezen differentieel;",[714,6048,6049],{},"overeenstemming tussen bord, eendraadschema en situatieplan.",[17,6051,6052],{},"“Keuken” is geen voldoende onderscheid wanneer verlichting, werkstopcontacten, vaatwasser en kookplaat verschillende kringen hebben.",[12,6054,6056],{"id":6055},"_5-voeg-alle-leidinggegevens-toe","5. Voeg alle leidinggegevens toe",[17,6058,6059],{},"Boek 1 vraagt type, doorsnede, aantal geleiders en plaatsingswijze. Leg ze vast per relevant segment. Na een aftakdoos kunnen kabel of plaatsing veranderen; één algemene kabeltekst aan het begin mag dat niet verbergen.",[17,6061,6062],{},"De onderliggende berekening blijft ruimer dan het schema. Beoordeel belasting, beveiligingskaliber en stroombelastbaarheid, plaatsing en groepering, omgevingstemperatuur, lengte en spanningsval, kortsluit-\u002Ffoutlusvoorwaarden, minimumdoorsneden en PE-opbouw. Tabel 4.11 geeft huishoudelijke plafonds voor koper, geen universele kabelberekening.",[17,6064,6065,6066,6069],{},"Een keurig label ",[4069,6067,6068],{},"XVB 3G2,5"," is nutteloos als op de werf een andere leiding ligt. Verifieer waar het materiaal nog zichtbaar of uit uitvoeringsgegevens aantoonbaar is.",[12,6071,6073],{"id":6072},"_6-neem-aansluitpunten-en-sturing-op","6. Neem aansluitpunten en sturing op",[17,6075,6076],{},"Het schema bevat contactdozen, lichtpunten, schakelaars, verbindings- en aftakdozen en vaste machines of toestellen. Gebruik Tabel 2.23. Ontbreekt een officieel teken, gebruik dan een ondubbelzinnig symbool dat in de legende is gedefinieerd.",[17,6078,6079],{},"Maak relevante verschillen zichtbaar: enkel of meervoudig stopcontact, aardingscontact, geschakeld of data, lichtpunt en schakelfunctie, drukknop\u002Frelais\u002Fdetector\u002Fdomotica, vast toestel of algemene contactdooslast, verbindings- of aftakdoos. Een algemeen apparaatteken met duidelijke tekst is beter dan een niet-verklaard decoratief icoon.",[12,6081,6083],{"id":6082},"_7-bronnen-en-bijzondere-delen","7. Bronnen en bijzondere delen",[17,6085,6086],{},"PV, omvormer, batterij, generator en transformator worden in de elektrische structuur opgenomen. Broneigenschappen staan op het eendraadschema of in het dossier. Voor huishoudelijke laagspannings-PV vraagt afdeling 9.1.2 bovendien bedienings- en onderhoudsinstructies, veiligheidsinformatie en technische referenties van het geïnstalleerde materiaal.",[17,6088,6089],{},"Een enkel paneelsymbool bij het bord beschrijft aansluiting en beveiliging niet. Leg vast welke bron kan leveren, waar zij koppelt en welke componenten ertussen zitten. Raad niet of een batterij naar het net kan exporteren. Veiligheids- of kritische installaties kunnen bijkomende lijsten en plannen vereisen en worden duidelijk geïdentificeerd.",[12,6091,6093],{"id":6092},"_8-houd-het-situatieplan-synchroon","8. Houd het situatieplan synchroon",[17,6095,6096],{},"Plaats elke weergegeven verdeler, doos, contactdoos, lamp, sturing, vaste machine en bron op het situatieplan met dezelfde referentie. Controleer in beide richtingen:",[5041,6098,6099,6102,6105,6108,6111],{},[714,6100,6101],{},"elk element van het eendraadschema terugvinden op het grondplan;",[714,6103,6104],{},"elk plansymbool terugvinden op het eendraadschema;",[714,6106,6107],{},"letter en nummer vergelijken;",[714,6109,6110],{},"verdieping, ruimte en bordtoewijzing bevestigen;",[714,6112,6113],{},"verborgen dozen en buitenelementen niet vergeten.",[17,6115,6116],{},"Een onbekende kabelroute wordt niet verzonnen. Het situatieplan lokaliseert de vereiste elementen; extra kabel- of aardingsplannen worden alleen met betrouwbare gegevens opgesteld.",[12,6118,6120],{"id":6119},"_9-bevries-de-werkelijke-toestand-vóór-de-controle","9. Bevries de werkelijke toestand vóór de controle",[17,6122,6123],{},"De nieuwe installatie wordt vóór ingebruikname aan de gelijkvormigheidscontrole onderworpen. Het erkende organisme vergelijkt de uitvoering met beide plannen en voert controles en metingen uit, waaronder aardingsweerstand, isolatie, continuïteit en de samenhang van beveiligingen.",[17,6125,6126],{},"Doe vlak vóór de afspraak een werfvergelijking:",[711,6128,6129,6132,6135,6138,6141,6144],{},[714,6130,6131],{},"ander type of kaliber automaat\u002FRCD geplaatst?",[714,6133,6134],{},"kabeltype of doorsnede gewijzigd?",[714,6136,6137],{},"contactdoos, lamp of doos toegevoegd?",[714,6139,6140],{},"kring naar een andere differentieel verhuisd?",[714,6142,6143],{},"bordlabels en referenties identiek?",[714,6145,6146],{},"alle pagina's van dezelfde versie?",[17,6148,6149],{},"Werk installatie en documenten samen bij. Een technisch probleem mag niet alleen grafisch worden weggepoetst.",[12,6151,6153],{"id":6152},"_10-bewaar-dossier-en-versies","10. Bewaar dossier en versies",[17,6155,6156],{},"Het huishoudelijke dossier bevat naast de twee plannen ook controleverslagen en, waar van toepassing, bewijsstukken en wijzigingsdocumenten. De eigenaar bewaart het in twee exemplaren en draagt het over aan een nieuwe eigenaar.",[17,6158,6159],{},"Na de controle blijven wijzigingen traceerbaar. Belangrijke werken vragen aangepaste plannen; niet-belangrijke wijzigingen worden volgens de AREI-regels beschreven en het situatieplan blijft actueel. Bewaar de geviseerde versie en latere versies apart.",[17,6161,6162],{},"Leg ook vast welke uitvoeringsdocumenten de getekende waarden ondersteunen, bijvoorbeeld kabel- en toestelgegevens. Een foto of factuur kan de herkomst verduidelijken, maar vervangt geen verplicht schema, plan of keuringsverslag.",[12,6164,6166],{"id":6165},"eindcheck","Eindcheck",[711,6168,6171,6180,6186,6192,6198,6204,6210,6216,6222,6228,6234],{"className":6169},[6170],"contains-task-list",[714,6172,6175,6179],{"className":6173},[6174],"task-list-item",[6176,6177],"input",{"disabled":1236,"type":6178},"checkbox"," identiteit, versie, adres en verantwoordelijke volledig",[714,6181,6183,6185],{"className":6182},[6174],[6176,6184],{"disabled":1236,"type":6178}," spanning, stroomsoort en aansluiting juist",[714,6187,6189,6191],{"className":6188},[6174],[6176,6190],{"disabled":1236,"type":6178}," alle borden, beveiligingen en bronnen opgenomen",[714,6193,6195,6197],{"className":6194},[6174],[6176,6196],{"disabled":1236,"type":6178}," elke eindstroombaan uniek aangeduid",[714,6199,6201,6203],{"className":6200},[6174],[6176,6202],{"disabled":1236,"type":6178}," kabeltype, doorsnede, geleiders en plaatsing vermeld",[714,6205,6207,6209],{"className":6206},[6174],[6176,6208],{"disabled":1236,"type":6178}," contactdozen, lichtpunten, dozen, schakelaars en vaste toestellen aanwezig",[714,6211,6213,6215],{"className":6212},[6174],[6176,6214],{"disabled":1236,"type":6178}," officiële symbolen of duidelijke legende gebruikt",[714,6217,6219,6221],{"className":6218},[6174],[6176,6220],{"disabled":1236,"type":6178}," referenties gelijk aan bord en situatieplan",[714,6223,6225,6227],{"className":6224},[6174],[6176,6226],{"disabled":1236,"type":6178}," werfwijzigingen verwerkt",[714,6229,6231,6233],{"className":6230},[6174],[6176,6232],{"disabled":1236,"type":6178}," PV- en bijzondere stukken toegevoegd",[714,6235,6237,6239],{"className":6236},[6174],[6176,6238],{"disabled":1236,"type":6178}," berekeningen en metingen buiten het schema uitgevoerd",[12,6241,6243],{"id":6242},"ontwerp-werfwijzigingen-en-ingebruikname-afstemmen","Ontwerp, werfwijzigingen en ingebruikname afstemmen",[17,6245,6246],{},"Een nieuwbouw wijzigt bijna altijd tussen offerte en ingebruikname. Houd daarom een open afwijkingenlijst bij met geplande referentie, werkelijk uitgevoerde aanpassing, verantwoordelijke beslissing, betrokken plannen en ontbrekend bewijs. Een verplaatst bord, extra buitencontactdoos, gewijzigd vermogen van de warmtepomp of laat toegevoegde PV-omvormer zijn typische voorbeelden. Het ontwerpschema wordt pas een as-built schema wanneer elke regel opgelost of uitdrukkelijk als niet uitgevoerd gemarkeerd is.",[17,6248,6249],{},"Loop daarna met etiketten en meetdocumenten door de installatie. Schakel kringen niet alleen op basis van veronderstelde lokaalnamen. Vergelijk de echte bordmarkering met de referentie op het schema en het punt op het situatieplan. Wanneer geleiders, beveiligingen of instellingen tijdens de ingebruikname veranderen, moet de documentatie achteraf mee wijzigen. Een vroeg geëxporteerde pdf is geen betrouwbare eindversie omdat de pagina er afgewerkt uitziet.",[12,6251,6253],{"id":6252},"voorbeeldcontrole-van-één-nieuwe-eindstroombaan","Voorbeeldcontrole van één nieuwe eindstroombaan",[17,6255,6256],{},"Voor een vast aangesloten droogkast volstaat “wasplaats” niet. Het dossier laat zien uit welk bord en achter welke beveiligingsketen de kring vertrekt, welke vaste referentie ze draagt, welk leidingsysteem met hoeveel geleiders en welke doorsnede werd gebruikt en welk toestel aan het einde staat. Dezelfde referentie staat op de echte aansluitplaats in het situatieplan. Handleiding, toestelwaarden en vereiste instellingen worden afzonderlijk als technische documentatie bewaard.",[17,6258,6259],{},"Controleer daarna de raakvlakken. Is het traject van de beschermingsgeleider traceerbaar? Komt de echte aansluitwijze overeen met de tekening? Werd een apart ontworpen traject op de werf toch gedeeld? Ontbreekt een aftakdoos op het schema? Zulke vragen voorkomen dat formeel volledige bladen een verouderde ontwerpstaat vastleggen.",[12,6261,6263],{"id":6262},"draag-een-beheerste-documentenset-over","Draag een beheerste documentenset over",[17,6265,6266],{},"Identificeer de einduitgave duidelijk met project, adres, revisie en exportdatum. Bundel eendraadschema, situatieplan, keuringsverslag en relevante technische documenten in een geordend dossier. Houd werkversies en vervangen revisies apart en zichtbaar historisch. De eigenaar moet weten welke bestanden actueel zijn en dat latere wijzigingen opnieuw moeten worden gedocumenteerd.",[17,6268,6269],{},"Voeg een korte bladindex toe zodra de set uit meerdere pagina's bestaat. Vermeld per blad onderwerp en revisie en controleer of alle vervolgverwijzingen bestaan. Daardoor kan een oud detailblad niet ongemerkt tussen actuele documenten blijven zitten en is bij een volgende uitbreiding meteen duidelijk welke delen opnieuw moeten worden beoordeeld.",[17,6271,6272],{},"Sluit de oplevermap niet zolang onbekende toestelwaarden of onduidelijke kringtoewijzingen als gewone tekst zijn ingevuld. Gebruik een zichtbare openpuntenlijst met eigenaar en beslismoment. Zodra de informatie beschikbaar is, corrigeert u brongegevens én beide plannen. Daardoor kan een tijdelijke placeholder niet ongemerkt de definitieve documentatie worden.",[17,6274,1764,6275,6280],{},[203,6276,6279],{"href":6277,"rel":6278},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Ffr\u002Fthemes\u002Fenergie\u002Fsources-et-vecteurs-denergie\u002Felectricite\u002Fsecurite-et-controle-des\u002Fcontrole-des-installations",[5384],"officiële FOD-pagina over controle van huishoudelijke installaties"," noemt de minimaal voor te leggen plannen en vat hun inhoud samen. Ze vervangt de gedetailleerde bepalingen van AREI Boek 1 V06 of de deskundige beoordeling van het concrete project niet.",[12,6282,6284],{"id":6283},"voorbereiden-met-planelec","Voorbereiden met PlanElec",[17,6286,6287],{},"PlanElec kan grondplan, elektrische topologie en bordgegevens in één project beheren, beide plannen als pdf exporteren en een oriënterende zelfcheck voor ondersteunde regels uitvoeren. Het vervangt geen aansluitcontrole, kabelberekening, werfopname of meting. Een foutloze softwarecheck is geen AREI-conformiteitsverklaring; de officiële controle gebeurt door een erkend organisme.",[12,6289,1173],{"id":1172},[711,6291,6292,6297,6302],{},[714,6293,6294],{},[203,6295,6296],{"href":4696},"Eendraadschema en situatieplan samen gebruiken",[714,6298,6299],{},[203,6300,6301],{"href":4953},"AREI-symbolen uitgelegd",[714,6303,6304],{},[203,6305,6307],{"href":6306},"\u002Fblog\u002Felektrische-keuring","Elektrische keuring voorbereiden",[17,6309,6310],{},[203,6311,6312],{"href":4974},"Start een nieuwbouwproject in PlanElec →",[17,6314,6315],{},[60,6316,6317],{},"Regelbasis: AREI Boek 1 V06, vooral hoofdstuk 2.13, afdeling 3.1.2, hoofdstuk 6.4 en afdeling 9.1.2. De officiële tekst en de werkelijk uitgevoerde installatie zijn doorslaggevend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":6319},[6320,6321,6322,6323,6324,6325,6326,6327,6328,6329,6330,6331,6332,6333,6334,6335,6336],{"id":5922,"depth":1215,"text":5923},{"id":5932,"depth":1215,"text":5933},{"id":5962,"depth":1215,"text":5963},{"id":5995,"depth":1215,"text":5996},{"id":6025,"depth":1215,"text":6026},{"id":6055,"depth":1215,"text":6056},{"id":6072,"depth":1215,"text":6073},{"id":6082,"depth":1215,"text":6083},{"id":6092,"depth":1215,"text":6093},{"id":6119,"depth":1215,"text":6120},{"id":6152,"depth":1215,"text":6153},{"id":6165,"depth":1215,"text":6166},{"id":6242,"depth":1215,"text":6243},{"id":6252,"depth":1215,"text":6253},{"id":6262,"depth":1215,"text":6263},{"id":6283,"depth":1215,"text":6284},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"Van aansluiting en beveiligingen tot kabelgegevens en dezelfde versie van het situatieplan: een praktische nieuwbouwchecklist volgens AREI Boek 1 V06.",{},"\u002Fblog\u002Fnew-build-single-line-checklist.nl",{"title":5916,"description":6337},"eendraadschema-nieuwbouw-checklist","blog\u002Fnew-build-single-line-checklist.nl",[1244,1245,6344,1251,6345,2009,6346,1252],"nieuwbouw","checklist","gelijkvormigheidscontrole","B3F_0DoZ4tom-5HmhYYicdpF7NV6vJMTHG7CY-dtFZY",{"id":6349,"title":6350,"articleId":6351,"body":6352,"category":5899,"date":5442,"description":6735,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":6736,"navigation":1236,"path":6737,"publishDate":5442,"readTime":4998,"refreshInterval":1239,"seo":6738,"slug":6739,"stem":6740,"tags":6741,"__hash__":6746},"blog\u002Fblog\u002Fpv-ev-charger-single-line-diagram.nl.md","Zonnepanelen en laadpaal combineren op het eendraadschema","pv-ev-charger-single-line-diagram",{"type":9,"value":6353,"toc":6719},[6354,6361,6364,6368,6371,6391,6394,6398,6401,6407,6410,6414,6417,6440,6448,6452,6455,6458,6481,6488,6492,6495,6512,6515,6519,6522,6528,6531,6548,6551,6555,6558,6561,6565,6568,6571,6591,6595,6598,6601,6621,6624,6627,6631,6634,6637,6640,6644,6647,6650,6667,6670,6674,6677,6680,6683,6686,6690,6695,6699,6716],[17,6355,6356,6357,6360],{},"In een energie-app lijkt het eenvoudig: zonnestroom gaat naar de auto. Op het elektrische eendraadschema zijn de PV-installatie en de laadpaal doorgaans ",[221,6358,6359],{},"twee verschillende takken"," van hetzelfde verdeelsysteem. De omvormer injecteert aan zijn AC-zijde; een gewone laadpaal neemt energie af via een afzonderlijke eindkring. Een energiemanager kan beide meten en regelen, maar maakt er geen rechtstreekse serieschakeling van.",[17,6362,6363],{},"Een betrouwbaar gecombineerd schema toont bronnen, mogelijke stroomrichtingen, beveiligingsgrenzen en meetpunten. Het vermijdt tegelijk beloften die alleen uit de concrete berekening, fabrikantgegevens of netbeheerdervoorwaarden kunnen volgen.",[12,6365,6367],{"id":6366},"drie-delen-afzonderlijk-inventariseren","Drie delen afzonderlijk inventariseren",[17,6369,6370],{},"Breng eerst deze niveaus in kaart:",[5041,6372,6373,6379,6385],{},[714,6374,6375,6378],{},[221,6376,6377],{},"Net en hoofdverdeling:"," aansluiting, meter, hoofdbeveiliging, aarding en betrokken borden.",[714,6380,6381,6384],{},[221,6382,6383],{},"PV-productie:"," panelen of strings, DC-componenten, omvormer, AC-beveiliging en aansluitpunt.",[714,6386,6387,6390],{},[221,6388,6389],{},"Laadverbruiker:"," afzonderlijke kring, overstroom- en foutstroombeveiliging, leiding, laadpunt en eventuele vermogenssturing.",[17,6392,6393],{},"Alleen wanneer een fabrikant een ander toegelaten systeemconcept levert, bijvoorbeeld een bidirectionele lader of geïntegreerd hybride toestel, tekent u die andere topologie. Bewaar dan model-, firmware- en systeemdocumentatie in het dossier.",[12,6395,6397],{"id":6396},"gebruikelijke-gemeenschappelijke-ac-structuur","Gebruikelijke gemeenschappelijke AC-structuur",[17,6399,6400],{},"Een conventionele opstelling kan vereenvoudigd zo worden gelezen:",[5518,6402,6405],{"className":6403,"code":6404,"language":5523,"meta":1214},[5521],"Distributienet ↔ meter ↔ hoofdverdeelbord\n                           ├─ PV-AC-tak ↔ AC-beveiliging ↔ omvormer ↔ PV-DC-zijde\n                           └─ laadtak → beveiliging → leiding → laadpaal → voertuig\n                                      └─ meting\u002Flaststuring, indien geplaatst\n",[4069,6406,6404],{"__ignoreMap":1214},[17,6408,6409],{},"De dubbele pijl maakt een mogelijke energierichting duidelijk maar vervangt geen beveiligingsinformatie. Een unidirectionele laadpaal blijft een verbruiker, ook wanneer de sturing “laden op zonne-overschot” heet.",[12,6411,6413],{"id":6412},"de-pv-tak-volledig-weergeven","De PV-tak volledig weergeven",[17,6415,6416],{},"Voor huishoudelijke laagspannings-PV tot en met 10 kVA bevat hoofdstuk 7.112 van AREI Boek 1 V06 bijzondere bepalingen naast de algemene regels. Maak de geïnstalleerde keten traceerbaar:",[711,6418,6419,6422,6425,6428,6431,6434,6437],{},[714,6420,6421],{},"PV-generator en relevante string- of moduleopbouw;",[714,6423,6424],{},"DC-leidingen met polariteit en doorsnede;",[714,6426,6427],{},"DC-scheiding en beschermingen wanneer geplaatst of in de omvormer geïntegreerd;",[714,6429,6430],{},"exact omvormermodel en maximaal AC-vermogen;",[714,6432,6433],{},"AC-leiding, overstroombeveiliging, differentieel en overige ontworpen bescherming;",[714,6435,6436],{},"duidelijk aansluitpunt in het bord;",[714,6438,6439],{},"bijbehorende waarschuwingen en identificatie.",[17,6441,6442,6443,6447],{},"De gids ",[203,6444,6446],{"href":6445},"\u002Fblog\u002Fzonnepanelen-schema","zonnepanelen op het eendraadschema"," behandelt deze tak uitgebreider. Een generiek vak “PV-beveiliging” volstaat niet wanneer de werkelijke functies onbekend blijven.",[12,6449,6451],{"id":6450},"de-laadpaal-als-afzonderlijke-kring","De laadpaal als afzonderlijke kring",[17,6453,6454],{},"AREI hoofdstuk 7.22 vraagt een afzonderlijke kring voor elk aansluitpunt van een vaste conductieve laadinstallatie. Elke afzonderlijke AC-kring krijgt individueel een differentieelbeveiliging van maximaal 30 mA. De beveiliging moet bovendien blijven functioneren bij storende DC-componenten, via een geschikt differentieel of een gecoördineerde combinatie met een detectietoestel voor DC-foutstroom. Ook de overstroombeveiliging wordt per afzonderlijke kring voorzien.",[17,6456,6457],{},"Vermeld dus minstens:",[711,6459,6460,6463,6466,6469,6472,6475,6478],{},[714,6461,6462],{},"kringreferentie en fasen;",[714,6464,6465],{},"overstroombeveiliging met aantal polen en nominale stroom;",[714,6467,6468],{},"differentieeltype en eventuele gecoördineerde DC-detectie;",[714,6470,6471],{},"kabeltype, geleideraantal en doorsnede;",[714,6473,6474],{},"laadpaal en aantal aansluitpunten;",[714,6476,6477],{},"nominaal vermogen of maximale laadstroom;",[714,6479,6480],{},"vaste stuur-, meet- of afschakelcomponenten.",[17,6482,6483,6484,6487],{},"De toegelaten combinatie volgt uit AREI, productnormen en de handleiding van het concrete toestel. ",[203,6485,6486],{"href":5614},"Differentieel type A versus type B"," biedt achtergrond, maar is geen modelgoedkeuring.",[12,6489,6491],{"id":6490},"energiemanagement-correct-positioneren","Energiemanagement correct positioneren",[17,6493,6494],{},"Laden op PV-overschot of het begrenzen van netafname vereist meting en regeling. Een systeem kan een energiemeter, stroomtransformatoren, controller, dataverbinding en regelbare laadpaal bevatten. Plaats de elektrisch relevante vaste delen op hun echte positie:",[711,6496,6497,6500,6503,6506,6509],{},[714,6498,6499],{},"meetpunt aan de aansluiting of het betrokken bord;",[714,6501,6502],{},"stroomtransformatoren met correcte faserichting;",[714,6504,6505],{},"voeding van de energiemanager;",[714,6507,6508],{},"contactor of stuurcontact als dit elektrisch schakelt of vrijgeeft;",[714,6510,6511],{},"datalijn voor zover nodig om de functie te begrijpen.",[17,6513,6514],{},"Gebruik eventueel een gestippelde lijn om communicatie van energiegeleiders te onderscheiden en definieer die in de legende. Schrijf niet “100% zonnestroom”: productie, woningverbruik, laadvermogen en regeling veranderen voortdurend.",[12,6516,6518],{"id":6517},"fasen-en-vermogensbalans","Fasen en vermogensbalans",[17,6520,6521],{},"Teken de werkelijke fasebezetting van omvormer en laadpaal. Een eenfasige omvormer en driefasige lader worden niet dezelfde tak omdat een meter saldeert. Softwarematige stroombegrenzing vervangt evenmin de doorsnedeberekening of overstroombeveiliging.",[17,6523,1764,6524,6527],{},[203,6525,6526],{"href":5415},"combinatie van kabeldoorsnede en automaat"," moet daarom voor de PV-tak en de laadkring afzonderlijk volledig worden bepaald.",[17,6529,6530],{},"Controleer bij het ontwerp onder meer:",[711,6532,6533,6536,6539,6542,6545],{},[714,6534,6535],{},"aansluitvermogen en toegelaten fasebelasting;",[714,6537,6538],{},"gelijktijdige productie en afname;",[714,6540,6541],{},"belasting van rails en bovenliggende toestellen bij mogelijke stroomrichtingen;",[714,6543,6544],{},"kortsluit-, selectiviteits- en spanningsvalvoorwaarden;",[714,6546,6547],{},"meetbereik en fabrikantgrenzen van de sturing.",[17,6549,6550],{},"Het schema legt de gekozen uitvoering vast; het is niet de berekening zelf.",[12,6552,6554],{"id":6553},"bidirectioneel-laden-is-een-ander-systeem","Bidirectioneel laden is een ander systeem",[17,6556,6557],{},"Kan de laadpaal energie uit het voertuig terugvoeden naar de installatie of het net, dan is ze niet uitsluitend verbruiker. AREI 7.22.5.4 verwijst dan naar de regels voor decentrale productie en vraagt waarschuwingen bij de betrokken laadinstallatie en verdeelborden. Synergrid vermeldt dat bidirectionele of technisch bidirectioneel geschikte laadinfrastructuur onder C10\u002F11 en C10\u002F26-homologatie valt; een puur unidirectionele lader niet.",[17,6559,6560],{},"Toon stroomrichtingen en scheidings- en beschermingsfuncties volgens het goedgekeurde systeemconcept. Kopieer geen normaal wallboxschema naar Vehicle-to-Home of Vehicle-to-Grid.",[12,6562,6564],{"id":6563},"situatieschema-en-dossier","Situatieschema en dossier",[17,6566,6567],{},"Lokaliseer panelen, omvormer, relevante scheiders, verdeelborden, vaste meetapparatuur, laadpaal en bijbehorende parkeerplaats. Gebruik dezelfde kringreferenties als op het eendraadschema. Bewaar datasheets, toestelverklaringen, instellingen en latere wijzigingen in het installatiedossier.",[17,6569,6570],{},"Een eindcontrole omvat minstens:",[711,6572,6573,6576,6579,6582,6585,6588],{},[714,6574,6575],{},"overeenstemming tussen schema, bordlabels en as-built installatie;",[714,6577,6578],{},"volledige traceerbaarheid van beide takken tot hun gemeenschappelijke punt;",[714,6580,6581],{},"correcte pijlrichting voor elk energiepad;",[714,6583,6584],{},"bescherming aan de juiste zijde en zonder fictieve dubbels;",[714,6586,6587],{},"lastmanagement als regeling, niet als vervanging van beveiliging;",[714,6589,6590],{},"duidelijke aanduiding van uni- of bidirectionele laadfunctie.",[12,6592,6594],{"id":6593},"latere-uitbreidingen-correct-verwerken","Latere uitbreidingen correct verwerken",[17,6596,6597],{},"Een gecombineerd energiesysteem verandert vaak na de eerste oplevering. Een andere omvormer, extra panelen, tweede laadconnector, thuisbatterij of nieuwe meetmethode kan niet veilig worden verwerkt door alleen een toestelnaam te wijzigen. Volg elke gewijzigde tak opnieuw tot het gemeenschappelijke verdeelbord.",[17,6599,6600],{},"Leg bij een uitbreiding minstens vast:",[711,6602,6603,6606,6609,6612,6615,6618],{},[714,6604,6605],{},"bijkomende bron of nieuw aansluitpunt;",[714,6607,6608],{},"gewijzigde maximale AC-waarde en mogelijke stroomrichting;",[714,6610,6611],{},"nieuwe of anders gecoördineerde beveiligingen;",[714,6613,6614],{},"nieuwe sensorpositie en fasekoppeling van de lastregeling;",[714,6616,6617],{},"aangepaste leiding, bordkring en fysieke labels;",[714,6619,6620],{},"softwarelimieten samen met de toestelversie en bewaarde instellingen.",[17,6622,6623],{},"Een batterij of bidirectioneel voertuig is geen onzichtbare appfunctie. Zodra energie vanuit een bijkomende bron de vaste installatie kan bereiken, moeten bron, scheiding, bescherming en waarschuwing technisch terug te vinden zijn. Bewaar de vervangen planversie, maar markeer ondubbelzinnig welke versie de actuele toestand weergeeft. Controleer ook het situatieschema: een verplaatste meter of nieuw toestel heeft niet alleen gevolgen voor het eendraadschema.",[17,6625,6626],{},"Leg bij overdracht bovendien vast wie de vermogensregeling mag wijzigen en waar de actuele instellingen worden bewaard. Zo blijft een latere interventie controleerbaar.",[12,6628,6630],{"id":6629},"praktijkvoorbeeld-een-tweede-laadpunt-bij-bestaande-pv","Praktijkvoorbeeld: een tweede laadpunt bij bestaande PV",[17,6632,6633],{},"Een gebouw heeft al een PV-omvormer en een unidirectionele wallbox; later komt een tweede aansluitpunt. Kopieer niet gewoon het eerste symbool. Bepaal of het om een tweede toestel, één station met twee aansluitpunten of een andere fabrikantarchitectuur gaat en waar de werkelijke overstroom- en differentieelbeveiligingen zich bevinden. Hoofdstuk 7.22 bevat een beperkte mogelijkheid voor gemeenschappelijke overstroombeveiliging bij meerdere niet gelijktijdig gebruikte aansluitpunten, mits elk punt de vereiste bescherming behoudt. Dat is geen algemene toestemming om kringen of RCD-beveiliging te delen.",[17,6635,6636],{},"Werk vervolgens aansluitvermogen, fasetoewijzing en lastbeheer bij. Beide punten kunnen de beschikbare stroom dynamisch verdelen, maar het schema identificeert nog steeds elk aansluitpunt, de echte elektrische onderverdeling en de maximaal toegelaten belasting. Stroomsensoren horen bij de gemeten geleiders en juiste richting. Een softwarescherm met twee parkeerplaatsen bewijst de as-built bekabeling of geïntegreerde beveiligingen niet.",[17,6638,6639],{},"Controleer ook de PV-tak opnieuw. Verandert alleen het verbruik, dan blijven modules en omvormer misschien gelijk, maar het gemeenschappelijke bord en mogelijke stroomrichtingen kunnen een nieuwe beoordeling vragen. Wordt tegelijk een hybride omvormer of batterij toegevoegd, dan ontstaat een bijkomende bron of bedrijfsmodus met eigen traceerbare beveiliging, scheiding en documentatie.",[12,6641,6643],{"id":6642},"bouw-een-bewijsreeks-voor-ingebruikname","Bouw een bewijsreeks voor ingebruikname",[17,6645,6646],{},"Koppel elk belangrijk grenspunt op het schema aan bewijs: typeplaat of fiche voor vermogenswaarden, fabrikantschema voor geïntegreerde beveiligingen, meetverslag voor de uitgevoerde installatie en configuratie-export voor relevante begrenzingen. Markeer aannames als open. Teken een differentieeltype of DC-foutstroomdetectie pas als aanwezig wanneer toestel en inbouw dat ondersteunen.",[17,6648,6649],{},"Doorloop bij de eindcontrole meerdere energietoestanden:",[5041,6651,6652,6655,6658,6661,6664],{},[714,6653,6654],{},"'s nachts laden zonder PV-productie;",[714,6656,6657],{},"PV-productie bij lage gebouwbelasting;",[714,6659,6660],{},"PV en laden tegen een dynamische importlimiet;",[714,6662,6663],{},"uitval van meting of communicatie van het lastbeheer;",[714,6665,6666],{},"bij bidirectionele techniek, energie die uit het voertuig terugvloeit.",[17,6668,6669],{},"Voor elke toestand moeten stroompad, limiet, bescherming en veilige terugval uit ontwerp en fabrikantconcept verklaarbaar zijn. Het eendraadschema hoeft niet elke softwarebeslissing te tonen, maar verbergt geen elektrisch relevant onderdeel of mogelijke bronrichting.",[12,6671,6673],{"id":6672},"houd-netprocedure-en-producthomologatie-apart","Houd netprocedure en producthomologatie apart",[17,6675,6676],{},"AREI-documentatie, Synergrid-typehomologatie en de aansluitprocedure van de bevoegde distributienetbeheerder beantwoorden verschillende vragen. Een deskundig ontworpen beveiligingsconcept bewijst geen C10\u002F26-vermelding; een vermeld product bewijst geen correcte installatie in dit gebouw. Synergrid stelt momenteel dat zuiver unidirectionele laders onder C10\u002F11 ed.2.4 geen C10\u002F26-homologatie nodig hebben; andere technische of netvoorwaarden kunnen wel gelden.",[17,6678,6679],{},"Bewaar toestelmodel, firmware, uni- of bidirectionele capaciteit, communicatie met de netbeheerder en echte inbedrijfstellingsinstellingen bij de planrevisie. Zo blijft zichtbaar op welke technische toestand een goedkeuring of controle betrekking had.",[17,6681,6682],{},"Noteer bij een latere firmwarewijziging of daardoor alleen bediening verandert dan wel ook maximale stroom, terugvoedingsmogelijkheid of beveiligingsgedrag. In het tweede geval moet de vakpersoon ontwerp, netvoorwaarden en documentatie opnieuw beoordelen. Een automatische update is geen reden om de technische basis stilzwijgend te laten verschuiven.",[17,6684,6685],{},"Label in het verdeelbord PV- en laadaftakking met dezelfde referenties als op het plan. Bij mogelijke terugvoeding horen de vereiste waarschuwingen op de werkelijk betrokken plaatsen; een melding alleen in de app volstaat niet. Vergelijk vóór overdracht elk bordlabel, toesteltype en de mogelijke energierichting met de eindversie van het schema.",[12,6687,6689],{"id":6688},"uitwerken-in-planelec","Uitwerken in PlanElec",[17,6691,2708,6692,6694],{},[203,6693,5862],{"href":4974}," kunt u PV- en laadtak op het eendraadschema vastleggen, met het situatieschema vergelijken en beide als PDF exporteren. De oriënterende zelfcheck kan ondersteunde gegevens signaleren. PlanElec voert geen volledige beveiligingscoördinatie uit, geeft geen toestemming van de netbeheerder, certificeert geen AREI-conformiteit en maakt geen officieel keuringsverslag.",[12,6696,6698],{"id":6697},"officiële-bronnen","Officiële bronnen",[711,6700,6701,6708],{},[714,6702,6703,6707],{},[203,6704,6706],{"href":5873,"rel":6705},[5384],"AREI\u002FRGIE Boek 1 bij de FOD Economie",": hoofdstukken 7.22 en 7.112 en delen 3 en 9, gecontroleerd volgens V06.",[714,6709,6710,6715],{},[203,6711,6714],{"href":6712,"rel":6713},"https:\u002F\u002Fwww.synergrid.be\u002Fnl\u002Fhomologatie\u002Felektriciteit\u002Fdecentrale-productie-eenheden",[5384],"Synergrid: homologatie van decentrale productie-eenheden",": C10\u002F11 ed.2.4, C10\u002F26 en de afbakening voor bidirectioneel laden.",[17,6717,6718],{},"Inhoudelijk nagekeken op 29 augustus 2026. Controleer vóór uitvoering steeds de actuele aansluitvoorwaarden en de fabrikantversie.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":6720},[6721,6722,6723,6724,6725,6726,6727,6728,6729,6730,6731,6732,6733,6734],{"id":6366,"depth":1215,"text":6367},{"id":6396,"depth":1215,"text":6397},{"id":6412,"depth":1215,"text":6413},{"id":6450,"depth":1215,"text":6451},{"id":6490,"depth":1215,"text":6491},{"id":6517,"depth":1215,"text":6518},{"id":6553,"depth":1215,"text":6554},{"id":6563,"depth":1215,"text":6564},{"id":6593,"depth":1215,"text":6594},{"id":6629,"depth":1215,"text":6630},{"id":6642,"depth":1215,"text":6643},{"id":6672,"depth":1215,"text":6673},{"id":6688,"depth":1215,"text":6689},{"id":6697,"depth":1215,"text":6698},"Teken PV-omvormer, laadpaal, afzonderlijke kringen, beveiligingen, energiemeting en mogelijke terugvoeding correct in één gemeenschappelijk schema.",{},"\u002Fblog\u002Fpv-ev-charger-single-line-diagram.nl",{"title":6350,"description":6735},"zonnepanelen-laadpaal-eendraadschema","blog\u002Fpv-ev-charger-single-line-diagram.nl",[6742,6743,5909,1244,6744,6745,1252],"Zonnepanelen","Laadpaal","Energiemanagement","Terugvoeding","b1GJG5UgRIUVV0696kGd6VrtA0WJ5TI8ZU4y7hjHavI",{"id":6748,"title":6749,"articleId":6750,"body":6751,"category":5899,"date":5442,"description":7116,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":7117,"navigation":1236,"path":7118,"publishDate":5442,"readTime":5903,"refreshInterval":1239,"seo":7119,"slug":7120,"stem":7121,"tags":7122,"__hash__":7127},"blog\u002Fblog\u002Fpv-situation-plan.nl.md","Zonnepanelen op het situatieschema: modules, omvormer en kabeltraject","pv-situation-plan",{"type":9,"value":6752,"toc":7094},[6753,6760,6763,6767,6770,6793,6796,6800,6803,6820,6827,6831,6834,6851,6854,6858,6861,6864,6870,6873,6877,6880,6897,6902,6906,6909,6912,6926,6932,6936,6940,6943,6947,6950,6954,6957,6961,6964,6968,6971,6991,6994,6998,7018,7022,7025,7028,7032,7035,7038,7041,7045,7048,7051,7055,7058,7061,7064,7067,7074,7078,7083,7087],[17,6754,6755,6756,6759],{},"Bij zonnepanelen krijgt het eendraadschema meestal de meeste aandacht. Daarop staan strings, omvormer, beveiligingen en aansluiting op het verdeelbord. Het situatieschema heeft een andere taak: de ",[221,6757,6758],{},"ruimtelijke ligging"," van de vaste elektrische onderdelen vastleggen. Voor onderhoud, verbouwing en controle moet duidelijk zijn op welk dakvlak de modules liggen, waar de omvormer hangt en hoe de vaste installatie het bord bereikt.",[17,6761,6762],{},"Een situatieschema is geen stabiliteitsplan van het dak en evenmin een volledig DC-schema. Het vult het eendraadschema aan zonder alle elektrische details dubbel te tekenen.",[12,6764,6766],{"id":6765},"werk-vanuit-een-actuele-as-built-basis","Werk vanuit een actuele as-built basis",[17,6768,6769],{},"Gebruik een herkenbaar grondplan met verdiepingen, lokalen, toegangen en belangrijke buitenzones. Voor een dakinstallatie kan een dakaanzicht of extra gevelaanzicht nodig zijn. Neem ter plaatse op:",[711,6771,6772,6775,6778,6781,6784,6787,6790],{},[714,6773,6774],{},"exacte modulevelden en oriëntatie;",[714,6776,6777],{},"positie van centrale of micro-omvormers;",[714,6779,6780],{},"vaste DC- en AC-scheiders voor zover aanwezig;",[714,6782,6783],{},"hoofd- of onderverdeelkast waarop de installatie aansluit;",[714,6785,6786],{},"vaste doorvoeren en belangrijke kabeltrajecten;",[714,6788,6789],{},"meter- of meetkast wanneer nodig voor de identificatie;",[714,6791,6792],{},"batterij, backup-omschakeling of andere bron indien onderdeel van het systeem.",[17,6794,6795],{},"Neem het offerteplan niet zonder controle over. Dakbezetting, omvormerlocatie en kabelroute veranderen vaak tijdens de uitvoering.",[12,6797,6799],{"id":6798},"wat-op-het-dakplan-thuishoort","Wat op het dakplan thuishoort",[17,6801,6802],{},"Teken het moduleveld zo dat de locatie ondubbelzinnig is. Afhankelijk van schaal en omvang toont u:",[711,6804,6805,6808,6811,6814,6817],{},[714,6806,6807],{},"afzonderlijke modules of duidelijk begrensde modulegroepen;",[714,6809,6810],{},"het juiste dakvlak, bijgebouw, gevelvlak of terrein;",[714,6812,6813],{},"stringreferenties wanneer die de koppeling met het eendraadschema verduidelijken;",[714,6815,6816],{},"vaste DC-verzamel- of schakelkasten;",[714,6818,6819],{},"relevante dakranden, toegangen of brandcompartimenten voor zover ze de elektrische ligging verklaren.",[17,6821,6822,6823,6826],{},"Niet elke stekker onder ieder paneel hoeft op het situatieschema. Stringschakeling, polariteit, geleidergegevens en beschermingsketen horen voornamelijk op het ",[203,6824,6825],{"href":6445},"PV-eendraadschema",". Gebruik op beide documenten dezelfde string- en toestelcodes.",[12,6828,6830],{"id":6829},"de-omvormer-precies-plaatsen","De omvormer precies plaatsen",[17,6832,6833],{},"Maak de werkelijke montagepositie herkenbaar en onderscheid indien van toepassing:",[711,6835,6836,6839,6842,6845,6848],{},[714,6837,6838],{},"centrale stringomvormer;",[714,6840,6841],{},"meerdere omvormers;",[714,6843,6844],{},"micro-omvormers bij de modules;",[714,6846,6847],{},"hybride omvormer en afzonderlijke batterij;",[714,6849,6850],{},"bijbehorende vaste scheidings- of schakeltoestellen.",[17,6852,6853],{},"Alleen “garage” schrijven kan in een grote ruimte te vaag zijn. Plaats het symbool aan de juiste wand of technische zone. Bij buitenmontage moet de gevelzijde duidelijk zijn.",[12,6855,6857],{"id":6856},"kabeltrajecten-functioneel-tekenen","Kabeltrajecten functioneel tekenen",[17,6859,6860],{},"Een bruikbaar plan maakt zichtbaar hoe de vaste verbinding van het moduleveld naar de omvormer en vervolgens naar het verdeelbord loopt. Toon vooral gebouwdoorvoeren, kokers, stijgzones en verdiepingswissels die later uit zicht zijn.",[17,6862,6863],{},"Maak DC- en AC-traject onderscheidbaar met lijnsoort of tekst, niet uitsluitend met kleur. Een zwart-witafdruk moet leesbaar blijven. Bijvoorbeeld:",[5518,6865,6868],{"className":6866,"code":6867,"language":5523,"meta":1214},[5521],"PV-DC  ─ ─ ─  gelijkstroomtraject vanaf het moduleveld\nPV-AC  ─────  wisselstroomtraject naar het verdeelbord\nDATA   ·····  vaste meet- of communicatielijn\n",[4069,6869,6867],{"__ignoreMap":1214},[17,6871,6872],{},"Definieer de lijnen in de legende. Ze beschrijven geen kabeltype of plaatsingswijze; die gegevens staan bij de juiste kring op het eendraadschema.",[12,6874,6876],{"id":6875},"symbolen-en-projectlegende","Symbolen en projectlegende",[17,6878,6879],{},"Tabel 2.23 van AREI Boek 1 V06 is niet uitputtend. Een duidelijk projectsymbool voor moduleveld, omvormer of DC-scheider kan worden gebruikt wanneer de legende het vastlegt. Zorg voor:",[711,6881,6882,6885,6888,6891,6894],{},[714,6883,6884],{},"voldoende grootte in de uiteindelijke PDF;",[714,6886,6887],{},"een ander teken of bijschrift voor omvormer en batterij;",[714,6889,6890],{},"vaste referenties op elke pagina;",[714,6892,6893],{},"onderscheid dat niet alleen van kleur afhangt;",[714,6895,6896],{},"scheiding tussen elektrisch toestel en bouwkundig object.",[17,6898,1764,6899,6901],{},[203,6900,5653],{"href":4953}," bespreekt de legende en technische bijschriften uitgebreider.",[12,6903,6905],{"id":6904},"gedeelde-referenties-met-het-eendraadschema","Gedeelde referenties met het eendraadschema",[17,6907,6908],{},"Deel 3 van AREI Boek 1 V06 gebruikt voor beide plannen een samenhangende kringreferentie. De AC-aftakking van de omvormer draagt op het situatieschema dus dezelfde code als op het eendraadschema. Als string- of toestelreferenties op beide voorkomen, moeten ook die gelijk zijn.",[17,6910,6911],{},"Controleer in twee richtingen:",[5041,6913,6914,6917,6920,6923],{},[714,6915,6916],{},"Elk vast PV-element op het situatieschema is terug te vinden op het eendraadschema of in de legende.",[714,6918,6919],{},"Elk ruimtelijk relevant PV-onderdeel van het eendraadschema heeft een vindbare positie.",[714,6921,6922],{},"Namen van verdeelborden en verdiepingen komen overeen.",[714,6924,6925],{},"Adres, datum en documentversie zijn gelijk.",[17,6927,6928,6929,6931],{},"Lees ",[203,6930,4697],{"href":4696}," voor de precieze taakverdeling.",[12,6933,6935],{"id":6934},"bijzondere-opstellingen","Bijzondere opstellingen",[5697,6937,6939],{"id":6938},"micro-omvormers","Micro-omvormers",[17,6941,6942],{},"Bij veel identieke toestellen is een gegroepeerd symbool met aantal, type en modulegroep vaak leesbaarder dan overlappende tekens. De elektrische parallelschakeling blijft op het eendraadschema zichtbaar.",[5697,6944,6946],{"id":6945},"thuisbatterij","Thuisbatterij",[17,6948,6949],{},"Plaats batterij, omvormer, vaste scheiders en een eventuele backupverdeler. Een batterij is geen PV-module en krijgt een eigen symbool. Afstanden en opstellingsvoorwaarden komen uit ontwerp en fabrikantdocumentatie; het plan registreert de uitgevoerde positie.",[5697,6951,6953],{"id":6952},"bijgebouw-of-vrijstaande-installatie","Bijgebouw of vrijstaande installatie",[17,6955,6956],{},"Toon het traject tussen gebouwen, de invoer en betrokken onderverdeelkasten. Een pijl “naar woning” zonder exact eindpunt is onvoldoende voor toekomstig werk.",[5697,6958,6960],{"id":6959},"bestaande-installatie","Bestaande installatie",[17,6962,6963],{},"Deel 8 kent voor bepaalde bestaande huishoudelijke PV-installaties tot 10 kVA een beperkte afwijking waarbij een schriftelijke beschrijving, eventueel aangevuld met foto’s, kan volstaan. Veralgemeen die overgangsregel niet tot nieuwbouw of een belangrijke wijziging. Laat het toepassingsgeval beoordelen.",[12,6965,6967],{"id":6966},"dossier-en-fotos","Dossier en foto’s",[17,6969,6970],{},"Foto’s zijn nuttig voor verborgen trajecten, daken en typeplaten, maar vervangen de gestructureerde plannen niet automatisch. Bewaar minstens:",[711,6972,6973,6976,6979,6982,6985,6988],{},[714,6974,6975],{},"definitief situatieschema en eendraadschema;",[714,6977,6978],{},"module- en omvormergegevens;",[714,6980,6981],{},"beschikbare string- en meetinformatie;",[714,6983,6984],{},"handleidingen en toestelverklaringen;",[714,6986,6987],{},"verslagen van een erkend controleorganisme;",[714,6989,6990],{},"latere wijzigingen met een nieuwe documentversie.",[17,6992,6993],{},"De eigenaar houdt het dossier beschikbaar en laat het bij wijzigingen actualiseren.",[12,6995,6997],{"id":6996},"controle-vóór-export","Controle vóór export",[711,6999,7000,7003,7006,7009,7012,7015],{},[714,7001,7002],{},"Staan modulevelden, omvormers en vaste extra toestellen op hun echte plaats?",[714,7004,7005],{},"Zijn DC- en AC-route herkenbaar en in de legende uitgelegd?",[714,7007,7008],{},"Komen kring-, string- en bordreferenties overeen met het eendraadschema?",[714,7010,7011],{},"Blijven symbolen en tekst leesbaar in het gekozen papierformaat?",[714,7013,7014],{},"Is dit de as-built toestand en niet alleen het oorspronkelijke voorstel?",[714,7016,7017],{},"Dragen beide plannen hetzelfde adres, dezelfde datum en versie?",[12,7019,7021],{"id":7020},"een-plan-over-meerdere-bladen-organiseren","Een plan over meerdere bladen organiseren",[17,7023,7024],{},"Wanneer dak, technische ruimte en verdeelborden niet leesbaar op één blad passen, gebruikt u benoemde deelplannen. Een overzicht toont de relatie tussen gebouw, dakvlakken en borden; detailbladen vergroten modulevelden en technische zones. Geef elk blad een nummer en gebruik duidelijke vervolgverwijzingen, bijvoorbeeld “PV-DC verder op blad S2”.",[17,7026,7027],{},"Elke uitsnede behoudt voldoende oriëntatie: verdieping, lokaal, noordpijl of herkenbare gevelzijde. Plaats dezelfde toestelcode niet op verschillende locaties tenzij er werkelijk meerdere toestellen zijn. Een compacte referentietabel kan symbool, toestel-ID, kring en blad koppelen. Daardoor blijft een groot project controleerbaar zonder onleesbaar kleine symbolen of lijnen die over de hele pagina lopen. Bij een latere uitbreiding moet ook de bladindex worden aangepast, anders kan een oud detailblad ten onrechte als actueel worden gelezen.",[12,7029,7031],{"id":7030},"praktijkvoorbeeld-twee-dakvlakken-en-één-omvormer-in-de-technische-ruimte","Praktijkvoorbeeld: twee dakvlakken en één omvormer in de technische ruimte",[17,7033,7034],{},"Neem een woning met modules op oost- en westdak, twee DC-strings en één omvormer in de technische ruimte. Teken twee afzonderlijk geïdentificeerde modulevelden in plaats van één pictogram midden op het dak. Geef aan welke stringreferentie bij elk vlak hoort en waar de DC-kabels het gebouw binnenkomen. Teken een gedeeld traject naar de technische ruimte alleen wanneer de geplaatste kabels dat traject werkelijk delen.",[17,7036,7037],{},"Geef de omvormer een vaste toestelcode en zijn echte wandpositie. Zijn DC-scheiding, overspanningsbeveiliging of andere vaste onderdelen extern, lokaliseer die dan ook en verbind hun identificatie met het eendraadschema. Houd geïntegreerde functies bij het toestel in plaats van losse kasten te verzinnen. Het AC-traject eindigt bij het juiste bord en de juiste kring; een lijn naar het dichtstbijzijnde lokaal biedt geen traceerbaarheid.",[17,7039,7040],{},"Controleer de oriëntatie van elk dakdetail. Dakvlak, goot, nok, noordrichting en herkenbare gebouwranden moeten veld en invoerpunt ter plaatse vindbaar maken. Het situatieplan is geen mechanisch montageplan en toont niet elke haak. Het geeft wel verschillen weer die voor elektrische toewijzing, veilig werk en latere foutopsporing relevant zijn.",[12,7042,7044],{"id":7043},"verborgen-of-ontoegankelijke-trajecten-eerlijk-opnemen","Verborgen of ontoegankelijke trajecten eerlijk opnemen",[17,7046,7047],{},"Verzin geen geometrisch exacte route waar een bestaande installatie ze verbergt. Markeer een deel als verborgen of overgenomen uit bewaarde documentatie en houd de bron van die informatie bij. Foto's van invoerpunten, labels, doorvoeren en technische ruimte beperken de onzekerheid. Een stippellijn krijgt die betekenis alleen als de legende ze definieert.",[17,7049,7050],{},"Onderscheid drie bewijsniveaus: ter plaatse gezien, bevestigd door betrouwbare technische stukken en nog uit te zoeken. Open punten horen in een opnamelijst, niet als schijnbaar zekere lijn in de eindversie. Vóór controle beslist de verantwoordelijke vakpersoon of meer onderzoek of toegang nodig is.",[12,7052,7054],{"id":7053},"dakwijzigingen-volledig-verwerken","Dakwijzigingen volledig verwerken",[17,7056,7057],{},"Controleer na modulevervanging, uitbreiding of een nieuwe omvormer meer dan de zichtbare dakzone. Werk veld- en stringcodes, kabelroute, invoerpunt, toestelplaats, DC- en AC-referenties en technische documenten bij. Ook bij vervanging binnen een bestaande string blijven werkelijk aantal en nominaal vermogen in de juiste dossierinformatie bewaard. Worden strings anders verdeeld, dan dragen eendraadschema en situatieplan dezelfde nieuwe toestand.",[17,7059,7060],{},"Archiveer de vervangen versie afzonderlijk met datum. Zo blijft duidelijk of een foto of keuringsverslag bij de oude of actuele opstelling hoort. Een cloudportaal van de omvormer kan productiegegevens tonen, maar vervangt geen ruimtelijke opname of planrevisie.",[17,7062,7063],{},"Kijk bij de revisie ook naar de leesbaarheid op papier. Een extra veld mag bestaande referenties niet bedekken en een nieuw kabeltraject mag niet dezelfde lijnstijl krijgen als een bouwkundige rand. Verplaats detailkaders gecontroleerd, pas de bladindex aan en controleer alle verwijzingen opnieuw. Daardoor blijft ook een uitgebreide installatie op normale afdrukgrootte bruikbaar.",[17,7065,7066],{},"Neem ten slotte de veldcodes over op duurzame labels waar dat technisch voorzien is. Controleer dat het label bij het juiste traject of toestel hoort en in normale onderhoudssituaties leesbaar blijft. Een code op het plan heeft weinig waarde wanneer ter plaatse niet kan worden bepaald op welk moduleveld of welke omvormer ze slaat.",[17,7068,1764,7069,7073],{},[203,7070,7072],{"href":6277,"rel":7071},[5384],"officiële FOD-pagina over huishoudelijke controles"," noemt energiebronnen op beide plannen en PV-technische documentatie in het dossier. Het vereiste detail volgt de installatie en het actuele officiële Boek 1 V06, niet een algemeen daksjabloon.",[12,7075,7077],{"id":7076},"tekenen-met-planelec","Tekenen met PlanElec",[17,7079,5859,7080,7082],{},[203,7081,5862],{"href":4974}," plaatst u PV-componenten op het situatieschema, legt u de structuur vast op het eendraadschema en exporteert u beide als PDF. De software neemt de ingevoerde projectgegevens over. De oriënterende zelfcheck kan ondersteunde informatie signaleren, maar vervangt geen terreincontrole of erkende keuring en bevestigt geen AREI-conformiteit.",[12,7084,7086],{"id":7085},"bronnen-en-versie","Bronnen en versie",[17,7088,7089,7090,7093],{},"Basis is de officiële publicatie van ",[203,7091,5875],{"href":5873,"rel":7092},[5384],": tabel 2.23, deel 3, hoofdstuk 7.112, de beperkte bestaande-installatieregel in deel 8 en het dossier in deel 9. Gecontroleerd volgens V06 op 29 augustus 2026.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":7095},[7096,7097,7098,7099,7100,7101,7102,7108,7109,7110,7111,7112,7113,7114,7115],{"id":6765,"depth":1215,"text":6766},{"id":6798,"depth":1215,"text":6799},{"id":6829,"depth":1215,"text":6830},{"id":6856,"depth":1215,"text":6857},{"id":6875,"depth":1215,"text":6876},{"id":6904,"depth":1215,"text":6905},{"id":6934,"depth":1215,"text":6935,"children":7103},[7104,7105,7106,7107],{"id":6938,"depth":5888,"text":6939},{"id":6945,"depth":5888,"text":6946},{"id":6952,"depth":5888,"text":6953},{"id":6959,"depth":5888,"text":6960},{"id":6966,"depth":1215,"text":6967},{"id":6996,"depth":1215,"text":6997},{"id":7020,"depth":1215,"text":7021},{"id":7030,"depth":1215,"text":7031},{"id":7043,"depth":1215,"text":7044},{"id":7053,"depth":1215,"text":7054},{"id":7076,"depth":1215,"text":7077},{"id":7085,"depth":1215,"text":7086},"Plaats PV-modules, omvormer, vaste scheiders, verdeelborden en kabeltrajecten op het situatieschema en houd de referenties gelijk aan het eendraadschema.",{},"\u002Fblog\u002Fpv-situation-plan.nl",{"title":6749,"description":7116},"zonnepanelen-situatieschema","blog\u002Fpv-situation-plan.nl",[6742,7123,7124,7125,1244,7126,1252],"Situatieschema","PV-modules","Omvormer","Kabeltraject","M8g91BBa0cXFELgk8vCP76PqEVfWX9tcLCW-AGGkjaU",{"id":7129,"title":7130,"articleId":7131,"body":7132,"category":1230,"date":5442,"description":7517,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":7518,"navigation":1236,"path":7519,"publishDate":5442,"readTime":5446,"refreshInterval":1239,"seo":7520,"slug":7521,"stem":7522,"tags":7523,"__hash__":7526},"blog\u002Fblog\u002Fsingle-line-vs-situation-plan.nl.md","Eendraadschema vs. situatieschema: verschil en samenhang","single-line-vs-situation-plan",{"type":9,"value":7133,"toc":7502},[7134,7138,7146,7149,7153,7156,7159,7163,7166,7192,7195,7198,7202,7205,7221,7224,7227,7231,7248,7258,7262,7265,7288,7291,7295,7298,7301,7304,7308,7369,7373,7376,7379,7382,7385,7389,7392,7416,7419,7436,7440,7451,7454,7460,7463,7467,7470,7473,7475,7492,7497],[12,7135,7137],{"id":7136},"het-verschil-in-één-zin","Het verschil in één zin",[17,7139,3947,7140,7142,7143,7145],{},[221,7141,1251],{}," laat zien hoe voeding, beveiligingen, leidingen en verbruikers elektrisch verbonden zijn. Het ",[221,7144,2009],{},", vaak situatieschema genoemd, toont waar de onderdelen zich in het gebouw bevinden. Dezelfde kringletter en hetzelfde volgnummer leggen de brug tussen beide.",[17,7147,7148],{},"Voor een nieuwe huishoudelijke installatie en een belangrijke wijziging of uitbreiding zijn beide documenten voorzien. Ze zijn niet uitwisselbaar. Een grondplan verklaart geen RCD, automaat of kabeldoorsnede; een elektrische boomstructuur vertelt niet aan welke wand een contactdoos zit.",[12,7150,7152],{"id":7151},"gemeenschappelijke-identificatie","Gemeenschappelijke identificatie",[17,7154,7155],{},"Onderafdeling 3.1.2.1 van Boek 1 V06 verlangt dat schema's, plannen en stukken eenduidig nummer, versie en versiedatum dragen. Voor huishoudelijke plannen komen daar naam en hoedanigheid van de verantwoordelijke voor de uitvoering, eventueel btw-nummer en het adres van de installatie bij. Spanning en aard van de stroom staan op het eendraadschema.",[17,7157,7158],{},"Wanneer het erkende organisme bij de controle conformiteit vaststelt, worden de plannen gedateerd en ondertekend of geviseerd en vormen ze samen met het verslag een deel van het installatiedossier. Een PDF die vóór de controle werd geëxporteerd is dus niet automatisch een goedgekeurd plan of positief keuringsverslag.",[12,7160,7162],{"id":7161},"inhoud-van-het-eendraadschema","Inhoud van het eendraadschema",[17,7164,7165],{},"Volgens 3.1.2.2 bevat het huishoudelijke eendraadschema minstens:",[711,7167,7168,7171,7174,7177,7180,7183,7186,7189],{},[714,7169,7170],{},"type, doorsnede en aantal geleiders van de leidingen;",[714,7172,7173],{},"plaatsingswijze van de leidingen;",[714,7175,7176],{},"type en kenmerken van differentieelstroominrichtingen;",[714,7178,7179],{},"type en kenmerken van overstroombeveiligingen;",[714,7181,7182],{},"schakelaars, verbindings- en aftakdozen;",[714,7184,7185],{},"contactdozen en lichtpunten;",[714,7187,7188],{},"vaste machines en toestellen;",[714,7190,7191],{},"bronnen zoals transformator, zonnecel, omvormer of batterij.",[17,7193,7194],{},"Het document beantwoordt elektrische vragen: welke differentieel ligt voor kring D, welke automaat beschermt de kabel, welke leiding loopt naar de aftakdoos en welke verbruikers volgen? Het geeft geen schaalvaste positie in de woning.",[17,7196,7197],{},"Elke elementaire stroombaan krijgt een hoofdletter. Lichtpunten, contactdozen en sturingseenheden worden vanaf de voorliggende overstroombeveiliging in volgorde genummerd. Die volgorde beschrijft het circuit en is niet noodzakelijk de looproute door de kamers.",[12,7199,7201],{"id":7200},"inhoud-van-het-situatieplan","Inhoud van het situatieplan",[17,7203,7204],{},"Onderafdeling 3.1.2.3 vraagt de plaats van de onderdelen die op het eendraadschema voorkomen, waaronder:",[711,7206,7207,7210,7213,7216,7218],{},[714,7208,7209],{},"verdeel- en schakelborden;",[714,7211,7212],{},"verbindings- en aftakdozen;",[714,7214,7215],{},"contactdozen, lichtpunten en schakelaars;",[714,7217,7188],{},[714,7219,7220],{},"bronnen zoals PV, omvormer, batterij of transformator.",[17,7222,7223],{},"Een leesbaar grondplan met verdiepingen en ruimtes vormt de basis. Een schaal kan helpen, maar de positie moet vooral ondubbelzinnig zijn. Een stopcontact ergens in het midden van een kamer tekenen is onvoldoende wanneer het in werkelijkheid bij één wand of werkblad hoort. Verborgen aftakdozen verdienen bijzondere aandacht omdat onderhoud ze anders niet kan lokaliseren.",[17,7225,7226],{},"Het situatieplan is niet automatisch een volledig kabeltracéplan. De regel vraagt de positie van de opgesomde elementen. Onbekende leidingroutes mogen niet als feit worden getekend; voor ondergrondse leidingen of bijzondere installaties kunnen extra plannen nodig zijn.",[12,7228,7230],{"id":7229},"dezelfde-code-maakt-beide-documenten-bruikbaar","Dezelfde code maakt beide documenten bruikbaar",[17,7232,7233,7234,7236,7237,7240,7241,7244,7245,7247],{},"Stel dat kring ",[4069,7235,3683],{}," drie contactdozen en één lichtpunt bevat. Op het eendraadschema heten die punten ",[4069,7238,7239],{},"B1"," tot en met ",[4069,7242,7243],{},"B4",". Het situatieplan plaatst elk nummer op de juiste fysieke plek. Een schakelaar voor lichtpunt ",[4069,7246,7243],{}," wordt zo aangeduid dat het verband met dat lichtpunt zichtbaar is.",[17,7249,7250,7251,7253,7254,7257],{},"Een keurder of elektricien kan daardoor vanaf de beveiliging naar het aansluitpunt en vanaf de kamer terug naar het bord volgen. Ontbreekt ",[4069,7252,4686],{}," op het grondplan, dan is zijn plaats onbekend. Verschijnt er een extra ",[4069,7255,7256],{},"B5"," in de kamer zonder overeenkomstig element op het eendraadschema, dan tonen de documenten niet dezelfde installatie.",[12,7259,7261],{"id":7260},"werk-vanuit-één-opname","Werk vanuit één opname",[17,7263,7264],{},"Maak niet eerst een elektrisch schema en weken later een grondplan uit het geheugen. Een robuuste werkwijze is:",[5041,7266,7267,7270,7273,7276,7279,7282,7285],{},[714,7268,7269],{},"verdiepingen, ruimtes, borden en bronnen vastleggen;",[714,7271,7272],{},"beveiligingsketen en eindstroombanen opnemen;",[714,7274,7275],{},"elke contactdoos, verbruiker en doos aan de juiste kring koppelen;",[714,7277,7278],{},"referenties één keer toekennen en in beide weergaven hergebruiken;",[714,7280,7281],{},"kabel- en toestelgegevens aan het elektrische pad toevoegen;",[714,7283,7284],{},"de fysieke posities ter plaatse controleren;",[714,7286,7287],{},"beide documenten met hetzelfde versienummer en dezelfde peildatum exporteren.",[17,7289,7290],{},"Bordlabels zijn aanwijzingen, geen bewijs. In een bestaande installatie kunnen kringen veilig en deskundig moeten worden geïdentificeerd. Onzichtbare verbindingen of kabelroutes worden niet door een gok betrouwbaar.",[12,7292,7294],{"id":7293},"wijzigingen-en-versies","Wijzigingen en versies",[17,7296,7297],{},"Voor een niet-belangrijke wijziging kan onder de AREI-voorwaarden een korte, gedateerde en ondertekende beschrijving volstaan in plaats van een volledig nieuw eendraadschema. Het situatieplan wordt bij elke wijziging of uitbreiding bijgewerkt zodat het voortdurend de bestaande toestand toont. Een belangrijke wijziging of uitbreiding vereist de overeenkomstige bijgewerkte plannen.",[17,7299,7300],{},"Installatiedelen waarvan de uitvoering ter plaatse vóór 1 oktober 1981 begon en die op het eendraadschema staan, krijgen de vermelding “oud gedeelte”. Dat label is geen algemene goedkeuring; de concrete afwijkingen voor het bestaande deel moeten nog worden beoordeeld.",[17,7302,7303],{},"Versieer de twee documenten als één set. Een situatieplan versie 4 naast een eendraadschema versie 2 maakt onduidelijk welke toestand werd gecontroleerd. Bewaar eerdere geviseerde versies in het dossier zodat de historie traceerbaar blijft.",[12,7305,7307],{"id":7306},"veelvoorkomende-inconsistenties","Veelvoorkomende inconsistenties",[21,7309,7310,7320],{},[24,7311,7312],{},[27,7313,7314,7317],{},[30,7315,7316],{},"Verschil",[30,7318,7319],{},"Gevolg",[43,7321,7322,7337,7345,7353,7361],{},[27,7323,7324,7334],{},[48,7325,7326,7327,7330,7331],{},"Schema bevat ",[4069,7328,7329],{},"C1–C6",", plan slechts ",[4069,7332,7333],{},"C1–C5",[48,7335,7336],{},"één element is niet lokaliseerbaar of niet elektrisch beschreven",[27,7338,7339,7342],{},[48,7340,7341],{},"Ander kringteken op dezelfde contactdoos",[48,7343,7344],{},"plaats en beveiliging kunnen niet worden gekoppeld",[27,7346,7347,7350],{},[48,7348,7349],{},"Omvormer alleen op het situatieplan",[48,7351,7352],{},"bron en beveiligingsketen ontbreken elektrisch",[27,7354,7355,7358],{},[48,7356,7357],{},"Aftakdoos alleen op het eendraadschema",[48,7359,7360],{},"de fysieke plaats is niet terug te vinden",[27,7362,7363,7366],{},[48,7364,7365],{},"Verschillend adres of versienummer",[48,7367,7368],{},"documenten kunnen verschillende installaties of toestanden voorstellen",[12,7370,7372],{"id":7371},"gebruik-tijdens-de-controle","Gebruik tijdens de controle",[17,7374,7375],{},"Het erkende organisme gaat bij de gelijkvormigheidscontrole onder meer na of de uitvoering overeenstemt met eendraadschema en situatieplan. Het schema maakt beveiligingen en leidingen traceerbaar; het situatieplan helpt de aangeduide punten fysiek terug te vinden. Metingen en visuele controle blijven daarnaast noodzakelijk.",[17,7377,7378],{},"Een onderling consistent paar kan nog een technisch ontwerpprobleem bevatten. Omgekeerd is een veilig uitgevoerd onderdeel niet goed gedocumenteerd wanneer de plannen elkaar tegenspreken. Houd daarom drie zaken apart: documentvolledigheid, professionele ontwerpcontrole en officiële controle van de uitvoering. Geen ervan volgt automatisch uit een nette pdf.",[17,7380,7381],{},"Na een positief resultaat ontvangt de eigenaar de geviseerde plannen met het verslag voor het dossier. Het controleorganisme bewaart een kopie gedurende de voorgeschreven periode. De eigenaar blijft verantwoordelijk voor zijn eigen actuele dossier en beschikbaarheid bij latere werken.",[17,7383,7384],{},"Gebruik de kopie van het organisme als vangnet, niet als versiebeheer. Een latere wijziging die alleen in een los bestand of op papier staat, maakt de set opnieuw inconsistent. Leg daarom ook kleine aanpassingen meteen bij de juiste planversie vast.",[12,7386,7388],{"id":7387},"een-praktische-afstemming-vóór-vrijgave","Een praktische afstemming vóór vrijgave",[17,7390,7391],{},"Vergelijk niet alleen twee pagina's naast elkaar. Werk kring per kring. Begin met een lijst van kringletters, volg daarna elke kring van beveiliging tot laatste verbruiker en stel in beide documenten dezelfde vragen: welke punten bestaan, welke referentie dragen ze, waar bevinden ze zich en welke vaste functie hebben ze? Noteer een verschil als open taak in plaats van het met een algemene lokaalnaam te verbergen.",[17,7393,7394,7395,7398,7399,7402,7403,7406,7407,7409,7410,7412,7413,7415],{},"Voor kring ",[4069,7396,7397],{},"H"," kan de lijst plafondlicht ",[4069,7400,7401],{},"H1",", wandlicht ",[4069,7404,7405],{},"H2"," en hun schakelaars bevatten. Het eendraadschema maakt duidelijk hoe die punten elektrisch achter beveiliging en leiding liggen. Het situatieplan plaatst ",[4069,7408,7401],{}," in de hal en ",[4069,7411,7405],{}," buiten. Ontbreekt ",[4069,7414,7405],{}," op één blad, dan is het andere niet vanzelf juist. Vergelijk opname en uitgevoerde installatie en corrigeer daarna beide documenten.",[17,7417,7418],{},"Voer ook controles over alle kringen heen uit:",[711,7420,7421,7424,7427,7430,7433],{},[714,7422,7423],{},"Elk bord en elke vaste energiebron op het eendraadschema heeft een vindbare plaats.",[714,7425,7426],{},"Relevante aansluit- en aftakdozen houden dezelfde identificatie.",[714,7428,7429],{},"Een vast toestel staat niet alleen als lokaaltekst op de plattegrond.",[714,7431,7432],{},"Een vervolgverwijzing tussen bladen eindigt bij de bedoelde kring, niet bij een groep met een gelijkaardige naam.",[714,7434,7435],{},"Hoofding, adres, bladnummer, datum en revisie vormen zichtbaar één documentenset.",[12,7437,7439],{"id":7438},"voorbeeld-een-kleine-uitbreiding-verwerken","Voorbeeld: een kleine uitbreiding verwerken",[17,7441,7442,7443,7446,7447,7450],{},"Wordt in een werkkamer een extra contactdoos geplaatst, bepaal dan eerst aan welke kring ze werkelijk is aangesloten. Is dit het volgende punt in kring ",[4069,7444,7445],{},"D",", dan kan de code ",[4069,7448,7449],{},"D6"," worden: voeg die toe op de elektrische positie in het eendraadschema en op de ruimtelijke positie in het situatieplan. Leidingsgegevens en beveiliging worden niet van de dichtstbijzijnde getekende contactdoos afgeleid, maar aan de echte aansluiting getoetst. Verhoog datum en revisie van beide bladen samen.",[17,7452,7453],{},"Bij een niet-belangrijke wijziging kan het AREI een beknopte beschrijving in plaats van een nieuw eendraadschema toelaten, terwijl het situatieplan wijzigingen en de bestaande toestand van elementen blijft tonen. Of werk belangrijk of niet-belangrijk is, vraagt een deskundige beoordeling. Gebruik de bepaling niet om jarenlang kleine ingrepen buiten de plannen te houden. Zodra toewijzing of actuele toestand onduidelijk wordt, moeten de documenten worden geconsolideerd.",[17,7455,1764,7456,7459],{},[203,7457,6279],{"href":6277,"rel":7458},[5384]," vat inhoud en samenhang van beide documenten samen. Het actuele officiële Boek 1 blijft beslissend; gepubliceerde voorbeelden zijn richtinggevend en mogen niet zonder opname worden gekopieerd.",[17,7461,7462],{},"Bewaar na elke gezamenlijke revisie één vaste exportset. Geef losse conceptbladen een duidelijk ontwerpkenmerk en haal ze uit de overdrachtsmap zodra de eindversie klaar is. Zo kan een gebruiker niet per ongeluk het actuele eendraadschema combineren met een ouder situatieplan.",[12,7464,7466],{"id":7465},"planelec-als-gemeenschappelijke-gegevensbasis","PlanElec als gemeenschappelijke gegevensbasis",[17,7468,7469],{},"PlanElec brengt grondrissituatie en elektrische topologie in één project samen. Daaruit kunnen eendraadschema en situatieplan als pdf worden geëxporteerd. De oriënterende zelfcheck behandelt alleen ondersteunde regels die met de ingevoerde gegevens te beoordelen zijn. Centrale gegevens beperken dubbele invoer, maar garanderen niet dat de opname juist was.",[17,7471,7472],{},"PlanElec ziet geen verborgen kabels, voert geen metingen uit en viseert geen plannen. Werkelijke kringtoewijzing, toesteleigenschappen en leidinggegevens moeten deskundig worden bevestigd. Alleen een erkend organisme voert de officiële controle uit.",[12,7474,1173],{"id":1172},[711,7476,7477,7481,7487],{},[714,7478,7479],{},[203,7480,4954],{"href":4953},[714,7482,7483],{},[203,7484,7486],{"href":7485},"\u002Fblog\u002Feendraadschema-nieuwbouw-checklist","Eendraadschema voor nieuwbouw: checklist",[714,7488,7489],{},[203,7490,7491],{"href":4964},"Situatieschema stap voor stap tekenen",[17,7493,7494],{},[203,7495,7496],{"href":4974},"Open PlanElec voor beide plannen en pdf-export →",[17,7498,7499],{},[60,7500,7501],{},"Regelbasis: AREI Boek 1 V06, afdeling 3.1.2 en afdeling 9.1.2. De officiële tekst, de werkelijke toestand en de controle door het erkende organisme blijven bepalend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":7503},[7504,7505,7506,7507,7508,7509,7510,7511,7512,7513,7514,7515,7516],{"id":7136,"depth":1215,"text":7137},{"id":7151,"depth":1215,"text":7152},{"id":7161,"depth":1215,"text":7162},{"id":7200,"depth":1215,"text":7201},{"id":7229,"depth":1215,"text":7230},{"id":7260,"depth":1215,"text":7261},{"id":7293,"depth":1215,"text":7294},{"id":7306,"depth":1215,"text":7307},{"id":7371,"depth":1215,"text":7372},{"id":7387,"depth":1215,"text":7388},{"id":7438,"depth":1215,"text":7439},{"id":7465,"depth":1215,"text":7466},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"Het eendraadschema toont de elektrische structuur, het situatieplan de fysieke plaats. Zo verbinden kringreferenties beide verplichte AREI-documenten.",{},"\u002Fblog\u002Fsingle-line-vs-situation-plan.nl",{"title":7130,"description":7517},"eendraadschema-vs-situatieschema","blog\u002Fsingle-line-vs-situation-plan.nl",[1244,1245,1251,5006,2009,7524,7525,1252],"stroomkring","elektrisch dossier","1l_6rlkq8rCd5Uxixwbps9cT-tsNXvj0NiNieK99zdw",{"id":7528,"title":7529,"articleId":7530,"body":7531,"category":1230,"date":8069,"description":8070,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":8071,"navigation":1236,"path":8072,"publishDate":8069,"readTime":8073,"refreshInterval":8074,"seo":8075,"slug":8076,"stem":8077,"tags":8078,"__hash__":8086},"blog\u002Fblog\u002Fsynergrid-c10-26-list.nl.md","Synergrid-lijst C10\u002F26: staat mijn omvormer op de lijst – en wat als niet?","synergrid-c10-26-list",{"type":9,"value":7532,"toc":8051},[7533,7548,7552,7559,7572,7576,7630,7636,7640,7647,7755,7759,7766,7770,7824,7828,7836,7840,7883,7887,7893,7919,7922,7926,7934,7938,7948,7954,7960,7966,7970,7986,7989,8000,8004,8007,8015,8018,8021,8028,8032,8035,8038,8042,8045,8048],[17,7534,7535,7538,7539,7542,7543,7547],{},[221,7536,7537],{},"Kort antwoord:"," De Synergrid-lijst C10\u002F26 is het Belgische register van alle omvormers, hybride omvormers en batterijsystemen die gehomologeerd zijn volgens het technisch voorschrift C10\u002F11 (bijlage D). In de regel aanvaarden de netbeheerders (Fluvius, ORES, RESA, Sibelga) bij de aanmelding alleen toestellen van de lijst – en wel in de vermelde ",[221,7540,7541],{},"firmwareversie",". Staat een toestel niet op de lijst, dan rest enkel een individueel conformiteitsbewijs tegen C10\u002F11 dat de netbeheerder moet aanvaarden. Of een toestel erop staat, controleer je gratis met de ",[203,7544,7546],{"href":7545},"\u002Ftools\u002Fsynergrid-c10-26-omvormer-check","Synergrid C10\u002F26-check van PlanElec"," – de gegevens worden met de officiële lijst vergeleken; controleer de getoonde gegevensdatum.",[12,7549,7551],{"id":7550},"wat-is-de-synergrid-lijst-c1026","Wat is de Synergrid-lijst C10\u002F26?",[17,7553,7554,7555,7558],{},"Synergrid is de federatie van de Belgische elektriciteits- en gasnetbeheerders. Het voorschrift ",[221,7556,7557],{},"C10\u002F11"," legt vast aan welke technische eisen decentrale productie-eenheden (PV-omvormers, thuisbatterijen, WKK, wind) op het laagspanningsnet moeten voldoen: beveiligingsfuncties bij netstoringen, frequentie- en spanningsgedrag, vermogensregeling.",[17,7560,1764,7561,7564,7565,7568,7569,212],{},[221,7562,7563],{},"lijst C10\u002F26"," is daarvan de praktische uitkomst: fabrikanten laten hun toestellen tegen C10\u002F11 testen; geslaagde toesteltypes worden gepubliceerd met referentienummer, firmwareversie en technische kenmerken. Synergrid actualiseert de lijst doorlopend als Excel-bestand; de huidige versie verwijst naar ",[221,7566,7567],{},"C10\u002F11 editie 2.4 (15\u002F10\u002F2025)"," en bevat meer dan ",[221,7570,7571],{},"8.000 actieve toestellen van zo'n 290 merken",[12,7573,7575],{"id":7574},"waarom-de-lijst-telt-bij-aanmelding-en-keuring","Waarom de lijst telt bij aanmelding en keuring",[21,7577,7578,7588],{},[24,7579,7580],{},[27,7581,7582,7585],{},[30,7583,7584],{},"Stap",[30,7586,7587],{},"Rol van de C10\u002F26-lijst",[43,7589,7590,7600,7610,7620],{},[27,7591,7592,7597],{},[48,7593,7594],{},[221,7595,7596],{},"Aanmelding bij de netbeheerder",[48,7598,7599],{},"Fluvius, ORES, RESA en Sibelga eisen een toestel van de lijst; het omvormertype wordt in het aanmeldformulier gevraagd",[27,7601,7602,7607],{},[48,7603,7604],{},[221,7605,7606],{},"Conformiteitskeuring",[48,7608,7609],{},"Het keuringsorganisme toetst de omvormer aan het eendraadschema en de fabrikantgegevens",[27,7611,7612,7617],{},[48,7613,7614],{},[221,7615,7616],{},"Vrijgave van de injectie",[48,7618,7619],{},"Zonder gehomologeerd toestel geeft de netbeheerder de injectie niet vrij",[27,7621,7622,7627],{},[48,7623,7624],{},[221,7625,7626],{},"Firmware-update of vervanging",[48,7628,7629],{},"Een nieuwe firmwareversie of een vervangtoestel moet opnieuw op de lijst staan",[17,7631,7632,7633,212],{},"Voor PV-installaties tot 10 kVA in woningen geldt daarnaast AREI art. 7.112 (eisen aan de elektrische installatie zelf) – beide moeten kloppen. Hoe het eendraadschema er daarvoor uitziet, lees je in ",[203,7634,7635],{"href":6445},"Zonnepanelen in het eendraadschema",[12,7637,7639],{"id":7638},"zo-lees-je-een-regel-van-de-lijst","Zo lees je een regel van de lijst",[17,7641,7642,7643,7646],{},"Elke regel beschrijft ",[221,7644,7645],{},"één combinatie van model en firmware",". De belangrijkste kolommen:",[21,7648,7649,7659],{},[24,7650,7651],{},[27,7652,7653,7656],{},[30,7654,7655],{},"Kolom",[30,7657,7658],{},"Betekenis",[43,7660,7661,7675,7685,7695,7705,7715,7725,7735,7745],{},[27,7662,7663,7672],{},[48,7664,7665,7668,7669,306],{},[221,7666,7667],{},"Referentie"," (bv. ",[4069,7670,7671],{},"GLV052-09-0003",[48,7673,7674],{},"Synergrid-homologatienummer van het toestel – vult merk en model in de aanmelding aan (niet altijd model-eenduidig)",[27,7676,7677,7682],{},[48,7678,7679],{},[221,7680,7681],{},"Merk \u002F serie \u002F model",[48,7683,7684],{},"Fabrikantaanduiding, exact zoals op het kenplaatje",[27,7686,7687,7692],{},[48,7688,7689],{},[221,7690,7691],{},"Firmware",[48,7693,7694],{},"Geteste softwareversie; de homologatie geldt alleen voor deze versie",[27,7696,7697,7702],{},[48,7698,7699],{},[221,7700,7701],{},"Pac,r (W)",[48,7703,7704],{},"Nominaal actief vermogen aan de AC-uitgang",[27,7706,7707,7712],{},[48,7708,7709],{},[221,7710,7711],{},"Smax (VA)",[48,7713,7714],{},"Maximaal schijnbaar vermogen – bepalend voor de vermogensklasse; eenfasige productie-eenheden beperken de netbeheerders doorgaans tot ongeveer 5 kVA (juiste drempel bij de netbeheerder nagaan)",[27,7716,7717,7722],{},[48,7718,7719],{},[221,7720,7721],{},"Fasen",[48,7723,7724],{},"Eenfasig of driefasig",[27,7726,7727,7732],{},[48,7728,7729],{},[221,7730,7731],{},"Toepassing",[48,7733,7734],{},"Zon, opslag, WKK, wind, noodstroom",[27,7736,7737,7742],{},[48,7738,7739],{},[221,7740,7741],{},"Beperkingen",[48,7743,7744],{},"Voorwaarden waaronder het toestel is toegelaten (zie verder)",[27,7746,7747,7752],{},[48,7748,7749],{},[221,7750,7751],{},"Gehomologeerd sinds",[48,7753,7754],{},"Datum van de definitieve (of voorlopige) homologatie",[5697,7756,7758],{"id":7757},"waarom-de-firmwareversie-telt","Waarom de firmwareversie telt",[17,7760,7761,7762,7765],{},"De beveiligingsfuncties volgens C10\u002F11 zijn software. Een toestel met een andere firmware dan de vermelde geldt bij aanmelding en keuring als ",[221,7763,7764],{},"niet gehomologeerd"," – ook al staat het model zelf op de lijst. Controleer de firmwareversie op het toestel of in de app van de fabrikant en vergelijk ze met de regel op de lijst.",[5697,7767,7769],{"id":7768},"beperkingen-juist-interpreteren","Beperkingen juist interpreteren",[21,7771,7772,7782],{},[24,7773,7774],{},[27,7775,7776,7779],{},[30,7777,7778],{},"Beperking op de lijst",[30,7780,7781],{},"Wat ze betekent",[43,7783,7784,7794,7804,7814],{},[27,7785,7786,7791],{},[48,7787,7788],{},[221,7789,7790],{},"Enkel in module \u003C 800 W",[48,7792,7793],{},"Alleen toegelaten als onderdeel van een stekkerklare productie-eenheid (balkoncentrale, plug-in batterij)",[27,7795,7796,7801],{},[48,7797,7798],{},[221,7799,7800],{},"Enkel voor kleine productie-installaties",[48,7802,7803],{},"Niet voor grotere installaties met uitgebreide eisen",[27,7805,7806,7811],{},[48,7807,7808],{},[221,7809,7810],{},"Enkel hoogspanningsaansluiting",[48,7812,7813],{},"Niet voor huisaansluitingen op het laagspanningsnet",[27,7815,7816,7821],{},[48,7817,7818],{},[221,7819,7820],{},"Enkel als noodstroomsysteem",[48,7822,7823],{},"Enkel gehomologeerd voor noodstroomvoorziening, niet voor injectie in het net – het toestel voedt bij netuitval een afgescheiden deel van de installatie",[12,7825,7827],{"id":7826},"plug-in-zonnepanelen-en-stekkerklare-batterij-dezelfde-lijst","Plug-in zonnepanelen en stekkerklare batterij: dezelfde lijst",[17,7829,7830,7831,7835],{},"Ook micro-omvormers en plug-in batterijen tot 800 W – zoals Marstek, Zendure, Anker Solix, HomeWizard of Hoymiles – moeten op de C10\u002F26-lijst staan, meestal met de beperking “enkel in module \u003C 800 W”. Een toestel dat in Duitsland of Nederland wordt verkocht, is daarmee niet automatisch toegelaten in België: de Belgische netbeveiligingsinstellingen (C10\u002F11) verschillen, en de fabrikant moet de Belgische variant apart laten homologeren. Controleer dus vóór aankoop of het concrete model op de lijst staat. Ook een gelist plug-in toestel moet bij de netbeheerder worden aangemeld; de elektrische installatie zelf blijft onder het AREI vallen. Zoek je specifiek een batterij, gebruik dan de ",[203,7832,7834],{"href":7833},"\u002Ftools\u002Fthuisbatterij-synergrid-check","Synergrid C10\u002F26-check voor thuisbatterijen"," – dezelfde lijst, maar geschreven voor batterijen en hybride omvormers.",[12,7837,7839],{"id":7838},"veelgemaakte-fouten-in-de-praktijk","Veelgemaakte fouten in de praktijk",[5041,7841,7842,7855,7861,7867,7873],{},[714,7843,7844,7847,7848,207,7851,7854],{},[221,7845,7846],{},"Modelnaam zonder suffix gecontroleerd"," – ",[4069,7849,7850],{},"SUN2000-8KTL-M0",[4069,7852,7853],{},"SUN2000-8KTL-M1"," zijn verschillende regels.",[714,7856,7857,7860],{},[221,7858,7859],{},"Firmware niet vergeleken"," – het toestel staat op de lijst, maar is met een oudere versie geïnstalleerd.",[714,7862,7863,7866],{},[221,7864,7865],{},"Verlopen homologatie over het hoofd gezien"," – Synergrid schrapt regels; het toestel verschijnt dan onder “expired”.",[714,7868,7869,7872],{},[221,7870,7871],{},"Import uit het buitenland"," – zelfde naam, andere landvariant zonder Belgische homologatie.",[714,7874,7875,7878,7879,212],{},[221,7876,7877],{},"Batterij vergeten"," – ook de batterijomvormer heeft een regel op de lijst nodig, niet alleen de PV-omvormer. Meer in ",[203,7880,7882],{"href":7881},"\u002Fblog\u002Fthuisbatterij-arei","Thuisbatterij en AREI",[12,7884,7886],{"id":7885},"toestel-in-seconden-controleren","Toestel in seconden controleren",[17,7888,1764,7889,7892],{},[203,7890,7891],{"href":7545},"Synergrid C10\u002F26-check"," laadt een gedateerde kopie van de officiële lijst en maakt ze doorzoekbaar:",[5041,7894,7895,7901,7907,7913],{},[714,7896,7897,7900],{},[221,7898,7899],{},"Merk typen"," – de suggesties tonen hoeveel modellen per merk op de lijst staan.",[714,7902,7903,7906],{},[221,7904,7905],{},"Model verfijnen"," – typ verder tot het exacte model verschijnt; verlopen regels zijn gemarkeerd.",[714,7908,7909,7912],{},[221,7910,7911],{},"Resultaat lezen"," – de tabel toont firmware, Smax, Pac, fasen, toepassing, beperkingen en de Synergrid-referentie; sorteer- en filterbaar op fasen, segment en status.",[714,7914,7915,7918],{},[221,7916,7917],{},"Geen treffer?"," – de tool stelt technisch vergelijkbare, gehomologeerde toestellen uit dezelfde vermogensklasse voor.",[17,7920,7921],{},"Filters en sortering worden in de URL bewaard, zodat je de link rechtstreeks aan klanten of collega's kunt doorsturen.",[12,7923,7925],{"id":7924},"grenzen-van-de-tool","Grenzen van de tool",[17,7927,7928,7929,7933],{},"De tool is een zoekhulp, geen officiële verklaring. Maatgevend blijft de actuele ",[203,7930,7932],{"href":6712,"rel":7931},[5384],"officiële lijst op synergrid.be","; bij afwijkingen geldt de officiële lijst. De tool controleert de elektrische installatie zelf niet (beveiliging, differentieel, kabeldoorsnede, scheidingsschakelaar) – daarvoor is er de AREI-zelfcheck in het eendraadschema van PlanElec.",[12,7935,7937],{"id":7936},"veelgestelde-vragen","Veelgestelde vragen",[17,7939,7940,7943,7944,7947],{},[221,7941,7942],{},"Moet ik de Synergrid-referentie in de aanmelding vermelden?","\nDe netbeheerders vragen in de eerste plaats merk, model en firmwareversie. De GLV-referentie is een nuttige aanvulling, maar niet altijd model-eenduidig: Synergrid kent dezelfde referentie soms aan meerdere modellen toe. Vermeld daarom referentie ",[221,7945,7946],{},"én"," modelaanduiding.",[17,7949,7950,7953],{},[221,7951,7952],{},"Mijn toestel staat op de lijst, maar de regel is “expired” – wat nu?","\nDe homologatie is ingetrokken of verlopen. Voor nieuwe installaties is het toestel dan niet meer toegelaten; bestaande installaties blijven doorgaans ongemoeid. Vraag bij twijfel na bij de netbeheerder.",[17,7955,7956,7959],{},[221,7957,7958],{},"Geldt de lijst ook voor Wallonië en Brussel?","\nJa. C10\u002F11 en C10\u002F26 zijn Synergrid-voorschriften en gelden nationaal voor alle distributienetbeheerders.",[17,7961,7962,7965],{},[221,7963,7964],{},"Hoe vaak verandert de lijst?","\nSynergrid publiceert regelmatig nieuwe versies; de tool toont de datum van de geïmporteerde gegevens en toont de datum van de gegevens.",[12,7967,7969],{"id":7968},"gerelateerde-artikels","Gerelateerde artikels",[711,7971,7972,7977,7981],{},[714,7973,7974],{},[203,7975,7976],{"href":6445},"Zonnepanelen in het eendraadschema documenteren",[714,7978,7979],{},[203,7980,7882],{"href":7881},[714,7982,7983],{},[203,7984,7985],{"href":6306},"Elektrische keuring in België",[7987,7988],"hr",{},[17,7990,7991],{},[60,7992,7993,7994,7996,7997],{},"Plan je PV-installatie en batterij met ",[221,7995,5862],{}," in het eendraadschema – omvormer, beveiligingen en aanmeldingsdocumenten op één plaats. ",[203,7998,7999],{"href":4974},"Start nu →",[12,8001,8003],{"id":8002},"verdedigbare-toestelcontrole-stap-voor-stap","Verdedigbare toestelcontrole, stap voor stap",[17,8005,8006],{},"Vertrek van het typeplaatje van het werkelijk geplande toestel, niet van een webshoptitel. Noteer fabrikant, volledig modelsuffix, productreferentie, schijnbaar vermogen en firmware. Hybride families bevatten vaak verschillende vermogens, regiovarianten of firmwaretakken. Alleen merk of eerste naamdeel matchen volstaat niet.",[17,8008,8009,8010,8014],{},"Open de actuele ",[203,8011,8013],{"href":6712,"rel":8012},[5384],"Synergrid-homologatiepagina"," en de officiële lijst waarnaar ze verwijst. Vergelijk elk veld en lees beperkingen over bedrijfsmodus, externe beveiliging, injectiebegrenzing, opslaggebruik of componentcombinaties. Gebruik voor plug-and-play de eigen Synergrid-pagina en exacte lijstregel; een gewone productie-eenheidinschrijving dekt niet vanzelf elke insteekconfiguratie.",[17,8016,8017],{},"Bewaar bij het project de officiële regel of referentie, lijstdatum, firmware op het toestel en controledatum. Controleer opnieuw vóór indienststelling en aanmelding, want toestel, firmware of officiële data kunnen wijzigen tussen offerte en plaatsing. Ontbreekt de regel, laat fabrikant of invoerder de Belgische homologatie verduidelijken en vraag de betrokken netbeheerder welk bewijs hij aanvaardt. De PlanElec-zoekfunctie is leeshulp, geen attest; de officiële bron primeert.",[17,8019,8020],{},"Houd drie beslissingen apart. C10\u002F26-typehomologatie gaat over de netinterface van het product. Het erkende controleorganisme beoordeelt de elektrische installatie volgens het AREI. De distributienetbeheerder behandelt aanmelding en aansluitvoorwaarden. Eén positief antwoord verleent de andere twee niet automatisch.",[17,8022,8023,8024,8027],{},"Documenteer in het eendraadschema de exacte omvormer met beveiliging, scheiding en kabelgegevens. Situatieschema, fabrikantverklaringen, indienststellingsgegevens en keuringsverslag horen in het dossier. Zie ",[203,8025,8026],{"href":6445},"PV-installatie documenteren",". Deze tekst is nagekeken op 29 augustus 2026; gebruik voor aankoop of indienststelling altijd de live officiële lijst.",[5697,8029,8031],{"id":8030},"gelijkaardige-regels-zijn-niet-uitwisselbaar","Gelijkaardige regels zijn niet uitwisselbaar",[17,8033,8034],{},"Vergelijk naast modeltekst ook elektrische variant, firmwarebereik, Smax en opmerkingen. Bewaar officiële referentie en controledatum, niet alleen een schermafbeelding. Een systeem met omvormer, batterij en externe netbeveiliging kan meerdere samenhangende bewijzen vragen. Controleer opnieuw na firmware-updates. CE-markering is geen C10\u002F26-homologatie en geen van beide vervangt de installatiekeuring.",[17,8036,8037],{},"Documenteer bij een nul-injectieconfiguratie ook de vereiste componenten en instellingen volgens fabrikant en netbeheerder. Een exportbegrenzing heft verplichtingen voor een netgekoppelde eenheid niet automatisch op. Laat twijfelgevallen vóór bestelling schriftelijk verduidelijken. Zo voorkomt u dat een technisch werkend toestel pas bij aanmelding niet bij de officiële referentie blijkt te passen.",[5697,8039,8041],{"id":8040},"bewijs-bij-overdracht","Bewijs bij overdracht",[17,8043,8044],{},"Geef naast de link een korte controlenota door: wie vergeleek wanneer welke officiële lijst met welk typeplaatje en welke firmware? Welke beperking werd gelezen en welk onderdeel vervult ze? Zo kan de volgende projectmedewerker vóór indienststelling gericht hercontroleren.",[17,8046,8047],{},"Bij een vervangtoestel begint de toets opnieuw. Gelijk vermogen of hetzelfde merk vervangt de exacte referentie niet. Een eerdere positieve aanmelding bewijst evenmin dat een later model gedekt is. Werk daarom eendraadschema, toestelstukken en aanmelddata samen bij en laat de elektrische wijziging volgens haar echte omvang beoordelen.",[17,8049,8050],{},"Een gedateerde leverbon helpt bij uiterlijk gelijkaardige varianten. Wijken leverbon, typeplaatje en officiële regel af, los dat vóór aanmelding op en overbrug het verschil niet met een veronderstelling.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":8052},[8053,8054,8055,8059,8060,8061,8062,8063,8064,8065],{"id":7550,"depth":1215,"text":7551},{"id":7574,"depth":1215,"text":7575},{"id":7638,"depth":1215,"text":7639,"children":8056},[8057,8058],{"id":7757,"depth":5888,"text":7758},{"id":7768,"depth":5888,"text":7769},{"id":7826,"depth":1215,"text":7827},{"id":7838,"depth":1215,"text":7839},{"id":7885,"depth":1215,"text":7886},{"id":7924,"depth":1215,"text":7925},{"id":7936,"depth":1215,"text":7937},{"id":7968,"depth":1215,"text":7969},{"id":8002,"depth":1215,"text":8003,"children":8066},[8067,8068],{"id":8030,"depth":5888,"text":8031},{"id":8040,"depth":5888,"text":8041},"2026-08-26","Wat de Synergrid-lijst C10\u002F26 is, waarom netbeheerders en keuringsorganismen ze eisen, hoe je referentie, firmware, Smax en beperkingen juist leest – en hoe je een toestel in seconden controleert.",{},"\u002Fblog\u002Fsynergrid-c10-26-list.nl","7 min",6,{"title":7529,"description":8070},"synergrid-c10-26-lijst-omvormer","blog\u002Fsynergrid-c10-26-list.nl",[8079,8080,8081,8082,8083,6945,8084,8085],"synergrid","c10\u002F26","omvormer","zonnepanelen","pv","plug-in zonnepanelen","aanmelding netbeheerder","Vnndq_LDXpxtY5Nz5ak4dFkqRyXAEklV4VSt9ZPVxkE",{"id":8088,"title":8089,"articleId":8090,"body":8091,"category":8569,"date":8570,"description":8571,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":8572,"navigation":1236,"path":8573,"publishDate":8570,"readTime":8574,"refreshInterval":5888,"seo":8575,"slug":8576,"stem":8577,"tags":8578,"__hash__":8581},"blog\u002Fblog\u002Ftrikker-alternatief.nl.md","PlanElec als alternatief voor Trikker: een vergelijking","planelec-vs-trikker",{"type":9,"value":8092,"toc":8554},[8093,8096,8099,8103,8334,8350,8354,8357,8363,8369,8375,8381,8385,8388,8394,8400,8403,8406,8410,8413,8419,8425,8431,8437,8441,8445,8448,8452,8459,8463,8466,8470,8473,8475,8481,8487,8493,8499,8505,8511,8515,8540,8544],[17,8094,8095],{},"PlanElec is een browsergebaseerd alternatief voor Trikker om eendraadschema's en situatieplannen voor Belgische installaties op te maken. Trikker draait op Windows en kost 45 € per maand excl. btw. PlanElec werkt in elke browser en is tijdens de Early Access momenteel gratis. Wie volledig offline werkt, blijft bij Trikker beter bediend.",[17,8097,8098],{},"Deze vergelijking is opgesteld door het team achter PlanElec. We hebben de gegevens over Trikker overgenomen van hun eigen website en de bron erbij vermeld, zodat u elk punt zelf kunt nakijken.",[12,8100,8102],{"id":8101},"vergelijking-in-één-oogopslag","Vergelijking in één oogopslag",[21,8104,8105,8117],{},[24,8106,8107],{},[27,8108,8109,8112,8114],{},[30,8110,8111],{},"Criterium",[30,8113,5862],{},[30,8115,8116],{},"Trikker",[43,8118,8119,8131,8144,8157,8170,8183,8196,8209,8220,8231,8244,8257,8270,8283,8296,8309,8322],{},[27,8120,8121,8126,8128],{},[48,8122,8123],{},[221,8124,8125],{},"Aanbieder",[48,8127,5862],{},[48,8129,8130],{},"Bluebits BV",[27,8132,8133,8138,8141],{},[48,8134,8135],{},[221,8136,8137],{},"Platform",[48,8139,8140],{},"Browser — Windows, macOS, Linux, iPad",[48,8142,8143],{},"Windows; macOS aangekondigd voor eind zomer 2026, webversie daarna",[27,8145,8146,8151,8154],{},[48,8147,8148],{},[221,8149,8150],{},"Installatie",[48,8152,8153],{},"Geen",[48,8155,8156],{},"Installatie plus activatie via licentieserver",[27,8158,8159,8164,8167],{},[48,8160,8161],{},[221,8162,8163],{},"Meerdere toestellen",[48,8165,8166],{},"Ja, met dezelfde login",[48,8168,8169],{},"Eén licentie werkt op één pc tegelijk",[27,8171,8172,8177,8180],{},[48,8173,8174],{},[221,8175,8176],{},"Talen",[48,8178,8179],{},"Nederlands, Frans, Duits, Engels",[48,8181,8182],{},"Nederlands, Frans, Engels",[27,8184,8185,8190,8193],{},[48,8186,8187],{},[221,8188,8189],{},"Prijs",[48,8191,8192],{},"Early Access, momenteel gratis",[48,8194,8195],{},"45 €\u002Fmaand of 360 €\u002Fjaar, excl. btw",[27,8197,8198,8203,8206],{},[48,8199,8200],{},[221,8201,8202],{},"Gratis uitproberen",[48,8204,8205],{},"Beschikbare workflow; pilotstatussen gelden",[48,8207,8208],{},"Demo: max. 5 kringen, 1 pagina situatieplan, watermerk",[27,8210,8211,8215,8218],{},[48,8212,8213],{},[221,8214,5909],{},[48,8216,8217],{},"Ja",[48,8219,8217],{},[27,8221,8222,8227,8229],{},[48,8223,8224],{},[221,8225,8226],{},"Situatieplan",[48,8228,8217],{},[48,8230,8217],{},[27,8232,8233,8238,8241],{},[48,8234,8235],{},[221,8236,8237],{},"Grondplan",[48,8239,8240],{},"Tekenen in de toepassing, of een DXF-plan als achtergrond",[48,8242,8243],{},"Import van AutoCAD DWG of DXF als achtergrond",[27,8245,8246,8251,8254],{},[48,8247,8248],{},[221,8249,8250],{},"Meerdere plattegronden op één blad",[48,8252,8253],{},"Bij de import als uitsneden markeren, per uitsnede een verdieping",[48,8255,8256],{},"Niet voorzien",[27,8258,8259,8264,8267],{},[48,8260,8261],{},[221,8262,8263],{},"Schaal bij import",[48,8265,8266],{},"Uit het bestand; ontbreekt de eenheid, dan één bevestiging",[48,8268,8269],{},"Achtergrond wordt geplaatst zoals een afbeelding",[27,8271,8272,8277,8280],{},[48,8273,8274],{},[221,8275,8276],{},"Verdeelkastindeling",[48,8278,8279],{},"Apart onderdeel van het project",[48,8281,8282],{},"Onderdeel van het schema",[27,8284,8285,8290,8293],{},[48,8286,8287],{},[221,8288,8289],{},"AREI-zelfcontrole",[48,8291,8292],{},"Ondersteunende planningshulp, geen officiële keuring",[48,8294,8295],{},"Beoordeling door de opsteller",[27,8297,8298,8303,8306],{},[48,8299,8300],{},[221,8301,8302],{},"Offline werken",[48,8304,8305],{},"Nee, internetverbinding nodig",[48,8307,8308],{},"Ja, na activatie een tijd offline",[27,8310,8311,8316,8319],{},[48,8312,8313],{},[221,8314,8315],{},"Rijpheid",[48,8317,8318],{},"Nieuw, kleine gebruikersbasis",[48,8320,8321],{},"Gevestigd product; actuele bedrijfscijfers op de leverancierssite",[27,8323,8324,8329,8332],{},[48,8325,8326],{},[221,8327,8328],{},"Bestanden overnemen",[48,8330,8331],{},"Geen import van Trikker-bestanden",[48,8333,3406],{},[17,8335,8336],{},[60,8337,8338,8339,207,8344,8349],{},"Gegevens over Trikker gecontroleerd op 29 augustus 2026 op ",[203,8340,8343],{"href":8341,"rel":8342},"https:\u002F\u002Fwww.trikker.be\u002F",[5384],"trikker.be",[203,8345,8348],{"href":8346,"rel":8347},"https:\u002F\u002Fwww.trikker.be\u002Fpricing",[5384],"trikker.be\u002Fpricing",". Prijzen en functies kunnen wijzigen. Ziet u een afwijking, laat het ons weten — we passen deze tabel aan.",[12,8351,8353],{"id":8352},"waarom-elektriciens-naar-een-alternatief-kijken","Waarom elektriciens naar een alternatief kijken",[17,8355,8356],{},"Trikker is al meer dan vijftien jaar de gevestigde waarde voor eendraadschema's in België. De meeste gebruikers die naar een alternatief zoeken, doen dat niet omdat het programma slecht werkt, maar omdat hun manier van werken niet meer bij een vaste pc past.",[17,8358,8359,8362],{},[221,8360,8361],{},"Werken op meerdere toestellen."," Eén Trikker-licentie werkt op één pc tegelijk. Wisselt u van computer, dan geeft u uw licentiecode opnieuw in; is de code nog in gebruik op een ander toestel, dan moet die daar eerst losgekoppeld worden. Wie afwisselend op kantoor, thuis en op de werf werkt, botst daar geregeld op.",[17,8364,8365,8368],{},[221,8366,8367],{},"Geen Windows."," Trikker draait vandaag op Windows. Voor macOS is een versie aangekondigd voor eind zomer 2026, een webversie zou daarna volgen. Wie nu al op een Mac of iPad werkt, heeft vandaag geen werkende oplossing.",[17,8370,8371,8374],{},[221,8372,8373],{},"Kosten bij enkele schema's per jaar."," 45 € per maand of 360 € per jaar is een verantwoorde investering voor wie dagelijks schema's tekent. Voor een installateur die er een handvol per jaar opmaakt, of voor een eigenaar die één dossier voor de verkoop van zijn woning nodig heeft, valt die verhouding anders uit.",[17,8376,8377,8380],{},[221,8378,8379],{},"Duitstalige installateurs."," Trikker wordt aangeboden in het Nederlands, het Frans en het Engels. In de Oostkantons werkt een deel van de installateurs in het Duits. PlanElec is viertalig, Duits inbegrepen.",[12,8382,8384],{"id":8383},"het-verschil-in-aanpak-tekenen-versus-plannen","Het verschil in aanpak: tekenen versus plannen",[17,8386,8387],{},"Dit is het inhoudelijke verschil tussen beide programma's, en het bepaalt of PlanElec voor u een verbetering is of net niet.",[17,8389,8390,8393],{},[221,8391,8392],{},"Trikker is een tekenprogramma."," U sleept AREI-symbolen op een blad en bouwt zo uw eendraadschema en uw situatieplan op. U bepaalt zelf de opbouw, u houdt zelf het overzicht, en het resultaat is precies wat u getekend hebt. Dat geeft volledige controle, en voor wie de norm goed kent, werkt dat snel.",[17,8395,8396,8399],{},[221,8397,8398],{},"PlanElec vertrekt van een projectmodel."," U tekent eerst het grondplan, plaatst daarin de verbruikers, legt de kringen vast en deelt de verdeelkast in. Het eendraadschema wordt daaruit afgeleid. Voegt u achteraf een stopcontact of een kring toe, dan wordt de weergave opnieuw opgebouwd zonder dat u het schema handmatig hertekent.",[17,8401,8402],{},"Dat verschil heeft twee gevolgen. Grondplan, kringen, verdeelkast en schema kunnen niet uit elkaar lopen, omdat ze uit dezelfde gegevens komen — bij twee losse tekeningen moet u die overeenstemming zelf bewaken. Daartegenover staat dat u minder vrij bent in de opmaak: wat het model niet kent, kunt u er ook niet in tekenen.",[17,8404,8405],{},"Voor wie regelmatig wijzigingen doorvoert tijdens een renovatie, is het projectmodel het grootste praktische voordeel. Voor wie één schema eenmalig uittekent en er niet meer op terugkomt, weegt dat voordeel minder zwaar.",[12,8407,8409],{"id":8408},"wanneer-trikker-de-betere-keuze-blijft","Wanneer Trikker de betere keuze blijft",[17,8411,8412],{},"Er zijn situaties waarin wij Trikker aanraden, ook al zijn we een concurrent.",[17,8414,8415,8418],{},[221,8416,8417],{},"U werkt zonder internetverbinding."," Trikker heeft een internetverbinding nodig bij de activatie en controleert de licentie af en toe opnieuw, maar werkt daartussen een tijd offline. PlanElec draait in de browser en heeft een verbinding nodig. Werkt u op werven zonder dekking, dan is dat doorslaggevend.",[17,8420,8421,8424],{},[221,8422,8423],{},"U krijgt uw plannen uitsluitend in DWG."," PlanElec leest DXF, Trikker leest daarnaast ook DWG. Komen de plannen van de architect steevast als DWG binnen en kan de opsteller er geen DXF van maken, dan bespaart Trikker u die omzetstap.",[17,8426,8427,8430],{},[221,8428,8429],{},"U hebt een ingespeelde werkwijze."," Vijftien jaar producthistoriek betekent een uitgewerkte symbolenbibliotheek, een actieve gebruikersgemeenschap en keurders die de schema's kennen. Een lopende werkwijze omgooien kost tijd, en die investering moet ergens tegenover staan.",[17,8432,8433,8436],{},[221,8434,8435],{},"U wilt geen product in Early Access."," PlanElec is nieuw. Dat brengt een kleinere gebruikersbasis met zich mee en functies die nog in ontwikkeling zijn. Wie daar geen ruimte voor heeft, kiest beter voor een gevestigd product.",[12,8438,8440],{"id":8439},"wat-u-moet-weten-voor-u-overstapt","Wat u moet weten voor u overstapt",[5697,8442,8444],{"id":8443},"uw-bestaande-schemas-verhuizen-niet-mee","Uw bestaande schema's verhuizen niet mee",[17,8446,8447],{},"PlanElec kan geen Trikker-bestanden inlezen. Wilt u overstappen, dan is de praktische weg: lopende dossiers in Trikker afwerken en met PlanElec starten bij een volgend nieuw project. Een bestaande installatie volledig overtekenen is mogelijk, maar reken op de tijd van een normale opmaak.",[5697,8449,8451],{"id":8450},"wat-de-zelfcontrole-wel-en-niet-doet","Wat de zelfcontrole wel en niet doet",[17,8453,8454,8455,8458],{},"De AREI-zelfcontrole in PlanElec is een planningshulp. Ze wijst op ondersteunde aandachtspunten, bijvoorbeeld bij beveiligingstoestellen en kabeldoorsneden, en toont welke gegevens ontbreken. Ze is ",[221,8456,8457],{},"geen officiële conformiteitscontrole"," en vervangt de keuring door een erkend organisme niet. Het rapport vermeldt zelf welke controles ondersteund zijn en welke niet — lees dat na voor u zich erop baseert.",[5697,8460,8462],{"id":8461},"wat-een-keurder-van-het-document-verwacht","Wat een keurder van het document verwacht",[17,8464,8465],{},"Geen enkel tekenprogramma, ook Trikker niet, maakt een schema automatisch conform. Bepalend is dat de documentatie leesbaar, volledig en normconform is, en dat ze overeenstemt met de werkelijke installatie. Beide programma's leveren een pdf die daaraan kan voldoen; de inhoudelijke juistheid blijft de verantwoordelijkheid van de opsteller.",[5697,8467,8469],{"id":8468},"wat-early-access-concreet-betekent","Wat \"Early Access\" concreet betekent",[17,8471,8472],{},"PlanElec is momenteel gratis en er is geen actieve betalingsverwerking. We beloven vandaag geen prijs voor later, omdat we die nog niet vastgelegd hebben. Wat we wel vastleggen: uw eendraadschema en situatieplan exporteert u op elk moment als pdf. Die documenten blijven bruikbaar, ook los van de toepassing.",[12,8474,7937],{"id":7936},[17,8476,8477,8480],{},[221,8478,8479],{},"Wat kost Trikker in 2026?","\n45 € per maand excl. btw (54,45 € incl. btw voor particulieren) of 360 € per jaar excl. btw (435,60 € incl. btw). Beide licenties verlengen automatisch en zijn opzegbaar via het klantenportaal. Voor het onderwijs is er een gratis licentie met watermerk. gecontroleerd op 29 augustus 2026.",[17,8482,8483,8486],{},[221,8484,8485],{},"Is er een gratis alternatief voor Trikker?","\nTrikker heeft zelf een gratis demoversie, beperkt tot vijf kringen en één pagina situatieplan, met watermerk — bruikbaar om te proberen, niet voor officiële plannen. PlanElec is tijdens de Early Access momenteel gratis; schema- en situatieplanexport zijn beschikbaar en pilotstatussen blijven gelden.",[17,8488,8489,8492],{},[221,8490,8491],{},"Werkt Trikker op een Mac?","\nVandaag niet. Trikker draait op Windows; een macOS-versie is aangekondigd voor eind zomer 2026 en een webversie zou daarna volgen. PlanElec werkt nu al in de browser op macOS, Windows, Linux en iPad.",[17,8494,8495,8498],{},[221,8496,8497],{},"Kan ik mijn Trikker-schema's importeren in PlanElec?","\nNee. Er is geen import van Trikker-bestanden. Wie overstapt, werkt lopende dossiers best in Trikker af en start met PlanElec bij een volgend project.",[17,8500,8501,8504],{},[221,8502,8503],{},"Kan ik het plan van mijn architect gebruiken?","\nJa. Laadt u het plan als DXF-bestand in, dan legt PlanElec het als achtergrond onder uw grondplan. Draagt het bestand een eenheid, dan neemt PlanElec de schaal daaruit over. Ontbreekt die — wat vaak voorkomt, want DXF-coördinaten zijn op zich eenheidloos — dan stelt PlanElec op basis van de afmetingen van het gebouw een eenheid voor en vraagt u die te bevestigen. Zelf natekenen of opmeten hoeft dus niet. DWG leest PlanElec niet: vraag in dat geval een DXF-export, die elk CAD-pakket in enkele seconden maakt. Ook een PDF kan: draagt één blad meerdere verdiepingen, dan markeert u bij de import per verdieping een uitsnede en wordt elk daarvan een eigen plattegrond. Het bronbestand blijft in het project, zodat u later een extra uitsnede kunt maken zonder opnieuw te uploaden.",[17,8506,8507,8510],{},[221,8508,8509],{},"Aanvaardt een keurder een schema uit PlanElec?","\nEen keurder beoordeelt of de documentatie leesbaar, volledig en normconform is en overeenstemt met de installatie — niet met welk programma ze gemaakt is. PlanElec exporteert eendraadschema en situatieplan als pdf met genormeerde symbolen. De inhoudelijke juistheid blijft bij de opsteller.",[12,8512,8514],{"id":8513},"gerelateerde-artikelen","Gerelateerde artikelen",[711,8516,8517,8522,8528,8534],{},[714,8518,8519],{},[203,8520,8521],{"href":4959},"Eendraadschema maken: de volledige gids",[714,8523,8524],{},[203,8525,8527],{"href":8526},"\u002Fblog\u002Fwat-is-een-situatieschema","Wat is een situatieschema?",[714,8529,8530],{},[203,8531,8533],{"href":8532},"\u002Fblog\u002Fverdeelkast-plannen-opbouw","Verdeelkast plannen: opbouw en indeling",[714,8535,8536],{},[203,8537,8539],{"href":8538},"\u002Fblog\u002Faan-de-slag-met-planelec","Aan de slag met PlanElec",[12,8541,8543],{"id":8542},"zelf-uitproberen","Zelf uitproberen",[17,8545,5859,8546,8548,8549],{},[221,8547,5862],{}," plant u grondplan, kringen en verdeelkast binnen één project en exporteert u eendraadschema en situatieplan als pdf. Tijdens de Early Access is dat momenteel gratis, zonder installatie. De zelfcontrole ondersteunt de voorbereiding en vervangt geen officiële keuring. ",[203,8550,8553],{"href":8551,"rel":8552},"https:\u002F\u002Fplanelec.be",[5384],"Nu starten →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":8555},[8556,8557,8558,8559,8560,8566,8567,8568],{"id":8101,"depth":1215,"text":8102},{"id":8352,"depth":1215,"text":8353},{"id":8383,"depth":1215,"text":8384},{"id":8408,"depth":1215,"text":8409},{"id":8439,"depth":1215,"text":8440,"children":8561},[8562,8563,8564,8565],{"id":8443,"depth":5888,"text":8444},{"id":8450,"depth":5888,"text":8451},{"id":8461,"depth":5888,"text":8462},{"id":8468,"depth":5888,"text":8469},{"id":7936,"depth":1215,"text":7937},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":8542,"depth":1215,"text":8543},"comparison","2026-08-22","Een feitelijke vergelijking van PlanElec en Trikker: platform, prijs, werkwijze en AREI-ondersteuning — inclusief de situaties waarin Trikker de betere keuze blijft.",{},"\u002Fblog\u002Ftrikker-alternatief.nl","8 min",{"title":8089,"description":8571},"trikker-alternatief","blog\u002Ftrikker-alternatief.nl",[8116,5862,8579,1251,2009,8580,1244],"vergelijking","software","NvjlEZs4ms6aCpOKtsAjGPB7xHS7DSfrZilXfLfdQUk",{"id":8583,"title":8584,"articleId":8585,"body":8586,"category":1230,"date":8986,"description":8987,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":8988,"navigation":1236,"path":8989,"publishDate":8986,"readTime":8073,"refreshInterval":1239,"seo":8990,"slug":8991,"stem":8992,"tags":8993,"__hash__":8997},"blog\u002Fblog\u002Fvoltage-drop-cable-sizing.nl.md","Spanningsval berekenen: hoe lang mag je kabel zijn?","voltage-drop-cable-sizing",{"type":9,"value":8587,"toc":8965},[8588,8591,8595,8598,8601,8605,8615,8621,8625,8636,8656,8674,8678,8681,8760,8763,8770,8774,8778,8781,8786,8796,8800,8803,8808,8814,8818,8826,8833,8837,8840,8844,8876,8878,8882,8885,8889,8892,8896,8899,8903,8910,8912,8934,8938,8941,8948,8951,8954,8962],[17,8589,8590],{},"Een automaat en een kabeldoorsnede horen bij elkaar, maar dat is slechts de eerste controle. Hoe langer de leiding en hoe groter de stroom, hoe meer spanning onderweg verloren gaat. Een doorsnede die vlak naast de verdeelkast volstaat, kan voor een tuinhuis, garage of laadpunt te klein zijn. Daarom gelden twee aparte vragen: beschermt de automaat de leiding, en blijft de spanningsval beperkt? De grootste vereiste bepaalt de voorlopige doorsnede.",[12,8592,8594],{"id":8593},"wanneer-speelt-spanningsval-een-rol","Wanneer speelt spanningsval een rol?",[17,8596,8597],{},"Bij korte leidingen in een gewone woning is spanningsval vaak niet de bepalende factor. Hij wordt wel belangrijk bij lange trajecten naar een bijgebouw, buitenverlichting, een warmtepomp, een laadpaal of een onderverdeler. Ook een bescheiden belasting kan over 40 of 50 meter voldoende verlies veroorzaken om verlichting te doen dimmen of apparatuur minder betrouwbaar te laten werken.",[17,8599,8600],{},"De afstand alleen vertelt niet alles. De stroom, het aantal fasen, het geleidermateriaal, de doorsnede, de nominale spanning en de vermogensfactor tellen mee. Bereken bovendien het volledige elektrische pad vanaf de verdeler, niet alleen het laatste stukje tot het toestel.",[12,8602,8604],{"id":8603},"wat-zegt-het-arei-en-wat-niet","Wat zegt het AREI — en wat niet?",[17,8606,8607,8608,207,8611,8614],{},"AREI Boek 1, onderafdeling 5.2.5, noemt geen vast percentage. De tekst bepaalt dat de spanningsval in elektrische leidingen beperkt moet blijven tot de waarden die in de regels van goed vakmanschap zijn beschreven. De vaak gebruikte grenswaarden van ",[221,8609,8610],{},"3% voor verlichting",[221,8612,8613],{},"5% voor andere eindkringen"," zijn de gangbare uitwerking volgens IEC\u002FNBN HD 60364-5-52; het zijn geen letterlijk vermelde AREI-percentages.",[17,8616,8617,8618,212],{},"Daarnaast vereist 5.2.1.2 dat de keuze van de leiding verenigbaar is met de veilige werking van de gevoede toestellen. Tabel 4.11 in 4.4.1.4 geeft voor huishoudelijke installaties een bovengrens voor het beveiligingstoestel per geleiderdoorsnede. Die tabel is geen volledige stroomdragendheidsberekening: isolatie, opbouw, plaatsingswijze en omgeving blijven relevant. De volledige Tabel 4.11 — met de kolommen voor smeltzekering en vermogensschakelaar — vindt u in ",[203,8619,8620],{"href":5415},"welke kabeldoorsnede bij welke automaat hoort",[12,8622,8624],{"id":8623},"de-formule","De formule",[17,8626,8627,8628,8631,8632,8635],{},"Voor een eenvoudige weerstandsberekening met een kabellengte ",[4069,8629,8630],{},"L"," als ",[221,8633,8634],{},"enkele afstand",":",[711,8637,8638,8644,8650],{},[714,8639,8640,8641],{},"eenfasig: ",[4069,8642,8643],{},"ΔU = 2 × ρ × L × I × cos φ \u002F S",[714,8645,8646,8647],{},"driefasig: ",[4069,8648,8649],{},"ΔU = √3 × ρ × L × I × cos φ \u002F S",[714,8651,8652,8653],{},"percentage: ",[4069,8654,8655],{},"ΔU% = ΔU \u002F Un × 100",[17,8657,8658,8659,8662,8663,8665,8666,8669,8670,8673],{},"Hierin is ",[4069,8660,8661],{},"ρ"," de soortelijke weerstand van de geleider, ",[4069,8664,3547],{}," de stroom in ampère, ",[4069,8667,8668],{},"S"," de doorsnede in mm² en ",[4069,8671,8672],{},"Un"," de nominale spanning. PlanElec rekent voor deze voorstudie met 0,0175 Ω·mm²\u002Fm voor koper, 0,029 voor aluminium, standaard cos φ 0,95 en de nominale spanning van de stroomkring: 230 V voor eenfasige eindkringen, voor driefasige kringen de spanning tussen de fasegeleiders (230 V of 400 V). Dit weerstandsmodel houdt geen rekening met reactantie en temperatuurcorrectie.",[12,8675,8677],{"id":8676},"welke-spanning-geldt-voor-jouw-stroomkring","Welke spanning geldt voor jouw stroomkring?",[17,8679,8680],{},"De meest gemaakte denkfout bij spanningsval is het verwarren van netvorm en stroomkring. De 400 V van een driefasige aansluiting staat uitsluitend tussen twee fasegeleiders. Een gewone stopcontact- of verlichtingskring wordt ook in zo'n woning tussen fasegeleider en nulgeleider aangesloten en ziet 230 V.",[21,8682,8683,8698],{},[24,8684,8685],{},[27,8686,8687,8690,8692,8695],{},[30,8688,8689],{},"Net op de aansluiting",[30,8691,5910],{},[30,8693,8694],{},"Nominale spanning",[30,8696,8697],{},"Factor",[43,8699,8700,8713,8725,8737,8749],{},[27,8701,8702,8705,8708,8711],{},[48,8703,8704],{},"1×230 V",[48,8706,8707],{},"eenfasig",[48,8709,8710],{},"230 V",[48,8712,4513],{},[27,8714,8715,8718,8721,8723],{},[48,8716,8717],{},"3×230 V zonder N",[48,8719,8720],{},"eenfasig, L–L",[48,8722,8710],{},[48,8724,4513],{},[27,8726,8727,8729,8732,8734],{},[48,8728,8717],{},[48,8730,8731],{},"driefasig",[48,8733,8710],{},[48,8735,8736],{},"√3",[27,8738,8739,8742,8745,8747],{},[48,8740,8741],{},"3N~400\u002F230 V",[48,8743,8744],{},"eenfasig, L–N",[48,8746,8710],{},[48,8748,4513],{},[27,8750,8751,8753,8755,8758],{},[48,8752,8741],{},[48,8754,8731],{},[48,8756,8757],{},"400 V",[48,8759,8736],{},[17,8761,8762],{},"Omdat factor en referentiespanning samen veranderen, is het verschil groot: dezelfde 16 A over 30 m met 2,5 mm² geeft eenfasig 2,78%, als driefasige kring op 400 V daarentegen 1,38%. Wie een eenfasige kring per ongeluk driefasig berekent, krijgt een ongeveer twee keer zo gunstig resultaat en kiest de doorsnede te klein.",[17,8764,8765,8766,212],{},"In een net zonder nulgeleider ligt een eenfasige kring tussen twee fasegeleiders. Ook daar is het 230 V, en omdat beide geleiders de volle stroom voeren, blijft factor 2 gelden. Welke netvorm jij hebt, lees je in ",[203,8767,8769],{"href":8768},"\u002Fblog\u002Feenfasig-driefasig-belgie","Eenfasig of driefasig in België",[12,8771,8773],{"id":8772},"twee-rekenvoorbeelden","Twee rekenvoorbeelden",[5697,8775,8777],{"id":8776},"_1-verlichting-in-een-tuinhuis","1. Verlichting in een tuinhuis",[17,8779,8780],{},"Een koperen verlichtingsleiding is 45 meter lang, eenfasig 230 V, belast met 8 A en uitgevoerd in 1,5 mm². Met cos φ 0,95 volgt:",[17,8782,8783],{},[4069,8784,8785],{},"ΔU = 2 × 0,0175 × 45 × 8 × 0,95 \u002F 1,5 = 7,98 V",[17,8787,4103,8788,8791,8792,8795],{},[221,8789,8790],{},"3,47%"," van 230 V en dus meer dan de gebruikte 3%-richtwaarde voor verlichting. Met 2,5 mm² daalt het verlies tot ",[221,8793,8794],{},"4,79 V of 2,08%",". Voor deze voorstudie is 2,5 mm² daarom de eerste passende standaarddoorsnede.",[5697,8797,8799],{"id":8798},"_2-stopcontactkring-in-een-garage","2. Stopcontactkring in een garage",[17,8801,8802],{},"Een koperen leiding van 30 meter voedt een andere eindkring met 16 A op 230 V. Bij 2,5 mm² en cos φ 0,95 is de spanningsval:",[17,8804,8805],{},[4069,8806,8807],{},"ΔU = 2 × 0,0175 × 30 × 16 × 0,95 \u002F 2,5 = 6,38 V",[17,8809,4103,8810,8813],{},[221,8811,8812],{},"2,78%",". Voor deze kring gebruikt de voorstudie 5%, zodat 2,5 mm² op het criterium spanningsval past. Dat besluit bewijst nog niet dat de kabel in elke plaatsingswijze voldoende belastbaar is.",[12,8815,8817],{"id":8816},"bereken-het-zelf","Bereken het zelf",[17,8819,8820,8821,8825],{},"Met de ",[203,8822,8824],{"href":8823},"\u002Ftools\u002Fkabeldoorsnede-berekenen","gratis spanningsval- en kabeldoorsnedetool"," kun je een gekozen doorsnede controleren of een voorlopige maat zoeken. Kies een van de drie netvormen (1×230 V, 3×230 V of 3N~400\u002F230 V) en of de kring een- of driefasig is, voer de belasting in A, W, kW of kVA in en selecteer koper of aluminium. De tool vergelijkt de standaarddoorsneden en controleert spanningsval en het eerste minimum volgens automaat en kringtype.",[17,8827,8828,8829,8832],{},"De berekening gebeurt rechtstreeks in de browser, zodat schuifregelaar en resultaat zonder vertraging samenlopen; dezelfde rekenkern is ook als PlanElec-API beschikbaar. Het blijft een ",[221,8830,8831],{},"voorstudie",". De tool controleert geen plaatsingswijze, bundeling, omgevingstemperatuur, isolatietype, reactantie, stroomdragend vermogen, kortsluitvastheid, uitschakelvoorwaarden, aansluitklemmen of fabrikantgegevens. Laat de uiteindelijke dimensionering door een vakbekwame persoon beoordelen.",[12,8834,8836],{"id":8835},"wanneer-kies-je-een-grotere-doorsnede","Wanneer kies je een grotere doorsnede?",[17,8838,8839],{},"Vergroot eerst de doorsnede als alleen de spanningsval te hoog is. Soms is een kortere route of een onderverdeler dichter bij de belasting verstandiger. Voor lange voedingsleidingen kan aluminium economisch interessant zijn, maar dat vraagt passende klemmen, overgangen en dimensionering. Bij een wallbox of warmtepomp kan driefasig voeden de stroom per fase en daarmee het verlies bij hetzelfde totale vermogen sterk verlagen. Lastmanagement kan bovendien voorkomen dat de aansluiting of automaat wordt overbelast.",[12,8841,8843],{"id":8842},"veelgemaakte-fouten","Veelgemaakte fouten",[711,8845,8846,8852,8858,8864,8870],{},[714,8847,8848,8851],{},[221,8849,8850],{},"Altijd 3% toepassen."," In deze voorstudie geldt 3% voor verlichting en 5% voor andere eindkringen.",[714,8853,8854,8857],{},[221,8855,8856],{},"Alleen naar de automaat kijken."," De tabelwaarde houdt geen rekening met lengte en belasting.",[714,8859,8860,8863],{},[221,8861,8862],{},"De lengte dubbel invoeren."," Geef de enkele afstand op; factor 2 verwerkt bij eenfasig de retourweg.",[714,8865,8866,8869],{},[221,8867,8868],{},"Alleen het laatste kabelstuk rekenen."," Spanningsvallen over opeenvolgende delen tellen op.",[714,8871,8872,8875],{},[221,8873,8874],{},"Een online resultaat als conformiteitsbewijs gebruiken."," Zonder plaatsings- en kortsluitcontrole is de dimensionering niet volledig.",[12,8877,7937],{"id":7936},[5697,8879,8881],{"id":8880},"is-de-kabellengte-enkel-of-heen-en-terug","Is de kabellengte enkel of heen en terug?",[17,8883,8884],{},"Voer de enkele afstand van verdeelkast tot verbruiker in. De eenfasige formule telt de heen- en teruggeleider met factor 2; bij driefasig wordt factor √3 gebruikt.",[5697,8886,8888],{"id":8887},"mag-ik-15-mm-gebruiken-voor-verlichting","Mag ik 1,5 mm² gebruiken voor verlichting?",[17,8890,8891],{},"AREI 5.2.1.2 laat 1,5 mm² toe voor een eindkring zonder stopcontacten, mits ook beveiliging, plaatsingswijze en alle andere voorwaarden passen. Een lange leiding kan door spanningsval toch 2,5 mm² of meer vragen.",[5697,8893,8895],{"id":8894},"is-een-groter-kabelquerschnitt-altijd-beter","Is een groter kabelquerschnitt altijd beter?",[17,8897,8898],{},"Een grotere doorsnede verlaagt het verlies, maar kost meer, neemt meer plaats in en moet in klemmen passen. Kies daarom de eerste maat die álle relevante controles doorstaat, niet blind de grootste.",[5697,8900,8902],{"id":8901},"is-het-resultaat-klaar-voor-de-keuring","Is het resultaat klaar voor de keuring?",[17,8904,8905,8906,8909],{},"Nee. Het is een transparante plausibiliteitscontrole en geen volledig ontwerp- of keuringsbewijs. Het ",[203,8907,8908],{"href":6306},"elektrisch dossier voor de keuring"," omvat veel meer dan de kabelberekening.",[12,8911,8514],{"id":8513},[711,8913,8914,8918,8922,8928],{},[714,8915,8916],{},[203,8917,1583],{"href":5415},[714,8919,8920],{},[203,8921,8769],{"href":8768},[714,8923,8924],{},[203,8925,8927],{"href":8926},"\u002Fblog\u002Flaadpaal-arei","Laadpaal installeren volgens het AREI",[714,8929,8930],{},[203,8931,8933],{"href":8932},"\u002Fblog\u002Feigen-stroomkring-verplicht-toestellen","Toegewijde kringen voor toestellen",[12,8935,8937],{"id":8936},"van-voorberekening-naar-controleerbare-ontwerpnota","Van voorberekening naar controleerbare ontwerpnota",[17,8939,8940],{},"Een nuttig rekenblad bewaart meer dan het eindpercentage. Noteer bord en kring, elk kabelsegment, de enkele trajectlengte, materiaal, faseaansluiting, nominale spanning, ontwerpstroom en de bron van die stroom. Vermeld of de belasting van het typeplaatje, een fabrikantstudie of een uitdrukkelijk gekozen scenario komt. Een aangenomen arbeidsfactor blijft zichtbaar en wordt niet als meetwaarde voorgesteld.",[17,8942,8943,8944,8947],{},"Leg daarna het aanvaardingscriterium en de bron vast. AREI-onderafdeling 5.2.5 verwijst naar de regels van goed vakmanschap zonder één universeel percentage voor elke installatie af te drukken. De projectwaarde kan dus volgen uit de toepasselijke norm, een bestek, een netbeheerderseis of toestelgrenzen. De waarden 3 % en 5 % in de voorbeelden hierboven zijn ",[221,8945,8946],{},"aanpasbare scenario's voor voorcontrole",", geen AREI-garantie. Gevoelige apparatuur kan een engere spanning aan de klemmen vereisen.",[17,8949,8950],{},"Houd ten slotte de controles apart. Spanningsverandering beantwoordt maar één vraag. De geleider moet ook voldoende stroombelastbaar zijn bij de echte plaatsingswijze, passen bij overbelasting- en kortsluitbeveiliging, automatische uitschakeling en thermische belasting halen en mechanisch bij klemmen en kabelwegen passen. Verschillende aanvaardbare deeltrajecten kunnen samen toch te veel spanningsval geven. Tel hoofdvoeding, onderbordvoeding en eindkring daarom op.",[17,8952,8953],{},"Vergelijk na uitvoering het gedocumenteerde traject en de geleider met de werf. Metingen kunnen netspanningscondities of verbindingen tonen die een zuiver weerstandsmodel niet voorspelt. Werk eendraadschema en kabellijst bij als traject, materiaal of fase wijzigt. Die traceerbaarheid helpt installateur en controleorganisme meer dan een schermafbeelding met alleen een groene uitkomst.",[17,8955,8956,8957,8961],{},"Officiële basis: ",[203,8958,8960],{"href":5382,"rel":8959},[5384],"FOD Economie, AREI Boek 1 V06",", afdelingen 3.2.2 en 5.2.5. De PlanElec-rekentool blijft een voorlopige vergelijking en geeft geen conformiteitsbesluit.",[17,8963,8964],{},"Bewaar invoer en resultaat per ontwerpversie, zodat een gewijzigd traject, toestel of faseaansluiting aantoonbaar opnieuw berekend wordt.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":8966},[8967,8968,8969,8970,8971,8975,8976,8977,8978,8984,8985],{"id":8593,"depth":1215,"text":8594},{"id":8603,"depth":1215,"text":8604},{"id":8623,"depth":1215,"text":8624},{"id":8676,"depth":1215,"text":8677},{"id":8772,"depth":1215,"text":8773,"children":8972},[8973,8974],{"id":8776,"depth":5888,"text":8777},{"id":8798,"depth":5888,"text":8799},{"id":8816,"depth":1215,"text":8817},{"id":8835,"depth":1215,"text":8836},{"id":8842,"depth":1215,"text":8843},{"id":7936,"depth":1215,"text":7937,"children":8979},[8980,8981,8982,8983],{"id":8880,"depth":5888,"text":8881},{"id":8887,"depth":5888,"text":8888},{"id":8894,"depth":5888,"text":8895},{"id":8901,"depth":5888,"text":8902},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":8936,"depth":1215,"text":8937},"2026-08-02","Bereken de spanningsval van je kabel en zie wanneer een grotere doorsnede nodig is. Gratis rekentool voor België, zonder registratie.",{},"\u002Fblog\u002Fvoltage-drop-cable-sizing.nl",{"title":8584,"description":8987},"spanningsval-berekenen-kabeldoorsnede","blog\u002Fvoltage-drop-cable-sizing.nl",[2007,8994,8995,8996],"kabeldoorsnede","rekentool","arei","h5f2HvCG9JcMSbJbzmuW-3zYP69f0tkAwr5h7dsEJus",{"id":8999,"title":9000,"articleId":9001,"body":9002,"category":1230,"date":9451,"description":9452,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":9453,"navigation":1236,"path":9454,"publishDate":9451,"readTime":1999,"refreshInterval":1239,"seo":9455,"slug":9456,"stem":9457,"tags":9458,"__hash__":9464},"blog\u002Fblog\u002Fsingle-phase-vs-three-phase.nl.md","Eenfasig of driefasig? Netvorm en gebouwaansluiting in België","single-phase-vs-three-phase",{"type":9,"value":9003,"toc":9430},[9004,9008,9011,9025,9036,9040,9110,9113,9117,9120,9159,9162,9166,9186,9195,9199,9202,9206,9209,9213,9216,9220,9223,9227,9230,9233,9237,9240,9243,9247,9250,9253,9257,9295,9299,9305,9311,9317,9321,9324,9327,9331,9334,9337,9341,9344,9348,9351,9354,9357,9361,9404,9406,9425],[12,9005,9007],{"id":9006},"kort-antwoord-er-zijn-meer-dan-twee-gevallen","Kort antwoord: er zijn meer dan twee gevallen",[17,9009,9010],{},"In België moet u twee vragen van elkaar scheiden:",[5041,9012,9013,9019],{},[714,9014,9015,9018],{},[221,9016,9017],{},"Het laagspanningsnet in de straat:"," 230 V zonder nulleider of 400\u002F230 V met nulleider.",[714,9020,9021,9024],{},[221,9022,9023],{},"De individuele gebouwaansluiting:"," eenfasig of driefasig.",[17,9026,9027,9028,9031,9032,9035],{},"“Eenfasig = 1×230 V” is dus een geldige beschrijving van de aansluiting, maar geen aparte straatnetvorm. Een eenfasige 230‑V‑aansluiting kan ",[221,9029,9030],{},"fase–nul"," uit een 400\u002F230‑V‑net of ",[221,9033,9034],{},"fase–fase"," uit een 3×230‑V‑net komen. ORES vermeldt uitdrukkelijk dat bij een eenfasige aansluiting niet altijd een nulleider aanwezig is.",[12,9037,9039],{"id":9038},"de-vier-combinaties","De vier combinaties",[21,9041,9042,9058],{},[24,9043,9044],{},[27,9045,9046,9049,9052,9055],{},[30,9047,9048],{},"Straatnet",[30,9050,9051],{},"Gebouwaansluiting",[30,9053,9054],{},"Geleiders aan de aansluiting",[30,9056,9057],{},"Technische notatie",[43,9059,9060,9074,9086,9099],{},[27,9061,9062,9065,9068,9071],{},[48,9063,9064],{},"400\u002F230 V met N",[48,9066,9067],{},"Eenfasig",[48,9069,9070],{},"L + N",[48,9072,9073],{},"1×230 V, L–N",[27,9075,9076,9078,9081,9084],{},[48,9077,9064],{},[48,9079,9080],{},"Driefasig",[48,9082,9083],{},"L1 + L2 + L3 + N",[48,9085,8741],{},[27,9087,9088,9091,9093,9096],{},[48,9089,9090],{},"230 V zonder N",[48,9092,9067],{},[48,9094,9095],{},"Twee fasegeleiders",[48,9097,9098],{},"1×230 V, L–L",[27,9100,9101,9103,9105,9108],{},[48,9102,9090],{},[48,9104,9080],{},[48,9106,9107],{},"Drie fasegeleiders",[48,9109,8717],{},[17,9111,9112],{},"Het 3×230‑V‑net is geen theoretische uitzondering. Fluvius had eind 2024 nog 18.101 km 230‑V‑laagspanningsnet in dienst, vooral in stedelijke en westelijke regio's. Sibelga meldt dat ongeveer 80% van Brussel door 230 V wordt gedekt. Dat betekent niet dat elk huishouden daar driefasig is aangesloten: Sibelga noemt 9,2 kVA, eenfasig 230 V bij 40 A, de standaard voor een gemiddeld huishouden.",[12,9114,9116],{"id":9115},"vermogen-bij-dezelfde-stroomsterkte","Vermogen bij dezelfde stroomsterkte",[17,9118,9119],{},"ORES publiceert voor 40 A:",[21,9121,9122,9133],{},[24,9123,9124],{},[27,9125,9126,9129],{},[30,9127,9128],{},"Aansluiting",[30,9130,9132],{"align":9131},"right","Schijnbaar vermogen bij 40 A",[43,9134,9135,9143,9151],{},[27,9136,9137,9140],{},[48,9138,9139],{},"Eenfasig 230 V",[48,9141,9142],{"align":9131},"9,2 kVA",[27,9144,9145,9148],{},[48,9146,9147],{},"Driefasig 3×230 V",[48,9149,9150],{"align":9131},"15,9 kVA",[27,9152,9153,9156],{},[48,9154,9155],{},"Driefasig 3N~400\u002F230 V",[48,9157,9158],{"align":9131},"27,7 kVA",[17,9160,9161],{},"De werkelijk beschikbare capaciteit hangt af van de aansluitautomaat en de gegevens van de netbeheerder.",[12,9163,9165],{"id":9164},"laadpaal-warmtepomp-en-zonnepanelen","Laadpaal, warmtepomp en zonnepanelen",[711,9167,9168,9174,9180],{},[714,9169,9170,9173],{},[221,9171,9172],{},"Laadpaal:"," 3,7 of 7,4 kW kan eenfasig mogelijk zijn. Voor 11 of 22 kW is normaal een geschikte driefasige aansluiting nodig. Niet elk toestel werkt op 3×230 V; Sibelga vermeldt beperkingen voor laden aan 11\u002F22 kW.",[714,9175,9176,9179],{},[221,9177,9178],{},"Warmtepomp en kookplaat:"," controleer het typeplaatje. Een toestel voor 3N~400 V werkt niet automatisch op 3×230 V zonder nulleider.",[714,9181,9182,9185],{},[221,9183,9184],{},"Zonnepanelen:"," het toegestane omvormervermogen en de faseverdeling hangen af van de netbeheerder en de concrete aansluiting. Een algemene Belgische grens van 5 kWp zou misleidend zijn.",[17,9187,9188,9189,8631,9192,212],{},"Controleer vóór een grote aankoop dus zowel ",[221,9190,9191],{},"een-\u002Fdriefasig",[221,9193,9194],{},"230 V zonder N\u002F400-230 V met N",[12,9196,9198],{"id":9197},"differentieel-op-een-3230vnet","Differentieel op een 3×230‑V‑net",[17,9200,9201],{},"Een differentieel heeft geen nulleider nodig als “referentie”. Hij vergelijkt de stromen in alle actieve geleiders die erdoor lopen. In een 3×230‑V‑net moeten de betrokken fasegeleiders daarom samen worden gemeten en geschakeld. De vroegere algemene bewering dat het ontbreken van een nulleider de differentieelbeveiliging beperkt, was onjuist.",[12,9203,9205],{"id":9204},"faseverdeling","Faseverdeling",[17,9207,9208],{},"Een zinvolle lastverdeling is goede ontwerppraktijk bij een driefasige aansluiting. Het AREI legt echter geen algemene exacte grens van 30% op. Zo'n waarde kan als planningswaarschuwing dienen, maar mag niet als letterlijke AREI‑eis worden voorgesteld. Bij een eenfasige aansluiting zijn er geen drie fasen te balanceren.",[12,9210,9212],{"id":9211},"uw-aansluiting-herkennen","Uw aansluiting herkennen",[17,9214,9215],{},"Controleer de meter, aansluitautomaat en inkomende geleiders zonder verzegelde delen te openen. ORES toont voorbeelden van eenfasig 230 V, 3×230 V en 3×400 V + N. Bij twijfel kan de netbeheerder of een elektricien de aansluiting bevestigen. Alleen zichtbare draden tellen kan misleidend zijn door PE, interne bedrading of oude installaties.",[12,9217,9219],{"id":9218},"verzwaren-of-omschakelen","Verzwaren of omschakelen",[17,9221,9222],{},"Er bestaat geen Belgische standaardprijs of vaste doorlooptijd. Die hangen af van de netbeheerder, het gevraagde vermogen, de beschikbare straatinfrastructuur, de meteropstelling en aanpassingen in de binneninstallatie. Vraag daarom eerst een concrete offerte aan de bevoegde netbeheerder. Een belangrijke wijziging kan ook bijgewerkte schema's en een nieuwe keuring vereisen.",[12,9224,9226],{"id":9225},"van-toestelgegevens-naar-een-aansluitbeslissing","Van toestelgegevens naar een aansluitbeslissing",[17,9228,9229],{},"Maak een lastenlijst vóór u extra aansluitvermogen vraagt. Scheid continue belasting, kort samenvallende pieken en stuurbare verbruikers. Kookplaat, warmtepomp, doorstromer, laadpaal en omvormer hebben verschillende profielen. Alle naamplaten optellen is niet automatisch de vereiste aansluiting, maar grote toestellen zonder berekening wegstrepen is evenmin verantwoord. Lastmanagement beperkt pieken alleen als het past bij concrete toestellen, meter en netbeheerderprocedure.",[17,9231,9232],{},"Noteer per toestel toegelaten voedingsspanning, behoefte aan nulleider, aantal fasen en maximale stroom per fase. Voeg waar nodig aanloopstroom, arbeidsfactor en fabrikantvoorwaarden toe. “Driefasig” alleen volstaat niet: een toestel voor 3N~400 V kan een nulleider of andere interne schakeling vereisen dan een toestel voor 3×230 V. De elektricien beoordeelt ook beveiliging, kabeldimensionering, uitschakeling en eventueel fasevolgorde.",[12,9234,9236],{"id":9235},"de-kva-waarden-juist-lezen","De kVA-waarden juist lezen",[17,9238,9239],{},"Bij eenfasig 230 V is het schijnbaar vermogen ongeveer spanning maal stroom. Voor symmetrisch driefasig komt daar factor √3 bij, met de juiste lijnspanning. ORES geeft bij 40 A daarom ongeveer 9,2 kVA eenfasig, 15,9 kVA op 3×230 V en 27,7 kVA op 3×400 V + N. Dit zijn technische grootten, niet automatisch het bruikbare werkelijke vermogen van elk toestel, de gelijktijdigheid, contractwaarde of netgoedkeuring.",[17,9241,9242],{},"Bij ongelijke verdeling is elke fasegeleider afzonderlijk belangrijk. Een ruim totaalvermogen voorkomt niet dat één fase door veel eenfasige verbruikers wordt overbelast. Documenteer de toewijzing in de kast en controleer die na wijzigingen. Software kan waarschuwen, maar een willekeurig percentage vervangt geen aansluitvoorwaarden of berekening.",[12,9244,9246],{"id":9245},"de-voeding-in-het-eendraadschema","De voeding in het eendraadschema",[17,9248,9249],{},"Leg spanning, stroomsoort en aansluitconfiguratie bij het voedingspunt vast. Toon hoofdbeveiliging en alle actieve geleiders ondubbelzinnig. Teken geen nulleider op een 3×230-V-net; bij 3N~400\u002F230 V toont u hem waar hij werkelijk verdeeld wordt. Controleer na omschakeling kast, beveiligingen, kabels en eindkringen en werk daarna de plannen bij naar de uitgevoerde toestand.",[17,9251,9252],{},"PlanElec kan netvorm, gebouwaansluiting, fasetoewijzing en kringen apart documenteren. De toepassing kent niet de bindende straatnetbeschikbaarheid, alle toestelgegevens of netgoedkeuring. De uitvoer vervangt geen aanvraag, professioneel uitvoeringsontwerp of officiële keuring.",[12,9254,9256],{"id":9255},"veelgemaakte-beslisfouten","Veelgemaakte beslisfouten",[711,9258,9259,9265,9271,9277,9283,9289],{},[714,9260,9261,9264],{},[221,9262,9263],{},"Alleen de meter lezen:"," het scherm toont niet noodzakelijk de hele geleiderconfiguratie.",[714,9266,9267,9270],{},[221,9268,9269],{},"3×230 V gelijkstellen aan 3N~400\u002F230 V:"," beschikbare spanningen en geleiders verschillen.",[714,9272,9273,9276],{},[221,9274,9275],{},"kVA en kW gelijkstellen:"," werkelijk vermogen hangt ook af van belasting en arbeidsfactor.",[714,9278,9279,9282],{},[221,9280,9281],{},"Laadvermogen als totale aansluiting nemen:"," andere gelijktijdige belastingen ontbreken.",[714,9284,9285,9288],{},[221,9286,9287],{},"Oude schema's behouden na omschakeling:"," voeding, bescherming en faseverdeling worden fout.",[714,9290,9291,9294],{},[221,9292,9293],{},"Verzegelde delen openen:"," gebruik veilige zichtbare informatie, netbeheerder of vakpersoon.",[12,9296,9298],{"id":9297},"drie-concrete-scenarios","Drie concrete scenario's",[17,9300,9301,9304],{},[221,9302,9303],{},"Bestaand 1×230 V:"," bevestig eerst automaatwaarde en nulleidersituatie. Een laadpaal op beperkte eenfasige kracht met lastmanagement kan mogelijk zijn, maar voertuig, laadpaal, woningverbruik en netvoorwaarden beslissen. Een hoger getal in een brochure maakt geen vermogen beschikbaar.",[17,9306,9307,9310],{},[221,9308,9309],{},"Bestaand 3×230 V:"," verdeel eenfasige lasten tussen de lijngeleiders en controleer elk driefasig toestel expliciet voor gebruik zonder nulleider. De differentieel meet alle betrokken actieve geleiders samen. Een toestel is niet compatibel enkel omdat “driefasig” op de fiche staat als de regeling 230 V tegenover N nodig heeft.",[17,9312,9313,9316],{},[221,9314,9315],{},"Bestaand 3N~400\u002F230 V:"," eenfasige verbruikers gebruiken doorgaans fase en nulleider; driefasige toestellen volgen de fabrikantenschakeling. Een hoog totaalvermogen verwijdert noch de stroomgrens per fase noch de nood aan passende bescherming en kabelsectie.",[12,9318,9320],{"id":9319},"voor-de-aanvraag","Voor de aanvraag",[17,9322,9323],{},"Verzamel EAN of aansluitreferentie, huidige beveiligingsinstelling, gevraagd vermogen, toestelfiches en geplande datum. Vraag expliciet welke spanning, fasen en nulleider op het adres beschikbaar zijn. Laat de elektricien aanpassingen aan meterplaats, verbindingskabel, hoofdverdeler, RCD's en faseverdeling bepalen. Pas dan zijn netofferte en binnenwerken zinvol vergelijkbaar.",[17,9325,9326],{},"Na omschakeling volstaat één projectveld niet. Controleer elke afhankelijke kabel, beveiligingsketen en toesteltoewijzing. Bewaar het oude plan en geef een nieuwe gedateerde versie van de uitgevoerde toestand uit.",[12,9328,9330],{"id":9329},"meten-en-in-dienst-nemen","Meten en in dienst nemen",[17,9332,9333],{},"Leid de definitieve configuratie niet alleen uit documenten af. Een gekwalificeerd persoon verifieert de werkelijke spanningen met een geschikte methode zonder onbevoegde toegang tot netbeheerdermateriaal. Waar relevant worden fasevolgorde, nulleider en beschermingsgeleider apart gecontroleerd. Na wijziging omvatten de vereiste proeven en metingen de betrokken werken.",[17,9335,9336],{},"Observeer bij gestuurde zware lasten ook het gedrag in bedrijf. Lastmanagement heeft een veilige, gedocumenteerde reactie nodig bij communicatieverlies of foute meting. De ingestelde grens past bij de aansluitbeveiliging en houdt rekening met pieken per fase, niet enkel een gemiddelde. Een wijziging van instellingen wordt als ontwerpgegeven bewaard.",[12,9338,9340],{"id":9339},"beslissen-met-een-matrix","Beslissen met een matrix",[17,9342,9343],{},"Beoordeel bevestigde netvorm, toestelspanningen, pieken per fase, geplande uitbreidingen en netkosten samen. Driefasig is niet automatisch nodig of voordelig; eenfasig is niet automatisch voldoende. De juiste oplossing voldoet aan geverifieerde behoeften en wordt gedragen door netbeheerderproces en professioneel elektrisch ontwerp.",[12,9345,9347],{"id":9346},"na-enkele-maanden-opnieuw-bekijken","Na enkele maanden opnieuw bekijken",[17,9349,9350],{},"Werkelijke gebruiksdata kunnen tonen dat gelijktijdigheid anders is dan verwacht. Gebruik zulke gegevens om sturing te verfijnen, niet om beveiligingsgrenzen achteraf te omzeilen. Een toekomstige PV-installatie, warmtepomp of tweede laadpunt kan de eerdere conclusie veranderen. Heropen dan lastenlijst, faseverdeling en netaanvraag als één samenhangend ontwerp.",[17,9352,9353],{},"Bewaar bij de beslissing ook de toestelversies en instellingen waarop de berekening steunde. Een vervangend toestel kan een andere interne aansluiting, aanloopstroom of laadstrategie hebben. Werk daarom niet alleen de naam in de lijst bij, maar controleer opnieuw spanning, neutraalbehoefte, fasebelasting en beveiliging.",[17,9355,9356],{},"Laat de aangepaste planversie vervolgens opnieuw door de verantwoordelijke vakpersoon vrijgeven.",[12,9358,9360],{"id":9359},"bronnen","Bronnen",[711,9362,9363,9370,9377,9384,9391,9398],{},[714,9364,9365],{},[203,9366,9369],{"href":9367,"rel":9368},"https:\u002F\u002Fwww.ores.be\u002Fparticulier\u002Freconnaitre-informations-techniques\u002F",[5384],"ORES: technische aansluitgegevens herkennen",[714,9371,9372],{},[203,9373,9376],{"href":9374,"rel":9375},"https:\u002F\u002Fwww.sibelga.be\u002Fnl\u002Faansluitingen-meters\u002Fmijn-aansluiting\u002Felektrisch-vermogen",[5384],"Sibelga: elektrisch vermogen en aansluiting",[714,9378,9379],{},[203,9380,9383],{"href":9381,"rel":9382},"https:\u002F\u002Fwww.sibelga.be\u002Fnl\u002Faansluitingen-meters\u002Felektrisch-laden\u002Fladen-in-een-woning",[5384],"Sibelga: een laadpaal thuis installeren",[714,9385,9386],{},[203,9387,9390],{"href":9388,"rel":9389},"https:\u002F\u002Fover.fluvius.be\u002Fsites\u002Ffluvius\u002Ffiles\u002F2025-06\u002Finvesteringsplan-2026-2035-versie-publieke-consultatie.pdf",[5384],"Fluvius: investeringsplan 2026–2035",[714,9392,9393],{},[203,9394,9397],{"href":9395,"rel":9396},"https:\u002F\u002Fdownload.schneider-electric.com\u002Ffiles?p_File_Id=905251744&p_File_Name=ECT114.pdf&p_Reference=ECT114&p_enDocType=Cahier+Technique",[5384],"Schneider Electric: werkingsprincipe van differentieels, ook voor driefasige kringen zonder nulleider",[714,9399,9400],{},[203,9401,9403],{"href":5873,"rel":9402},[5384],"FOD Economie: huidige officiële AREI\u002FRGIE-publicatie van Boek 1",[12,9405,8514],{"id":8513},[711,9407,9408,9413,9419],{},[714,9409,9410],{},[203,9411,9412],{"href":1577},"Spanningsval berekenen en kabelsectie kiezen",[714,9414,9415],{},[203,9416,9418],{"href":9417},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Flaadpaal-arei","Een laadpaal installeren in België",[714,9420,9421],{},[203,9422,9424],{"href":9423},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fzonnepanelen-schema","Een PV-installatie aanmelden en documenteren",[17,9426,9427],{},[203,9428,9429],{"href":4974},"Netvorm en gebouwaansluiting apart documenteren in PlanElec →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":9431},[9432,9433,9434,9435,9436,9437,9438,9439,9440,9441,9442,9443,9444,9445,9446,9447,9448,9449,9450],{"id":9006,"depth":1215,"text":9007},{"id":9038,"depth":1215,"text":9039},{"id":9115,"depth":1215,"text":9116},{"id":9164,"depth":1215,"text":9165},{"id":9197,"depth":1215,"text":9198},{"id":9204,"depth":1215,"text":9205},{"id":9211,"depth":1215,"text":9212},{"id":9218,"depth":1215,"text":9219},{"id":9225,"depth":1215,"text":9226},{"id":9235,"depth":1215,"text":9236},{"id":9245,"depth":1215,"text":9246},{"id":9255,"depth":1215,"text":9256},{"id":9297,"depth":1215,"text":9298},{"id":9319,"depth":1215,"text":9320},{"id":9329,"depth":1215,"text":9330},{"id":9339,"depth":1215,"text":9340},{"id":9346,"depth":1215,"text":9347},{"id":9359,"depth":1215,"text":9360},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-07-27","1×230 V, 3×230 V of 3N~400\u002F230 V: onderscheid het straatnet, de nulleider en het aantal fasen van de aansluiting.",{},"\u002Fblog\u002Fsingle-phase-vs-three-phase.nl",{"title":9000,"description":9452},"eenfasig-driefasig-belgie","blog\u002Fsingle-phase-vs-three-phase.nl",[1244,1245,8707,8731,1252,9459,9460,9461,9462,9463,8082,1251],"Fluvius","ORES","Sibelga","laadpaal","warmtepomp","EZwdpWOfGC4hOabog12PDRhLonFhSrwIKZ5FuVoxgms",{"id":9466,"title":9467,"articleId":9468,"body":9469,"category":1230,"date":9911,"description":9912,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":9913,"navigation":1236,"path":9914,"publishDate":9911,"readTime":1999,"refreshInterval":1239,"seo":9915,"slug":9916,"stem":9917,"tags":9918,"__hash__":9925},"blog\u002Fblog\u002Frenovation-electrical-plans.nl.md","Renovatie en AREI: Wanneer hebt u nieuwe elektrische plannen nodig?","renovation-electrical-plans",{"type":9,"value":9470,"toc":9883},[9471,9475,9478,9481,9485,9517,9520,9524,9527,9530,9534,9537,9540,9544,9548,9551,9554,9558,9561,9564,9568,9571,9574,9578,9581,9584,9588,9592,9595,9599,9602,9606,9609,9613,9633,9636,9640,9643,9646,9649,9652,9656,9659,9679,9683,9690,9710,9719,9723,9726,9730,9733,9765,9769,9772,9805,9808,9835,9839,9850,9852,9878],[12,9472,9474],{"id":9473},"wanneer-leiden-renovatiewerken-tot-nieuwe-plannen-en-controle","Wanneer leiden renovatiewerken tot nieuwe plannen en controle?",[17,9476,9477],{},"De elektrische omvang is beslissend, niet het woord “renovatie”. Boek 1 V06 laat belangrijke wijzigingen of uitbreidingen vóór ingebruikname controleren. Die conformiteitscontrole is in beginsel beperkt tot toegevoegde of gewijzigde delen. Als de wijziging eigenschappen van een ongewijzigd deel beïnvloedt, wordt dat deel voor die eigenschappen mee onderzocht en in het verslag genoemd.",[17,9479,9480],{},"Bij belangrijke huishoudelijke werken worden eendraad- en situatieschema gemaakt of bijgewerkt. Voor een niet-belangrijke wijziging kan een gedateerde en ondertekende korte beschrijving een nieuw eendraadschema vervangen; het situatieschema toont de wijziging nog steeds. Het AREI geeft geen eenvoudige tabel die elk verplaatst stopcontact automatisch classificeert. Leg de omvang vóór uitvoering vast met elektricien en zo nodig controleorganisme.",[12,9482,9484],{"id":9483},"een-praktische-beslisroute","Een praktische beslisroute",[5041,9486,9487,9493,9499,9505,9511],{},[714,9488,9489,9492],{},[221,9490,9491],{},"Zijn de werken niet-elektrisch?"," Schilderen en vloeren wijzigen de installatie niet.",[714,9494,9495,9498],{},[221,9496,9497],{},"Gaat het om onderhoud?"," Documenteer de gelijkwaardige vervanging en controleer dat eigenschappen en bescherming gelijk blijven.",[714,9500,9501,9504],{},[221,9502,9503],{},"Komen er kabels, kringen, bronnen of kasten bij?"," Behandel dit als mogelijk belangrijk tot professionele beoordeling.",[714,9506,9507,9510],{},[221,9508,9509],{},"Wijzigen spanning, aansluiting, aarding of beveiligingsketen?"," De invloed kan verder reiken dan het nieuwe onderdeel.",[714,9512,9513,9516],{},[221,9514,9515],{},"Welke bestaande delen worden geraakt?"," Baken ze af per kring, kast en werkelijk kabeltraject.",[17,9518,9519],{},"Een onderverdeler, aparte kring voor laadpaal of warmtepomp, kastvervanging of aansluitomschakeling vraagt dus vroege vakbeoordeling. Een afdekplaat, lamp of gelijkwaardige schakelaar zonder elektrische wijziging ligt dichter bij onderhoud. Voorbeelden beslissen geen concrete situatie.",[12,9521,9523],{"id":9522},"geen-algemene-contaminatieregel","Geen algemene “contaminatieregel”",[17,9525,9526],{},"De populaire term doet vermoeden dat elke ingreep het hele huis automatisch onder de actuele regels brengt. Zo staat het niet in Boek 1. De controle van een belangrijke wijziging beperkt zich tot gewijzigde of toegevoegde delen. Alleen wanneer die wijziging eigenschappen van een ongewijzigd deel beïnvloedt, wordt dat deel voor die eigenschappen betrokken. Losstaande gevaren kunnen natuurlijk zichtbaar worden, maar daaruit volgt geen alles-of-nietsregel.",[17,9528,9529],{},"Een precieze afbakening is belangrijker dan de slogan. Noteer betrokken kringen, kabeldelen, beveiligingen en ruimten. Markeer bestaande toestand, nieuw werk en gedeelde voedings- of beschermingspunten. Dat helpt de professionele beoordeling, maar beperkt het erkende controleorganisme niet eenzijdig.",[12,9531,9533],{"id":9532},"wat-deel-8-werkelijk-doet","Wat Deel 8 werkelijk doet",[17,9535,9536],{},"Deel 8 bevat gerichte afwijkingen voor bestaande delen, onder meer volgens plaatsingsperiode. Het verklaart niet elke oude installatie aanvaardbaar. Elke afwijking heeft een eigen toepassingsgebied en vaak voorwaarden. Materiaal moet veilig blijven; ouderdom rechtvaardigt geen onmiddellijk gevaar. Nieuwe of belangrijk gewijzigde delen worden volgens de huidige toepasselijke regels ontworpen.",[17,9538,9539],{},"Verzamel per bestaand deel plaatsingsperiode, oude verslagen, kabel- en beveiligingsdata en latere wijzigingen. Een woning uit de jaren zestig kan werken uit meerdere decennia bevatten. Alleen het bouwjaar bewijst niet welke afwijking voor één kring geldt.",[12,9541,9543],{"id":9542},"documentatie-bij-renovatie","Documentatie bij renovatie",[5697,9545,9547],{"id":9546},"opnemen-zonder-gevaarlijke-aannames","Opnemen zonder gevaarlijke aannames",[17,9549,9550],{},"Start met bestaande keuringsverslagen, plannen, facturen en labels en vergelijk die met de echte kast. Een gekwalificeerd persoon kan kringen gecontroleerd uitschakelen en registreren welke punten werkelijk spanningsloos worden. Werken onder spanning en verzegelde delen openen zijn geen opnamemethode. Een vermoed kabeltraject blijft als hypothese gemarkeerd tot verificatie.",[17,9552,9553],{},"Maak per kring een inventaris van referentie, bediende ruimten, zichtbaar kabeltype en sectie, beveiliging, RCD-groep, bekende dozen en vaste toestellen. Houd onbekende waarden apart van bevestigde gegevens. Foto's bewaren labels en toestand maar vervangen schema noch meting.",[5697,9555,9557],{"id":9556},"verdeel-de-renovatie-in-werkpakketten","Verdeel de renovatie in werkpakketten",[17,9559,9560],{},"Scheid onmiddellijke veiligheidsproblemen, noodzakelijke aanpassingen voor de verbouwing en gewenste comfortuitbreidingen. Zo ziet u wat vóór ingebruikname moet worden opgelost. Controleer gedeelde punten eerst: hoofdverdeelkast, aarding, voeding en gemeenschappelijke differentieels kunnen meerdere ruimten verbinden. Een nieuwe keukenkring is ruimtelijk lokaal maar raakt elektrisch de kast.",[17,9562,9563],{},"Noteer per pakket uitgangstoestand, geplande wijziging, beïnvloede bestaande eigenschappen en eindtoestand. Stel de beoordeling belangrijk of niet-belangrijk niet uit tot na het sluiten van wanden. Controleomvang, meettoegang en nodige proeven beïnvloeden uitvoering en planning.",[5697,9565,9567],{"id":9566},"maak-de-uitgevoerde-toestand","Maak de uitgevoerde toestand",[17,9569,9570],{},"Neem geplande posities niet ongecontroleerd over. Vergelijk stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, dozen en vaste toestellen ruimte per ruimte. Koppel daarna elke kring aan beveiliging, kabeldata en kastpositie. Delen die vóór 1 oktober 1981 zijn geplaatst, krijgen op het eendraadschema de aanduiding ouder gedeelte wanneer ze worden weergegeven.",[17,9572,9573],{},"Geef elk schema nummer, versie en versiedatum. Een wijzigingsnotitie noemt kort de betrokken ruimten of kringen. Bewaar vorige vrijgegeven versies omdat ze helpen de leeftijd van bestaande delen te begrijpen. Houd actuele documenten ter plaatse beschikbaar voor toezicht, controle, onderhoud, herstelling en verbouwing.",[5697,9575,9577],{"id":9576},"verslag-en-opmerkingen-behandelen","Verslag en opmerkingen behandelen",[17,9579,9580],{},"Geef leesbare plannen en benodigde stukken aan het controleorganisme. Een meet- of uitvoeringsfout verdwijnt niet door de tekening aan te passen; de technische oorzaak moet worden opgelost. Breng na correcties installatie en documenten opnieuw gelijk. Verslag, ondertekende plannen, metingen en productbewijs horen daarna in het dossier.",[17,9582,9583],{},"PlanElec koppelt grondplan, topologie, kast, eendraad- en situatieschema en maakt gedeelde referenties eenvoudiger. De gedetailleerde materiaallijst en het werkdossier zijn pilotfuncties met aangegeven dekkingsgrenzen. Ze leveren geen prijs, fabrikantbestelling, officieel verslag of conformiteitsattest. Ontwerp, uitvoering en beoordeling blijven professionele verantwoordelijkheden.",[12,9585,9587],{"id":9586},"drie-voorbeelden-voor-de-afbakening","Drie voorbeelden voor de afbakening",[5697,9589,9591],{"id":9590},"de-badkamer-wordt-volledig-vernieuwd","De badkamer wordt volledig vernieuwd",[17,9593,9594],{},"Nieuwe kabels, stopcontacten, verlichting en beschermingsmaatregelen vormen een nieuw pakket. Noteer tegelijk welke bestaande voeding en kasttak deze ruimte bedienen. De elektricien controleert actuele badkamerzones, bescherming, geleiders en vereffening aan de werkelijk uitgevoerde toestand. Andere ruimten worden niet automatisch “besmet”, maar gedeelde of beïnvloede eigenschappen vragen wel vakbeoordeling.",[5697,9596,9598],{"id":9597},"een-bestaande-kring-wordt-hersteld","Een bestaande kring wordt hersteld",[17,9600,9601],{},"Bij een gelijkwaardige vervanging legt u type en eigenschappen vast en controleert u veilig herstel. Veranderen plaats, kabel, bescherming of functie, dan moet de omvang opnieuw worden beoordeeld. Het woord herstelling mag een echte uitbreiding niet verbergen.",[5697,9603,9605],{"id":9604},"de-verdeelkast-wordt-vervangen","De verdeelkast wordt vervangen",[17,9607,9608],{},"Een nieuwe kast raakt veel gedeelde beveiligings- en toewijzingsdata. Neem vóór demontage elke afgaande kring ondubbelzinnig op. Na de werken stemmen labels, RCD-groepen, fasen, geleiders en schema's overeen met de kast. Onbekende oude kringen worden vóór aansluiting onderzocht en niet met algemene namen voortgezet.",[12,9610,9612],{"id":9611},"vragen-voor-het-vooroverleg","Vragen voor het vooroverleg",[711,9614,9615,9618,9621,9624,9627,9630],{},[714,9616,9617],{},"Welke delen zijn nieuw, verplaatst, vervangen of ongewijzigd?",[714,9619,9620],{},"Welke bestaande gegevens zijn bewezen en welke vragen meting of toegang?",[714,9622,9623],{},"Welke gemeenschappelijke voedings- of beveiligingspunten worden geraakt?",[714,9625,9626],{},"Is het een belangrijke wijziging of uitbreiding en wie bevestigt die beoordeling?",[714,9628,9629],{},"Welke plannen, beschrijvingen, metingen en fabrikantdocumenten zijn nodig?",[714,9631,9632],{},"Wanneer gebeuren controle en documentvrijgave in de bouwvolgorde?",[17,9634,9635],{},"Deze vragen zijn geen juridische garantie. Ze vermijden wel dat technische en documentaire taken pas vlak voor de keuring zichtbaar worden.",[12,9637,9639],{"id":9638},"praktische-volgorde-bij-een-bewoonde-renovatie","Praktische volgorde bij een bewoonde renovatie",[17,9641,9642],{},"Plan veilige tijdelijke toestanden en duidelijke scheiding tussen afgewerkte en nog open kringen. Houd labels tijdens elke fase actueel; een tijdelijke voeding mag niet onder een definitieve kringnaam verdwijnen. Leg vast welke delen buiten dienst zijn en wie ze opnieuw mag inschakelen. Werk het schema bij zodra de uitgevoerde toestand vastligt, niet maanden later uit het geheugen.",[17,9644,9645],{},"Bescherm ook de documentkwaliteit tijdens gefaseerde werken. Gebruik een werkversie voor notities en een vrijgegeven versie voor overdracht. Vermeld bij een tussencontrole precies welke fase wordt beoordeeld. Wanneer het volgende pakket invloed heeft op een eerder deel, herbekijkt de elektricien de betrokken eigenschappen en past hij plan en teststrategie aan.",[17,9647,9648],{},"Controleer vóór definitieve overdracht ook bereikbaarheid van dozen, labels en meetpunten. Een plan kan correct lijken terwijl een later ingebouwde kast of plafond toegang verhindert. Leg relevante fabrikantfiches en foto's bij het dossier, maar houd duidelijk onderscheid tussen bewijs van materiaal, bewijs van montage en meetresultaat.",[17,9650,9651],{},"Noteer wie de eindcontrole uitvoerde en wanneer dat gebeurde.",[5697,9653,9655],{"id":9654},"woningen-met-bestaande-plannen","Woningen met bestaande plannen",[17,9657,9658],{},"Als een actueel eendraadschema en situatieschema bestaan:",[5041,9660,9661,9667,9673],{},[714,9662,9663,9666],{},[221,9664,9665],{},"Plannen bijwerken"," — nieuwe kringen, gewijzigde posities invoeren",[714,9668,9669,9672],{},[221,9670,9671],{},"Markeren"," wat oud is en wat nieuw",[714,9674,9675,9678],{},[221,9676,9677],{},"Bijgewerkte plannen"," aan de inspecteur voorleggen",[5697,9680,9682],{"id":9681},"woningen-zonder-plannen-vóór-1981","Woningen zonder plannen (vóór 1981)",[17,9684,9685,9686,9689],{},"Veel oudere woningen hebben ",[221,9687,9688],{},"geen bestaande documentatie",". In dat geval (Art. 9.1.2):",[5041,9691,9692,9698,9704],{},[714,9693,9694,9697],{},[221,9695,9696],{},"Volledige installatie opmeten"," — ook de ongewijzigde delen",[714,9699,9700,9703],{},[221,9701,9702],{},"Eendraadschema volledig opnieuw opstellen"," — voor de gehele installatie",[714,9705,9706,9709],{},[221,9707,9708],{},"Situatieschema opstellen"," — alle stopcontacten, schakelaars, verlichtingspunten intekenen",[9711,9712,9713],"blockquote",{},[17,9714,9715,9718],{},[221,9716,9717],{},"Let op",": Dit is een van de meest voorkomende redenen waarom renovaties aanzienlijk duurder uitvallen dan gepland — de documentatieplicht voor de volledige installatie.",[12,9720,9722],{"id":9721},"inspanning-plannen-zonder-verzonnen-vaste-prijzen","Inspanning plannen zonder verzonnen vaste prijzen",[17,9724,9725],{},"Kosten hangen af van opname, ontbrekende documenten, aantal kringen, metingen, werkomvang en controleorganisme. Oude online prijsvorken zijn geen offerte. Vraag aparte ramingen voor opname, ontwerp, uitvoering, controle en mogelijke correcties. PlanElec is tijdens Early Access gratis en er is geen actieve betaling, maar professionele diensten blijven nodig.",[5697,9727,9729],{"id":9728},"het-planelec-voordeel-bij-renovaties","Het PlanElec-voordeel bij renovaties",[17,9731,9732],{},"Met PlanElec kunt u:",[711,9734,9735,9741,9747,9753,9759],{},[714,9736,1764,9737,9740],{},[221,9738,9739],{},"bestaande installatie"," opmeten en documenteren",[714,9742,9743,9746],{},[221,9744,9745],{},"Nieuwe stroomkringen"," toevoegen en met een indicatieve zelfcontrole met beperkte dekking beoordelen",[714,9748,9749,9752],{},[221,9750,9751],{},"Oud vs. nieuw"," duidelijk scheiden",[714,9754,3947,9755,9758],{},[221,9756,9757],{},"resultaat als PDF"," exporteren voor de inspecteur",[714,9760,9761,9764],{},[221,9762,9763],{},"Early Access momenteel gratis","; betalingsverwerking is nog niet actief",[12,9766,9768],{"id":9767},"checklist-voor-renoveerders","Checklist voor renoveerders",[17,9770,9771],{},"Vóór aanvang van de renovatie:",[711,9773,9775,9781,9787,9793,9799],{"className":9774},[6170],[714,9776,9778,9780],{"className":9777},[6174],[6176,9779],{"disabled":1236,"type":6178}," Controleren: Lokken mijn werken een herkeuring uit?",[714,9782,9784,9786],{"className":9783},[6174],[6176,9785],{"disabled":1236,"type":6178}," Bestaande elektrische plannen opzoeken (indien beschikbaar)",[714,9788,9790,9792],{"className":9789},[6174],[6176,9791],{"disabled":1236,"type":6178}," Budget voor documentatie + keuring inplannen",[714,9794,9796,9798],{"className":9795},[6174],[6176,9797],{"disabled":1236,"type":6178}," Elektricien tijdig inschakelen (voor de installatie)",[714,9800,9802,9804],{"className":9801},[6174],[6176,9803],{"disabled":1236,"type":6178}," PlanElec gebruiken voor de documentatie (plannen zelf opstellen)",[17,9806,9807],{},"Na de renovatie:",[711,9809,9811,9817,9823,9829],{"className":9810},[6170],[714,9812,9814,9816],{"className":9813},[6174],[6176,9815],{"disabled":1236,"type":6178}," Bijgewerkte plannen opgesteld?",[714,9818,9820,9822],{"className":9819},[6174],[6176,9821],{"disabled":1236,"type":6178}," Alle nieuwe stroomkringen in het eendraadschema?",[714,9824,9826,9828],{"className":9825},[6174],[6176,9827],{"disabled":1236,"type":6178}," Controleorganisme gecontacteerd?",[714,9830,9832,9834],{"className":9831},[6174],[6176,9833],{"disabled":1236,"type":6178}," Verslag en eventuele opmerkingen met de elektricien beoordeeld?",[12,9836,9838],{"id":9837},"officiële-bron","Officiële bron",[711,9840,9841,9847],{},[714,9842,9843],{},[203,9844,9846],{"href":5873,"rel":9845},[5384],"FOD Economie: AREI\u002FRGIE Boek 1, Versie 06",[714,9848,9849],{},"Vooral afdeling 3.1.2, onderafdeling 6.4.7.3, Deel 8 en dossierplichten in Deel 9 zijn relevant.",[12,9851,8514],{"id":8513},[711,9853,9854,9860,9866,9872],{},[714,9855,9856],{},[203,9857,9859],{"href":9858},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Foud-arei-part-8","Oude elektriciteit in België: AREI Part 8 uitgelegd",[714,9861,9862],{},[203,9863,9865],{"href":9864},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Felektroplan-kosten","Wat kost een elektroplan? Prijsvergelijking 2026",[714,9867,9868],{},[203,9869,9871],{"href":9870},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fwat-controleert-inspecteur-keuring","Wat controleert de inspecteur bij de keuring?",[714,9873,9874],{},[203,9875,9877],{"href":9876},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Felektrisch-dossier-woningverkoop","Elektrisch dossier bij woningverkoop",[17,9879,9880],{},[203,9881,9882],{"href":4974},"Documenteer de renovatietoestand traceerbaar in PlanElec →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":9884},[9885,9886,9887,9888,9889,9895,9900,9901,9905,9908,9909,9910],{"id":9473,"depth":1215,"text":9474},{"id":9483,"depth":1215,"text":9484},{"id":9522,"depth":1215,"text":9523},{"id":9532,"depth":1215,"text":9533},{"id":9542,"depth":1215,"text":9543,"children":9890},[9891,9892,9893,9894],{"id":9546,"depth":5888,"text":9547},{"id":9556,"depth":5888,"text":9557},{"id":9566,"depth":5888,"text":9567},{"id":9576,"depth":5888,"text":9577},{"id":9586,"depth":1215,"text":9587,"children":9896},[9897,9898,9899],{"id":9590,"depth":5888,"text":9591},{"id":9597,"depth":5888,"text":9598},{"id":9604,"depth":5888,"text":9605},{"id":9611,"depth":1215,"text":9612},{"id":9638,"depth":1215,"text":9639,"children":9902},[9903,9904],{"id":9654,"depth":5888,"text":9655},{"id":9681,"depth":5888,"text":9682},{"id":9721,"depth":1215,"text":9722,"children":9906},[9907],{"id":9728,"depth":5888,"text":9729},{"id":9767,"depth":1215,"text":9768},{"id":9837,"depth":1215,"text":9838},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-07-20","Niet elke renovatie vraagt dezelfde documenten. Onderscheid belangrijke wijzigingen, bestaande delen, bijgewerkte schema’s en keuringsomvang.",{},"\u002Fblog\u002Frenovation-electrical-plans.nl",{"title":9467,"description":9912},"renovatie-arei-elektrische-plannen","blog\u002Frenovation-electrical-plans.nl",[1244,1245,9919,9920,9921,9922,9739,9923,9739,1251,5006,1252,9924],"renovatie","verbouwing","elektrische plannen","herkeuring","Part 8","elektrische keuring","2rL_s2qVVJc9k-5839S7FsCqrzE5HZIwjMVDoq7xAB4",{"id":9927,"title":9928,"articleId":9929,"body":9930,"category":1230,"date":9911,"description":10265,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":10266,"navigation":1236,"path":10267,"publishDate":9911,"readTime":8574,"refreshInterval":8074,"seo":10268,"slug":10269,"stem":10270,"tags":10271,"__hash__":10276},"blog\u002Fblog\u002Fwhat-can-you-do-with-planelec.nl.md","Wat kunt u met PlanElec doen? Van grondplan tot werkdossier","planelec-capabilities-overview",{"type":9,"value":9931,"toc":10247},[9932,9935,9938,9942,9945,9948,9952,9955,9958,9975,9978,9982,9985,9988,9991,9995,9998,10018,10021,10025,10028,10031,10034,10038,10041,10044,10048,10051,10057,10060,10064,10067,10077,10085,10089,10092,10152,10155,10158,10162,10165,10168,10172,10202,10205,10209,10212,10215,10218,10221,10227,10231,10234,10237,10241,10244],[17,9933,9934],{},"PlanElec is een Belgisch hulpmiddel voor elektrische planning dat het grondplan, de elektrische topologie, de verdeelkast, schema's en exports in één project samenbrengt. Het product is in de eerste plaats ontwikkeld voor elektro-installateurs en planners, maar staat ook open voor eigenaars die hun project zorgvuldig willen voorbereiden.",[17,9936,9937],{},"Kort samengevat: PlanElec brengt u van een getekend grondplan naar een situatieschema, stroomkring- en kastplanning, een gegenereerd eendraadschema, een adviserende AREI\u002FRGIE-zelfcontrole en meerdere projectdocumenten. De precieze status is belangrijk: sommige outputs zijn algemeen beschikbaar, terwijl gedetailleerde lijsten en het samengestelde dossier nog een pilot- of werkstatus hebben.",[12,9939,9941],{"id":9940},"eén-projectmodel-in-plaats-van-losse-tekeningen","Eén projectmodel in plaats van losse tekeningen",[17,9943,9944],{},"In klassieke workflows wordt dezelfde informatie vaak in verschillende bestanden herhaald. PlanElec bewaart ruimtes, toestellen, elektrische verbindingen, stroomkringen, kabels en beveiligingen in één gekoppeld model.",[17,9946,9947],{},"Die samenhang helpt wanneer het project wijzigt. Een toestel verplaatsen verandert zijn positie op het situatieschema; een elektrische verbinding aanpassen verandert de topologie en het eendraadschema. U blijft ieder resultaat beoordelen, maar hoeft niet voor elke weergave een losstaande tekening te onderhouden.",[12,9949,9951],{"id":9950},"_1-grondplan-en-situatieschema-tekenen","1. Grondplan en situatieschema tekenen",[17,9953,9954],{},"Begin met de buiten- en binnenmuren of voeg een bestaande planafbeelding toe als gekalibreerde referentie. Gesloten wandvlakken worden ruimtes die u kunt benoemen en classificeren. U kunt deuren, ramen, trappen, maten, badkamerzones en meerdere verdiepingen toevoegen.",[17,9956,9957],{},"Plaats daarna de elektrische symbolen op hun bedoelde locatie:",[711,9959,9960,9963,9966,9969,9972],{},[714,9961,9962],{},"stopcontacten en schakelaars;",[714,9964,9965],{},"lichtpunten en spots;",[714,9967,9968],{},"vaste toestellen en specifieke aansluitingen;",[714,9970,9971],{},"verdeel-, verbindings- en aftakdozen;",[714,9973,9974],{},"bijzondere apparatuur zoals een warmtepomp of laadpaal waar die door de publieke workflow wordt ondersteund.",[17,9976,9977],{},"Dezelfde ruimtelijke gegevens voeden het situatieschema als PDF. PlanElec bevat ook hulpmiddelen die stopcontactposities, verlichting, standaarduitrusting en spotrasters kunnen voorstellen. Dat zijn bewerkbare voorstellen, geen vervanging voor de keuze wat de installatie werkelijk nodig heeft.",[12,9979,9981],{"id":9980},"_2-schakelketens-en-kabelroutes-opbouwen","2. Schakelketens en kabelroutes opbouwen",[17,9983,9984],{},"Schakelaars en lichtpunten kunnen in schakelketens worden verbonden. Voor nog vrije punten in dezelfde ruimte kan PlanElec een volgorde voorstellen die u daarna bewerkt.",[17,9986,9987],{},"Zodra de elektrische topologie bestaat, maakt PlanElec kabelsegmenten voor de werkelijke ouder-kindverbindingen. De automatische router zoekt per verdieping een korte route langs de muren. Vervolgens kunt u routepunten toevoegen of verplaatsen en de berekende lengte door een manuele waarde vervangen.",[17,9989,9990],{},"Verbindings- en aftakdozen zijn echte elektrische knooppunten. Een doos wordt alleen onderdeel van een kabelpad wanneer ze expliciet verbonden is; alleen ruimtelijke nabijheid herschrijft de topologie niet.",[12,9992,9994],{"id":9993},"_3-stroomkringen-voorstellen-en-lasten-verdelen","3. Stroomkringen voorstellen en lasten verdelen",[17,9996,9997],{},"De automatische stroomkringtoewijzing groepeert standaardverbruikers en stelt beveiligingen voor op basis van de vastgelegde toesteltypes. De huidige workflow kan onder meer:",[711,9999,10000,10003,10006,10009,10012,10015],{},[714,10001,10002],{},"gewone licht- en stopcontactpunten per ruimte groeperen;",[714,10004,10005],{},"standaardkringen tot acht aansluitpunten begrenzen;",[714,10007,10008],{},"verschillende zware of vaste toestellen een eigen automaat geven;",[714,10010,10011],{},"standaardgroepen achter 30 mA-differentieelschakelaars plaatsen;",[714,10013,10014],{},"het huidige bijzondere beschermingsmodel voor een laadpaal toepassen;",[714,10016,10017],{},"lasten over fasen en meerdere verdeelkasten verdelen.",[17,10019,10020],{},"De preview blijft essentieel. Automatische planning past productdefaults toe op uw invoer; ze kan niet elke werfsituatie, fabrikantvoorwaarde of ontwerpbeslissing beoordelen.",[12,10022,10024],{"id":10023},"_4-de-verdeelkast-plannen","4. De verdeelkast plannen",[17,10026,10027],{},"De verdeelkasteditor stelt DIN-rails, kasten, hoofdschakelaars, differentieelschakelaars, automaten en geselecteerde accessoires voor. U kunt modules manueel verplaatsen, compatibele pool- en modulebreedtevarianten kiezen en beveiligingen met stroomkringen verbinden.",[17,10029,10030],{},"Automatisch vullen rangschikt bestaande beveiligingsmodules op de DIN-rails en reserveert vrije capaciteit. Dat staat los van de automatische stroomkringtoewijzing: de ene functie bouwt de elektrische beveiligingsstructuur, de andere plaatst de modules fysiek in de kast.",[17,10032,10033],{},"De kastweergave toont ook RCD-groepen en faselasten. Controleer kastgrootte, beveiligingsketen, modulebreedtes, reserve en werkelijke installatievoorwaarden voordat u het voorstel als ontwerp gebruikt.",[12,10035,10037],{"id":10036},"_5-het-eendraadschema-genereren-en-beoordelen","5. Het eendraadschema genereren en beoordelen",[17,10039,10040],{},"PlanElec genereert het eendraadschema uit de topologie in plaats van u een tweede, losstaand schema te laten tekenen. Het diagram bevat de gemodelleerde voeding, beveiligingen, kringen, kabelgegevens, dozen en verbruikers en kan meerdere PDF-pagina's omvatten.",[17,10042,10043],{},"Omdat het schema het projectmodel volgt, blijven ontbrekende of onjuiste koppelingen zichtbaar. Los onverbonden componenten op en controleer kringnamen, beveiligingsinstellingen, kabelspecificaties en symbolen vóór de export.",[12,10045,10047],{"id":10046},"_6-een-adviserende-areirgie-zelfcontrole-uitvoeren","6. Een adviserende AREI\u002FRGIE-zelfcontrole uitvoeren",[17,10049,10050],{},"De zelfcontrole evalueert een gedocumenteerd deel van de regels die op basis van projectgegevens softwarematig beoordeeld kunnen worden. Ze kan ondersteunde problemen signaleren en aangeven wanneer een controle onvolledig is of buiten de huidige dekking valt.",[17,10052,10053,10054,10056],{},"Ze bewijst ",[221,10055,1095],{}," dat een installatie aan het volledige AREI\u002FRGIE voldoet. Een foutloos resultaat betekent alleen dat binnen de momenteel ondersteunde, datagedreven controles geen fout werd gevonden. Metingen, bewijsstukken, omstandigheden ter plaatse en niet gemodelleerde regels vallen buiten de dekking.",[17,10058,10059],{},"PlanElec levert geen conformiteitsattest. Professionele beoordeling en de officiële keuring door een erkend controleorganisme blijven afzonderlijke vereisten.",[5697,10061,10063],{"id":10062},"hoe-groot-is-die-dekking-precies","Hoe groot is die dekking precies?",[17,10065,10066],{},"Een installateur stelde ons die vraag rechtstreeks: dekt PlanElec heel Boek 1, inclusief alle uitzonderingen, of enkel de meest voorkomende gevallen? Het eerlijke antwoord is het tweede.",[17,10068,1764,10069,10072,10073,10076],{},[221,10070,10071],{},"geïntegreerde regeltekst"," is volledig — Boek 1, Versie 06, Delen 1 tot en met 9. De ",[221,10074,10075],{},"automatische controlelogica"," dekt daarvan een deel: het zwaartepunt ligt bij de beveiliging, de aarding, de kabeldimensionering en de volledigheid van het dossier in een huishoudelijke wisselstroominstallatie. De gelijkstroomzijde, elf van de veertien hoofdstukken over bijzondere installaties en de overgangsuitzonderingen van artikel 59 en 69 vallen er niet onder.",[17,10078,10079,10080,10084],{},"Wij publiceren die grens liever zelf dan ze te laten ontdekken: ",[203,10081,10083],{"href":10082},"\u002Fhelp\u002Fwat-controleert-de-zelfcontrole","de volledige lijst van wat de zelfcontrole wel en niet toetst"," staat in de kennisbank.",[12,10086,10088],{"id":10087},"_7-meer-dan-twee-schemas-exporteren","7. Meer dan twee schema's exporteren",[17,10090,10091],{},"De exportwerkruimte maakt de beschikbare documenten vindbaar en combineerbaar:",[21,10093,10094,10104],{},[24,10095,10096],{},[27,10097,10098,10101],{},[30,10099,10100],{},"Output",[30,10102,10103],{},"Status vandaag",[43,10105,10106,10114,10121,10128,10136,10144],{},[27,10107,10108,10111],{},[48,10109,10110],{},"Eendraadschema PDF",[48,10112,10113],{},"Beschikbaar",[27,10115,10116,10119],{},[48,10117,10118],{},"Situatieschema PDF",[48,10120,10113],{},[27,10122,10123,10126],{},[48,10124,10125],{},"Adviserend AREI\u002FRGIE-zelfcontrolerapport",[48,10127,10113],{},[27,10129,10130,10133],{},[48,10131,10132],{},"Stroomkring-, kabel- en gedetailleerde materiaallijst",[48,10134,10135],{},"Centrale pilotworkflow",[27,10137,10138,10141],{},[48,10139,10140],{},"Verdeelkast-PDF",[48,10142,10143],{},"Alleen beschikbaar achter de relevante feature-flag",[27,10145,10146,10149],{},[48,10147,10148],{},"Samengevoegd installatiedossier",[48,10150,10151],{},"Lokale werk-\u002Fpilotstatus",[17,10153,10154],{},"De gedetailleerde materiaallijst is fabrikantneutraal. Ze kan gemodelleerde samenstellingen in bruikbare hoeveelheden opsplitsen en materiaal per categorie of ruimte tonen, maar bevat geen prijzen of concrete fabrikantartikelen. Kabelhoeveelheden zijn nettolengtes zonder automatisch snijverlies. Gebruik de lijst als controle- en offertestartpunt, niet als goedgekeurde bestelling.",[17,10156,10157],{},"De dossier-builder kan geselecteerde PDF's samenvoegen met een voorblad, documentenoverzicht en doorlopende paginanummering. Een versioneerbare finale serversnapshot en formeel beoordeelde praktijkoutputs blijven open voordat dit werkdossier als algemeen vrijgegeven einddossier kan gelden.",[12,10159,10161],{"id":10160},"voor-wie-is-planelec-bedoeld","Voor wie is PlanElec bedoeld?",[17,10163,10164],{},"Elektro-installateurs en planners kunnen het gekoppelde model gebruiken om een project te structureren en consistente documentatie voor te bereiden. Geëngageerde eigenaars kunnen dezelfde workflow gebruiken om hun installatie te begrijpen en voor te bereiden, mits een gekwalificeerde elektricien alles vóór uitvoering en keuring nakijkt.",[17,10166,10167],{},"Early Access kost momenteel 0 EUR en er is geen betaald abonnement of projecttarief actief. Commerciële voorwaarden worden vóór elke betalende toepassing meegedeeld.",[12,10169,10171],{"id":10170},"verken-de-workflow","Verken de workflow",[711,10173,10174,10181,10188,10195],{},[714,10175,10176,10177,212],{},"Vergelijk alle functies en statussen op de ",[203,10178,10180],{"href":10179},"\u002Ffeatures","functiepagina",[714,10182,10183,10184,212],{},"Volg praktische stappen in het ",[203,10185,10187],{"href":10186},"\u002Fhelp","PlanElec-helpcentrum",[714,10189,10190,10191,212],{},"Begin met de gids ",[203,10192,10194],{"href":10193},"\u002Fhelp\u002Faan-de-slag","Aan de slag",[714,10196,10197,10198,212],{},"Past de workflow bij uw project? ",[203,10199,10201],{"href":10200},"\u002Fauth\u002Fregister","Maak dan gratis een Early Access-account aan",[17,10203,10204],{},"De waarde van PlanElec is geen belofte dat elke installatie automatisch wordt gedocumenteerd. Het is een gekoppelde werkruimte waarin ruimtelijke planning, elektrische structuur, beoordeling en documentgeneratie op dezelfde projectgegevens steunen.",[12,10206,10208],{"id":10207},"een-praktische-acceptatiewerkwijze","Een praktische acceptatiewerkwijze",[17,10210,10211],{},"Behandel elke automatische stap als een voorstel met een aangeduide beoordelaar. Leg eerst gebouwgeometrie en ruimtenamen vast en plaats daarna alleen toestellen die werkelijk bij het ontwerp horen. Controleer schakellussen en verbindingsdozen vóór de kringtoewijzing, want fouten in de topologie werken door in kabelsegmenten en eendraadschema. Vervang standaardwaarden door de werkelijke geleider- en beveiligingsgegevens.",[17,10213,10214],{},"Controleer bij het bord fasen, voorbeveiliging, differentieelgroepen, vrije modules en de elektrische paden tussen toestellen. Het raster helpt ordenen, maar kent geen gemeten foutvoorwaarden, verwachte kortsluitstroom, plaatsingswijze of alle fabrikantbeperkingen. Die beslissingen blijven bij ontwerper en installateur.",[17,10216,10217],{},"Voer vóór export de ondersteunde zelfcontrole uit en lees zowel bevindingen als dekkingsmeldingen. Groen betekent enkel dat de ondersteunde controles in de ingevoerde gegevens geen probleem vonden; niet dat Boek 1 volledig is nagekeken. Vergelijk situatieschema en eendraadschema met de uitvoering, voeg vereiste documenten en metingen toe en laat de officiële keuring door een erkend organisme uitvoeren.",[17,10219,10220],{},"Ook de uitvoerstatus telt. PDF's van eendraadschema en situatieschema zijn normaal beschikbaar. De gedetailleerde neutrale materiaallijst en het gecombineerde installatiedossier zijn werkende pilotuitvoer: ze tonen bekende, gedeeltelijke en ontbrekende data en zijn geen bestelklaar aankoopdocument of officieel verslag. Bord-PDF hangt af van een feature flag. Technische basis voor batterij, generator en bidirectionele V2G is geen volledig vrijgegeven werkstroom.",[17,10222,10223,10224,10226],{},"Dit overzicht is op 29 augustus 2026 getoetst aan de actuele ",[203,10225,10180],{"href":10179}," en de bereikbare editor- en exportstappen. Statussen kunnen veranderen; volg het label in het product en bewaar geëxporteerde versies bij het dossier.",[12,10228,10230],{"id":10229},"een-project-afsluiten-zonder-onbekenden-te-verbergen","Een project afsluiten zonder onbekenden te verbergen",[17,10232,10233],{},"Controleer ruimte- en toestelnaam, gemeenschappelijke kringreferentie, beveiligingsketen, leidingdata, bord en werkelijke positie. Los een open waarschuwing met een onderbouwde waarde op of draag ze expliciet over; vul ze niet met een aannemelijke gok. Voeg fabrikantdocumenten en metingen buiten PlanElec toe waar het dossier die vraagt.",[17,10235,10236],{},"De pilotmateriaallijst onderscheidt bekende, gedeeltelijke en ontbrekende gegevens. Daardoor worden ontbrekende PV-kabeldelen, connectoren, reserve of fabrikantartikelen niet stil verzonnen. Gebruik de lijst voor review en afstemming, niet als automatische bestelling. Exporteer vóór de keuring een gedateerde versie, vergelijk ze met de werf en archiveer de vrijgegeven stand. Herhaal die vergelijking na elke wijziging.",[5697,10238,10240],{"id":10239},"voorbeeld-van-een-revisie","Voorbeeld van een revisie",[17,10242,10243],{},"Voor een extra vaatwasserkring vertrekt u van het echte toestel en voegt u verbinding, kring, beveiliging, kabeldata en bordplaats toe. Genereer beide schema's opnieuw en controleer dezelfde referentie. Voeg handleiding en metingen extern toe. PlanElec houdt de gegevens samen, maar beslist niet over plaatsingswijze, metingen of officiële aanvaarding.",[17,10245,10246],{},"Bij meerdere borden controleert u bovendien de werkelijke voedingsrelatie, fasegegevens en hiërarchie in beide documenten. Een visueel logische plaatsing mag een ontbrekende elektrische verbinding niet verbergen. Noteer niet-ondersteunde installatiedelen uitdrukkelijk bij overdracht.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":10248},[10249,10250,10251,10252,10253,10254,10255,10258,10259,10260,10261,10262],{"id":9940,"depth":1215,"text":9941},{"id":9950,"depth":1215,"text":9951},{"id":9980,"depth":1215,"text":9981},{"id":9993,"depth":1215,"text":9994},{"id":10023,"depth":1215,"text":10024},{"id":10036,"depth":1215,"text":10037},{"id":10046,"depth":1215,"text":10047,"children":10256},[10257],{"id":10062,"depth":5888,"text":10063},{"id":10087,"depth":1215,"text":10088},{"id":10160,"depth":1215,"text":10161},{"id":10170,"depth":1215,"text":10171},{"id":10207,"depth":1215,"text":10208},{"id":10229,"depth":1215,"text":10230,"children":10263},[10264],{"id":10239,"depth":5888,"text":10240},"Een praktisch overzicht van PlanElec: teken het situatieplan, structureer kringen en kabels, plan de verdeelkast, voer een AREI\u002FRGIE-zelfcontrole uit en exporteer projectdocumenten.",{},"\u002Fblog\u002Fwhat-can-you-do-with-planelec.nl",{"title":9928,"description":10265},"wat-kan-je-met-planelec","blog\u002Fwhat-can-you-do-with-planelec.nl",[5862,10272,5006,1251,10273,10274,10275,1244,1245],"elektrische planning","verdeelkast","automatische planning","PDF-export","QumI3J8ffbBr6KKgZlPtyJVpROWcrDuNsqKIT8hTUkU",{"id":10278,"title":10279,"articleId":10280,"body":10281,"category":10429,"date":10430,"description":10431,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":10432,"navigation":1236,"path":10433,"publishDate":10430,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":10435,"slug":10436,"stem":10437,"tags":10438,"__hash__":10447},"blog\u002Fblog\u002Fdedicated-circuits-appliances.nl.md","Eigen stroomkring verplicht: Welke toestellen hebben een eigen zekering nodig?","dedicated-circuits-appliances",{"type":9,"value":10282,"toc":10420},[10283,10287,10294,10297,10301,10304,10324,10328,10331,10334,10338,10341,10360,10368,10372,10375,10377,10396,10400,10414],[12,10284,10286],{"id":10285},"welke-toestellen-vereisen-een-afzonderlijke-kring","Welke toestellen vereisen een afzonderlijke kring?",[17,10288,10289,10290,10293],{},"AREI Boek 1 V06, onderafdeling 5.2.1.2, bevat twee regels. Elk vast of verplaatsbaar toestel met vaste standplaats en minstens ",[221,10291,10292],{},"2.600 W"," nominaal vermogen wordt afzonderlijk door een aparte kring gevoed. Los van die grens krijgen wasmachine, vaatwasser, droogkast, elektrisch fornuis, elektrische kookplaat en elektrische oven elk een uitsluitend daarvoor bestemde kring. Vast opgestelde elektrische verwarmingstoestellen worden door een of meer afzonderlijke kringen gevoed.",[17,10295,10296],{},"Dat bepaalt de structuur, niet één universele automaat of doorsnede. Toestelgegevens, netstelsel, plaatsingswijze, geleidermateriaal, omgeving, bundeling, lengte, spanningsverandering, foutbescherming en fabrikantvoorschrift blijven bepalend. Eén ampère- en kabeltabel voor alle ovens, warmtepompen of laadpunten zou misleidend zijn.",[12,10298,10300],{"id":10299},"waarom-een-eigen-stroomkring","Waarom een eigen stroomkring?",[17,10302,10303],{},"Drie redenen waarom het AREI eigen stroomkringen voorschrijft:",[5041,10305,10306,10312,10318],{},[714,10307,10308,10311],{},[221,10309,10310],{},"Veiligheid",": Vermogensrijke toestellen belasten de kring duurzaam nabij de belastingsgrens. Een gedeelde kring kan oververhitten.",[714,10313,10314,10317],{},[221,10315,10316],{},"Beschikbaarheid",": Als de automaat uitschakelt, valt alleen het betreffende toestel uit — niet de hele keuken.",[714,10319,10320,10323],{},[221,10321,10322],{},"Kabelbescherming",": De kabeldoorsnede kan exact op het toestel worden afgestemd.",[12,10325,10327],{"id":10326},"pas-de-regel-per-toestel-toe","Pas de regel per toestel toe",[17,10329,10330],{},"Begin bij typeplaat en installatiehandleiding. Noteer vermogen, fasen, toegelaten aansluiting en specifieke beveiliging. Een combifornuis kan anders aangesloten worden dan een losse kookplaat en oven; een warmtepomp kan aparte voedingen voor buitenunit, binnenunit en bijverwarming vragen. Zulke gevallen horen niet in één sjabloon.",[17,10332,10333],{},"Geef elke exclusieve kring in het eendraadschema een eigen referentie, beveiliging, leidinggegevens en eindtoestel. Het situatieschema gebruikt dezelfde referentie op de werkelijke plaats. Controleer bij vervanging opnieuw of de bestaande kring past.",[12,10335,10337],{"id":10336},"wasplaats-technische-ruimte","Wasplaats \u002F technische ruimte",[17,10339,10340],{},"Ook hier geldt: elk groot toestel krijgt zijn eigen kring:",[711,10342,10343,10349,10354],{},[714,10344,10345,10348],{},[221,10346,10347],{},"Wasmachine",": exclusieve kring, gedimensioneerd volgens toestel en plaatsing",[714,10350,10351,10348],{},[221,10352,10353],{},"Droogkast",[714,10355,10356,10359],{},[221,10357,10358],{},"Boiler",": aparte kring zodra de grens van 2.600 W bij vaste standplaats bereikt is",[9711,10361,10362],{},[17,10363,10364,10367],{},[221,10365,10366],{},"Tip",": Voorzie in wasplaatsen ook een aparte stopcontactkring voor het strijkijzer en andere verbruikers.",[12,10369,10371],{"id":10370},"planelec-ondersteunt-de-controle-van-eigen-kringen","PlanElec ondersteunt de controle van eigen kringen",[17,10373,10374],{},"De PlanElec-zelfcontrole kan bij ondersteunde toesteltypes signaleren dat geen eigen kring is vastgelegd. De melding blijft planningshulp en vervangt geen professioneel ontwerp of officiële keuring.",[12,10376,8514],{"id":8513},[711,10378,10379,10384,10390],{},[714,10380,10381],{},[203,10382,10383],{"href":1582},"Welke kabeldoorsnede bij welke automaat?",[714,10385,10386],{},[203,10387,10389],{"href":10388},"\u002Fnl\u002Fblog\u002F30ma-aardlek-per-stopcontact","Heb ik een 30mA differentieel nodig per stopcontact?",[714,10391,10392],{},[203,10393,10395],{"href":10394},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fstopcontacten-per-stroomkring","Hoeveel stopcontacten per stroomkring?",[12,10397,10399],{"id":10398},"bronnen-en-grenzen","Bronnen en grenzen",[711,10401,10402,10409],{},[714,10403,10404,10408],{},[203,10405,10407],{"href":5382,"rel":10406},[5384],"FOD Economie — AREI Boek 1 V06"," — onderafdeling 5.2.1.2 en de volledige dimensioneringsregels.",[714,10410,10411,10413],{},[203,10412,7985],{"href":6306}," — context van dossier en keuring.",[17,10415,10416,10417],{},"PlanElec kan deze kringen vastleggen en voor ondersteunde toesteltypes ontbrekende toewijzingen signaleren. De zelfcontrole blijft indicatief: ze leest de handleiding niet, kent niet alle plaatsingsvoorwaarden en vervangt geen officiële beoordeling. ",[203,10418,10419],{"href":4974},"Start de planning →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":10421},[10422,10423,10424,10425,10426,10427,10428],{"id":10285,"depth":1215,"text":10286},{"id":10299,"depth":1215,"text":10300},{"id":10326,"depth":1215,"text":10327},{"id":10336,"depth":1215,"text":10337},{"id":10370,"depth":1215,"text":10371},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":10398,"depth":1215,"text":10399},"faq","2026-07-13","Kookplaat, wasmachine, droogkast — het AREI schrijft voor bepaalde toestellen een eigen stroomkring voor. Hier de volledige lijst.",{},"\u002Fblog\u002Fdedicated-circuits-appliances.nl","3 min",{"title":10279,"description":10431},"eigen-stroomkring-verplicht-toestellen","blog\u002Fdedicated-circuits-appliances.nl",[1244,1245,10439,10440,10441,10442,10443,10444,10445,10446,8994,1252,9924],"eigen stroomkring","dedicated circuit","wasmachine","droogkast","kookplaat","vaatwasser","boiler","automaat","F9Y31wYyM065Z9zEUAFt_oRuBRv_9kHAmpiOEVqCd_M",{"id":10449,"title":10450,"articleId":10451,"body":10452,"category":1230,"date":10792,"description":10793,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":10794,"navigation":1236,"path":10795,"publishDate":10796,"readTime":1999,"refreshInterval":8074,"seo":10797,"slug":10798,"stem":10799,"tags":10800,"__hash__":10806},"blog\u002Fblog\u002Fgetting-started-guide.nl.md","Aan de slag met PlanElec: van grondplan tot eerste export","getting-started-guide",{"type":9,"value":10453,"toc":10772},[10454,10457,10464,10468,10475,10486,10489,10492,10496,10499,10502,10505,10509,10522,10525,10539,10542,10546,10549,10552,10555,10558,10562,10565,10568,10571,10578,10585,10589,10592,10595,10598,10615,10618,10625,10629,10632,10636,10639,10643,10646,10650,10653,10657,10660,10663,10667,10699,10703,10706,10709,10713,10716,10719,10723,10726,10729,10732,10735,10739,10762,10766,10769],[17,10455,10456],{},"Een PlanElec-project verbindt het grondplan, de elektrische topologie, de verdeelkast en de exports. De meest betrouwbare start volgt daarom de echte volgorde van een project: eerst de ruimtes, daarna de elektrische punten en verbindingen, en pas vervolgens de documenten.",[17,10458,10459,10460,10463],{},"Deze gids begeleidt u door die eerste cyclus. Voor een blijvende naslag met meer details kunt u ook het ",[203,10461,10462],{"href":10186},"helpcentrum"," openen.",[12,10465,10467],{"id":10466},"stap-1-maak-een-project-aan","Stap 1: Maak een project aan",[17,10469,10470,10471,10474],{},"Na het inloggen komt u op het projectoverzicht. Kies ",[221,10472,10473],{},"Project aanmaken",", geef het project een herkenbare naam en selecteer hoe u wilt starten:",[711,10476,10477,10480,10483],{},[714,10478,10479],{},"de begeleide workflow;",[714,10481,10482],{},"een gelokaliseerde projecttemplate;",[714,10484,10485],{},"een leeg project.",[17,10487,10488],{},"De begeleide workflow volgt zeven werkgebieden: project, grondplan, ruimtes, verbruikers, verdeelkast, eendraadschema en export. U kunt hem pauzeren zonder projectgegevens te verwijderen.",[17,10490,10491],{},"Maak vervolgens minstens het gebouw en de eerste verdieping aan. Vul project-, klant- en installateurgegevens zo vroeg mogelijk in; PlanElec hergebruikt die later in titelblokken, het zelfcontrolerapport en het werkdossier.",[12,10493,10495],{"id":10494},"stap-2-teken-of-kalibreer-het-grondplan","Stap 2: Teken of kalibreer het grondplan",[17,10497,10498],{},"Teken buiten- en binnenmuren met het veelhoek-, rechthoek- of lijnwerktuig. Hebt u al een plan als afbeelding, gebruik het dan als referentie en kalibreer het met een bekende maat.",[17,10500,10501],{},"De afbeelding blijft een onderlegger. Muren, deuren, ramen, trappen, ruimtes en elektrische punten worden als afzonderlijke projectdata opgebouwd. Daardoor kan PlanElec later een leesbaar situatieschema genereren.",[17,10503,10504],{},"Werk per verdieping en controleer eerst de geometrie voordat u veel elektrische punten plaatst. Grote structurele wijzigingen zijn eenvoudiger wanneer het plan nog leeg is.",[12,10506,10508],{"id":10507},"stap-3-benoem-en-controleer-de-ruimtes","Stap 3: Benoem en controleer de ruimtes",[17,10510,10511,10512,63,10515,10518,10519,212],{},"Zodra de wanden een gesloten vlak vormen, herkent PlanElec een ruimte. Geef elke ruimte een duidelijke naam, bijvoorbeeld ",[221,10513,10514],{},"Keuken",[221,10516,10517],{},"Technische ruimte"," of ",[221,10520,10521],{},"Slaapkamer 1",[17,10523,10524],{},"Een goede ruimte-indeling ondersteunt verschillende vervolgstappen:",[711,10526,10527,10530,10533,10536],{},[714,10528,10529],{},"automatische voorstellen voor stopcontacten en verlichting;",[714,10531,10532],{},"groepering van standaardverbruikers bij stroomkringtoewijzing;",[714,10534,10535],{},"weergave van materialen per ruimte;",[714,10537,10538],{},"plaatsing van symbolen op het situatieschema.",[17,10540,10541],{},"Controleer ook buitenruimtes en bijzondere zones. Een ruimte zonder correcte begrenzing of naam maakt latere beoordeling moeilijker.",[12,10543,10545],{"id":10544},"stap-4-plaats-de-elektrische-punten","Stap 4: Plaats de elektrische punten",[17,10547,10548],{},"Open het symbolenpalet en plaats stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, vaste aansluitingen en bijzondere toestellen op hun werkelijke locatie. Plaats ook de verdeelkast en eventuele verbindings- of aftakdozen.",[17,10550,10551],{},"PlanElec bevat hulpmiddelen voor automatische stopcontacten, verlichting, standaarduitrusting en spotrasters. Gebruik die als voorstel: beoordeel iedere positie en pas aantallen of patronen aan het echte ontwerp aan.",[17,10553,10554],{},"Koppel schakelaars aan hun lichtpunten. Een automatische schakelketen kan vrije schakelaars en lichten in dezelfde ruimte verbinden, maar u bepaalt of de voorgestelde bediening klopt.",[17,10556,10557],{},"Let ook op het verschil tussen locatie en elektrische structuur. Een symbool op het grondplan moet met een passend topologieknooppunt verbonden zijn. De lijst met onverbonden componenten helpt ontbrekende koppelingen vinden.",[12,10559,10561],{"id":10560},"stap-5-laat-stroomkringen-kabels-en-kastindeling-voorstellen","Stap 5: Laat stroomkringen, kabels en kastindeling voorstellen",[17,10563,10564],{},"Wanneer de verbruikers zijn vastgelegd, kan de automatische stroomkringtoewijzing een preview maken. De huidige logica groepeert standaardverbruikers, voorziet afzonderlijke automaten voor verschillende bijzondere toestellen, gebruikt 30 mA-groepen waar van toepassing en kan lasten over fasen of meerdere verdeelkasten verdelen.",[17,10566,10567],{},"Bevestig het voorstel pas nadat u de groepen, beveiligingen en bestaande manuele keuzes hebt gecontroleerd.",[17,10569,10570],{},"Daarna kunnen kabelsegmenten uit de topologie worden gegenereerd. De automatische router zoekt routes langs de muren van een verdieping. Controleer kabeltype, doorsnede, route en lengte; een manuele lengte kan de berekening vervangen.",[17,10572,10573,10574,10577],{},"Open ten slotte de verdeelkasteditor. ",[221,10575,10576],{},"Automatisch vullen"," rangschikt de bestaande hoofdschakelaar, RCD's en MCB's op de DIN-rails en houdt standaard reserve vrij. Dit is niet hetzelfde als stroomkringtoewijzing: eerst wordt de elektrische structuur opgebouwd, daarna worden de modules fysiek geplaatst.",[17,10579,10580,10581,212],{},"Een uitgebreide uitleg staat in ",[203,10582,10584],{"href":10583},"\u002Fhelp\u002Fautomatische-planning","Automatische planning gebruiken",[12,10586,10588],{"id":10587},"stap-6-controleer-schema-zelfcontrole-en-exports","Stap 6: Controleer schema, zelfcontrole en exports",[17,10590,10591],{},"Het eendraadschema wordt uit de elektrische topologie opgebouwd. Controleer alle beveiligingen, verbindingen, kabelgegevens, kringnamen en symbolen. Los onverbonden componenten en relevante validatiebevindingen op.",[17,10593,10594],{},"De AREI\u002FRGIE-zelfcontrole ondersteunt een gedocumenteerd deel van de regels die met projectdata beoordeeld kunnen worden. Ze is adviserend: een foutloze run is geen conformiteitsattest en vervangt de beoordeling door een elektricien of de officiële keuring niet.",[17,10596,10597],{},"In de exportwerkruimte kunt u vandaag centraal werken met:",[711,10599,10600,10603,10606,10609,10612],{},[714,10601,10602],{},"het eendraadschema als PDF;",[714,10604,10605],{},"het situatieschema als PDF;",[714,10607,10608],{},"het adviserende zelfcontrolerapport;",[714,10610,10611],{},"stroomkring-, kabel- en materiaallijsten in de pilotworkflow;",[714,10613,10614],{},"een geselecteerd werkdossier met voorblad, overzicht en paginanummering.",[17,10616,10617],{},"De verdeelkast-PDF is alleen zichtbaar wanneer de bijbehorende feature-flag actief is. De gedetailleerde materiaallijst is fabrikantneutraal en bevat geen prijzen; ze is nog geen bestelvrijgave.",[17,10619,6928,10620,10624],{},[203,10621,10623],{"href":10622},"\u002Fhelp\u002Fdocumenten-exporteren","Documenten exporteren"," voor de actuele status en de controlelijst per document.",[12,10626,10628],{"id":10627},"een-betrouwbare-eerste-projectcyclus","Een betrouwbare eerste projectcyclus",[17,10630,10631],{},"Houd het eerste project bewust klein en echt: één verdieping met een verdeelkast, twee stopcontactkringen, verlichting en één vast toestel volstaat. Zo ziet u het verschil tussen ruimtelijke, elektrische en documentaire gegevens. Een symbool op het grondplan beantwoordt waar iets staat. Kring, beveiliging en kabel beantwoorden hoe het wordt gevoed. De export brengt die informatie samen, maar verzint geen ontbrekende meting.",[5697,10633,10635],{"id":10634},"eerst-inventariseren","Eerst inventariseren",[17,10637,10638],{},"Noteer zichtbare gegevens over spanning en aansluiting, verdeelkasten, verdiepingen, ruimten en elektrische punten. Open geen verzegelde delen en leid de netvorm niet enkel uit het aantal draden af. Bij een bestaande installatie zijn foto's van labels en een voorzichtige opname door een vakpersoon veiliger dan aannames. Laat onbekende kabel- of beveiligingsdata open in plaats van een aannemelijke waarde in te vullen.",[5697,10640,10642],{"id":10641},"toestellen-en-kringen-apart-beoordelen","Toestellen en kringen apart beoordelen",[17,10644,10645],{},"Plaats eerst de verdeelkast en echte toestellen. Koppel schakelaars aan de werkelijk bediende lichtpunten en wijs verbruikers daarna aan kringen toe. Beoordeel elk planningsvoorstel. PlanElec biedt begeleiding en suggesties, geen automatische professionele goedkeuring. Kabellengte, plaatsingswijze, bundeling, temperatuur, spanningsval, foutstroom en fabrikantvoorwaarden kunnen buiten de geregistreerde projectdata vallen.",[5697,10647,10649],{"id":10648},"drie-weergaven-gelijk-houden","Drie weergaven gelijk houden",[17,10651,10652],{},"Gebruik dezelfde kringreferenties in verdeelkast, eendraadschema en situatieschema. Controleer na het verplaatsen van een toestel, splitsen van een kring of wijzigen van een beveiliging alle drie. Een andere persoon moet vanaf een symbool via de referentie de juiste kring en module in de kast kunnen terugvinden. Lukt dat niet, dan is het dossier nog niet klaar.",[5697,10654,10656],{"id":10655},"export-als-beoordelingsfase","Export als beoordelingsfase",[17,10658,10659],{},"Maak eerst voorvertoningen. Controleer paginaovergangen, afgesneden labels, legende, installatieadres, verantwoordelijke, versie en datum. Open de pdf's daarna opnieuw en vergelijk ze met het actuele project. Pdf-export van eendraad- en situatieschema is beschikbaar. De gedetailleerde materiaallijst en het werkdossier zijn pilotfuncties met zichtbare dekkingsgrenzen; ze zijn geen bestelvrijgave of officieel keuringsverslag.",[17,10661,10662],{},"De AREI-zelfcontrole is indicatief. Geen gemelde fout betekent alleen dat ondersteunde regels die uit de invoer beslisbaar zijn geen fout vonden. Metingen, productvoorschriften, plaatselijke omstandigheden en niet-gemodelleerde regels blijven open. Laat ontwerp, uitvoering en documenten door een gekwalificeerd elektricien nakijken vóór ingebruikname en keuring.",[12,10664,10666],{"id":10665},"als-de-weergaven-verschillen","Als de weergaven verschillen",[711,10668,10669,10675,10681,10687,10693],{},[714,10670,10671,10674],{},[221,10672,10673],{},"Toestel ontbreekt in het schema:"," controleer de elektrische toewijzing, niet alleen de positie.",[714,10676,10677,10680],{},[221,10678,10679],{},"Kring zonder punten op het plan:"," zoek niet-geplaatste of verkeerd gerefereerde toestellen.",[714,10682,10683,10686],{},[221,10684,10685],{},"Onwaarschijnlijke beveiliging:"," los kabelgegevens en professionele berekening eerst op.",[714,10688,10689,10692],{},[221,10690,10691],{},"Oude gegevens in export:"," vergelijk metadata, versie en laatst opgeslagen toestand.",[714,10694,10695,10698],{},[221,10696,10697],{},"Onvolledige zelfcontrole:"," vul gekende lacunes aan; onvolledig is nooit geslaagd.",[12,10700,10702],{"id":10701},"opslaan-varianten-en-samenwerken","Opslaan, varianten en samenwerken",[17,10704,10705],{},"Geef project en verdiepingen stabiele namen. Controleer vóór een grote automatische planning of structuurwijziging de opgeslagen toestand en maak zo nodig een vergelijkingsuitvoer. Een ontwerpvariant is geen uitgevoerde installatie. Duid aan welke variant gepland, verworpen of werkelijk geplaatst is.",[17,10707,10708],{},"Spreek bij samenwerking af wie grondplan, elektrische toewijzing, verdeelkast en eindcontrole beheert. Gedeelde kringreferenties worden niet stil hernoemd. Een korte wijzigingsnotitie met datum, gebied en auteur voorkomt dat een recente ruimtelijke versie met oude elektrische data wordt geëxporteerd.",[12,10710,10712],{"id":10711},"eén-ruimte-volledig-uitwerken","Eén ruimte volledig uitwerken",[17,10714,10715],{},"Gebruik een keuken als oefening. Teken en benoem de ruimte, plaats algemene stopcontacten, verlichting en werkelijk geplande vaste toestellen. Koppel schakelaars aan de juiste lichtpunten en houd zware lasten apart waar het professionele ontwerp dat vraagt. Bepaal kabel of automaat niet enkel uit de toestelnaam. Vul bevestigde waarden in en laat onbekende lengtes open.",[17,10717,10718],{},"Controleer daarna referenties in het situatieschema, het pad van elke verbruiker en de kastbezetting. Ga na of buitengebieden of extra bronnen de scope raken. Exporteer beide schema's en volg drie toestellen heen en terug. Breid pas daarna uit naar de volgende ruimte.",[12,10720,10722],{"id":10721},"gegevens-en-echte-afronding","Gegevens en echte afronding",[17,10724,10725],{},"Gebruik in een oefenproject geen echte gegevens van derden. Een werkelijk dossier heeft installatieadres en verantwoordelijke nodig, maar blijft binnen de bevoegde project- en distributiekring. Controleer vóór verzending interne notities, oude varianten en ontbrekende waarden.",[17,10727,10728],{},"Een project is niet klaar omdat een pdf bestaat. Posities moeten kloppen, toewijzingen traceerbaar zijn, kast en plannen dezelfde referenties gebruiken, lacunes zichtbaar blijven en relevante keuzes door een vakpersoon zijn nagekeken. De keuring beoordeelt uitvoering en dossier, niet de snelheid van de software.",[17,10730,10731],{},"Archiveer de vrijgegeven pdf's met de bijbehorende projectversie. Start bij een latere verplaatsing of uitbreiding vanuit die herkenbare toestand. Zo blijft het verschil tussen vorige keuring, nieuwe planning en uiteindelijk uitgevoerde wijziging zichtbaar.",[17,10733,10734],{},"Controleer bij het archiveren ook of de taal, projectgegevens en bladvolgorde voor de ontvanger juist zijn. Verstuur geen tijdelijke voorbeeldversie als definitief dossier. Een eenvoudige bestandsnaam met project, documenttype, versie en datum voorkomt verwarring wanneer meerdere exports naast elkaar bestaan.",[12,10736,10738],{"id":10737},"verdere-gidsen-en-bron","Verdere gidsen en bron",[711,10740,10741,10746,10751,10756],{},[714,10742,10743],{},[203,10744,10745],{"href":4959},"Een eendraadschema maken",[714,10747,10748],{},[203,10749,10750],{"href":4964},"Een situatieschema tekenen",[714,10752,10753],{},[203,10754,10755],{"href":8532},"Een verdeelkast plannen",[714,10757,10758],{},[203,10759,10761],{"href":5873,"rel":10760},[5384],"FOD Economie: officiële AREI\u002FRGIE-boeken, Boek 1 V06",[12,10763,10765],{"id":10764},"een-goede-eerste-afronding","Een goede eerste afronding",[17,10767,10768],{},"Beschouw uw project als klaar voor een eerste beoordeling wanneer de ruimtes en symbolen correct staan, alle relevante elektrische punten gekoppeld zijn, de automatische voorstellen manueel zijn nagekeken en de documenten buiten de editor pagina per pagina zijn gecontroleerd.",[17,10770,10771],{},"PlanElec houdt deze stappen in één model bijeen. De vaktechnische verantwoordelijkheid blijft bij de betrokken professional, en alleen een erkend controleorganisme voert de officiële keuring uit.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":10773},[10774,10775,10776,10777,10778,10779,10780,10786,10787,10788,10789,10790,10791],{"id":10466,"depth":1215,"text":10467},{"id":10494,"depth":1215,"text":10495},{"id":10507,"depth":1215,"text":10508},{"id":10544,"depth":1215,"text":10545},{"id":10560,"depth":1215,"text":10561},{"id":10587,"depth":1215,"text":10588},{"id":10627,"depth":1215,"text":10628,"children":10781},[10782,10783,10784,10785],{"id":10634,"depth":5888,"text":10635},{"id":10641,"depth":5888,"text":10642},{"id":10648,"depth":5888,"text":10649},{"id":10655,"depth":5888,"text":10656},{"id":10665,"depth":1215,"text":10666},{"id":10701,"depth":1215,"text":10702},{"id":10711,"depth":1215,"text":10712},{"id":10721,"depth":1215,"text":10722},{"id":10737,"depth":1215,"text":10738},{"id":10764,"depth":1215,"text":10765},"2026-07-07","Stap-voor-stap gids voor PlanElec: project aanmaken, grondplan en ruimtes tekenen, verbruikers plaatsen, automatische planning controleren en documenten exporteren.",{},"\u002Fblog\u002Fgetting-started-guide.nl","2026-07-14",{"title":10450,"description":10793},"aan-de-slag-met-planelec","blog\u002Fgetting-started-guide.nl",[10801,10802,10803,10804,10273,1251,10805],"aan-de-slag","onboarding","grondplan","verbruikers","export","i6b9HsPOeT4LpAUXXS1W3VJxuOzmEJXap3h4BBTNOjo",{"id":10808,"title":10809,"articleId":10810,"body":10811,"category":10429,"date":10997,"description":10998,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":10999,"navigation":1236,"path":11000,"publishDate":10997,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":11001,"slug":11002,"stem":11003,"tags":11004,"__hash__":11010},"blog\u002Fblog\u002Fsurge-protection-spd-mandatory.nl.md","Overspanningsbeveiliging volgens het AREI — Wat u moet weten","surge-protection-spd-mandatory",{"type":9,"value":10812,"toc":10988},[10813,10817,10824,10828,10835,10893,10897,10907,10913,10920,10923,10927,10930,10934,10937,10951,10959,10963,10971,10973,10983],[12,10814,10816],{"id":10815},"overspanningsbeveiliging-in-het-arei","Overspanningsbeveiliging in het AREI",[17,10818,10819,10820,10823],{},"Het AREI schrijft in Art. 4.5.1 als ",[221,10821,10822],{},"algemeen principe"," voor dat personen en goederen beschermd moeten worden tegen de schadelijke gevolgen van overspanningen — onder andere door atmosferische verschijnselen en schakelspanningen. Een expliciete verplichting voor een specifiek SPD-toestel (bv. \"Type 2\") bevat het AREI echter niet. De concrete uitvoering volgt de projectspecifieke risicoanalyse en de voorschriften van de fabrikant.",[12,10825,10827],{"id":10826},"wat-is-een-overspanningsbeveiliging","Wat is een overspanningsbeveiliging?",[17,10829,10830,10831,10834],{},"Een SPD (Surge Protection Device) beschermt uw elektrische apparaten tegen ",[221,10832,10833],{},"overspanningspieken"," die ontstaan door blikseminslag, schakelingen in het net of andere storingen. Deze spanningspieken kunnen gevoelige elektronica zoals computers, televisies, warmtepompen en omvormers beschadigen.",[21,10836,10837,10850],{},[24,10838,10839],{},[27,10840,10841,10844,10847],{},[30,10842,10843],{},"SPD-type",[30,10845,10846],{},"Bescherming tegen",[30,10848,10849],{},"Installatielocatie",[43,10851,10852,10865,10880],{},[27,10853,10854,10859,10862],{},[48,10855,10856],{},[221,10857,10858],{},"Type 1",[48,10860,10861],{},"Directe blikseminslag",[48,10863,10864],{},"Bij de huisaansluiting (alleen bij externe bliksembeveiliging)",[27,10866,10867,10872,10875],{},[48,10868,10869],{},[221,10870,10871],{},"Type 2",[48,10873,10874],{},"Indirecte overspanning",[48,10876,10877],{},[221,10878,10879],{},"In de verdeelkast — aanbevolen",[27,10881,10882,10887,10890],{},[48,10883,10884],{},[221,10885,10886],{},"Type 3",[48,10888,10889],{},"Restoverspanning",[48,10891,10892],{},"Bij het stopcontact (fijnbescherming, optioneel)",[12,10894,10896],{"id":10895},"waar-wordt-de-spd-geïnstalleerd","Waar wordt de SPD geïnstalleerd?",[17,10898,10899,10900,10903,10904,8635],{},"De SPD Type 2 wordt in de verdeelkast geïnstalleerd. Een gebruikelijke installatiemethode is ",[221,10901,10902],{},"na de hoofddifferentieel"," (aardlekschakelaar) en ",[221,10905,10906],{},"vóór de vertrekkende kringen",[5518,10908,10911],{"className":10909,"code":10910,"language":5523},[5521],"Net → Hoofdschakelaar → Hoofddifferentieel (300mA) → SPD Type 2 → Groepsdifferentiëlen → Automaten\n",[4069,10912,10910],{"__ignoreMap":1214},[17,10914,10915,10916,10919],{},"De SPD kan ook direct na de hoofdschakelaar, ",[221,10917,10918],{},"vóór"," de hoofddifferentieel, met een eigen voorzekering worden geïnstalleerd — afhankelijk van de fabrikantvoorschriften en het installatieconcept.",[17,10921,10922],{},"Het schema toont de echte SPD, aansluiting en beveiliging. Plaats, voorbeveiliging, leidinglengte, aardingssysteem en coördinatie volgen risicoanalyse en fabrikant; “typisch 20 A” is geen algemene AREI-regel.",[12,10924,10926],{"id":10925},"geldt-dit-ook-voor-bestaande-installaties","Geldt dit ook voor bestaande installaties?",[17,10928,10929],{},"Er is geen universeel ja of nee. Overgangsregels, datum en omvang van latere wijzigingen en de concrete risicoanalyse moeten worden nagegaan. Sectie 4.5.1 formuleert doelen, niet “Type 2 in elke woning”. Een vakman beoordeelt bliksembeveiliging, voeding, trajecten, apparatuur en fabrikantconcept.",[12,10931,10933],{"id":10932},"spd-bij-zonnepanelen-pv","SPD bij zonnepanelen (PV)",[17,10935,10936],{},"Bij PV worden AC- en DC-zijde afzonderlijk beoordeeld:",[711,10938,10939,10945],{},[714,10940,10941,10944],{},[221,10942,10943],{},"AC-zijde"," (wisselstroom): SPD Type 2 in de verdeelkast — zoals hierboven beschreven",[714,10946,10947,10950],{},[221,10948,10949],{},"DC-zijde"," (gelijkstroom): SPD Type 2 bij de omvormer — beschermt modules en omvormer tegen bliksemschade. Het AREI (Hoofdstuk 7.112) verplicht voor huishoudelijke PV-installaties niet uitdrukkelijk een SPD aan de DC-zijde; een DC-SPD bij de omvormer wordt echter sterk aanbevolen volgens de regels van goed vakmanschap en de fabrikantvoorschriften, vooral bij lange DC-leidingen of bij leidingen die over het dak lopen (verhoogd blikseminslagrisico)",[9711,10952,10953],{},[17,10954,10955,10958],{},[221,10956,10957],{},"Belangrijk",": Veel omvormers hebben al een ingebouwde DC-SPD. Controleer het datasheet van uw omvormer.",[12,10960,10962],{"id":10961},"bron-en-planningsgrens","Bron en planningsgrens",[17,10964,10965,10966,10970],{},"Primaire bron is ",[203,10967,10969],{"href":5873,"rel":10968},[5384],"FOD Economie AREI\u002FRGIE Boek 1 versie 06",", vooral het beschermingsdoel in 4.5.1. Kosten hangen af van polen, afleidvermogen, bliksembeveiliging, voorbeveiliging, ruimte en aanpassing; gebruik een actuele projectofferte. PlanElec documenteert het gekozen ontwerp en biedt beperkte zelfcontrole zonder ontwerp of conformiteit te garanderen.",[12,10972,8514],{"id":8513},[711,10974,10975,10979],{},[714,10976,10977],{},[203,10978,10389],{"href":10388},[714,10980,10981],{},[203,10982,9871],{"href":9870},[17,10984,10985],{},[203,10986,10987],{"href":4974},"Documenteer de gekozen beveiligingen in PlanElec →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":10989},[10990,10991,10992,10993,10994,10995,10996],{"id":10815,"depth":1215,"text":10816},{"id":10826,"depth":1215,"text":10827},{"id":10895,"depth":1215,"text":10896},{"id":10925,"depth":1215,"text":10926},{"id":10932,"depth":1215,"text":10933},{"id":10961,"depth":1215,"text":10962},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-07-06","Het AREI schrijft algemene overspanningsbeveiliging voor (Art. 4.5.1), zonder een concreet SPD-type te verplichten. Ontdek wat het AREI werkelijk regelt.",{},"\u002Fblog\u002Fsurge-protection-spd-mandatory.nl",{"title":10809,"description":10998},"overspanningsbeveiliging-verplicht-arei","blog\u002Fsurge-protection-spd-mandatory.nl",[1244,1245,11005,11006,11007,11008,10871,11009,10273,1252,9924],"overspanningsbeveiliging","SPD","Surge Protection Device","bliksembeveiliging","nieuwe installatie","2hJWqLmkz96VEGrXv4rK157K2ZbT3F-go9bJtu8VmqI",{"id":11012,"title":11013,"articleId":11014,"body":11015,"category":1230,"date":11351,"description":11352,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":11353,"navigation":1236,"path":11354,"publishDate":11351,"readTime":5903,"refreshInterval":1239,"seo":11355,"slug":11356,"stem":11357,"tags":11358,"__hash__":11362},"blog\u002Fblog\u002Fproperty-sale-electrical-dossier.nl.md","Elektrisch dossier bij woningverkoop 2026: regels en documenten","property-sale-electrical-dossier",{"type":9,"value":11016,"toc":11331},[11017,11021,11032,11035,11039,11046,11049,11066,11069,11073,11076,11079,11083,11086,11111,11114,11118,11121,11124,11144,11147,11151,11158,11161,11165,11168,11172,11175,11179,11182,11185,11189,11192,11195,11199,11202,11206,11209,11212,11216,11219,11223,11268,11272,11275,11278,11281,11295,11299,11302,11304,11321,11326],[12,11018,11020],{"id":11019},"verkoopkeuring-en-elektrisch-dossier-zijn-twee-vragen","Verkoopkeuring en elektrisch dossier zijn twee vragen",[17,11022,11023,11024,11027,11028,11031],{},"Bij een Belgische vastgoedoverdracht moet u onderscheiden: ",[221,11025,11026],{},"brengt deze verkoop een bijzondere controleplicht mee?"," En: ",[221,11029,11030],{},"welke documenten behoren tot het dossier van de installatie?"," De slogan “zonder volledig elektrisch dossier kan de notaris de akte niet verlijden” is te algemeen. Boek 1 legt controle-, informatie- en overdrachtsverplichtingen vast, maar de toepassing hangt af van het soort installatie en overdracht.",[17,11033,11034],{},"Deze gids steunt op AREI Boek 1, versie 06, van toepassing sinds 1 april 2026. Hij behandelt de elektrische regels, niet alle gewestelijke vastgoed- of notariële formaliteiten.",[12,11036,11038],{"id":11037},"wanneer-geldt-de-bijzondere-verkoopcontrole","Wanneer geldt de bijzondere verkoopcontrole?",[17,11040,11041,11042,11045],{},"Afdeling 8.4.2 gaat over de verkoop van een wooneenheid met een ",[221,11043,11044],{},"oude huishoudelijke elektrische installatie"," die nog niet aan de bedoelde conformiteitscontrole werd onderworpen. Vóór de overdracht moet een erkend controleorganisme een controlebezoek uitvoeren. De verkoper bezorgt het verslag aan de notaris; de notaris informeert de koper over de inhoud en de mogelijke verplichtingen.",[17,11047,11048],{},"Dit is geen automatische regel voor elk verkocht gebouw. Controleer onder meer:",[711,11050,11051,11054,11057,11060,11063],{},[714,11052,11053],{},"gaat het om een wooneenheid en huishoudelijke installatie?",[714,11055,11056],{},"valt de installatie onder de oude installaties van deel 8?",[714,11058,11059],{},"bestaat al een relevant keuringsverslag?",[714,11061,11062],{},"werd de installatie uitgebreid, aanzienlijk gewijzigd of volledig vernieuwd?",[714,11064,11065],{},"is een uitdrukkelijke uitzondering van toepassing?",[17,11067,11068],{},"Deel 8 bevat uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer de wooneenheid wordt afgebroken of de elektrische installatie volledig wordt gerenoveerd en dit in de verkoopakte wordt opgenomen. Ook gerechtelijke overdrachten volgen niet zonder meer hetzelfde pad. Laat notaris en controleorganisme de concrete situatie kwalificeren.",[12,11070,11072],{"id":11071},"ontbrekende-schemas-blokkeren-de-keuring-niet-automatisch","Ontbrekende schema's blokkeren de keuring niet automatisch",[17,11074,11075],{},"Als eendraadschema of situatieplan bij deze verkoopcontrole ontbreken, kan het controleorganisme de installatie nog steeds onderzoeken. Het ontbreken wordt als inbreuk in het verslag vermeld. Dat is iets anders dan beweren dat controle of akte onmogelijk is.",[17,11077,11078],{},"Actuele plannen blijven nuttig: ze maken stroombanen, beveiligingstoestellen en aansluitpunten controleerbaar. Ze herstellen geen technische gebreken en vervangen het keuringsverslag niet.",[12,11080,11082],{"id":11081},"wat-bevat-het-dossier-volgens-hoofdstuk-91","Wat bevat het dossier volgens hoofdstuk 9.1?",[17,11084,11085],{},"Het dossier is breder dan “precies drie documenten”. Afhankelijk van installatie en historiek bevat het onder meer:",[711,11087,11088,11094,11099,11102,11105,11108],{},[714,11089,11090,11091,11093],{},"het actuele ",[221,11092,1251],{},";",[714,11095,5045,11096,11098],{},[221,11097,2009],{}," van de elektrische elementen;",[714,11100,11101],{},"verslagen van conformiteitscontroles, controlebezoeken en hercontroles;",[714,11103,11104],{},"documenten over wijzigingen en uitbreidingen;",[714,11106,11107],{},"instructies en technische informatie die nodig zijn voor veilig gebruik en onderhoud;",[714,11109,11110],{},"bij decentrale productie bijkomende plannen en gegevens van productie- en beveiligingsonderdelen.",[17,11112,11113],{},"Een installateur levert niet zomaar een afzonderlijk “AREI-conformiteitsattest” dat het verslag van een erkend controleorganisme vervangt. Facturen, technische fiches en uitvoeringsdocumenten kunnen relevant zijn, maar de formele beoordeling komt van de erkende instantie.",[12,11115,11117],{"id":11116},"schemas-moeten-de-werkelijkheid-tonen","Schema's moeten de werkelijkheid tonen",[17,11119,11120],{},"Het eendraadschema geeft de elektrische structuur weer: verdeelborden, beveiligingen, stroombanen, geleidergegevens en vereiste aanduidingen. Het situatieplan lokaliseert de elektrische elementen. Oude bouwplannen of een schema van vóór een verbouwing volstaan niet wanneer de uitvoering veranderde.",[17,11122,11123],{},"Een betrouwbare voorbereiding omvat:",[5041,11125,11126,11129,11132,11135,11138,11141],{},[714,11127,11128],{},"elk bord en elke kring eenduidig benoemen;",[714,11130,11131],{},"type en nominale waarden van differentieels en overstroombeveiligingen opnemen;",[714,11133,11134],{},"geleidergegevens controleren in plaats van raden;",[714,11136,11137],{},"contactdozen, lichtpunten, schakelaars en vaste toestellen lokaliseren;",[714,11139,11140],{},"aarding, aardingsonderbreker en equipotentiale verbindingen opnemen;",[714,11142,11143],{},"plannen, labels en werkelijke installatie met elkaar vergelijken.",[17,11145,11146],{},"Onzichtbare leidingtracés mogen niet als zeker worden verzonnen. Onzekerheden horen vóór de keuring technisch te worden onderzocht.",[12,11148,11150],{"id":11149},"negatief-verslag-wanneer-gelden-18-maanden","Negatief verslag: wanneer gelden 18 maanden?",[17,11152,11153,11154,11157],{},"Een niet-conforme installatie verhindert de verkoop onder deze bijzondere regeling niet automatisch. Bij een negatief verkoopverslag volgens 8.4.2 gaan verslag en verplichtingen over naar de koper. In dit specifieke geval heeft de koper ",[221,11155,11156],{},"18 maanden vanaf de datum van de verkoopakte"," om de installatie in orde te brengen en door hetzelfde controleorganisme te laten herkeuren.",[17,11159,11160],{},"Die 18 maanden gelden niet voor elk negatief elektrisch verslag. In andere controlesituaties is de hercontroletermijn vaak twaalf maanden. Lees daarom altijd het type controle, de vaststellingen en de expliciete termijn in het verslag. Een formele termijn is bovendien geen toestemming om onmiddellijk gevaar te laten voortbestaan.",[12,11162,11164],{"id":11163},"waarom-25-jaar-geldig-misleidend-kan-zijn","Waarom “25 jaar geldig” misleidend kan zijn",[17,11166,11167],{},"Voor bepaalde huishoudelijke installaties is uiterlijk om de 25 jaar een periodiek controlebezoek voorzien. Daaruit volgt niet dat elk verslag bij iedere verkoop automatisch 25 jaar “geldig” blijft. Uitbreiding, belangrijke wijziging, verzwaring, een negatief verslag of een gewijzigd installatietoestand kan een andere controle activeren. Vergelijk adres, omvang, resultaat en latere werken steeds met de werkelijke installatie.",[12,11169,11171],{"id":11170},"geen-onbewezen-prijzen-of-wachttijden","Geen onbewezen prijzen of wachttijden",[17,11173,11174],{},"Het AREI bepaalt geen marktprijs voor plannen, keuring of herstel. Het garandeert evenmin een algemene wachttijd of een vaste waardevermindering bij inbreuken. Kosten en planning variëren met installatie, aanbieder, regio en nodige werken. Vraag concrete offertes en stem de timing af met notaris, controleorganisme en zo nodig een elektricien.",[12,11176,11178],{"id":11177},"wie-doet-wat","Wie doet wat?",[17,11180,11181],{},"De verkoper laat, wanneer 8.4.2 van toepassing is, de verkoopcontrole uitvoeren en bezorgt het verslag. Het erkende organisme controleert en beschrijft de inbreuken, maar ontwerpt niet automatisch de oplossing. De notaris verwerkt de vereiste informatie in de overdracht en vervangt geen technische beoordeling. Bij een negatief verkoopverslag neemt de koper de uitdrukkelijk geregelde herstel- en hercontroleplicht over.",[17,11183,11184],{},"Een elektricien kan de bestaande toestand opnemen, werken uitvoeren en schema's bijwerken, maar levert niet het officiële keuringsverslag. De eigenaar bewaart het dossier en voegt wijzigingen traceerbaar toe. Is onduidelijk wie een document opstelde of welk deel ervan werd onderzocht, los dat dan vóór de overdracht op.",[12,11186,11188],{"id":11187},"werken-na-de-controle","Werken na de controle",[17,11190,11191],{},"Een controle is een momentopname. Nieuwe kringen, een verzwaring, laadpunt, PV-installatie of vervangen beveiliging na de controle kunnen maken dat het verslag niet meer overeenstemt met de verkochte toestand. Een bijgewerkt schema bewijst op zichzelf niet dat de wijziging werd gekeurd. Noteer datum, omvang en uitvoerder en vraag het erkende organisme of een nieuwe controle nodig is.",[17,11193,11194],{},"Bij decentrale productie volstaat één PV-symbool op het eendraadschema niet. De dossierverplichtingen omvatten ook relevante aansluiting, bescherming en technische gegevens. Ontbreekt een typeplaatje of stemt de omvormer niet overeen met de documenten, vul die leemte niet met een gok.",[12,11196,11198],{"id":11197},"het-verslag-inhoudelijk-lezen","Het verslag inhoudelijk lezen",[17,11200,11201],{},"Lees meer dan alleen “conform” of “niet conform”. Controleer identificatie, aansluiting, onderzochte omvang, meetwaarden, toepasselijke afwijkingen, opmerkingen en hercontroledatum. Een opmerking is niet noodzakelijk een inbreuk; omgekeerd maken enkele goede meetwaarden een negatieve conclusie niet positief. Bespreek tegenspraken met het controleorganisme.",[12,11203,11205],{"id":11204},"bestaand-deel-gedeeltelijke-renovatie-en-totaalrenovatie","Bestaand deel, gedeeltelijke renovatie en totaalrenovatie",[17,11207,11208],{},"Deel 8 bevat afwijkingen voor bepaalde oude installatiedelen, geen algemene korting voor het hele gebouw. Bij een wijziging van één ruimte of bord moet de grens van de werken aantoonbaar zijn. Het gewijzigde deel kan aan actuele voorschriften onderworpen zijn, terwijl ongewijzigde delen onder specifieke bestaande regels blijven. De uitzondering op de voorafgaande verkoopcontrole bij volledige renovatie geldt alleen wanneer aan de voorwaarden is voldaan en de vereiste vermelding in de akte staat. Ze zegt niets vooraf over conformiteit na de renovatie.",[17,11210,11211],{},"Bewaar oude en nieuwe versies van de plannen met datum in plaats van de geschiedenis te overschrijven. Noteer welk verslag bij welke versie hoort en welke werken daarna plaatsvonden. Foto's, facturen en technische fiches kunnen dat spoor ondersteunen, maar vervangen schema's en keuringsverslagen niet.",[5697,11213,11215],{"id":11214},"maak-geen-aannames-over-gemeenschappelijke-delen","Maak geen aannames over gemeenschappelijke delen",[17,11217,11218],{},"In een appartement kunnen privatieve installatie en gemeenschappelijke delen verschillende eigenaars, borden en controlehistorieken hebben. Neem alleen het deel op dat werkelijk tot de verkochte installatie behoort en identificeer gemeenschappelijke voedingen duidelijk. Laat notaris en controleorganisme bepalen welke documenten voor de concrete overdracht nodig zijn; een dossier van de vereniging van mede-eigenaars is niet automatisch hetzelfde als dat van de wooneenheid.",[12,11220,11222],{"id":11221},"overdrachtschecklist","Overdrachtschecklist",[711,11224,11226,11232,11238,11244,11250,11256,11262],{"className":11225},[6170],[714,11227,11229,11231],{"className":11228},[6174],[6176,11230],{"disabled":1236,"type":6178}," Controleaanleiding en eventuele uitzondering vastgesteld",[714,11233,11235,11237],{"className":11234},[6174],[6176,11236],{"disabled":1236,"type":6178}," Alle bestaande verslagen aan het juiste adres gekoppeld",[714,11239,11241,11243],{"className":11240},[6174],[6176,11242],{"disabled":1236,"type":6178}," Eendraadschema en situatieplan stemmen overeen met de uitvoering",[714,11245,11247,11249],{"className":11246},[6174],[6176,11248],{"disabled":1236,"type":6178}," Wijzigingen, productie-installatie en technische stukken toegevoegd",[714,11251,11253,11255],{"className":11252},[6174],[6176,11254],{"disabled":1236,"type":6178}," Borden en stroombanen leesbaar gemarkeerd",[714,11257,11259,11261],{"className":11258},[6174],[6176,11260],{"disabled":1236,"type":6178}," Inbreuken, termijnen en verantwoordelijkheden uit het verslag begrepen",[714,11263,11265,11267],{"className":11264},[6174],[6176,11266],{"disabled":1236,"type":6178}," Originele dossierstukken overgedragen en een kopie bewaard",[12,11269,11271],{"id":11270},"controleer-de-stukken-vóór-opdracht-en-overdracht","Controleer de stukken vóór opdracht en overdracht",[17,11273,11274],{},"Leg vóór de keuring alle gevonden documenten naast elkaar en rangschik ze op adres, meter of EAN, verdeelbord en datum. Controleer of de nieuwste tekening werkelijk de verkochte wooneenheid beschrijft. Een verslag van gemeenschappelijke delen, een oud huisnummer of een plan van vóór renovatie mag niet stilzwijgend als actuele toestand gelden. Noteer tegenstrijdigheden en vraag notaris en erkend controleorganisme welke stukken voor de concrete overdracht relevant zijn.",[17,11276,11277],{},"Neem na de controle niet alleen het besluit over in een takenlijst. Registreer elke vaststelling met plaats, bijbehorende planreferentie, verantwoordelijke partij en de termijn uit het verslag. Laat correcties deskundig uitvoeren en documenteren. Een offerte of factuur bewijst de uitvoering niet; bijgewerkte plannen en een eventueel vereiste vervolgcontrole sluiten de bewijsreeks af.",[17,11279,11280],{},"Maak bij digitale overdracht één leesbare index met bestandsnaam, datum en documentsoort. Vermijd losse berichten als enige archief en controleer of scans volledig, recht en leesbaar zijn. Deel persoonsgegevens en rapporten alleen met de betrokken partijen. De koper ontvangt de relevante installatieakte, terwijl tijdelijke werkfoto's of dubbele kopieën niet onnodig breder worden verspreid.",[17,11282,1764,11283,11288,11289,11294],{},[203,11284,11287],{"href":11285,"rel":11286},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Ffr\u002Fthemes\u002Fenergie\u002Fsources-et-vecteurs-denergie\u002Felectricite\u002Fsecurite-et-controle-des\u002Flivre-1-du-reglement-general",[5384],"officiële FOD-FAQ voor notarissen en vastgoedsector"," licht verkoopcontrole, dossierinhoud en rollen toe. Het ",[203,11290,11293],{"href":11291,"rel":11292},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Ffr\u002Fthemes\u002Fenergie\u002Fsources-et-vecteurs-denergie\u002Felectricite\u002Fsecurite-et-controle-des\u002Fcontrole-des-installations\u002Ftypes-de-controle-des",[5384],"officiële overzicht van controlevormen"," begrenst de aanleiding verder. Lees beide naast het actuele Boek 1 en het concrete verslag.",[12,11296,11298],{"id":11297},"wat-planelec-wel-en-niet-doet","Wat PlanElec wel en niet doet",[17,11300,11301],{},"Met PlanElec kunt u de installatie in de editor opnemen, eendraadschema en situatieplan als pdf exporteren en een indicatieve zelfcontrole uitvoeren. Dat helpt het dossier structureren. PlanElec levert geen officieel keuringsverslag, verklaart de installatie niet AREI-conform en vervangt geen metingen of keuring door een erkend organisme.",[12,11303,1173],{"id":1172},[711,11305,11306,11311,11317],{},[714,11307,11308],{},[203,11309,11310],{"href":6306},"Elektrische keuring in België voorbereiden",[714,11312,11313],{},[203,11314,11316],{"href":11315},"\u002Fblog\u002Finspectie-checklist","Wat controleert de keurder?",[714,11318,11319],{},[203,11320,5410],{"href":4959},[17,11322,11323],{},[203,11324,11325],{"href":4974},"Open PlanElec voor eendraadschema, situatieplan en indicatieve zelfcontrole →",[17,11327,11328],{},[60,11329,11330],{},"Rechtsgrond: AREI Boek 1 V06, vooral deel 8, afdeling 8.4.2 en hoofdstuk 9.1. De officiële tekst, het concrete verslag en de beoordeling door notaris en erkend controleorganisme blijven beslissend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":11332},[11333,11334,11335,11336,11337,11338,11339,11340,11341,11342,11343,11344,11347,11348,11349,11350],{"id":11019,"depth":1215,"text":11020},{"id":11037,"depth":1215,"text":11038},{"id":11071,"depth":1215,"text":11072},{"id":11081,"depth":1215,"text":11082},{"id":11116,"depth":1215,"text":11117},{"id":11149,"depth":1215,"text":11150},{"id":11163,"depth":1215,"text":11164},{"id":11170,"depth":1215,"text":11171},{"id":11177,"depth":1215,"text":11178},{"id":11187,"depth":1215,"text":11188},{"id":11197,"depth":1215,"text":11198},{"id":11204,"depth":1215,"text":11205,"children":11345},[11346],{"id":11214,"depth":5888,"text":11215},{"id":11221,"depth":1215,"text":11222},{"id":11270,"depth":1215,"text":11271},{"id":11297,"depth":1215,"text":11298},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"2026-06-29","Wanneer geldt de bijzondere verkoopkeuring, wat bevat het AREI-dossier en wanneer loopt de termijn van 18 maanden? Een nauwkeurige gids volgens Boek 1 V06.",{},"\u002Fblog\u002Fproperty-sale-electrical-dossier.nl",{"title":11013,"description":11352},"elektrisch-dossier-woningverkoop","blog\u002Fproperty-sale-electrical-dossier.nl",[1244,1245,11359,7525,11360,1251,2009,11361,1252,9924],"woningverkoop","keuringsverslag","notaris","qI2aFulZDF0Uf9nx0BNq0AgLLaJZ34knzc1r0gRY29U",{"id":11364,"title":11365,"articleId":11366,"body":11367,"category":1230,"date":12045,"description":12046,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":12047,"navigation":1236,"path":12048,"publishDate":12045,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":12049,"slug":12050,"stem":12051,"tags":12052,"__hash__":12059},"blog\u002Fblog\u002Ftop-10-arei-violations.nl.md","10 belangrijke AREI-controlepunten: Herkennen, vermijden en oplossen","top-10-arei-violations",{"type":9,"value":11368,"toc":11982},[11369,11372,11374,11378,11384,11388,11391,11395,11402,11406,11417,11421,11424,11426,11430,11435,11438,11446,11449,11452,11455,11470,11474,11477,11479,11483,11488,11491,11494,11497,11500,11503,11520,11523,11526,11528,11532,11537,11540,11547,11550,11553,11556,11567,11570,11573,11575,11579,11584,11587,11590,11593,11596,11599,11613,11616,11619,11621,11625,11630,11633,11636,11639,11646,11649,11716,11727,11730,11733,11735,11739,11744,11747,11754,11757,11760,11763,11774,11777,11780,11782,11786,11791,11794,11801,11804,11807,11810,11821,11824,11827,11829,11833,11838,11841,11844,11847,11850,11853,11864,11867,11870,11872,11876,11881,11884,11887,11890,11893,11896,11907,11910,11913,11915,11919,11932,11935,11938,11941,11943,11948,11974],[17,11370,11371],{},"Deze tien punten vormen een vakinhoudelijke checklist, geen statistische rangorde. Geen officiële nationale bron onderbouwt een afkeuringspercentage of deze volgorde. Het concrete verslag blijft bepalend.",[7987,11373],{},[12,11375,11377],{"id":11376},"_1-ontbrekend-of-verkeerd-differentieel","1. Ontbrekend of verkeerd differentieel",[17,11379,11380,11383],{},[221,11381,11382],{},"AREI-artikel:"," Art. 4.2.4.3 (hoofd-RCD) \u002F Art. 4.2.4.3 lid b (30mA-groep-differentieel-plicht)",[5697,11385,11387],{"id":11386},"beschrijving","Beschrijving",[17,11389,11390],{},"Een belangrijk controlegebied is een ontbrekende, ongeschikte of verkeerd bemeten differentiaalschakelaar. Voor huishoudelijke installaties plaatst het AREI onder meer stopcontactkringen, verlichting, ruimten met bad of douche, wasmachines, droogkasten en vaatwassers achter een differentieel met hoge of zeer hoge gevoeligheid. Dat vormt geen nationale frequentierangschikking.",[5697,11392,11394],{"id":11393},"waarom-het-een-probleem-is","Waarom het een probleem is",[17,11396,11397,11398,11401],{},"De differentiaalschakelaar is de belangrijkste persoonsbescherming in een elektroinstallatie. Hij detecteert foutstromen (bijv. wanneer stroom via het menselijk lichaam vloeit) en schakelt binnen milliseconden uit. Zonder differentieel bestaat er ",[221,11399,11400],{},"levensgevaar"," bij isolatiefouten.",[5697,11403,11405],{"id":11404},"hoe-het-op-te-lossen","Hoe het op te lossen",[711,11407,11408,11411,11414],{},[714,11409,11410],{},"Leid differentieeltype en beveiligingscombinatie af uit het verwachte foutstroomspectrum, aardingssysteem, fabrikantbewijs en toepasselijke bijzondere hoofdstuk. Beoordeel bij laadpunten de individuele AC-kringdifferentieel samen met bescherming tegen gladde DC-foutstromen; gebruik bij omvormers bewijs voor de exacte variant.",[714,11412,11413],{},"Maximaal 8 eindstroomkringen per 30 mA-RCD (AREI Art. 4.2.4.3b)",[714,11415,11416],{},"Aan het begin is minstens één differentieel van maximaal 300 mA vereist; huishoudelijke differentiëlen zijn minstens type A. Een vertraagde of selectieve uitvoering volgt uit de projectcoördinatie en is geen algemene verplichting voor type A-S.",[5697,11418,11420],{"id":11419},"projectspecifieke-omvang","Projectspecifieke omvang",[17,11422,11423],{},"Toestel, polen, plaats, bedrading en metingen bepalen de offerte.",[7987,11425],{},[12,11427,11429],{"id":11428},"_2-ontbrekende-of-verouderde-elektroplannen","2. Ontbrekende of verouderde elektroplannen",[17,11431,11432,11434],{},[221,11433,11382],{}," Art. 9.1.2 Nr. 1 (eendraadschema), Art. 9.1.2 Nr. 2 (situatieplan\u002Fliggingsplan)",[5697,11436,11387],{"id":11437},"beschrijving-1",[17,11439,11440,11441,207,11443,11445],{},"Het AREI vereist een actueel ",[221,11442,1251],{},[221,11444,2009],{}," voor elke elektroinstallatie. Vaak ontbreken deze plannen volledig of weerspiegelen ze niet de huidige toestand van de installatie — bijv. omdat er na de bouw stroomkringen zijn toegevoegd of gewijzigd.",[5697,11447,11394],{"id":11448},"waarom-het-een-probleem-is-1",[17,11450,11451],{},"Zonder actuele plannen kan noch de keurder noch een elektricien de installatie veilig beoordelen. Bij noodgevallen (brand, ongeval) ontbreekt de documentatie over welke schakelaar welk gebied voorziet.",[5697,11453,11405],{"id":11454},"hoe-het-op-te-lossen-1",[711,11456,11457,11460,11463],{},[714,11458,11459],{},"Eendraadschema en situatieplan opstellen of bijwerken",[714,11461,11462],{},"Alle stroomkringen, zekeringen, RCD's en verbruikers documenteren",[714,11464,11465,11466,11469],{},"Plannen moeten de ",[221,11467,11468],{},"werkelijke huidige toestand"," tonen",[5697,11471,11473],{"id":11472},"typische-kosten","Typische kosten",[17,11475,11476],{},"Geverifieerde invoer en circuitidentificatie bepalen het werk; software vervangt geen opname.",[7987,11478],{},[12,11480,11482],{"id":11481},"_3-gebrekkige-aarding","3. Gebrekkige aarding",[17,11484,11485,11487],{},[221,11486,11382],{}," Art. 4.2.3",[5697,11489,11387],{"id":11490},"beschrijving-2",[17,11492,11493],{},"De aarding maakt deel uit van het beveiligingsconcept. Een gemeten weerstand boven 30 ohm staat volgens Art. 4.2.4.3b niet automatisch gelijk aan ontbrekende aarding; de waarde activeert bijkomende eisen voor differentieelbeveiliging. Een tekortkoming bestaat bijvoorbeeld wanneer aarding ontbreekt of beschadigd is, of wanneer de bij de meetwaarde vereiste beveiligingsopbouw niet aanwezig is. Losse verbindingen en gecorrodeerde beschermingsgeleiders vragen eveneens vakbeoordeling.",[5697,11495,11394],{"id":11496},"waarom-het-een-probleem-is-2",[17,11498,11499],{},"Zonder werkende aarding kunnen metalen behuizingen onder spanning staan zonder dat het differentieel uitschakelt. Dit creëert een onzichtbare dodelijke val.",[5697,11501,11405],{"id":11502},"hoe-het-op-te-lossen-2",[711,11504,11505,11508,11511,11514,11517],{},[714,11506,11507],{},"Aardingsweerstand laten meten",[714,11509,11510],{},"Boven 30 ohm de aanvullende opbouw uit Boek 1 controleren: minstens twee differentiëlen met hoge of zeer hoge gevoeligheid, maximaal zestien enkelvoudige of meervoudige stopcontacten per betrokken differentieel en aanvullende bescherming voor de overige bedoelde kringen",[714,11512,11513],{},"Professioneel bepalen of de aardelektrode wordt verbeterd, de beveiligingsopbouw wordt aangepast of beide nodig zijn",[714,11515,11516],{},"Alle aardingsverbindingen controleren en eventueel aandraaien",[714,11518,11519],{},"Aardingsgeleider op corrosie controleren",[5697,11521,11473],{"id":11522},"typische-kosten-1",[17,11524,11525],{},"Meting, bestaande installatie, bodem en vakwerk bepalen de oplossing.",[7987,11527],{},[12,11529,11531],{"id":11530},"_4-ontbrekende-hoofdschakelaar","4. Ontbrekende hoofdschakelaar",[17,11533,11534,11536],{},[221,11535,11382],{}," Art. 5.3.5.1b (hoofd-lastscheidingsschakelaar)",[5697,11538,11387],{"id":11539},"beschrijving-3",[17,11541,11542,11543,11546],{},"Elke elektroinstallatie moet over een ",[221,11544,11545],{},"allpolige hoofdschakelaar"," beschikken waarmee de volledige installatie spanningsloos geschakeld kan worden. De hoofdschakelaar moet minstens 40A zijn (bij standaardwoningen).",[5697,11548,11394],{"id":11549},"waarom-het-een-probleem-is-3",[17,11551,11552],{},"Bij noodgevallen moet de volledige installatie met één handeling uitgeschakeld kunnen worden — bijv. bij brand, overstroming of ongeval. Ontbreekt de hoofdschakelaar, dan kan dat levensreddende seconden kosten.",[5697,11554,11405],{"id":11555},"hoe-het-op-te-lossen-3",[711,11557,11558,11561,11564],{},[714,11559,11560],{},"Allpolige hoofdschakelaar ≥40A vóór de eerste RCD installeren",[714,11562,11563],{},"De schakelaar moet makkelijk toegankelijk zijn (verdeelkast)",[714,11565,11566],{},"Bij driefasige installatie: 4-polige hoofdschakelaar gebruiken",[5697,11568,11473],{"id":11569},"typische-kosten-2",[17,11571,11572],{},"Bemeting, polen, bordruimte en aanpassing zijn projectspecifiek.",[7987,11574],{},[12,11576,11578],{"id":11577},"_5-badkamerzones-niet-gerespecteerd","5. Badkamerzones niet gerespecteerd",[17,11580,11581,11583],{},[221,11582,11382],{}," Art. 7.1",[5697,11585,11387],{"id":11586},"beschrijving-4",[17,11588,11589],{},"Het AREI definieert beschermingszones in de badkamer (Zone 0, 1, 2 en 3), waarin telkens alleen bepaalde elektrische toestellen toegelaten zijn. Veelvoorkomende overtredingen: stopcontacten in zone 0 of 1, ontbrekende spatwaterbescherming, schakelaars te dicht bij bad of douche.",[5697,11591,11394],{"id":11592},"waarom-het-een-probleem-is-4",[17,11594,11595],{},"Water en stroom zijn een dodelijke combinatie. De badkamerzones verzekeren dat elektrische toestellen een voldoende veiligheidsafstand tot waterbronnen hebben.",[5697,11597,11405],{"id":11598},"hoe-het-op-te-lossen-4",[711,11600,11601,11604,11607,11610],{},[714,11602,11603],{},"Stopcontacten en schakelaars buiten zone 0 en 1 plaatsen (minstens 60 cm van bad\u002Fdouche)",[714,11605,11606],{},"In zone 2: alleen IPX4-beschermde toestellen (spatwaterbescherming)",[714,11608,11609],{},"Alle badkamerstroomkringen via 30 mA-RCD beveiligen",[714,11611,11612],{},"Geen verdeeldozen in zone 0 of 1",[5697,11614,11473],{"id":11615},"typische-kosten-3",[17,11617,11618],{},"Positie, traject, afwerking en materiaal bepalen de werken.",[7987,11620],{},[12,11622,11624],{"id":11623},"_6-kabeldoorsnede-te-klein-voor-de-zekering","6. Kabeldoorsnede te klein voor de zekering",[17,11626,11627,11629],{},[221,11628,11382],{}," Art. 4.4.1 (overstroombeveiliging) \u002F Art. 5.2.1.2 (keuze van elektrische leidingen)",[5697,11631,11387],{"id":11632},"beschrijving-5",[17,11634,11635],{},"De zekering (MCB) moet bij de kabeldoorsnede passen. Een veelvoorkomende combinatie: 20A-zekering op een 1.5 mm²-kabel (die slechts voor 16A geschikt is). De zekering beschermt de kabel dan niet tegen overbelasting.",[5697,11637,11394],{"id":11638},"waarom-het-een-probleem-is-5",[17,11640,11641,11642,11645],{},"Wanneer een kabel meer stroom voert dan hij aankan, verwarmt hij en kan hij branden veroorzaken. De zekering moet ",[221,11643,11644],{},"altijd kleiner of gelijk"," zijn aan de belastbaarheid van de kabel.",[5697,11647,11405],{"id":11648},"hoe-het-op-te-lossen-5",[21,11650,11651,11664],{},[24,11652,11653],{},[27,11654,11655,11658,11661],{},[30,11656,11657],{},"Kabeldoorsnede",[30,11659,11660],{},"Max. zekering (gG)",[30,11662,11663],{},"Max. automaat",[43,11665,11666,11677,11687,11696,11706],{},[27,11667,11668,11671,11674],{},[48,11669,11670],{},"1.5 mm²",[48,11672,11673],{},"10A",[48,11675,11676],{},"16A",[27,11678,11679,11682,11684],{},[48,11680,11681],{},"2.5 mm²",[48,11683,11676],{},[48,11685,11686],{},"20A",[27,11688,11689,11691,11693],{},[48,11690,3609],{},[48,11692,11686],{},[48,11694,11695],{},"25A",[27,11697,11698,11700,11703],{},[48,11699,3619],{},[48,11701,11702],{},"32A",[48,11704,11705],{},"40A",[27,11707,11708,11710,11713],{},[48,11709,3630],{},[48,11711,11712],{},"50A",[48,11714,11715],{},"63A",[711,11717,11718,11724],{},[714,11719,11720,11721],{},"Zekering naar de correcte waarde verlagen ",[221,11722,11723],{},"of",[714,11725,11726],{},"Kabel door grotere doorsnede vervangen",[5697,11728,11473],{"id":11729},"typische-kosten-4",[17,11731,11732],{},"Beveiliging verlagen en kabel vervangen zijn verschillende oplossingen.",[7987,11734],{},[12,11736,11738],{"id":11737},"_7-te-veel-stroomkringen-per-differentieel","7. Te veel stroomkringen per differentieel",[17,11740,11741,11743],{},[221,11742,11382],{}," Art. 4.2.4.3b (max. 8 eindstroomkringen per 30 mA-RCD); Art. 5.3.5.2b (max. 8 stopcontacten per eindstroomkring)",[5697,11745,11387],{"id":11746},"beschrijving-6",[17,11748,11749,11750,11753],{},"Het AREI beperkt het aantal stroomkringen per 30 mA-RCD tot ",[221,11751,11752],{},"maximaal 8",". Bij oudere installaties hangen vaak alle stroomkringen aan één enkel differentieel.",[5697,11755,11394],{"id":11756},"waarom-het-een-probleem-is-6",[17,11758,11759],{},"Als er te veel stroomkringen aan één RCD hangen, stijgt de kans op valse uitschakelingen (door optelling van lekstromen). Bovendien is bij een fout de volledige woning stromloos — niet alleen het getroffen gebied.",[5697,11761,11405],{"id":11762},"hoe-het-op-te-lossen-6",[711,11764,11765,11768,11771],{},[714,11766,11767],{},"Extra 30 mA-RCD's installeren",[714,11769,11770],{},"Stroomkringen zinvol verdelen (bijv. per verdieping of functie)",[714,11772,11773],{},"Maximaal 8 stroomkringen per 30 mA-RCD",[5697,11775,11473],{"id":11776},"typische-kosten-5",[17,11778,11779],{},"Bordruimte, verdeling, bemeting en metingen horen in de offerte.",[7987,11781],{},[12,11783,11785],{"id":11784},"_8-ontbrekende-etikettering-van-stroomkringen","8. Ontbrekende etikettering van stroomkringen",[17,11787,11788,11790],{},[221,11789,11382],{}," Art. 3.1.3.1 (identificatie van stroomkringen)",[5697,11792,11387],{"id":11793},"beschrijving-7",[17,11795,11796,11797,11800],{},"Alle zekeringen en RCD's in de verdeelkast moeten ",[221,11798,11799],{},"eenduidig geëtiketteerd"," zijn. De etikettering moet aangeven welke ruimte of welk toestel door de betreffende stroomkring gevoed wordt.",[5697,11802,11394],{"id":11803},"waarom-het-een-probleem-is-7",[17,11805,11806],{},"Zonder etikettering kan bij noodgevallen niet snel de juiste stroomkring uitgeschakeld worden. Ook voor onderhoudswerkzaamheden is een duidelijke toewijzing onmisbaar.",[5697,11808,11405],{"id":11809},"hoe-het-op-te-lossen-7",[711,11811,11812,11815,11818],{},[714,11813,11814],{},"Alle zekeringen van leesbare etiketten voorzien",[714,11816,11817],{},"Benaming per ruimte en\u002Fof functie (bijv. \"Keuken stopcontacten\", \"Badkamer verlichting\")",[714,11819,11820],{},"Etikettering moet overeenkomen met het eendraadschema",[5697,11822,11473],{"id":11823},"typische-kosten-6",[17,11825,11826],{},"Een label is eenvoudig; onbekende circuits veilig identificeren kan vakwerk vereisen.",[7987,11828],{},[12,11830,11832],{"id":11831},"_9-kabels-zonder-bescherming","9. Kabels zonder bescherming",[17,11834,11835,11837],{},[221,11836,11382],{}," Art. 5.2.2 (legwijzen) \u002F Art. 5.2.1.5 (mechanische sterkte)",[5697,11839,11387],{"id":11840},"beschrijving-8",[17,11842,11843],{},"Elektrische kabels moeten in beschermbuizen (lege buizen), kabelgoten of wandsleuven gelegd worden. Blootliggende kabels zonder mechanische bescherming — zoals opbouw of los in de kelder — zijn een overtreding.",[5697,11845,11394],{"id":11846},"waarom-het-een-probleem-is-8",[17,11848,11849],{},"Onbeschermde kabels kunnen mechanisch beschadigd worden (spijker, schroef, knaagdieren). Een beschadigde kabelisolatie kan tot kortsluiting en brand leiden.",[5697,11851,11405],{"id":11852},"hoe-het-op-te-lossen-8",[711,11854,11855,11858,11861],{},[714,11856,11857],{},"Blootliggende kabels in kabelgoten (beschermbuizen) leggen",[714,11859,11860],{},"Bij opbouwmontage: geschikte kabelgoten gebruiken",[714,11862,11863],{},"Doorvoeren door muren met brandwerende manchetten afdichten",[5697,11865,11473],{"id":11866},"typische-kosten-7",[17,11868,11869],{},"Leiding, omgeving, mechanische bescherming en bouw bepalen de oplossing.",[7987,11871],{},[12,11873,11875],{"id":11874},"_10-ontbrekende-overspanningsbeveiliging-spd-bij-nieuwe-installatie","10. Ontbrekende overspanningsbeveiliging (SPD) bij nieuwe installatie",[17,11877,11878,11880],{},[221,11879,11382],{}," Art. 4.5.1",[5697,11882,11387],{"id":11883},"beschrijving-9",[17,11885,11886],{},"Art. 4.5.1 schrijft algemeen voor dat personen en goederen beschermd moeten worden tegen de schadelijke gevolgen van overspanningen — volgens de regels van het vak. In de praktijk wordt bij nieuwe installaties en wezenlijke uitbreidingen een SPD (overspanningsbeveiliging) geëist. Bij bestaande installaties is het aanbevolen maar niet uitdrukkelijk voorgeschreven.",[5697,11888,11394],{"id":11889},"waarom-het-een-probleem-is-9",[17,11891,11892],{},"Overspanningen door blikseminslag of netstoringen kunnen gevoelige elektronica vernietigen. Een SPD leidt overspanningen veilig naar de aarde af en beschermt de aangesloten toestellen.",[5697,11894,11405],{"id":11895},"hoe-het-op-te-lossen-9",[711,11897,11898,11901,11904],{},[714,11899,11900],{},"SPD Type 2 in de verdeelkast installeren (na de hoofdschakelaar, vóór de RCD's)",[714,11902,11903],{},"Bij bliksembeveiliging bijkomend SPD Type 1",[714,11905,11906],{},"Regelmatig de statusindicator van de SPD controleren (groen = OK)",[5697,11908,11473],{"id":11909},"typische-kosten-8",[17,11911,11912],{},"SPD-keuze, coördinatie, aansluiting en bordaanpassing zijn projectspecifiek.",[7987,11914],{},[12,11916,11918],{"id":11917},"conclusie-zelfcontrole-als-planningshulp","Conclusie: Zelfcontrole als planningshulp",[17,11920,11921,11922,207,11926,11931],{},"PlanElec signaleert bepaalde ondersteunde problemen. Fysieke gebreken ziet het niet en de zelfcontrole blijft gedeeltelijk. Bronnen: ",[203,11923,11925],{"href":5873,"rel":11924},[5384],"AREI Boek 1 V06",[203,11927,11930],{"href":11928,"rel":11929},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Fnl\u002Fthemas\u002Fenergie\u002Fbronnen-en-dragers-van-energie\u002Felektriciteit\u002Fveiligheid-en-controle-van\u002Fcontrole-van-huishoudelijke",[5384],"officiële FOD-controleuitleg",", zonder frequentieranglijst.",[17,11933,11934],{},"Gebruik de punten in twee rondes: eerst documentatie en referenties, daarna de echte toestand, metingen en bescherming door bevoegde personen. Een aangepaste tekening bewijst niet dat een fysiek gebrek opgelost is. Omgekeerd moet uitgevoerde correctie opnieuw in schema en situatieplan verschijnen. Markeer open punten met bron en verantwoordelijke. Zo blijft dit voorbereiding, geen belofte over de keuring.",[17,11936,11937],{},"Bewaar de gedateerde versie samen met controleverslag, meetbewijzen en fabrikantdocumenten. Zo blijft later zichtbaar welke conclusie uit een tekening komt en welke werkelijk ter plaatse is gecontroleerd.",[17,11939,11940],{},"Noteer bij elke maatregel ook de gebruikte Boek 1-versie en het bewijs waarop de gekozen oplossing steunt.",[7987,11942],{},[17,11944,11945],{},[221,11946,11947],{},"Gerelateerde artikelen:",[711,11949,11950,11956,11962,11968],{},[714,11951,11952],{},[203,11953,11955],{"href":11954},"\u002Fblog\u002Felektrokeuring-afgekeurd","Elektrokeuring afgekeurd — wat nu?",[714,11957,11958],{},[203,11959,11961],{"href":11960},"\u002Fblog\u002F30ma-differentieel","30 mA differentieel: Wanneer is het verplicht?",[714,11963,11964],{},[203,11965,11967],{"href":11966},"\u002Fblog\u002Fkabeldoorsnede-zekering","Kabeldoorsnede en zekering: De juiste combinatie",[714,11969,11970],{},[203,11971,11973],{"href":11972},"\u002Fblog\u002Fbadkamerkabels-arei-zones","Badkamerkabels en AREI-zones",[17,11975,11976,2554,11979],{},[221,11977,11978],{},"Structureer uw planning met PlanElec en gebruik de zelfcontrole als voorbereiding op de professionele en officiële keuring.",[203,11980,8553],{"href":8551,"rel":11981},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":11983},[11984,11990,11996,12002,12008,12014,12020,12026,12032,12038,12044],{"id":11376,"depth":1215,"text":11377,"children":11985},[11986,11987,11988,11989],{"id":11386,"depth":5888,"text":11387},{"id":11393,"depth":5888,"text":11394},{"id":11404,"depth":5888,"text":11405},{"id":11419,"depth":5888,"text":11420},{"id":11428,"depth":1215,"text":11429,"children":11991},[11992,11993,11994,11995],{"id":11437,"depth":5888,"text":11387},{"id":11448,"depth":5888,"text":11394},{"id":11454,"depth":5888,"text":11405},{"id":11472,"depth":5888,"text":11473},{"id":11481,"depth":1215,"text":11482,"children":11997},[11998,11999,12000,12001],{"id":11490,"depth":5888,"text":11387},{"id":11496,"depth":5888,"text":11394},{"id":11502,"depth":5888,"text":11405},{"id":11522,"depth":5888,"text":11473},{"id":11530,"depth":1215,"text":11531,"children":12003},[12004,12005,12006,12007],{"id":11539,"depth":5888,"text":11387},{"id":11549,"depth":5888,"text":11394},{"id":11555,"depth":5888,"text":11405},{"id":11569,"depth":5888,"text":11473},{"id":11577,"depth":1215,"text":11578,"children":12009},[12010,12011,12012,12013],{"id":11586,"depth":5888,"text":11387},{"id":11592,"depth":5888,"text":11394},{"id":11598,"depth":5888,"text":11405},{"id":11615,"depth":5888,"text":11473},{"id":11623,"depth":1215,"text":11624,"children":12015},[12016,12017,12018,12019],{"id":11632,"depth":5888,"text":11387},{"id":11638,"depth":5888,"text":11394},{"id":11648,"depth":5888,"text":11405},{"id":11729,"depth":5888,"text":11473},{"id":11737,"depth":1215,"text":11738,"children":12021},[12022,12023,12024,12025],{"id":11746,"depth":5888,"text":11387},{"id":11756,"depth":5888,"text":11394},{"id":11762,"depth":5888,"text":11405},{"id":11776,"depth":5888,"text":11473},{"id":11784,"depth":1215,"text":11785,"children":12027},[12028,12029,12030,12031],{"id":11793,"depth":5888,"text":11387},{"id":11803,"depth":5888,"text":11394},{"id":11809,"depth":5888,"text":11405},{"id":11823,"depth":5888,"text":11473},{"id":11831,"depth":1215,"text":11832,"children":12033},[12034,12035,12036,12037],{"id":11840,"depth":5888,"text":11387},{"id":11846,"depth":5888,"text":11394},{"id":11852,"depth":5888,"text":11405},{"id":11866,"depth":5888,"text":11473},{"id":11874,"depth":1215,"text":11875,"children":12039},[12040,12041,12042,12043],{"id":11883,"depth":5888,"text":11387},{"id":11889,"depth":5888,"text":11394},{"id":11895,"depth":5888,"text":11405},{"id":11909,"depth":5888,"text":11473},{"id":11917,"depth":1215,"text":11918},"2026-06-20","Tien terugkerende controlepunten voor Belgische huishoudelijke installaties, zonder onbewezen ranglijst, afkeuringspercentage of kostenbelofte.",{},"\u002Fblog\u002Ftop-10-arei-violations.nl",{"title":11365,"description":12046},"10-meest-voorkomende-arei-overtredingen","blog\u002Ftop-10-arei-violations.nl",[8996,12053,12054,12055,12056,1249,12057,12058],"overtredingen","elektrokeuring","keuring","differentieel","belgie","tekortkomingen","fQCTwCaJdrEWzXK9lg4TW0XsTHwsmLQSZq8AA-j5iAs",{"id":12061,"title":12062,"articleId":12063,"body":12064,"category":1230,"date":12513,"description":12514,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":12515,"navigation":1236,"path":12516,"publishDate":12513,"readTime":12517,"refreshInterval":1239,"seo":12518,"slug":12519,"stem":12520,"tags":12521,"__hash__":12524},"blog\u002Fblog\u002Finspection-failed-what-now.nl.md","Elektrokeuring afgekeurd — wat nu? Stap-voor-stap gids na een negatieve keuring","inspection-failed-what-now",{"type":9,"value":12065,"toc":12487},[12066,12072,12075,12079,12086,12090,12136,12139,12143,12147,12154,12158,12161,12165,12172,12176,12179,12211,12214,12218,12221,12224,12227,12230,12234,12238,12241,12252,12256,12259,12263,12269,12283,12287,12294,12298,12301,12305,12308,12312,12315,12333,12337,12340,12343,12360,12363,12367,12370,12373,12377,12380,12383,12387,12410,12413,12416,12419,12423,12430,12454,12457,12459,12463,12479],[17,12067,12068,12071],{},[221,12069,12070],{},"Werk methodisch."," De gebruikte officiële bronnen publiceren geen betrouwbaar nationaal percentage negatieve keuringen. Uit een negatief verslag volgt evenmin algemeen of het alleen om documenten of om onmiddellijk gevaar gaat. De afzonderlijke vaststellingen in het verslag zijn bepalend.",[17,12073,12074],{},"In deze gids leest u wat er na een negatieve keuring moet gebeuren, welke inbreukcodes er bestaan en hoe u zich voorbereidt op de herkeuring.",[12,12076,12078],{"id":12077},"wat-gebeurt-er-na-een-negatieve-keuring","Wat gebeurt er na een negatieve keuring?",[17,12080,12081,12082,12085],{},"Na de keuring ontvangt u een ",[221,12083,12084],{},"uitgebreid verslag"," van het erkende organisme. Het vermeldt inbreuken, betrokken installatiedelen en conclusie.",[5697,12087,12089],{"id":12088},"lees-codes-met-de-legende-van-het-verslag","Lees codes met de legende van het verslag",[21,12091,12092,12102],{},[24,12093,12094],{},[27,12095,12096,12099],{},[30,12097,12098],{},"Veld in het verslag",[30,12100,12101],{},"Wat u eruit afleidt",[43,12103,12104,12112,12120,12128],{},[27,12105,12106,12109],{},[48,12107,12108],{},"Code of categorie",[48,12110,12111],{},"Betekenis uitsluitend volgens de legende van dit verslag",[27,12113,12114,12117],{},[48,12115,12116],{},"Regelverwijzing",[48,12118,12119],{},"Voorschrift en beveiligingsfunctie die worden betwist",[27,12121,12122,12125],{},[48,12123,12124],{},"Plaats of kring",[48,12126,12127],{},"Eenduidig betrokken installatiedeel",[27,12129,12130,12133],{},[48,12131,12132],{},"Conclusie en termijn",[48,12134,12135],{},"Gevolg van het werkelijke controletype, niet van een algemene korte code",[17,12137,12138],{},"Codes en prioriteitsklassen kunnen per organisme en verslagmodel verschillen. Leid uit “C1”, “C2” of “C3” geen universele Belgische termijn af. Gebruik de legende in het concrete verslag en vraag de opsteller om regelreferentie, kring en verwacht bewijs te verduidelijken. Een vermelding van onmiddellijk gevaar krijgt voorrang, ongeacht de korte code.",[12,12140,12142],{"id":12141},"termijnen-per-situatie","Termijnen per situatie",[5697,12144,12146],{"id":12145},"bij-verkoop-van-vastgoed","Bij verkoop van vastgoed",[17,12148,12149,12150,12153],{},"Bij de relevante verkoopkeuring van een oude woning heeft de koper in beginsel ",[221,12151,12152],{},"18 maanden vanaf de authentieke akte",", niet gewoon vanaf een onderhandse overeenkomst, om de installatie in orde te brengen en een nieuwe controle te organiseren.",[5697,12155,12157],{"id":12156},"bij-nieuwe-installatie","Bij nieuwe installatie",[17,12159,12160],{},"Bij een nieuwe installatie of belangrijke wijziging mag het deel met inbreuken niet in gebruik worden genomen. Eerst volgt herstel en daarna een nieuwe gelijkvormigheidscontrole. Een netaansluitingsproces wordt daarnaast apart met de bevoegde netbeheerder afgestemd.",[5697,12162,12164],{"id":12163},"bij-periodieke-keuring","Bij periodieke keuring",[17,12166,12167,12168,12171],{},"Na een negatieve periodieke keuring beschrijft de federale informatie een aanvullende controle door ",[221,12169,12170],{},"hetzelfde organisme binnen twaalf maanden",". Controleer toch altijd controletype en bijzondere instructies in het verslag.",[12,12173,12175],{"id":12174},"tien-controlegebieden-geen-statistische-rangschikking","Tien controlegebieden, geen statistische rangschikking",[17,12177,12178],{},"Gebruik deze domeinen als leeshulp, niet als nationale frequentierangschikking of automatisch oordeel:",[5041,12180,12181,12184,12187,12190,12193,12196,12199,12202,12205,12208],{},[714,12182,12183],{},"differentieelbescherming afgestemd op elke kring en belasting;",[714,12185,12186],{},"eendraadschema, situatieplan en bordlabels die dezelfde installatie beschrijven;",[714,12188,12189],{},"aarding, equipotentiale verbindingen en automatische uitschakeling onderbouwd door metingen;",[714,12191,12192],{},"duidelijke identificatie van kringen en beveiligingstoestellen;",[714,12194,12195],{},"kabelkeuze en mechanische bescherming passend bij de plaatsingswijze;",[714,12197,12198],{},"regels voor bijzondere ruimten, inclusief werkelijke badkamergeometrie;",[714,12200,12201],{},"hoofdschakeling en scheiding passend bij de installatie;",[714,12203,12204],{},"coördinatie van geleider, plaatsingsvoorwaarden en overstroombeveiliging;",[714,12206,12207],{},"expliciete projectbeoordeling van overspanningsbeveiliging;",[714,12209,12210],{},"scheiding van AREI-vaststellingen en regionale woonplichten zoals rookmelders.",[17,12212,12213],{},"De precieze vaststelling en het actuele Boek 1 bepalen wat moet worden gecorrigeerd. Een lijst vervangt diagnose, metingen of verslag niet.",[12,12215,12217],{"id":12216},"onduidelijke-vaststellingen-schriftelijk-verduidelijken","Onduidelijke vaststellingen schriftelijk verduidelijken",[17,12219,12220],{},"Formuleer een vraag met verslagnummer, letterlijke vaststelling, kringreferentie en concrete onduidelijkheid. Vraag niet alleen “wat moet ik kopen?”, maar welke beschermingsfunctie of documentinformatie ontbreekt en welk bewijs bij de volgende controle wordt verwacht. Zo vermijdt u dat een aannemer een zichtbaar onderdeel vervangt terwijl de onderliggende oorzaak ongewijzigd blijft.",[17,12222,12223],{},"Bewaar antwoord en verslag samen. Een telefonische toelichting kan nuttig zijn, maar een schriftelijke bevestiging maakt later duidelijk welke situatie werd besproken. Wijzigt de geplande oplossing de verdeling, aardingswijze, bron of vaste bedrading, laat dan ook de gevolgen voor andere kringen en plannen beoordelen.",[17,12225,12226],{},"Kies bij offertes één omschrijving van de vaststellingen en laat iedere aanbieder dezelfde scope opnemen: diagnose, uitvoering, metingen, documentatie en voorbereiding van de nieuwe controle. Vermeld wie de plannen na uitvoering bijwerkt. De goedkoopste losse component is niet noodzakelijk de goedkoopste volledige oplossing wanneer metingen of tweede werkzaamheden ontbreken.",[17,12228,12229],{},"Controleer tenslotte of het keuringsorganisme extra stukken vraagt voor bijzondere apparatuur. Een batterij, PV-installatie, laadpaal of noodstroomfunctie kan fabrikantdocumentatie en een duidelijk beschreven bedrijfsmodus vereisen. Voeg alleen stukken toe die bij het werkelijk geplaatste model horen.",[12,12231,12233],{"id":12232},"stap-voor-stap-na-de-negatieve-keuring","Stap voor stap: na de negatieve keuring",[5697,12235,12237],{"id":12236},"stap-1-verslag-zorgvuldig-lezen","Stap 1: Verslag zorgvuldig lezen",[17,12239,12240],{},"Ga elke inbreuk apart door. Noteer:",[711,12242,12243,12246,12249],{},[714,12244,12245],{},"Welke categorie en legende gebruikt het verslag?",[714,12247,12248],{},"Waar is het probleem precies (kamer, stroomkring)?",[714,12250,12251],{},"Wat wordt er precies betwist?",[5697,12253,12255],{"id":12254},"stap-2-prioriteiten-stellen","Stap 2: Prioriteiten stellen",[17,12257,12258],{},"Begin met elke vaststelling die het verslag als onmiddellijk gevaar, reden tot uitschakeling of hinderpaal voor ingebruikname aanduidt. Rangschik daarna op afhankelijkheid: oorzaak en beveiligingsconcept, uitvoering, meting en documentatie.",[5697,12260,12262],{"id":12261},"stap-3-vakman-of-zelf","Stap 3: Vakman of zelf?",[17,12264,12265,12266,8635],{},"U kunt het verslag ordenen, documenten verzamelen en plannen met zichtbaar materieel vergelijken. Of u een correctie zelf veilig mag uitvoeren, hangt van werk en deskundigheid af. Werk in het bord of aan beveiliging, aarding en vaste leidingen hoort bij een ",[221,12267,12268],{},"elektrisch vakpersoon",[711,12270,12271,12274,12277,12280],{},[714,12272,12273],{},"Differentieel bijplaatsen of vervangen",[714,12275,12276],{},"Aarding verbeteren",[714,12278,12279],{},"Kabels in beschermbuizen leggen",[714,12281,12282],{},"Hoofdschakelaar installeren",[5697,12284,12286],{"id":12285},"stap-4-plannen-bijwerken","Stap 4: Plannen bijwerken",[17,12288,12289,12290,12293],{},"Eendraadschema en situatieplan moeten ",[221,12291,12292],{},"de huidige toestand"," weerspiegelen. Verzin geen geleiderdoorsneden of nominale waarden. Laat onbekende kenmerken vóór export bepalen of markeer ze duidelijk als open.",[5697,12295,12297],{"id":12296},"stap-5-herkeuring-afspreken","Stap 5: Herkeuring afspreken",[17,12299,12300],{},"Het bevoegde organisme hangt van de procedure af. De aanvullende controle na een negatieve periodieke keuring gebeurt door hetzelfde organisme. Na de relevante negatieve verkoopkeuring mag de koper in beginsel een erkend organisme kiezen en wordt de volledige installatie opnieuw bekeken. Bevestig de scope vóór reservatie.",[12,12302,12304],{"id":12303},"budgetteren-zonder-schijnprecisie","Budgetteren zonder schijnprecisie",[17,12306,12307],{},"Tarieven en herstelkosten hangen af van procedure, organisme, verplaatsing, aantal borden, metingen en het werkelijke defect. Vraag het actuele tarief rechtstreeks. Een herstelofferte splitst diagnose, materiaal, arbeid, metingen, planwijziging en nieuwe controle uit. Een vaste online prijsvork kan een verborgen leidingfout of verbouwing van het bord niet weergeven.",[12,12309,12311],{"id":12310},"bewijs-voor-de-nieuwe-controle-opbouwen","Bewijs voor de nieuwe controle opbouwen",[17,12313,12314],{},"Houd per vaststelling één regel bij: verslagtekst, betrokken kring, actie, verantwoordelijke, voltooiingsdatum en bewijs. Foto's vullen aan maar vervangen geen meting. Werk de plannen na de echte uitvoering bij en vergelijk daarna labels en referenties opnieuw.",[17,12316,12317,12318,12322,12323,12327,12328,212],{},"De officiële ",[203,12319,12321],{"href":11291,"rel":12320},[5384],"pagina over soorten huishoudelijke controles"," beschrijft gevolgen en termijnen. De ",[203,12324,12326],{"href":11285,"rel":12325},[5384],"federale verkoop-FAQ"," behandelt de achttien maanden en keuze van organisme. Gebruik ook de ",[203,12329,12332],{"href":12330,"rel":12331},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Ffr\u002Fthemes\u002Fenergie\u002Fsources-et-vecteurs-denergie\u002Felectricite\u002Fsecurite-et-controle-des\u002Forganismes-de-controle-agrees",[5384],"officiële lijst van erkende organismen",[12,12334,12336],{"id":12335},"zet-elke-vaststelling-om-in-een-controleerbare-actie","Zet elke vaststelling om in een controleerbare actie",[17,12338,12339],{},"Een verslag beschrijft vaak een resultaat, niet automatisch de technische oorzaak. Onvoldoende isolatieweerstand kan komen door een beschadigde geleider, vocht, aangesloten apparatuur of een combinatie. “Plan stemt niet overeen” kan gaan van een ontbrekend stopcontact tot een verkeerde volgorde van beveiligingstoestellen. Bestel dus niet meteen één onderdeel, maar bepaal oorzaak en getroffen scope.",[17,12341,12342],{},"Stel per vaststelling vijf vragen:",[5041,12344,12345,12348,12351,12354,12357],{},[714,12346,12347],{},"welk installatiedeel werd werkelijk gecontroleerd?",[714,12349,12350],{},"welke regel of beveiligingsfunctie is getroffen?",[714,12352,12353],{},"welke diagnose of meting bevestigt de oorzaak?",[714,12355,12356],{},"welke correctie verwijdert de oorzaak in plaats van alleen het symptoom?",[714,12358,12359],{},"welk bewijs maakt de voltooide correctie voor het organisme verifieerbaar?",[17,12361,12362],{},"Vaststellingen kunnen samenhangen. Een wijziging aan het bord beïnvloedt eendraadschema, labels, beveiligingen en mogelijk metingen. Aardingswerk moet klaar zijn vóór definitieve plannen en nieuwe meting. Werk naar één consistente eindtoestand in plaats van tegenstrijdige tussenstanden te documenteren.",[12,12364,12366],{"id":12365},"scheid-documentatie-en-uitvoeringsgebreken","Scheid documentatie- en uitvoeringsgebreken",[17,12368,12369],{},"Een ontbrekend plan wordt niet opgelost door onbevestigde aannames te tekenen. Inventariseer de installatie eerst; openen en meten hoort alleen bij iemand die dat veilig en deskundig kan. Koppel daarna elk symbool aan de werkelijke kring en bevestig dat bord, eendraadschema en situatieplan dezelfde referentie gebruiken.",[17,12371,12372],{},"Een fysiek gebrek verdwijnt niet met een betere tekening. Is een beveiliging ongeschikt, de aarding onvoldoende of een leiding mechanisch bedreigd, dan moet de installatie worden gecorrigeerd en zo nodig opnieuw gemeten. Werk pas daarna de plannen bij. Zo vindt de nieuwe controle geen actuele documenten naast hetzelfde oude gevaar.",[12,12374,12376],{"id":12375},"bijzondere-verkoopsituatie","Bijzondere verkoopsituatie",[17,12378,12379],{},"Bewaar na een negatieve verkoopkeuring verslag, authentieke akte en dossier samen. De achttien maanden lopen vanaf de authentieke akte. De koper deelt identiteit en aktedatum mee aan het oorspronkelijke organisme. Kiest hij voor de nieuwe controle een ander erkend organisme, dan informeert dit volgens de federale uitleg het eerste.",[17,12381,12382],{},"De termijn is geen toestemming om een zichtbaar gevaar te laten bestaan. Laat onveilige delen snel beoordelen en indien nodig buiten gebruik stellen. Doorverkoop, totaalrenovatie of afbraak binnen de termijn kan de procedure wijzigen; gebruik daarvoor de federale FAQ en de concrete notariële situatie.",[12,12384,12386],{"id":12385},"laatste-controle-vóór-de-afspraak","Laatste controle vóór de afspraak",[711,12388,12389,12392,12395,12398,12401,12404,12407],{},[714,12390,12391],{},"Elke vaststelling is aan een voltooide actie gekoppeld.",[714,12393,12394],{},"Correcties met meetplicht hebben gedocumenteerde resultaten.",[714,12396,12397],{},"Kringreferenties stemmen overeen in bord en beide plannen.",[714,12399,12400],{},"Toegevoegde en verwijderde toestellen staan op het situatieplan.",[714,12402,12403],{},"Nominale waarden en kabelgegevens passen bij de uitvoering.",[714,12405,12406],{},"Juiste organisme en controletype zijn bevestigd.",[714,12408,12409],{},"Verslag, plannen, EAN-code en fabrikantstukken liggen klaar.",[17,12411,12412],{},"Dit belooft geen positief verslag. Het voorkomt wel dat een uitgevoerde herstelling door tegenstrijdige documenten niet controleerbaar is.",[17,12414,12415],{},"Voorzie ook tijd voor vragen en eventueel een tweede diagnose. Pas wanneer oorzaak, uitvoering en bewijs bij elkaar passen, is de vaststelling werkelijk afgehandeld; alleen een vinkje in een takenlijst volstaat niet.",[17,12417,12418],{},"Archiveer bij de afspraak exact de planversie die werd voorgelegd en koppel ze aan het uiteindelijke verslag. Noteer schriftelijke verduidelijkingen van het keuringsorganisme bij de betrokken vaststelling, zodat een latere wijziging niet met de beoordeelde toestand wordt verward.",[12,12420,12422],{"id":12421},"hoe-planelec-helpt","Hoe PlanElec helpt",[17,12424,12425,12426,12429],{},"De PlanElec-zelfcontrole kan enkele ondersteunde planningsproblemen ",[221,12427,12428],{},"vóór de keuring"," signaleren:",[711,12431,12432,12438,12443,12448],{},[714,12433,12434,12437],{},[221,12435,12436],{},"Validatie"," signaleert ondersteunde gegevens over differentielen en beveiliging",[714,12439,12440,12442],{},[221,12441,5909],{}," geeft de ingevoerde topologie consistent weer",[714,12444,12445,12447],{},[221,12446,8226],{}," gebruikt de ondersteunde Belgische symbolenbibliotheek",[714,12449,12450,12453],{},[221,12451,12452],{},"Etikettering"," van alle stroomkringen wordt automatisch in het schema gedocumenteerd",[17,12455,12456],{},"De zelfcontrole is geen attest, voert geen metingen uit en garandeert geen positief resultaat. Ze ondersteunt een consistent dossier voor professionele beoordeling.",[7987,12458],{},[17,12460,12461],{},[221,12462,11947],{},[711,12464,12465,12471,12475],{},[714,12466,12467],{},[203,12468,12470],{"href":12469},"\u002Fblog\u002F10-meest-voorkomende-arei-overtredingen","De 10 meest voorkomende AREI-overtredingen",[714,12472,12473],{},[203,12474,11961],{"href":11960},[714,12476,12477],{},[203,12478,11967],{"href":11966},[17,12480,12481,2554,12484],{},[221,12482,12483],{},"Bereid uw elektrische plannen voor met PlanElec en gebruik de zelfcontrole als hulp vóór professionele beoordeling en de officiële keuring.",[203,12485,8553],{"href":8551,"rel":12486},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":12488},[12489,12492,12497,12498,12499,12506,12507,12508,12509,12510,12511,12512],{"id":12077,"depth":1215,"text":12078,"children":12490},[12491],{"id":12088,"depth":5888,"text":12089},{"id":12141,"depth":1215,"text":12142,"children":12493},[12494,12495,12496],{"id":12145,"depth":5888,"text":12146},{"id":12156,"depth":5888,"text":12157},{"id":12163,"depth":5888,"text":12164},{"id":12174,"depth":1215,"text":12175},{"id":12216,"depth":1215,"text":12217},{"id":12232,"depth":1215,"text":12233,"children":12500},[12501,12502,12503,12504,12505],{"id":12236,"depth":5888,"text":12237},{"id":12254,"depth":5888,"text":12255},{"id":12261,"depth":5888,"text":12262},{"id":12285,"depth":5888,"text":12286},{"id":12296,"depth":5888,"text":12297},{"id":12303,"depth":1215,"text":12304},{"id":12310,"depth":1215,"text":12311},{"id":12335,"depth":1215,"text":12336},{"id":12365,"depth":1215,"text":12366},{"id":12375,"depth":1215,"text":12376},{"id":12385,"depth":1215,"text":12386},{"id":12421,"depth":1215,"text":12422},"2026-06-16","Is uw elektrokeuring negatief? Lees hoe u het verslag beoordeelt, de juiste termijn bepaalt, veilige correcties plant en de nieuwe controle voorbereidt.",{},"\u002Fblog\u002Finspection-failed-what-now.nl","6 min",{"title":12062,"description":12514},"elektrokeuring-afgekeurd","blog\u002Finspection-failed-what-now.nl",[12055,12054,12522,12523,9922,8996,12057],"afgekeurd","inbreuken","RQ092-Mffn3f1DXospOyJh-mLjtyNv17FN2YGyppNM0",{"id":12526,"title":12527,"articleId":12528,"body":12529,"category":10429,"date":12777,"description":12778,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":12779,"navigation":1236,"path":12780,"publishDate":12777,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":12781,"slug":12782,"stem":12783,"tags":12784,"__hash__":12790},"blog\u002Fblog\u002Fsmart-home-domotica-arei.nl.md","Smart Home en AREI: Waar moet je op letten bij domotica?","smart-home-domotica-arei",{"type":9,"value":12530,"toc":12769},[12531,12537,12541,12547,12550,12564,12568,12575,12582,12586,12683,12687,12690,12694,12701,12718,12722,12725,12737,12739,12743,12761],[17,12532,12533,12536],{},[221,12534,12535],{},"Het AREI regelt geen Smart-Home-apparaten rechtstreeks"," — maar de onderliggende elektroinstallatie moet in elk geval AREI-conform zijn. Of het nu gaat om WiFi-schakelaars, slimme stopcontacten of DIN-rail-modules: zolang de basisinstallatie aan de voorschriften voldoet, zijn Smart-Home-oplossingen geen probleem.",[12,12538,12540],{"id":12539},"wat-is-toegestaan","Wat is toegestaan?",[17,12542,12543,12544,212],{},"Smart-Home-apparaten zoals WiFi-schakelaars (Shelly, Sonoff), slimme stopcontacten (TP-Link, Hue Smart Plug) of intelligente verlichting (Philips Hue, IKEA TRADFRI) zijn probleemloos in te zetten — ",[221,12545,12546],{},"zolang de onderliggende elektroinstallatie AREI-conform is",[17,12548,12549],{},"Dat betekent:",[711,12551,12552,12555,12558,12561],{},[714,12553,12554],{},"De bedrading moet correct gedimensioneerd zijn",[714,12556,12557],{},"Zekeringen en differentieelschakelaars moeten aanwezig en correct toegewezen zijn",[714,12559,12560],{},"De installatie moet geaard zijn",[714,12562,12563],{},"Smart-Home-modules in de vaste installatie moeten een CE-markering hebben en volgens de door de fabrikant verklaarde bestemming en installatievoorwaarden gebruikt worden",[12,12565,12567],{"id":12566},"din-rail-smart-modules-in-de-verdeelkast","DIN-rail-Smart-modules in de verdeelkast",[17,12569,12570,12571,12574],{},"Een bijzondere categorie zijn ",[221,12572,12573],{},"DIN-rail-Smart-modules"," zoals Shelly Pro, Shelly Pro 3EM of Sonoff-DIN-modules. Deze worden rechtstreeks in de verdeelkast op de DIN-rail geïnstalleerd.",[17,12576,12577,12578,12581],{},"Belangrijk: omdat ze deel uitmaken van de vaste installatie in de verdeelkast, ",[221,12579,12580],{},"verschijnen DIN-rail-modules in het eendraadschema"," (dat conform Sectie 3.1.2.2.a onder meer beveiligingstoestellen, schakelaars en vaste toestellen moet weergeven; de plicht om het schema als onderdeel van het installatiedossier bij te houden volgt uit Art. 9.1.2). Ze moeten daar correct weergegeven worden, net als andere verdeelkastcomponenten.",[12,12583,12585],{"id":12584},"overzicht-smart-home-types-en-arei","Overzicht: Smart-Home-types en AREI",[21,12587,12588,12604],{},[24,12589,12590],{},[27,12591,12592,12595,12598,12601],{},[30,12593,12594],{},"Smart-Home-type",[30,12596,12597],{},"Inbouwplaats",[30,12599,12600],{},"AREI-relevant?",[30,12602,12603],{},"In het eendraadschema?",[43,12605,12606,12620,12633,12645,12658,12671],{},[27,12607,12608,12611,12614,12617],{},[48,12609,12610],{},"WiFi-schakelaar (Shelly 1, Sonoff)",[48,12612,12613],{},"Achter bestaande schakelaar",[48,12615,12616],{},"Nee, als basisinstallatie conform is",[48,12618,12619],{},"Nee, als geen bedradingswijziging. Ja, als de vaste bedrading gewijzigd wordt (bijv. nuldraad naar schakelaar getrokken)",[27,12621,12622,12625,12628,12631],{},[48,12623,12624],{},"Slim stopcontact (plug-in)",[48,12626,12627],{},"In bestaand stopcontact",[48,12629,12630],{},"Nee",[48,12632,12630],{},[27,12634,12635,12638,12641,12643],{},[48,12636,12637],{},"Slim verlichtingsmiddel (Hue, TRADFRI)",[48,12639,12640],{},"In bestaande fitting",[48,12642,12630],{},[48,12644,12630],{},[27,12646,12647,12650,12653,12656],{},[48,12648,12649],{},"DIN-rail-module (Shelly Pro)",[48,12651,12652],{},"Verdeelkast",[48,12654,12655],{},"Ja — vaste installatie",[48,12657,8217],{},[27,12659,12660,12663,12666,12669],{},[48,12661,12662],{},"Slimme thermostaat (Nest, tado)",[48,12664,12665],{},"Wandmontage",[48,12667,12668],{},"Nee, als correct bekabeld",[48,12670,12630],{},[27,12672,12673,12676,12679,12681],{},[48,12674,12675],{},"Slim deurslot",[48,12677,12678],{},"Deurkozijn",[48,12680,12630],{},[48,12682,12630],{},[12,12684,12686],{"id":12685},"bediening-schakelen-en-scheiden-ontwerpen","Bediening, schakelen en scheiden ontwerpen",[17,12688,12689],{},"Leid geen universele plicht tot een klassieke wandschakelaar af voor elke slimme functie. Toestelfunctie en toepasselijke regels voor bediening, schakeling, scheiding, noodactie en onderhoud zijn bepalend. Een app of cloudverbinding is geen scheidingsmiddel tenzij product en kring daar uitdrukkelijk voor ontworpen zijn. Volg de handleiding en laat vaste bedrading vakmatig ontwerpen.",[12,12691,12693],{"id":12692},"bij-de-elektrokeuring","Bij de elektrokeuring",[17,12695,12696,12697,12700],{},"Bij de elektrokeuring controleert de keurder de ",[221,12698,12699],{},"elektrische installatie",", niet de Smart-Home-logica. Dat betekent:",[711,12702,12703,12706,12709,12715],{},[714,12704,12705],{},"De bedrading, zekeringen en aarding worden gecontroleerd",[714,12707,12708],{},"DIN-rail-modules moeten in het schema voorkomen",[714,12710,12711,12712],{},"De Smart-Home-app of automatiseringsregels worden ",[221,12713,12714],{},"niet gecontroleerd",[714,12716,12717],{},"WiFi-schakelaars achter de muur worden doorgaans niet als probleem gezien, mits de basisinstallatie conform is",[12,12719,12721],{"id":12720},"ondersteunde-componenten-met-planelec-documenteren","Ondersteunde componenten met PlanElec documenteren",[17,12723,12724],{},"PlanElec kan ondersteunde vaste componenten en hun elektrische relaties documenteren. Is een specifieke actor niet gemodelleerd, noteer hem in het dossier in plaats van een ander catalogusitem te kiezen. De zelfcontrole beoordeelt geen automatiseringslogica, cyberbeveiliging, radioverbinding of elke productinstructie.",[17,12726,12727,12728,207,12731,12736],{},"Officiële bronnen: ",[203,12729,10407],{"href":5382,"rel":12730},[5384],[203,12732,12735],{"href":12733,"rel":12734},"https:\u002F\u002Fsingle-market-economy.ec.europa.eu\u002Fsingle-market\u002Fce-marking_en",[5384],"Europese Commissie — CE-markering",". CE is de verklaring van de fabrikant onder toepasselijk EU-recht, geen externe goedkeuring van de Belgische installatie.",[7987,12738],{},[17,12740,12741],{},[221,12742,11947],{},[711,12744,12745,12751,12755],{},[714,12746,12747],{},[203,12748,12750],{"href":12749},"\u002Fblog\u002Fdedicated-stroomkringen","Dedicated stroomkringen: Welke apparaten hebben een eigen kring nodig?",[714,12752,12753],{},[203,12754,12470],{"href":12469},[714,12756,12757],{},[203,12758,12760],{"href":12759},"\u002Fblog\u002Farei-voorschriften-2026","AREI-voorschriften 2026: Wat is er veranderd?",[17,12762,12763,2554,12766],{},[221,12764,12765],{},"Documenteer ondersteunde componenten en laat de vaste installatie vakmatig beoordelen.",[203,12767,8553],{"href":8551,"rel":12768},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":12770},[12771,12772,12773,12774,12775,12776],{"id":12539,"depth":1215,"text":12540},{"id":12566,"depth":1215,"text":12567},{"id":12584,"depth":1215,"text":12585},{"id":12685,"depth":1215,"text":12686},{"id":12692,"depth":1215,"text":12693},{"id":12720,"depth":1215,"text":12721},"2026-06-09","Moet een Smart-Home-installatie AREI-conform zijn? Ja — de onderliggende elektroinstallatie moet aan de voorschriften voldoen. Hier leest u wat mag en waar u op moet letten.",{},"\u002Fblog\u002Fsmart-home-domotica-arei.nl",{"title":12527,"description":12778},"domotica-arei","blog\u002Fsmart-home-domotica-arei.nl",[12785,12786,8996,12787,12788,12789,12055],"smart-home","domotica","shelly","din-rail","huisautomatisering","1M7Dr8UUF9aRxXgAAS40bUlFWYbLsr8q6KtYeOBfuIs",{"id":12792,"title":12793,"articleId":12794,"body":12795,"category":1230,"date":13157,"description":13158,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":13159,"navigation":1236,"path":13160,"publishDate":13157,"readTime":4998,"refreshInterval":1239,"seo":13161,"slug":13162,"stem":13163,"tags":13164,"__hash__":13167},"blog\u002Fblog\u002Fhome-battery-arei.nl.md","Thuisbatterij en AREI: Batterijopslag correct integreren in de elektroinstallatie","home-battery-arei",{"type":9,"value":12796,"toc":13142},[12797,12800,12804,12807,12810,12814,12817,12820,12823,12827,12830,12843,12872,12875,12879,12882,12885,12889,12892,12895,12898,12902,12905,12908,12913,12918,12921,12925,12949,12953,12956,12960,12986,12989,12993,12996,12999,13002,13005,13008,13012,13015,13093,13096,13100,13103,13106,13110,13113,13116,13120,13134],[17,12798,12799],{},"Een thuisbatterij verschuift energie in de tijd, maar wordt niet alleen op capaciteit ontworpen. AC- of DC-koppeling, omvormer, netparallel bedrijf, backup, beveiliging, fabrikant en regionale melding bepalen het project. Deze gids geeft een documenteerbaar controlepad, geen conformiteits- of rendementsbelofte.",[12,12801,12803],{"id":12802},"functie-en-reglementaire-context","Functie en reglementaire context",[17,12805,12806],{},"Een batterij kan overschot opslaan en later leveren. Minder netafname of kosten hangen af van gemeten verbruik en PV, bruikbare capaciteit, rendement, sturing, tarief, veroudering en bedrijfswijze. Zonder tijdreeksen en gedateerd tariefmodel is geen vaste besparing of terugverdientijd onderbouwd.",[17,12808,12809],{},"Het AREI heeft geen afzonderlijk hoofdstuk dat elk huishoudelijk opslagsysteem volledig beschrijft. Algemene regels voor elektrische schokken, overstroom, keuze van materieel, scheiding en documentatie blijven van toepassing. Het industriële batterijhoofdstuk 7.103 sluit huishoudelijke installaties uit. Bij gekoppelde PV geldt hoofdstuk 7.112 voor het huishoudelijke PV-deel; daaruit volgt niet dat elke batterij-eis in dat hoofdstuk staat.",[12,12811,12813],{"id":12812},"ac-aansluiting-beveiliging-en-leiding","AC-aansluiting, beveiliging en leiding",[17,12815,12816],{},"De batterij- of hybride omvormer is een bron in het ontwerp. Stroomkring, overstroombeveiliging, doorsnede, differentieeltype en schakelvermogen volgen toestelgegevens, aardingssysteem, plaatsingsvoorwaarden, fabrikant en AREI. “Altijd 20 A op 2,5 mm²” of “driefasig altijd type B” zijn ongegronde vuistregels. Ingebouwde DC-bewaking telt alleen wanneer documenten van het exacte model en de regels dat toestaan.",[17,12818,12819],{},"Het project vereist een traceerbaar scheidingsconcept. Welke polen, geïntegreerde functies en extra scheiders nodig zijn, hangt af van topologie, fabrikantbewijs en voorschriften. Toon echte scheiders in het schema; een getekend symbool bewijst hun geschiktheid niet. Hetzelfde geldt voor overspanningsbeveiliging: AREI 4.5.1 legt beschermingsbeginselen vast, maar vervangt geen projectspecifieke keuze van toesteltype, plaats en voorbeveiliging.",[17,12821,12822],{},"Plaats, temperatuur, afstanden, ventilatie en brandvoorwaarden volgen technologie, handleiding en projectrisicoanalyse. Eén grens van 35 °C of dezelfde chemie voor alle producten is onjuist. Bewaar producttype, bedrijfsgrenzen en montage-instructies in het dossier.",[12,12824,12826],{"id":12825},"ac-en-dc-koppeling-tekenen","AC- en DC-koppeling tekenen",[17,12828,12829],{},"Scheid AC, DC en bedrijfsstanden. Toon per pad bron, omzetting, beveiliging, scheiding en bestemming. Bij DC-koppeling delen PV en batterij een hybride omvormer maar houden eigen elektrische grenzen en fabrikantvoorwaarden. Bij AC-koppeling voedt een aparte batterijomvormer de AC-zijde. Bronvermogen mag niet verdwijnen uit de beoordeling van aansluiting en verdeelbord.",[17,12831,12832,12833,63,12836,10518,12839,12842],{},"Markeer elke waarde als ",[221,12834,12835],{},"bekend",[221,12837,12838],{},"uit fabrikantbewijs",[221,12840,12841],{},"te controleren",". Noteer minstens:",[711,12844,12845,12848,12851,12854,12857,12860,12863,12866,12869],{},[714,12846,12847],{},"actief en schijnbaar vermogen en maximale stroom per modus;",[714,12849,12850],{},"faseaantal en voorgenomen faseverdeling;",[714,12852,12853],{},"batterijspanningsgebied en bruikbare capaciteit;",[714,12855,12856],{},"kabeltype, geleiders, doorsnede en plaatsingswijze per segment;",[714,12858,12859],{},"overstroom-, foutstroom- en overspanningsbeveiliging met kenmerken;",[714,12861,12862],{},"AC- en DC-scheidingspunten;",[714,12864,12865],{},"meter, sturing of begrenzer voor vermogensbeheer;",[714,12867,12868],{},"firmware of variant waarop de Synergrid-vermelding betrekking heeft;",[714,12870,12871],{},"onderscheid tussen netparallel en eilandbedrijf.",[17,12873,12874],{},"Een omvormerwissel kan beveiliging, aansluitvermogen, homologatie en melding wijzigen terwijl de batterijcapaciteit gelijk blijft. Werk het dossier daarom bij op componentniveau, niet alleen op merknaam.",[12,12876,12878],{"id":12877},"backup-is-een-afzonderlijk-ontwerp","Backup is een afzonderlijk ontwerp",[17,12880,12881],{},"Een product dat “backup” vermeldt, voedt niet automatisch de volledige woning bij netuitval. Omschakeling, veilige netscheiding, nulgeleiderbehandeling, aarding in eilandbedrijf, gekozen lasten, aanloopstromen en gedrag bij lege batterij moeten worden ontworpen. Commerciële termen zoals EPS, backup en whole-home backup zijn niet onderling verwisselbare reglementaire categorieën.",[17,12883,12884],{},"Maak een lastlijst voor het noodgedeelte. Verlichting, communicatie, koeling en verwarming hebben andere prioriteiten en startstromen. Duid op het situatieplan aan welke circuits tijdens noodbedrijf gevoed worden. Onderzoek of een afzonderlijk onderbord of selectieve omschakeling nodig is. Een bevoegde persoon verzekert dat geen gevaarlijke terugvoeding naar een afgeschakeld distributienet kan ontstaan.",[12,12886,12888],{"id":12887},"synergrid-keuring-en-regionale-melding","Synergrid, keuring en regionale melding",[17,12890,12891],{},"Synergrid verklaart dat elektriciteitsproductie-eenheden die parallel met het Belgische distributienet werken of technisch daartoe in staat zijn, aan C10\u002F11 ed.2.4 moeten voldoen. Batterij- en hybride omvormers behoren tot het bereik van de C10\u002F26-typehomologatie. Controleer exact model, variant en firmware in de actuele lijst; een bekende merknaam volstaat niet.",[17,12893,12894],{},"Fluvius vermeldt in Vlaanderen dat opslagsystemen gemeld worden en koppelt de aansluiting onder meer aan AREI-keuring en technische Synergrid-bepalingen. Wallonië en Brussel hebben bevoegde operatoren en procedures. Neem dus geen Vlaamse vermogensgrens, formulier of volgorde ongecontroleerd over voor een ander aansluitadres. Controleer dit vóór bestelling en opnieuw vóór indiening.",[17,12896,12897],{},"Het dossier omvat bijgewerkte schema's, technische fiches, installatie- en beschermingsinstructies, Synergrid-bewijs, instellingen van de netinterface, controleverslag en bevestiging van de regionale melding. Noteer wie uitvoerde en welke parameters bij ingebruikname werden bevestigd.",[12,12899,12901],{"id":12900},"materiaalkeuze-en-economie-scheiden","Materiaalkeuze en economie scheiden",[17,12903,12904],{},"Vergelijk gedateerde fabrikantgegevens en de exacte homologatie, geen snel verouderende merkenlijst. Noteer AC-vermogen, fasen, spanningsgebied, bruikbare capaciteit, beveiligingsfuncties, firmware, parallel-\u002Fbackupgedrag en uitbreidingsvoorwaarden.",[17,12906,12907],{},"Een bewerkbaar economisch scenario is:",[17,12909,12910],{},[4069,12911,12912],{},"jaareffect = vermeden afname + gewaardeerde diensten − extra verliezen − lopende kosten",[17,12914,12915],{},[4069,12916,12917],{},"scenarioduur = investering \u002F voorzichtig geraamd netto jaareffect",[17,12919,12920],{},"Dit zijn scenario's, geen voorspellingen. Gebruik gemeten profielen, bruikbare in plaats van nominale capaciteit, laad- en ontlaadverlies, vermogenslimieten, degradatie, garantie en een transparant tariefpad. Premies en netkosten zijn regionaal en tijdsgevoelig; controleer ze onmiddellijk vóór een beslissing.",[12,12922,12924],{"id":12923},"actuele-primaire-bronnen","Actuele primaire bronnen",[711,12926,12927,12934,12941],{},[714,12928,12929,12933],{},[203,12930,12932],{"href":5873,"rel":12931},[5384],"FOD Economie: AREI Boek 1 versie 06",", inclusief DC-wijzigingen die sinds 1 april 2026 gelden.",[714,12935,12936,12940],{},[203,12937,12939],{"href":6712,"rel":12938},[5384],"Synergrid: homologatie decentrale productie",", C10\u002F11 ed.2.4 en C10\u002F26 voor netparallelle of technisch capabele batterij- en hybride omvormers.",[714,12942,12943,12948],{},[203,12944,12947],{"href":12945,"rel":12946},"https:\u002F\u002Fwww.fluvius.be\u002Fnl\u002Fgroene-energie\u002Fthuisbatterij\u002Fopslagsysteem-aanmelden",[5384],"Fluvius: opslagsysteem aanmelden",", primaire regionale bron voor Vlaanderen.",[12,12950,12952],{"id":12951},"planelec-grens","PlanElec-grens",[17,12954,12955],{},"PlanElec verbindt nu grondplan, elektrische topologie en beschikbare exports. Het technische model kan bronnen weergeven, maar batterij, generator en V2G hebben nog geen volledig gepubliceerde palette–inspector–render–exportketen. Een batterijsymbool of zelfcontrole zonder bevinding bewijst geen volledige batterijdekking of AREI-conformiteit.",[12,12957,12959],{"id":12958},"projectcheck-vóór-uitvoering","Projectcheck vóór uitvoering",[5041,12961,12962,12965,12968,12971,12974,12977,12980,12983],{},[714,12963,12964],{},"Beschrijf netparallel, nul-injectie en backup afzonderlijk.",[714,12966,12967],{},"Noteer exact omvormermodel, firmware en actuele Synergrid-status.",[714,12969,12970],{},"Teken AC- en DC-koppeling met alle energiepaden.",[714,12972,12973],{},"Leid beveiliging en scheiding af uit fabrikantbewijs en AREI.",[714,12975,12976],{},"Kopieer kabel- en plaatsgegevens niet uit een voorbeeld.",[714,12978,12979],{},"Controleer effecten op bestaande PV, meter, aansluiting en faseverdeling.",[714,12981,12982],{},"Stem keuring en melding af met de operator van het adres.",[714,12984,12985],{},"Bewaar na ingebruikname instellingen, getekende schema's, verslag en meldingsbevestiging.",[17,12987,12988],{},"Veelgemaakte documentatiefouten zijn AC- en DC-varianten verwarren, C10\u002F26 alleen op merk controleren, de omschakeling uit een backupschema weglaten en na omvormerwissel het oude schema bewaren. Ook een fabrikantvoorbeeld van automaat of differentieel mag niet als universele regel worden overgenomen. Een duidelijk open punt is veiliger dan een aannemelijke maar verzonnen waarde.",[12,12990,12992],{"id":12991},"van-ontwerp-naar-ingebruikname","Van ontwerp naar ingebruikname",[17,12994,12995],{},"Maak vóór de werken een ontwerpversie met expliciete aannames. Geef elk toestel een stabiele referentie die terugkomt in eendraadschema, situatieplan, instellingenlijst en handleidingen. Noteer welke bescherming door de installateur nog berekend of bevestigd moet worden. Zo kan een latere productwijziging gericht worden beoordeeld: veranderde alleen de behuizing, of ook stroom, foutstroombewaking, scheidingsfunctie en homologatie?",[17,12997,12998],{},"Controleer bij levering de typeplaat, firmware en compatibiliteitslijst. Een offerte met een productfamilie bewijst niet dat de geleverde variant dezelfde eigenschappen heeft. Leg afwijkingen vast vóór aansluiting. Werk na uitvoering de ontwerpwaarden bij naar werkelijk geïnstalleerde waarden en bewaar een gedateerde export. De eigenaar moet weten welke delen bij noodbedrijf gevoed blijven, hoe een normale uitschakeling verloopt en welke handelingen alleen een vakpersoon mag uitvoeren.",[17,13000,13001],{},"Bij latere uitbreiding telt niet alleen extra kWh. Meer batterijmodules kunnen laad- of ontlaadstromen, beveiliging, kabelbelasting, warmteontwikkeling en garantievoorwaarden beïnvloeden. Een software-update kan instellingen of homologatievoorwaarden raken. Behandel uitbreiding en firmwarewijziging daarom als gecontroleerde wijziging met fabrikantbewijs, niet als administratieve notitie.",[17,13003,13004],{},"Maak bij oplevering één gedateerde instellingenfiche. Noteer exact model, variant en firmware, toegelaten netparallelle en eilandmodi, werkelijk ingestelde vermogensgrenzen, gebruikte beveiligingstoestellen en de versie van schema's en handleidingen. Koppel elke waarde aan typeplaat, fabrikantdocument of meetverslag in plaats van aan een productfamilie uit de offerte.",[17,13006,13007],{},"Vergelijk bij een latere software-update, uitbreiding of vervanging eerst met die basis. Controleer gericht of foutstroombewaking, scheidingsfunctie, nulleiderbehandeling, homologatie en regionale melding ongewijzigd blijven. Zo wordt een wijziging niet ten onrechte als louter administratief beschouwd en kan de verantwoordelijke vakpersoon precies aangeven welke nieuwe beoordeling, meting of documentversie nodig is.",[12,13009,13011],{"id":13010},"voorbeeld-van-een-gegevensblad-per-energiepad","Voorbeeld van een gegevensblad per energiepad",[17,13013,13014],{},"Gebruik voor elk segment dezelfde velden:",[21,13016,13017,13027],{},[24,13018,13019],{},[27,13020,13021,13024],{},[30,13022,13023],{},"Veld",[30,13025,13026],{},"Voorbeeld van de status, niet van de waarde",[43,13028,13029,13037,13045,13053,13061,13069,13077,13085],{},[27,13030,13031,13034],{},[48,13032,13033],{},"Van \u002F naar",[48,13035,13036],{},"bekende componentreferenties",[27,13038,13039,13042],{},[48,13040,13041],{},"Bedrijfsmodus",[48,13043,13044],{},"netparallel, laden, ontladen of eiland",[27,13046,13047,13050],{},[48,13048,13049],{},"Spanning en stroom",[48,13051,13052],{},"uit typeplaat of nog te meten\u002Fberekenen",[27,13054,13055,13058],{},[48,13056,13057],{},"Geleider",[48,13059,13060],{},"type, aantal, doorsnede en plaatsingswijze",[27,13062,13063,13066],{},[48,13064,13065],{},"Beveiliging",[48,13067,13068],{},"toestelreferentie en ingestelde kenmerken",[27,13070,13071,13074],{},[48,13072,13073],{},"Scheiding",[48,13075,13076],{},"fysiek toestel en bedieningsplaats",[27,13078,13079,13082],{},[48,13080,13081],{},"Bron",[48,13083,13084],{},"fabrikantfiche, berekening of controlebevinding",[27,13086,13087,13090],{},[48,13088,13089],{},"Status",[48,13091,13092],{},"bevestigd, aannemelijk of ontbrekend",[17,13094,13095],{},"Die laatste status voorkomt dat een leeg veld stilletjes als nul wordt geïnterpreteerd. Ze helpt ook de vakcontrole te richten: alleen ontbrekende of conflicterende informatie vraagt nader onderzoek.",[12,13097,13099],{"id":13098},"wat-een-zelfcontrole-niet-kan-zien","Wat een zelfcontrole niet kan zien",[17,13101,13102],{},"Een projectmodel kent alleen ingevoerde gegevens. Het ziet geen beschadigde kabel, losse verbinding, verkeerde klem, ontoereikende ventilatie, feitelijke aardingswaarde of niet-geregistreerde firmware. Het bevestigt evenmin dat fabrikantinstellingen correct zijn toegepast. Gebruik softwaremeldingen daarom als voorbereidende lijst en combineer ze met vakinspectie, metingen en officiële controle waar vereist.",[17,13104,13105],{},"Ook een groene uitkomst voor een ondersteunde regel zegt niets over regels die niet uit de beschikbare data beslisbaar zijn. Ontbrekende informatie moet zichtbaar blijven als ontbrekend. Vooral bij meerdere bronnen is een onvolledige positieve conclusie riskanter dan een duidelijke waarschuwing dat beoordeling nog niet mogelijk is.",[12,13107,13109],{"id":13108},"beslissen-zonder-rendementsclaim","Beslissen zonder rendementsclaim",[17,13111,13112],{},"Maak minstens drie economische scenario's: voorzichtig, midden en gunstig. Varieer eigen verbruik, tarief, verlies, degradatie en vervangingskosten afzonderlijk. Gebruik geen historische premie alsof ze vandaag geldt en behandel een toekomstig energietarief als aanname. Vergelijk daarnaast niet-financiële doelen zoals beperkte noodvoeding of vermogensbeheer, maar geef ook daarvoor de technische randvoorwaarden en beperkingen aan.",[17,13114,13115],{},"Een batterij kan bij een bepaald profiel zinvol zijn zonder dat een universele terugverdientijd bestaat. Omgekeerd bewijst een aantrekkelijke simulatie niet dat aansluiting, beveiliging en gebruik toegelaten zijn. Houd de economische beslissing en de elektrische conformiteitsbeoordeling als twee aparte sporen in hetzelfde dossier.",[17,13117,13118],{},[221,13119,11947],{},[711,13121,13122,13126,13130],{},[714,13123,13124],{},[203,13125,12760],{"href":12759},[714,13127,13128],{},[203,13129,12750],{"href":12749},[714,13131,13132],{},[203,13133,11967],{"href":11966},[17,13135,13136,2554,13139],{},[221,13137,13138],{},"Structureer bekende projectdata in PlanElec en laat beveiliging, uitvoering en melding professioneel nakijken.",[203,13140,8553],{"href":8551,"rel":13141},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":13143},[13144,13145,13146,13147,13148,13149,13150,13151,13152,13153,13154,13155,13156],{"id":12802,"depth":1215,"text":12803},{"id":12812,"depth":1215,"text":12813},{"id":12825,"depth":1215,"text":12826},{"id":12877,"depth":1215,"text":12878},{"id":12887,"depth":1215,"text":12888},{"id":12900,"depth":1215,"text":12901},{"id":12923,"depth":1215,"text":12924},{"id":12951,"depth":1215,"text":12952},{"id":12958,"depth":1215,"text":12959},{"id":12991,"depth":1215,"text":12992},{"id":13010,"depth":1215,"text":13011},{"id":13098,"depth":1215,"text":13099},{"id":13108,"depth":1215,"text":13109},"2026-06-02","Hoe u een Belgische thuisbatterij documenteert: energiepaden, bescherming, Synergrid-homologatie, keuring en regionale melding zonder rendementsbelofte.",{},"\u002Fblog\u002Fhome-battery-arei.nl",{"title":12793,"description":13158},"thuisbatterij-arei","blog\u002Fhome-battery-arei.nl",[13165,6945,8996,8082,8083,1251,13166],"batterijopslag","noodstroom","tUoyi_DbrRrYWU0PmWKtgltoNpzh658ABJizHzjm2PI",{"id":13169,"title":13170,"articleId":13171,"body":13172,"category":10429,"date":13431,"description":13432,"extension":1233,"lastUpdated":13433,"locale":1234,"meta":13434,"navigation":1236,"path":13435,"publishDate":13431,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":13436,"slug":13437,"stem":13438,"tags":13439,"__hash__":13444},"blog\u002Fblog\u002Fsmoke-detector-mandatory.nl.md","Rookmelder verplicht in België: Wat geldt in Vlaanderen, Wallonië en Brussel?","smoke-detector-mandatory",{"type":9,"value":13173,"toc":13420},[13174,13178,13184,13188,13192,13195,13218,13222,13229,13244,13248,13255,13272,13276,13343,13347,13354,13357,13361,13390,13394,13400,13402,13406,13412],[13175,13176,13170],"h1",{"id":13177},"rookmelder-verplicht-in-belgië-wat-geldt-in-vlaanderen-wallonië-en-brussel",[17,13179,13180,13183],{},[221,13181,13182],{},"Ja, rookmelders zijn verplicht in België"," — maar de wetgeving is regionaal geregeld. Afhankelijk van of u in Vlaanderen, Wallonië of Brussel woont, gelden andere eisen voor aantal en plaatsing.",[12,13185,13187],{"id":13186},"regionale-regelgeving-in-een-oogopslag","Regionale regelgeving in een oogopslag",[5697,13189,13191],{"id":13190},"vlaanderen","Vlaanderen",[17,13193,13194],{},"Sinds 1 januari 2020 moeten alle woningen in Vlaanderen uitgerust zijn met rookmelders. De regels:",[711,13196,13197,13202,13208,13215],{},[714,13198,13199],{},[221,13200,13201],{},"Minstens één rookmelder per verdieping",[714,13203,13204,13207],{},[221,13205,13206],{},"In elke vluchtweg"," (gang, trappenhal) moet een melder geïnstalleerd zijn",[714,13209,13210,13211,13214],{},"In slaapkamers wordt installatie ",[221,13212,13213],{},"aanbevolen",", maar is niet verplicht",[714,13216,13217],{},"Geldt voor alle huurwoningen en eigendomswoningen",[5697,13219,13221],{"id":13220},"wallonië","Wallonië",[17,13223,13224,13225,13228],{},"Wallonië was een voorloper en heeft de rookmelderplicht al ",[221,13226,13227],{},"sinds 2010"," ingevoerd:",[711,13230,13231,13235,13241],{},[714,13232,13233],{},[221,13234,13201],{},[714,13236,13237,13238],{},"Verplichte locaties: ",[221,13239,13240],{},"gangen en trappenhuizen",[714,13242,13243],{},"Bij verhuur moet de verhuurder de installatie verzekeren",[5697,13245,13247],{"id":13246},"brussel","Brussel",[17,13249,13250,13251,13254],{},"Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft de verplichting ",[221,13252,13253],{},"sinds 2005"," — de oudste regeling in België:",[711,13256,13257,13262,13269],{},[714,13258,13259],{},[221,13260,13261],{},"Één rookmelder per verdieping",[714,13263,13264,13265,13268],{},"Verplicht in ",[221,13266,13267],{},"vluchtwegen"," (gangen, trappen)",[714,13270,13271],{},"Geldt voor alle woongebouwen",[12,13273,13275],{"id":13274},"overzichtstabel","Overzichtstabel",[21,13277,13278,13297],{},[24,13279,13280],{},[27,13281,13282,13285,13288,13291,13294],{},[30,13283,13284],{},"Regio",[30,13286,13287],{},"Verplicht sinds",[30,13289,13290],{},"Minimumaantal",[30,13292,13293],{},"Verplichte locaties",[30,13295,13296],{},"Norm",[43,13298,13299,13315,13329],{},[27,13300,13301,13303,13306,13309,13312],{},[48,13302,13191],{},[48,13304,13305],{},"2020",[48,13307,13308],{},"1 per verdieping",[48,13310,13311],{},"Vluchtwegen (gangen, trappen)",[48,13313,13314],{},"NBN EN 14604",[27,13316,13317,13319,13322,13324,13327],{},[48,13318,13221],{},[48,13320,13321],{},"2010",[48,13323,13308],{},[48,13325,13326],{},"Gangen, trappenhuizen",[48,13328,13314],{},[27,13330,13331,13333,13336,13338,13341],{},[48,13332,13247],{},[48,13334,13335],{},"2005",[48,13337,13308],{},[48,13339,13340],{},"Vluchtwegen",[48,13342,13314],{},[12,13344,13346],{"id":13345},"arei-verband-rookmelders-en-de-elektrokeuring","AREI-verband: Rookmelders en de elektrokeuring",[17,13348,13349,13350,13353],{},"Een belangrijk punt: ",[221,13351,13352],{},"rookmelders worden in het AREI niet rechtstreeks geregeld."," Het AREI regelt primair de elektrische installatie — kabels, zekeringen, aarding enz. Art. 9.1.2 Nr. 2 vereist dat het dossier van de elektrische installatie een liggingsplan omvat; de voorgeschreven inhoud daarvan is limitatief bepaald (stopcontacten, schakelaars, lichtpunten en vaste toestellen of machines) en bevat geen rookmelders.",[17,13355,13356],{},"Omdat rookmelders geen deel uitmaken van de door het AREI geregelde elektrische installatie, vormen ze geen voorwerp van de elektrokeuring; een ontbrekende rookmelder leidt niet tot een AREI-tekortkoming. Sommige installateurs of keuringsorganismen geven rookmelders toch informatief op het situatieplan weer, om de positie van alle relevante apparaten in de woning te documenteren.",[12,13358,13360],{"id":13359},"onderhoud-en-vervanging","Onderhoud en vervanging",[711,13362,13363,13369,13375,13381],{},[714,13364,13365,13368],{},[221,13366,13367],{},"Maandelijks:"," Druk op de testknop om de werking te controleren",[714,13370,13371,13374],{},[221,13372,13373],{},"Jaarlijks:"," Grondig testen en stof verwijderen",[714,13376,13377,13380],{},[221,13378,13379],{},"Elke 10 jaar:"," Rookmelder volledig vervangen (sensoren verliezen gevoeligheid)",[714,13382,13383,13384,13387,13388],{},"Gebruik enkel melders met ",[221,13385,13386],{},"CE-markering"," en de norm ",[221,13389,13314],{},[12,13391,13393],{"id":13392},"rookmelders-in-het-situatieplan-met-planelec","Rookmelders in het situatieplan met PlanElec",[17,13395,13396,13397,13399],{},"Met PlanElec kunt u rookmelders rechtstreeks in het ",[221,13398,2009],{}," van uw woning intekenen. Het symbool helpt hun positie te documenteren, maar PlanElec bepaalt niet of het volledige dossier bij de keuring wordt aanvaard.",[7987,13401],{},[17,13403,13404],{},[221,13405,11947],{},[711,13407,13408],{},[714,13409,13410],{},[203,13411,12760],{"href":12759},[17,13413,13414,2554,13417],{},[221,13415,13416],{},"Maak uw AREI-conform elektroplan met PlanElec — inclusief rookmeldersymbolen in het situatieplan.",[203,13418,8553],{"href":8551,"rel":13419},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":13421},[13422,13427,13428,13429,13430],{"id":13186,"depth":1215,"text":13187,"children":13423},[13424,13425,13426],{"id":13190,"depth":5888,"text":13191},{"id":13220,"depth":5888,"text":13221},{"id":13246,"depth":5888,"text":13247},{"id":13274,"depth":1215,"text":13275},{"id":13345,"depth":1215,"text":13346},{"id":13359,"depth":1215,"text":13360},{"id":13392,"depth":1215,"text":13393},"2026-05-28","Zijn rookmelders verplicht in België? Ja — maar de regels verschillen per regio. Hier leest u wat geldt in Vlaanderen, Wallonië en Brussel.","2026-06-05",{},"\u002Fblog\u002Fsmoke-detector-mandatory.nl",{"title":13170,"description":13432},"rookmelder-verplicht-belgie","blog\u002Fsmoke-detector-mandatory.nl",[13440,13441,12057,13190,13442,13246,13443],"rookmelder","brandveiligheid","wallonie","veiligheid","9weq50aI4Wj8osb6TebaZEDcQFdfdxpMw5tS3HVDZqE",{"id":13446,"title":13447,"articleId":13448,"body":13449,"category":1230,"date":14141,"description":14142,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":14143,"navigation":1236,"path":14144,"publishDate":14141,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":14145,"slug":14146,"stem":14147,"tags":14148,"__hash__":14152},"blog\u002Fblog\u002Flaadpaal-arei.nl.md","Laadpaal installeren volgens AREI: De complete gids voor België","ev-charger-installation-arei",{"type":9,"value":13450,"toc":14105},[13451,13454,13458,13461,13465,13472,13476,13479,13483,13486,13490,13493,13497,13501,13566,13571,13582,13587,13595,13599,13664,13669,13680,13685,13696,13700,13703,13707,13711,13779,13785,13788,13795,13817,13824,13828,13831,13835,13842,13845,13849,13859,13862,13866,13872,13876,13883,13888,13892,13895,13898,13901,13904,13908,13911,13914,13918,13924,13928,13969,13973,13978,13992,13996,13999,14002,14006,14044,14048,14051,14053,14068,14070,14072,14085,14093,14097],[17,13452,13453],{},"De installatie van een laadpaal in België valt onder hoofdstuk 7.22 van Boek 1 van het AREI. Deze gids legt de belangrijkste ontwerpvragen uit; hij vervangt de handleiding van de fabrikant, de voorwaarden van de netbeheerder en de beoordeling door elektricien en erkend keuringsorganisme niet.",[12,13455,13457],{"id":13456},"arei-vereisten-voor-laadpaal-art-722","AREI-vereisten voor laadpaal (Art. 7.22)",[17,13459,13460],{},"Het AREI stelt volgende basisvereisten aan laadpaalinstallaties:",[5697,13462,13464],{"id":13463},"eigen-kring","Eigen kring",[17,13466,13467,13468,13471],{},"De laadpaal ",[221,13469,13470],{},"moet"," over een eigen, toegewijde kring beschikken. Ze mag niet op een bestaande kring (bijv. stopcontacten in de garage) aangesloten worden. Deze toegewijde kring moet rechtstreeks van de verdeelkast naar de laadpaal lopen.",[5697,13473,13475],{"id":13474},"aardlekschakelaar-differentieelbeveiliging","Aardlekschakelaar (differentieelbeveiliging)",[17,13477,13478],{},"Elke laadpaal heeft een eigen aardlekschakelaar (RCD) nodig. Het type aardlekschakelaar hangt af van de laadpaal (meer hierover verderop).",[5697,13480,13482],{"id":13481},"automaat-disjoncteur","Automaat (disjoncteur)",[17,13484,13485],{},"Een juist gedimensioneerde automaat (MCB) beschermt de laadpaalkring tegen overbelasting en kortsluiting.",[5697,13487,13489],{"id":13488},"overspanningsbeveiliging-spd","Overspanningsbeveiliging (SPD)",[17,13491,13492],{},"Art. 4.5.1 vereist algemeen de bescherming tegen overspanningen volgens de regels van het vak. In de praktijk wordt een centrale SPD in de verdeelkast geïnstalleerd, die alle kringen inclusief de laadpaalkring beschermt tegen overspanningen door blikseminslag of schakelingen in het net.",[12,13494,13496],{"id":13495},"eenfasig-vs-driefasig-welke-laadpaal","Eenfasig vs. driefasig: Welke laadpaal?",[5697,13498,13500],{"id":13499},"eenfasig-37-kw-of-74-kw","Eenfasig — 3,7 kW of 7,4 kW",[21,13502,13503,13516],{},[24,13504,13505],{},[27,13506,13507,13510,13513],{},[30,13508,13509],{},"Eigenschap",[30,13511,13512],{},"3,7 kW (16A)",[30,13514,13515],{},"7,4 kW (32A)",[43,13517,13518,13527,13536,13544,13555],{},[27,13519,13520,13522,13525],{},[48,13521,9128],{},[48,13523,13524],{},"1-fasig, 230V",[48,13526,13524],{},[27,13528,13529,13532,13534],{},[48,13530,13531],{},"Stroomsterkte",[48,13533,11676],{},[48,13535,11702],{},[27,13537,13538,13540,13542],{},[48,13539,11657],{},[48,13541,3599],{},[48,13543,3619],{},[27,13545,13546,13549,13552],{},[48,13547,13548],{},"Automaat",[48,13550,13551],{},"20A type C",[48,13553,13554],{},"40A type C",[27,13556,13557,13560,13563],{},[48,13558,13559],{},"Laadtijd (50 kWh accu)",[48,13561,13562],{},"~14 uur",[48,13564,13565],{},"~7 uur",[17,13567,13568],{},[221,13569,13570],{},"Voordelen eenfasig:",[711,13572,13573,13576,13579],{},[714,13574,13575],{},"Goedkoper in installatie",[714,13577,13578],{},"Eenvoudigere bedrading",[714,13580,13581],{},"Voldoende voor de meeste huishoudens (nachtlading)",[17,13583,13584],{},[221,13585,13586],{},"Nadelen eenfasig:",[711,13588,13589,13592],{},[714,13590,13591],{},"Beperkt laadvermogen",[714,13593,13594],{},"Bij 7,4 kW: mogelijke scheefbelasting (let op bij aanmelding)",[5697,13596,13598],{"id":13597},"driefasig-11-kw-of-22-kw","Driefasig — 11 kW of 22 kW",[21,13600,13601,13613],{},[24,13602,13603],{},[27,13604,13605,13607,13610],{},[30,13606,13509],{},[30,13608,13609],{},"11 kW (16A)",[30,13611,13612],{},"22 kW (32A)",[43,13614,13615,13624,13634,13644,13654],{},[27,13616,13617,13619,13622],{},[48,13618,9128],{},[48,13620,13621],{},"3-fasig, 400V",[48,13623,13621],{},[27,13625,13626,13628,13631],{},[48,13627,13531],{},[48,13629,13630],{},"3x 16A",[48,13632,13633],{},"3x 32A",[27,13635,13636,13638,13641],{},[48,13637,11657],{},[48,13639,13640],{},"2,5 mm² (5G2,5)",[48,13642,13643],{},"6 mm² (5G6)",[27,13645,13646,13648,13651],{},[48,13647,13548],{},[48,13649,13650],{},"20A 3-polig type C",[48,13652,13653],{},"32A 3-polig type C",[27,13655,13656,13658,13661],{},[48,13657,13559],{},[48,13659,13660],{},"~5 uur",[48,13662,13663],{},"~2,5 uur",[17,13665,13666],{},[221,13667,13668],{},"Voordelen driefasig:",[711,13670,13671,13674,13677],{},[714,13672,13673],{},"Aanzienlijk sneller laden",[714,13675,13676],{},"Gelijkmatige lastverdeling (geen scheefbelasting)",[714,13678,13679],{},"Toekomstbestendig",[17,13681,13682],{},[221,13683,13684],{},"Nadelen driefasig:",[711,13686,13687,13690,13693],{},[714,13688,13689],{},"Duurdere installatie",[714,13691,13692],{},"Driefasige aansluiting aan verdeelkast nodig",[714,13694,13695],{},"Hogere materiaalkosten (dikkere kabels, duurdere beveiligingstoestellen)",[5697,13697,13699],{"id":13698},"keuze-volgens-het-project","Keuze volgens het project",[17,13701,13702],{},"Er bestaat geen universeel optimaal laadvermogen voor een eengezinswoning. Beschikbare fasen, aansluitvermogen, hoofdbeveiliging, gelijktijdige huislast, boordlader van het voertuig, dagelijkse energiebehoefte en eventueel lastbeheer moeten samen worden beoordeeld. Een hoger nominaal vermogen laadt niet sneller wanneer voertuig of aansluiting de lagere grens oplegt.",[12,13704,13706],{"id":13705},"kabel-en-zekering-de-juiste-dimensionering","Kabel en zekering: De juiste dimensionering",[5697,13708,13710],{"id":13709},"overzicht-kabeldoorsnedes","Overzicht kabeldoorsnedes",[21,13712,13713,13728],{},[24,13714,13715],{},[27,13716,13717,13720,13723,13726],{},[30,13718,13719],{},"Vermogen",[30,13721,13722],{},"Kabeltype",[30,13724,13725],{},"Doorsnede",[30,13727,13548],{},[43,13729,13730,13741,13753,13766],{},[27,13731,13732,13735,13737,13739],{},[48,13733,13734],{},"3,7 kW (1F, 16A)",[48,13736,6068],{},[48,13738,3599],{},[48,13740,13551],{},[27,13742,13743,13746,13749,13751],{},[48,13744,13745],{},"7,4 kW (1F, 32A)",[48,13747,13748],{},"XVB 3G6",[48,13750,3619],{},[48,13752,13554],{},[27,13754,13755,13758,13761,13763],{},[48,13756,13757],{},"11 kW (3F, 16A)",[48,13759,13760],{},"XVB 5G2,5",[48,13762,3599],{},[48,13764,13765],{},"20A 3P type C",[27,13767,13768,13771,13774,13776],{},[48,13769,13770],{},"22 kW (3F, 32A)",[48,13772,13773],{},"XVB 5G6",[48,13775,3619],{},[48,13777,13778],{},"32A 3P type C",[17,13780,13781,13784],{},[221,13782,13783],{},"Belangrijk:"," Bij lange kabellengtes (>15m) moet de doorsnede mogelijk verhoogd worden om de spanningsval te beperken (AREI Art. 5.2.5 — spanningsverandering; Art. 5.2.1.2b — keuze van de leidingen). Plan de kabelroute vooraf en raadpleeg bij twijfel de spanningsvaltabellen.",[5697,13786,13722],{"id":13787},"kabeltype",[17,13789,13790,13791,13794],{},"In België wordt voor vast aangelegde installaties doorgaans ",[221,13792,13793],{},"XVB-kabel"," gebruikt:",[711,13796,13797,13802,13807,13812],{},[714,13798,13799,13801],{},[221,13800,6068],{}," voor eenfasig 16A",[714,13803,13804,13806],{},[221,13805,13748],{}," voor eenfasig 32A",[714,13808,13809,13811],{},[221,13810,13760],{}," voor driefasig 16A",[714,13813,13814,13816],{},[221,13815,13773],{}," voor driefasig 32A",[17,13818,13819,13820,13823],{},"Bij plaatsing in een Preflex-buis komen ",[221,13821,13822],{},"VOB-afzonderlijke aders"," in aanmerking (H07V-U), waarbij de buis voldoende gedimensioneerd moet zijn.",[12,13825,13827],{"id":13826},"type-aardlekschakelaar-het-belangrijkste-beveiligingstoestel","Type aardlekschakelaar: Het belangrijkste beveiligingstoestel",[17,13829,13830],{},"De keuze van de juiste aardlekschakelaar is bij laadpalen bijzonder belangrijk — en kan aanzienlijke kostenverschillen veroorzaken.",[5697,13832,13834],{"id":13833},"type-a-ingebouwde-dc-6ma-sensor-rdc-dd-in-de-laadpaal","Type A + ingebouwde DC-6mA-sensor (RDC-DD in de laadpaal)",[17,13836,13837,13838,13841],{},"Hoofdstuk 7.22 vereist bescherming tegen gladde DC-foutstroomcomponenten. Type A alleen biedt die functie niet. Wanneer de fabrikant voor de exacte laadpaal geschikte ingebouwde 6-mA-DC-detectie (RDC-DD) documenteert, kan die deel uitmaken van een oplossing met voorgeschakelde ",[221,13839,13840],{},"differentieel type A 30 mA",". Neem die combinatie niet aan zonder productbewijs.",[17,13843,13844],{},"Het gekozen type A moet passen bij net, pooltal, nominale waarde en de gedocumenteerde voorwaarden van de laadpaal. Zonder die parameters is een prijsbereik geen betrouwbare raming.",[5697,13846,13848],{"id":13847},"type-b-als-geen-dc-sensor-in-de-laadpaal","Type B (als geen DC-sensor in de laadpaal)",[17,13850,13851,13852,13854,13855,13858],{},"Als uw laadpaal ",[221,13853,866],{}," ingebouwde DC-foutstroomsensor heeft, hebt u een ",[221,13856,13857],{},"aardlekschakelaar type B"," nodig. Deze detecteert ook gelijkstroomfoutstromen (DC), die bij AC\u002FDC-laders kunnen optreden.",[17,13860,13861],{},"Controleer de verklaring van de fabrikant over DC-foutstroomdetectie. Alleen een productbenaming bewijst niet dat laadpaal en voorgeschakelde differentieel samen een conforme beveiliging vormen.",[5697,13863,13865],{"id":13864},"type-a-si-alternatief","Type A-SI (alternatief)",[17,13867,4932,13868,13871],{},[221,13869,13870],{},"differentieel type A-SI"," kan volgens de fabrikant beter tegen bepaalde storingsimpulsen bestand zijn, maar vervangt op zichzelf niet de vereiste detectie van gladde DC-foutstromen. De gedocumenteerde beveiligingscombinatie is bepalend.",[12,13873,13875],{"id":13874},"overspanningsbeveiliging-spd-centraal-voor-de-gehele-installatie","Overspanningsbeveiliging (SPD) — centraal voor de gehele installatie",[17,13877,13878,13879,13882],{},"Art. 4.5.1 vereist algemeen de bescherming tegen overspanningen volgens de regels van het vak. In de praktijk wordt een ",[221,13880,13881],{},"SPD (overspanningsbeveiliging)"," in de verdeelkast geïnstalleerd, die alle aangesloten toestellen inclusief de laadpaal beschermt tegen transiënte overspanningen. Het AREI noemt geen concreet \"Type 2\" — de type-aanduiding stamt uit de productnorm (IEC 61643-11).",[17,13884,13885,13887],{},[221,13886,13783],{}," De SPD moet met een voorzekering (gR-zekering of MCB) beveiligd worden. Neem de fabrikantvoorschriften in acht.",[12,13889,13891],{"id":13890},"netbeheerder-en-richting-van-de-energiestroom","Netbeheerder en richting van de energiestroom",[17,13893,13894],{},"Dit artikel leidt geen universele meldings- of aansluitdrempel af uit het nominale laadvermogen. Controleer vóór bestelling de actuele voorwaarden van de netbeheerder voor het adres. Houd EAN-code, aansluitingstype, gepland vermogen, fasen, lastbeheer en exacte productbeschrijving bij de hand.",[17,13896,13897],{},"Leg expliciet vast of energie alleen van net naar voertuig of in beide richtingen kan stromen. Synergrid vermeldt dat bidirectionele of technisch bidirectionele laders onder C10\u002F11 editie 2.4 vallen en een C10\u002F26-typehomologatie vereisen. Zuiver unidirectionele net-naar-voertuigladers vereisen onder die regel geen C10\u002F26. Daaruit volgt niet automatisch dat geen andere melding, capaciteitsgrens of netbeheerdervoorwaarde geldt.",[17,13899,13900],{},"Leg het antwoord vast met exact model en fabrikantverklaring. Alleen teruglevering via software uitschakelen kan onvoldoende zijn wanneer het toestel technisch bidirectioneel blijft; Synergrid noemt ook die technische mogelijkheid uitdrukkelijk. Controleer de netvraag opnieuw na een wijziging van firmware, bedrijfsmodus of aansluitvermogen. Bewaar bevestiging, productgegevens en eventuele homologatiereferentie in het installatiedossier, zodat elektricien, netbeheerder en keuringsorganisme dezelfde variant beoordelen.",[17,13902,13903],{},"Documenteer vóór ingebruikname ook fasetoewijzing, ingestelde stroomgrens, lastbeheer en gedrag bij communicatie-uitval. Die bedrijfsparameters vervangen geen elektrische beveiliging, maar beïnvloeden wel het werkelijk gevraagde aansluitvermogen en moeten met het ontwerp overeenkomen.",[5697,13905,13907],{"id":13906},"leg-de-opleverinstellingen-samen-vast","Leg de opleverinstellingen samen vast",[17,13909,13910],{},"Maak voor elektricien, gebruiker en latere controleur een beknopt ingebruiknameblad. Noteer exact toestelmodel, geïnstalleerde firmware, een- of driefasige werking, maximale stroom, voorbeveiliging, differentieelconcept, DC-foutstroomdetectie en kabeltype. Bij dynamisch lastbeheer vermeldt u ook meetpunt, communicatiepad, gedrag bij uitval en de werkelijk ingestelde begrenzing. Wijkt een van die gegevens af van handleiding, schema of bordopschrift, laat de afwijking dan vóór gebruik verklaren en oplossen.",[17,13912,13913],{},"Bepaal ook wie instellingen mag wijzigen en hoe zo'n wijziging in het dossier terechtkomt. Een later verhoogde laadstroom kan kabel, beveiliging, aansluitcapaciteit en selectiviteit anders belasten dan de beoordeelde configuratie. Bewaar daarom het instellingenbewijs samen met foto's van de labels, technische fiche, conformiteitsdocumenten en keuringsverslag. Een toestelvervanging is meer dan een nieuwe behuizing: beveiligingscombinatie, communicatiemethode, laadwijze en mogelijke teruglevercapaciteit moeten voor het nieuwe model opnieuw worden beoordeeld. Zo blijft een elektrisch relevante software- of toestelconfiguratie niet onzichtbaar naast de plannen bestaan.",[12,13915,13917],{"id":13916},"eendraadschema-actualiseren","Eendraadschema actualiseren",[17,13919,13920,13921,13923],{},"Na de installatie van een laadpaal ",[221,13922,13470],{}," het eendraadschema van uw elektrische installatie geactualiseerd worden. De laadpaal wordt als eigen aftakking in het schema weergegeven:",[5697,13925,13927],{"id":13926},"wat-moet-in-het-schema-staan","Wat moet in het schema staan?",[5041,13929,13930,13935,13941,13946,13951,13957,13963],{},[714,13931,13932,13934],{},[221,13933,13464],{}," vanaf de verdeelkast",[714,13936,13937,13940],{},[221,13938,13939],{},"Aardlekschakelaar"," met type-aanduiding (A of B)",[714,13942,13943,13945],{},[221,13944,13548],{}," met nominale stroom",[714,13947,13948,13950],{},[221,13949,11006],{}," (overspanningsbeveiliging)",[714,13952,13953,13956],{},[221,13954,13955],{},"Laadpaalsymbool"," met vermogensaanduiding",[714,13958,13959,13962],{},[221,13960,13961],{},"Kabelaanduiding"," (bijv. XVB 5G2,5)",[714,13964,13965,13968],{},[221,13966,13967],{},"Fasetoewijzing"," (bij driefasig: L1\u002FL2\u002FL3)",[5697,13970,13972],{"id":13971},"planelec-maakt-het-eenvoudig","PlanElec maakt het eenvoudig",[17,13974,13975,13977],{},[221,13976,5862],{}," ondersteunt de documentatie van een laadpaal in het project:",[711,13979,13980,13983,13986,13989],{},[714,13981,13982],{},"Een laadpaalsymbool is beschikbaar voor de planweergave",[714,13984,13985],{},"De zelfcontrole kan ondersteunde gegevens over eigen kring, aardlekbeveiliging en SPD signaleren",[714,13987,13988],{},"De fasetoewijzing kan rechtstreeks ingevuld worden",[714,13990,13991],{},"De pdf-export neemt de in het project vastgelegde gegevens over",[12,13993,13995],{"id":13994},"kosten-vergelijken-op-dezelfde-technische-scope","Kosten vergelijken op dezelfde technische scope",[17,13997,13998],{},"Een bruikbare offerte splitst laadpaal, beveiligingstoestellen, kabelroute, grondwerken, aanpassing van het bord, lastbeheer, ontwerp, keuring en eventuele netprocedure uit. De prijs hangt sterk af van toestel, lengte en bereikbaarheid, aansluitvermogen en het bestaande bord. Laat aanbieders daarom dezelfde technische omschrijving begroten; een vaste online prijsvork is geen betrouwbare projectraming.",[17,14000,14001],{},"Bewaar die technische vergelijking bij het projectdossier.",[12,14003,14005],{"id":14004},"veelgemaakte-fouten-vermijden","Veelgemaakte fouten vermijden",[5041,14007,14008,14014,14020,14026,14032,14038],{},[714,14009,14010,14013],{},[221,14011,14012],{},"Geen eigen kring:"," De laadpaal op een bestaand stopcontact aansluiten is niet alleen onveilig, maar AREI-strijdig.",[714,14015,14016,14019],{},[221,14017,14018],{},"Verkeerd type aardlekschakelaar:"," Zonder DC-sensor in de laadpaal is een type B dwingend vereist.",[714,14021,14022,14025],{},[221,14023,14024],{},"Overspanning niet beoordeeld:"," Of en hoe een SPD nodig is, wordt voor de volledige installatie beoordeeld en volgens de fabrikantvoorschriften gecoördineerd.",[714,14027,14028,14031],{},[221,14029,14030],{},"Geen geactualiseerd eendraadschema:"," Elke wijziging aan de installatie moet in het schema gedocumenteerd worden.",[714,14033,14034,14037],{},[221,14035,14036],{},"Netvoorwaarden niet nagegaan:"," Formaliteiten hangen af van netbeheerder en laadfunctie; bidirectionele of technisch bidirectionele toestellen vallen ook onder C10\u002F11 en C10\u002F26.",[714,14039,14040,14043],{},[221,14041,14042],{},"Te dunne kabeldoorsnede:"," Vooral bij lange leidingwegen (>15m) de spanningsval in het oog houden.",[12,14045,14047],{"id":14046},"conclusie","Conclusie",[17,14049,14050],{},"Een laadpaal in België vereist een eigen kring per aansluitpunt, geschikte bijkomende differentieel- en DC-foutstroombeveiliging, een projectgerichte kabel- en beveiligingskeuze en bijgewerkte plannen. Goede documentatie maakt de installatie controleerbaar, maar garandeert geen positief keuringsverslag.",[12,14052,6698],{"id":6697},[711,14054,14055,14062],{},[714,14056,14057],{},[203,14058,14061],{"href":14059,"rel":14060},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Fsites\u002Fdefault\u002Ffiles\u002FFiles\u002FPublications\u002Ffiles\u002FRGIE-Annexe-Livre-1-Installations-a-basse-tenstion-et-a-tres-basse-tension-2026.pdf",[5384],"AREI\u002FRGIE Boek 1, editie 2026 — hoofdstuk 7.22",[714,14063,14064],{},[203,14065,14067],{"href":6712,"rel":14066},[5384],"Synergrid: C10\u002F26 voor bidirectionele of technisch bidirectionele laadinfrastructuur",[7987,14069],{},[12,14071,8514],{"id":8513},[711,14073,14074,14080],{},[714,14075,14076],{},[203,14077,14079],{"href":14078},"\u002Fblog\u002Fspanningsval-berekenen-kabeldoorsnede","Spanningsval berekenen voor een lange laadkabel",[714,14081,14082],{},[203,14083,14084],{"href":210},"Kostenvergelijking: zelf tekenen vs. elektricien",[711,14086,14087],{},[714,14088,14089],{},[203,14090,14092],{"href":14091},"\u002Fnl\u002Fblog\u002Fplanelec-vs-excel-papier","PlanElec vs. Excel\u002Fpapier",[12,14094,14096],{"id":14095},"laadpaal-in-het-eendraadschema-documenteren","Laadpaal in het eendraadschema documenteren",[17,14098,5859,14099,14101,14102],{},[221,14100,5862],{}," documenteert u uw laadpaal in het eendraadschema en exporteert u het project als pdf. De zelfcontrole ondersteunt de voorbereiding, maar vervangt geen ontwerpberekening of officiële keuring. ",[203,14103,8553],{"href":8551,"rel":14104},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":14106},[14107,14113,14118,14122,14127,14128,14131,14135,14136,14137,14138,14139,14140],{"id":13456,"depth":1215,"text":13457,"children":14108},[14109,14110,14111,14112],{"id":13463,"depth":5888,"text":13464},{"id":13474,"depth":5888,"text":13475},{"id":13481,"depth":5888,"text":13482},{"id":13488,"depth":5888,"text":13489},{"id":13495,"depth":1215,"text":13496,"children":14114},[14115,14116,14117],{"id":13499,"depth":5888,"text":13500},{"id":13597,"depth":5888,"text":13598},{"id":13698,"depth":5888,"text":13699},{"id":13705,"depth":1215,"text":13706,"children":14119},[14120,14121],{"id":13709,"depth":5888,"text":13710},{"id":13787,"depth":5888,"text":13722},{"id":13826,"depth":1215,"text":13827,"children":14123},[14124,14125,14126],{"id":13833,"depth":5888,"text":13834},{"id":13847,"depth":5888,"text":13848},{"id":13864,"depth":5888,"text":13865},{"id":13874,"depth":1215,"text":13875},{"id":13890,"depth":1215,"text":13891,"children":14129},[14130],{"id":13906,"depth":5888,"text":13907},{"id":13916,"depth":1215,"text":13917,"children":14132},[14133,14134],{"id":13926,"depth":5888,"text":13927},{"id":13971,"depth":5888,"text":13972},{"id":13994,"depth":1215,"text":13995},{"id":14004,"depth":1215,"text":14005},{"id":14046,"depth":1215,"text":14047},{"id":6697,"depth":1215,"text":6698},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":14095,"depth":1215,"text":14096},"2026-05-25","AREI-vereisten voor laadpalen in België: eigen kring, differentieel- en DC-foutstroombeveiliging, kabelontwerp, documentatie en netvoorwaarden.",{},"\u002Fblog\u002Flaadpaal-arei.nl",{"title":13447,"description":14142},"laadpaal-arei","blog\u002Flaadpaal-arei.nl",[9462,14149,1244,14150,1133,14151,1252,1251],"wallbox","elektrisch voertuig","aardlekbeveiliging","PTD6Pa1PbNxThqIkKzFMezV8ib_S5dsQ-QYUX-JV-1o",{"id":14154,"title":14155,"articleId":14156,"body":14157,"category":8569,"date":14415,"description":14416,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":14417,"navigation":1236,"path":14418,"publishDate":14415,"readTime":12517,"refreshInterval":1239,"seo":14419,"slug":14420,"stem":14421,"tags":14422,"__hash__":14426},"blog\u002Fblog\u002Fkostenvergelijking-zelf-vs-elektricien.nl.md","Kostenvergelijking: Eendraadschema zelf tekenen vs. elektricien inschakelen","cost-comparison-diy-vs-electrician",{"type":9,"value":14158,"toc":14400},[14159,14162,14166,14249,14252,14256,14259,14263,14268,14273,14276,14280,14283,14287,14290,14294,14301,14305,14308,14315,14319,14339,14342,14346,14369,14373,14376,14379,14382,14386,14389,14391,14394],[17,14160,14161],{},"Voor een Belgische keuring moeten de documenten de echte installatie weergeven. Of zelf documenteren dan wel een vakman inschakelen economischer is, volgt niet uit een algemene prijslijst. Vergelijk opname, tekening, technische verantwoordelijkheid en keuring afzonderlijk.",[12,14163,14165],{"id":14164},"kort-vergelijk-dezelfde-dekking","Kort — vergelijk dezelfde dekking",[21,14167,14168,14181],{},[24,14169,14170],{},[27,14171,14172,14175,14178],{},[30,14173,14174],{},"Taak",[30,14176,14177],{},"Zelfdocumentatie met PlanElec",[30,14179,14180],{},"Opdracht aan een elektrotechnisch vakman",[43,14182,14183,14194,14205,14216,14227,14238],{},[27,14184,14185,14188,14191],{},[48,14186,14187],{},"Opname bestaande toestand",[48,14189,14190],{},"alleen voor gegevens die veilig en betrouwbaar vaststaan",[48,14192,14193],{},"kan bevoegde identificatie en meting omvatten",[27,14195,14196,14199,14202],{},[48,14197,14198],{},"Schema en situatieplan",[48,14200,14201],{},"gestructureerde invoer en PDF-export",[48,14203,14204],{},"tekening uit geleverde of zelf opgenomen data volgens offerte",[27,14206,14207,14210,14213],{},[48,14208,14209],{},"Technisch ontwerp",[48,14211,14212],{},"niet vervangen door software",[48,14214,14215],{},"kan expliciet worden besteld",[27,14217,14218,14221,14224],{},[48,14219,14220],{},"Vakcontrole",[48,14222,14223],{},"afzonderlijk organiseren",[48,14225,14226],{},"alleen inbegrepen als de offerte dat zegt",[27,14228,14229,14232,14235],{},[48,14230,14231],{},"Officiële keuring",[48,14233,14234],{},"apart erkend controleorganisme",[48,14236,14237],{},"eveneens apart tenzij uitdrukkelijk geregeld",[27,14239,14240,14243,14246],{},[48,14241,14242],{},"Prijsbasis",[48,14244,14245],{},"PlanElec Early Access momenteel 0 EUR; eigen tijd blijft werk",[48,14247,14248],{},"projectofferte, geen officieel forfait",[17,14250,14251],{},"Hieruit volgt geen vaste besparing. Volledige, geverifieerde gegevens kunnen zelfdocumentatie haalbaar maken; een onbekende oude installatie kan een professionele opname vereisen.",[12,14253,14255],{"id":14254},"drie-aanpasbare-scenarios","Drie aanpasbare scenario's",[17,14257,14258],{},"De velden hieronder zijn rekenposten, geen Belgische gemiddelde prijzen. Vul bedragen uit uw offerte en uw persoonlijke tijdwaarde in.",[5697,14260,14262],{"id":14261},"_1-bestaande-installatie-met-betrouwbaar-dossier","1. Bestaande installatie met betrouwbaar dossier",[17,14264,14265],{},[4069,14266,14267],{},"professionele route = geoffreerde opname + tekening + vakcontrole + keuring",[17,14269,14270],{},[4069,14271,14272],{},"zelfroute = eigen uren × persoonlijke tijdwaarde + vakcontrole + keuring",[17,14274,14275],{},"Zijn grondplan, borden, beveiligingen en kringtoewijzingen gecontroleerd, dan kan eigen werk vooral uit invoer en samenhang bestaan. Onbekende technische waarden blijven onbekend. Een vakbedrijf kan hetzelfde begrensde gegevenspakket nakijken en tekenen.",[5697,14277,14279],{"id":14278},"_2-bestaande-installatie-zonder-betrouwbare-toewijzing","2. Bestaande installatie zonder betrouwbare toewijzing",[17,14281,14282],{},"Eerst moet veilig worden vastgesteld welke kring elk element voedt, welke beveiliging aanwezig is en welke geleidergegevens bekend zijn. Elektrische omhulsels openen en metingen uitvoeren zijn geen geschikte doe-het-zelftaken. Neem in de zelfroute een professionele opname op. Nul euro softwarekost schrapt noodzakelijk vakwerk niet.",[5697,14284,14286],{"id":14285},"_3-nieuwe-of-belangrijk-gewijzigde-installatie","3. Nieuwe of belangrijk gewijzigde installatie",[17,14288,14289],{},"Technisch ontwerp komt vóór het tekenen van nieuwe circuits of bronnen. Fabrikantvoorwaarden, regels van de distributienetbeheerder en het toepasselijke AREI kunnen het resultaat beïnvloeden. Vergelijk geen totaalopdracht voor ontwerp en uitvoering met alleen tekenwerk. Splits ontwerp, uitvoering, documentatie en keuring.",[12,14291,14293],{"id":14292},"welk-resultaat-is-vereist","Welk resultaat is vereist?",[17,14295,1764,14296,14300],{},[203,14297,14299],{"href":11928,"rel":14298},[5384],"officiële FOD-pagina"," noemt eendraadschema en situatieplan bij de minimale stukken voor huishoudelijke controle. Het schema bevat leiding-, plaatsings- en beveiligingsgegevens; het plan lokaliseert de overeenkomende elementen. Beide horen in het dossier. Dat resultaat telt, niet het tekenprogramma.",[12,14302,14304],{"id":14303},"wat-planelec-nu-levert","Wat PlanElec nu levert",[17,14306,14307],{},"PlanElec combineert grondplan, elektrische topologie en bordplanning. PDF's van eendraadschema en situatieplan zijn beschikbaar. De zelfcontrole behandelt een gedocumenteerd deel van de regels die uit projectgegevens beslisbaar zijn; het is geen conformiteitsattest. Materialenlijst en werkdossier zijn pilotfuncties met zichtbare grenzen. Offertes en betalingen zijn niet actief.",[17,14309,14310,14311,14314],{},"De verifieerbare prijsuitspraak blijft beperkt: ",[221,14312,14313],{},"Early Access momenteel 0 EUR productkost",". Er is geen actieve checkout en geen gepubliceerd toekomstig tarief. Eigen tijd, vakdiensten, werken en officiële keuring worden daardoor niet gratis.",[12,14316,14318],{"id":14317},"wanneer-vakbijstand-onmisbaar-is","Wanneer vakbijstand onmisbaar is",[711,14320,14321,14324,14327,14330,14333,14336],{},[714,14322,14323],{},"wanneer veilige opname metingen of het openen van omhulsels vereist;",[714,14325,14326],{},"wanneer geleiders, beveiligingscoördinatie of aarding onzeker zijn;",[714,14328,14329],{},"wanneer circuits, PV, opslag, laden of noodbedrijf worden ontworpen;",[714,14331,14332],{},"wanneer een controleverslag fysieke inbreuken vermeldt;",[714,14334,14335],{},"wanneer fabrikant- of netbeheerdervoorwaarden beoordeeld moeten worden;",[714,14337,14338],{},"wanneer u verantwoordelijkheid voor technische beslissingen wilt overdragen.",[17,14340,14341],{},"“Zelf tekenen” en “zelf installeren” zijn andere keuzes. Documentatiesoftware geeft geen elektrotechnische bevoegdheid.",[12,14343,14345],{"id":14344},"zeven-vragen-per-offerte","Zeven vragen per offerte",[5041,14347,14348,14351,14354,14357,14360,14363,14366],{},[714,14349,14350],{},"Wie verzamelt en verifieert de invoer?",[714,14352,14353],{},"Zijn beide plannen en alle borden inbegrepen?",[714,14355,14356],{},"Omvat de opdracht berekeningen of alleen grafische overname?",[714,14358,14359],{},"Wie controleert de technische plausibiliteit?",[714,14361,14362],{},"Hoe worden wijzigingen en correcties aangerekend?",[714,14364,14365],{},"Zijn btw, verplaatsing en keuring apart?",[714,14367,14368],{},"Welk bewerkbaar bronbestand en welke PDF's worden overgedragen?",[12,14370,14372],{"id":14371},"een-eerlijke-beslisregel","Een eerlijke beslisregel",[17,14374,14375],{},"Kies zelfdocumentatie wanneer gegevens betrouwbaar zijn, het huishoudelijke project beheersbaar is en vakcontrole voor onzekerheden geregeld wordt. Kies een professionele opdracht bij een onbekende installatie, open ontwerpbeslissingen, vereiste metingen of gewenste coördinatie. Een hybride route is vaak rationeel: organiseer beschikbare informatie in PlanElec, markeer onbekenden en laat de elektricien enkel beoordelen wat professioneel inzicht vraagt.",[17,14377,14378],{},"Noteer de aannames. Als de offerte circuitidentificatie uitsluit, vermeld dan wie geverifieerde toewijzingen aanlevert. Als uw eigen raming geen tijdwaarde bevat, maak die uitsluiting zichtbaar. Werk na fysieke wijzigingen beide plannen bij. Transparantie helpt meer dan een besparingspercentage.",[17,14380,14381],{},"Vergelijk ook de overdraagbaarheid. Een duidelijk project met brongegevens, versies en PDF's kan later gericht worden bijgewerkt. Een eindbestand zonder onderliggende gegevens kan bij de volgende wijziging extra opname vragen. Vraag daarom wie het dossier bewaart, welke versie na correctie geldt en hoe onbekende gegevens zichtbaar blijven.",[12,14383,14385],{"id":14384},"resultaat-en-bewerkbare-toestand-overdragen","Resultaat en bewerkbare toestand overdragen",[17,14387,14388],{},"Vergelijk ook wat na afronding bruikbaar blijft. Een duidelijke overdracht bevat vrijgegeven pdf's met versiedatum, de bevestigde brongegevens en een lijst van open punten. Spreek af of bewerkbare projectgegevens worden overgedragen, in welk formaat dat gebeurt en wie ze bij een latere wijziging bijwerkt. Zonder die afspraak kan een aanvankelijk goedkoop eindbestand bij de volgende uitbreiding een nieuwe opname vereisen. Dat is een projectspecifiek risico en geen algemene uitspraak dat één route altijd voordeliger is.",[12,14390,14047],{"id":14046},[17,14392,14393],{},"Zelfdocumentatie past bij een project met geverifieerde gegevens en gerespecteerde vakgrenzen. Een elektriciensopdracht kan veiliger en economischer zijn wanneer opname, ontwerp of verantwoordelijkheid nodig zijn. Reken met echte offertes en genoteerde tijd; beloof geen standaardbesparing of positieve keuring.",[17,14395,14396],{},[203,14397,14399],{"href":8551,"rel":14398},[5384],"Open PlanElec in de momenteel gratis Early Access →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":14401},[14402,14403,14408,14409,14410,14411,14412,14413,14414],{"id":14164,"depth":1215,"text":14165},{"id":14254,"depth":1215,"text":14255,"children":14404},[14405,14406,14407],{"id":14261,"depth":5888,"text":14262},{"id":14278,"depth":5888,"text":14279},{"id":14285,"depth":5888,"text":14286},{"id":14292,"depth":1215,"text":14293},{"id":14303,"depth":1215,"text":14304},{"id":14317,"depth":1215,"text":14318},{"id":14344,"depth":1215,"text":14345},{"id":14371,"depth":1215,"text":14372},{"id":14384,"depth":1215,"text":14385},{"id":14046,"depth":1215,"text":14047},"2026-05-19","Hoe u zelfdocumentatie en een professionele opdracht voor Belgische schema’s vergelijkt zonder onbewezen marktprijs of besparingsbelofte.",{},"\u002Fblog\u002Fkostenvergelijking-zelf-vs-elektricien.nl",{"title":14155,"description":14416},"kostenvergelijking-zelf-vs-elektricien","blog\u002Fkostenvergelijking-zelf-vs-elektricien.nl",[14423,14424,1251,14425,5862,12055,1252],"kosten","elektricien","zelf tekenen","Z_N6V3nDiFIQUEjhtqP1IniegnxfmZWruPlBIV-COis",{"id":14428,"title":14429,"articleId":14430,"body":14431,"category":8569,"date":14821,"description":14822,"extension":1233,"lastUpdated":13433,"locale":1234,"meta":14823,"navigation":1236,"path":14824,"publishDate":14821,"readTime":14825,"refreshInterval":1239,"seo":14826,"slug":14827,"stem":14828,"tags":14829,"__hash__":14832},"blog\u002Fblog\u002Fplanelec-vs-excel-papier.nl.md","PlanElec vs. Excel & papier: Waarom digitale eendraadschema's beter zijn","planelec-vs-excel-paper",{"type":9,"value":14432,"toc":14793},[14433,14436,14439,14443,14575,14579,14582,14585,14589,14593,14596,14600,14603,14607,14610,14614,14617,14621,14625,14628,14632,14635,14639,14642,14646,14649,14653,14657,14660,14664,14667,14671,14674,14690,14694,14697,14701,14704,14708,14711,14716,14739,14744,14749,14759,14762,14766,14769,14771,14774,14777,14779,14781,14785],[13175,14434,14429],{"id":14435},"planelec-vs-excel-papier-waarom-digitale-eendraadschemas-beter-zijn",[17,14437,14438],{},"Veel huiseigenaars en zelfs sommige elektriciens grijpen nog steeds naar pen en papier of naar Excel wanneer ze een eendraadschema moeten maken. Dat lijkt op het eerste gezicht gratis en eenvoudig — maar het brengt aanzienlijke risico's met zich mee. In deze vergelijking tonen we waarom een gespecialiseerd hulpmiddel zoals PlanElec de betere keuze is.",[12,14440,14442],{"id":14441},"tldr-vergelijking-in-één-oogopslag","TL;DR — Vergelijking in één oogopslag",[21,14444,14445,14459],{},[24,14446,14447],{},[27,14448,14449,14451,14453,14456],{},[30,14450,8111],{},[30,14452,5862],{},[30,14454,14455],{},"Excel\u002FWord",[30,14457,14458],{},"Papier",[43,14460,14461,14475,14491,14506,14519,14533,14549,14562],{},[27,14462,14463,14468,14470,14473],{},[48,14464,14465],{},[221,14466,14467],{},"Kosten",[48,14469,9763],{},[48,14471,14472],{},"\"Gratis\"",[48,14474,14472],{},[27,14476,14477,14482,14485,14488],{},[48,14478,14479],{},[221,14480,14481],{},"AREI-symbolen",[48,14483,14484],{},"✅ Correct",[48,14486,14487],{},"❌ Geen",[48,14489,14490],{},"❌ Vaak fout",[27,14492,14493,14498,14501,14504],{},[48,14494,14495],{},[221,14496,14497],{},"Automatische lay-out",[48,14499,14500],{},"✅",[48,14502,14503],{},"❌",[48,14505,14503],{},[27,14507,14508,14512,14515,14517],{},[48,14509,14510],{},[221,14511,8289],{},[48,14513,14514],{},"✅ Ondersteunend",[48,14516,14503],{},[48,14518,14503],{},[27,14520,14521,14525,14528,14531],{},[48,14522,14523],{},[221,14524,10275],{},[48,14526,14527],{},"✅ Centraal",[48,14529,14530],{},"⚠️ Manueel",[48,14532,14503],{},[27,14534,14535,14540,14543,14546],{},[48,14536,14537],{},[221,14538,14539],{},"Wijzigingen",[48,14541,14542],{},"✅ Op elk moment",[48,14544,14545],{},"⚠️ Omslachtig",[48,14547,14548],{},"❌ Opnieuw tekenen",[27,14550,14551,14555,14558,14560],{},[48,14552,14553],{},[221,14554,14231],{},[48,14556,14557],{},"Afzonderlijk vereist",[48,14559,14557],{},[48,14561,14557],{},[27,14563,14564,14568,14571,14573],{},[48,14565,14566],{},[221,14567,8226],{},[48,14569,14570],{},"✅ Geïntegreerd",[48,14572,14503],{},[48,14574,14503],{},[12,14576,14578],{"id":14577},"de-realiteit-velen-tekenen-nog-met-de-hand","De realiteit: Velen tekenen nog met de hand",[17,14580,14581],{},"Hoewel we 2026 schrijven, is de realiteit in België vaak nog analoog. Bij renovaties, uitbreidingen of de verkoop van een woning moeten eigenaars een actueel eendraadschema en een situatieplan voorleggen. Velen grijpen dan naar wat ze kennen: een vel papier of een Excel-tabel.",[17,14583,14584],{},"Het probleem? De keurder verwacht normconforme plannen — en die zijn op papier of in Excel nauwelijks te maken.",[12,14586,14588],{"id":14587},"problemen-met-papier","Problemen met papier",[5697,14590,14592],{"id":14591},"niet-normconform","Niet normconform",[17,14594,14595],{},"Het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) schrijft bepaalde symbolen voor (Tabel 2.23, gebaseerd op IEC 60617). Handgetekende symbolen voldoen bijna nooit aan de normvereisten. Een keurder kan het plan weigeren als de symbolen niet correct zijn.",[5697,14597,14599],{"id":14598},"moeilijk-te-wijzigen","Moeilijk te wijzigen",[17,14601,14602],{},"Hebt u een fout gemaakt of een stopcontact vergeten? Bij een handgetekend plan moet u het volledige schema opnieuw tekenen. Bij complexe installaties met 20+ kringen is dat een enorme tijdsinvestering.",[5697,14604,14606],{"id":14605},"onleesbaar","Onleesbaar",[17,14608,14609],{},"Handschrift is subjectief. Wat voor u duidelijk is, kan voor de keurder onleesbaar zijn. Doorgehaalde correcties maken het nog erger.",[5697,14611,14613],{"id":14612},"weigeringsrisico-bij-de-keuring","Weigeringsrisico bij de keuring",[17,14615,14616],{},"Steeds meer keurders weigeren handgetekende plannen of aanvaarden ze slechts met tegenzin. Het AREI (Art. 9.1.2) schrijft niet voor dat plannen digitaal moeten worden opgesteld. Bepalend is dat de documentatie leesbaar, volledig en normconform is. Een proper handgetekend plan met correcte AREI-symbolen is volgens het AREI toegelaten — het risico op een bemerking bij onleesbare of foutieve handtekeningen blijft echter hoog.",[12,14618,14620],{"id":14619},"problemen-met-excel","Problemen met Excel",[5697,14622,14624],{"id":14623},"geen-arei-symbolen","Geen AREI-symbolen",[17,14626,14627],{},"Excel kent geen elektrische symbolen. U zou elk symbool als afbeelding moeten invoegen of moeizaam met vormen moeten nabouwen. Het resultaat ziet er onprofessioneel uit en voldoet niet aan de norm.",[5697,14629,14631],{"id":14630},"geen-automatische-lay-out","Geen automatische lay-out",[17,14633,14634],{},"Een eendraadschema heeft een duidelijke structuur: hoofdschakelaar, aardlekschakelaars, automaten, verbruikers — alles in een gedefinieerde hiërarchie. In Excel moet u deze structuur handmatig opbouwen en bij elke wijziging aanpassen.",[5697,14636,14638],{"id":14637},"geen-validatie","Geen validatie",[17,14640,14641],{},"Excel controleert niet of uw schema AREI-conform is. Ontbreekt er een aardlekschakelaar? Is de kabeldoorsnede te klein? Hebt u te veel kringen per RCD? Excel weet het niet — de keurder wel.",[5697,14643,14645],{"id":14644},"opmaakproblemen","Opmaakproblemen",[17,14647,14648],{},"Grotere schema's passen niet op een A4-pagina. De afdrukweergave in Excel staat berucht om onverwachte pagina-einden en afgeknipte inhoud.",[12,14650,14652],{"id":14651},"planelec-voordelen-in-detail","PlanElec-voordelen in detail",[5697,14654,14656],{"id":14655},"normconforme-symbolen","Normconforme symbolen",[17,14658,14659],{},"PlanElec biedt een elektrische symbolencatalogus voor de Belgische planningscontext. Welke symbolen en gegevens in het concrete project nodig zijn, moet de professionele opsteller beoordelen.",[5697,14661,14663],{"id":14662},"automatische-lay-out-goethals-jacobs","Automatische lay-out (Goethals-Jacobs)",[17,14665,14666],{},"PlanElec leidt uit de vastgelegde topologie een gestructureerde weergave af met verzamelrails, beveiligingstoestellen en verbruikers. De professionele juistheid hangt af van de projectgegevens.",[5697,14668,14670],{"id":14669},"ondersteunde-arei-zelfcontrole","Ondersteunde AREI-zelfcontrole",[17,14672,14673],{},"De zelfcontrole wijst op ondersteunde planningsfouten, bijvoorbeeld bij beveiligingstoestellen en leidingdimensionering. Ze is geen volledige reglementaire conformiteitscontrole. De interne regelstand is momenteel 31.03.2025; de wijzigingen van 2026 moeten nog worden verwerkt.",[711,14675,14676,14679,14682,14684,14687],{},[714,14677,14678],{},"Maximaal aantal kringen per RCD: max. 8 (Art. 4.2.4.3b)",[714,14680,14681],{},"Kabeldoorsnedes passend bij de automaat",[714,14683,13489],{},[714,14685,14686],{},"Badkamerzonebescherming (Art. 7.1)",[714,14688,14689],{},"En nog veel meer",[5697,14691,14693],{"id":14692},"op-elk-moment-wijzigbaar","Op elk moment wijzigbaar",[17,14695,14696],{},"Stopcontact vergeten of kring toevoegen? Wijzigingen worden in het projectmodel verwerkt en de lay-out wordt opnieuw afgeleid, zonder het volledige schema handmatig te hertekenen.",[5697,14698,14700],{"id":14699},"professionele-pdf-export","Professionele PDF-export",[17,14702,14703],{},"Eén klik en u hebt een professionele PDF in A4 liggend formaat — met titelblok, paginanummering en normconforme symbolen. Precies wat de keurder verwacht.",[12,14705,14707],{"id":14706},"het-prijsargument-gratis-is-niet-zonder-kosten","Het prijsargument: \"Gratis\" is niet zonder kosten",[17,14709,14710],{},"Papier en Excel lijken gratis te zijn. Maar laten we rekenen:",[17,14712,14713],{},[221,14714,14715],{},"Scenario: Weigering bij de keuring",[5041,14717,14718,14721,14727,14733],{},[714,14719,14720],{},"U tekent uw schema op papier of in Excel: €0",[714,14722,14723,14724],{},"De keurder weigert het plan: herkeuring ",[221,14725,14726],{},"€80-120",[714,14728,14729,14730],{},"U schakelt een elektricien in om het plan opnieuw te maken: ",[221,14731,14732],{},"€150-300",[714,14734,14735,14736],{},"Nieuwe keuring: ",[221,14737,14738],{},"€150-200",[17,14740,14741],{},[221,14742,14743],{},"Totale kosten bij weigering: €380-620",[17,14745,14746],{},[221,14747,14748],{},"Met PlanElec:",[5041,14750,14751,14756],{},[714,14752,14753,14754],{},"Eendraadschema maken met PlanElec: ",[221,14755,9763],{},[714,14757,14758],{},"Documentatie professioneel laten beoordelen en de officiële keuring apart uitvoeren",[17,14760,14761],{},"Kosten voor professionele controle en de officiële keuring blijven los van het gebruikte planningstool bestaan. Een vaste totale besparing kan daarom niet verantwoord worden beloofd.",[12,14763,14765],{"id":14764},"wanneer-papier-nog-werkt","Wanneer papier nog werkt",[17,14767,14768],{},"Eerlijkheidshalve: bij zeer eenvoudige installaties (bijv. een enkele kring in een tuinhuis) aanvaarden sommige keurders nog een proper handgetekend plan. Maar zodra de installatie meer dan 3-4 kringen heeft, wordt het op papier onoverzichtelijk en foutgevoelig.",[12,14770,14047],{"id":14046},[17,14772,14773],{},"Papier en Excel zijn geen geschikte hulpmiddelen voor het maken van eendraadschema's. De ontbrekende normsymbolen, de handmatige lay-out en de afwezige validatie maken het vermeende kostenvoordeel snel ongedaan — uiterlijk bij de keuring.",[17,14775,14776],{},"PlanElec bundelt grondplan, elektrische topologie en verdeelkastplanning en exporteert vandaag eendraadschema en situatieplan als PDF. Het geïntegreerde zelfcontrolerapport is indicatief en vervangt geen officiële controle.",[7987,14778],{},[12,14780,8514],{"id":8513},[12,14782,14784],{"id":14783},"gedaan-met-papier-en-excel","Gedaan met papier en Excel!",[17,14786,5859,14787,14789,14790],{},[221,14788,5862],{}," plant u grondplan, elektrische topologie en verdeelkast binnen één project en exporteert u eendraadschema en situatieplan als pdf. De zelfcontrole ondersteunt de voorbereiding en vervangt geen officiële keuring. ",[203,14791,8553],{"href":8551,"rel":14792},[5384],{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":14794},[14795,14796,14797,14803,14809,14816,14817,14818,14819,14820],{"id":14441,"depth":1215,"text":14442},{"id":14577,"depth":1215,"text":14578},{"id":14587,"depth":1215,"text":14588,"children":14798},[14799,14800,14801,14802],{"id":14591,"depth":5888,"text":14592},{"id":14598,"depth":5888,"text":14599},{"id":14605,"depth":5888,"text":14606},{"id":14612,"depth":5888,"text":14613},{"id":14619,"depth":1215,"text":14620,"children":14804},[14805,14806,14807,14808],{"id":14623,"depth":5888,"text":14624},{"id":14630,"depth":5888,"text":14631},{"id":14637,"depth":5888,"text":14638},{"id":14644,"depth":5888,"text":14645},{"id":14651,"depth":1215,"text":14652,"children":14810},[14811,14812,14813,14814,14815],{"id":14655,"depth":5888,"text":14656},{"id":14662,"depth":5888,"text":14663},{"id":14669,"depth":5888,"text":14670},{"id":14692,"depth":5888,"text":14693},{"id":14699,"depth":5888,"text":14700},{"id":14706,"depth":1215,"text":14707},{"id":14764,"depth":1215,"text":14765},{"id":14046,"depth":1215,"text":14047},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":14783,"depth":1215,"text":14784},"2026-05-05","Vergelijking tussen PlanElec en het maken van eendraadschema's met Excel of op papier. Waarom handgetekende plannen bij de keuring falen en digitale tools tijd en geld besparen.",{},"\u002Fblog\u002Fplanelec-vs-excel-papier.nl","5 min",{"title":14429,"description":14822},"planelec-vs-excel-papier","blog\u002Fplanelec-vs-excel-papier.nl",[5862,14830,14831,8579,1251,1244,12055],"Excel","papier","3iaaNRkwfa6nbEdEv9vAycOVc5erSSfvYx3h5Hh_kL0",{"id":14834,"title":14835,"articleId":14836,"body":14837,"category":1230,"date":15864,"description":15865,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":15866,"navigation":1236,"path":15867,"publishDate":15864,"readTime":5446,"refreshInterval":1239,"seo":15868,"slug":15869,"stem":15870,"tags":15871,"__hash__":15876},"blog\u002Fblog\u002Fpv-system-documentation.nl.md","Zonnepanelen in het schema: Documentatie en AREI-voorschriften voor PV-installaties","pv-system-documentation",{"type":9,"value":14838,"toc":15828},[14839,14842,14844,14848,14851,14871,14876,14887,14889,14893,14896,14900,14906,14910,14991,14993,14997,15001,15056,15071,15075,15127,15131,15188,15200,15202,15206,15213,15271,15285,15287,15290,15294,15332,15336,15368,15372,15396,15400,15427,15429,15433,15437,15444,15464,15471,15475,15481,15499,15501,15512,15514,15518,15521,15525,15531,15535,15538,15556,15568,15570,15574,15585,15701,15705,15712,15731,15737,15739,15743,15746,15760,15762,15764,15785,15787,15797,15801,15804,15812,15815,15818,15822,15825],[17,14840,14841],{},"Zonnepanelen op het dak zijn in België niet alleen een investering in de toekomst — ze moeten ook correct gedocumenteerd en bij de netbeheerder aangemeld worden. In dit artikel leert u hoe de PV-installatie in het éénlijnschema wordt weergegeven, welke beveiligingstoestellen nodig zijn en wat u bij de aanmelding moet weten.",[7987,14843],{},[12,14845,14847],{"id":14846},"waarom-is-documentatie-verplicht","Waarom is documentatie verplicht?",[17,14849,14850],{},"Elke PV-installatie moet in de elektrische documentatie van uw gebouw verschijnen — dat betekent:",[5041,14852,14853,14859,14865],{},[714,14854,14855,14858],{},[221,14856,14857],{},"Éénlijnschema:"," De PV-installatie met alle componenten (modules, omvormer, beveiligingstoestellen) moet ingetekend zijn.",[714,14860,14861,14864],{},[221,14862,14863],{},"Situatieschema:"," De positie van de omvormer en de DC-scheidingsschakelaar moet gemarkeerd zijn.",[714,14866,14867,14870],{},[221,14868,14869],{},"Aanmelding bij de netbeheerder:"," De installatie moet bij de bevoegde netbeheerder geregistreerd worden.",[17,14872,14873],{},[221,14874,14875],{},"Zonder correcte documentatie:",[711,14877,14878,14881,14884],{},[714,14879,14880],{},"Slaagt de AREI-keuring niet.",[714,14882,14883],{},"Kan de netbeheerder de netaansluiting weigeren.",[714,14885,14886],{},"Vervalt het recht op injectievergoeding of prosumententarief.",[7987,14888],{},[12,14890,14892],{"id":14891},"wat-hoort-in-het-éénlijnschema","Wat hoort in het éénlijnschema?",[17,14894,14895],{},"De PV-installatie wordt als een apart vertakking in het éénlijnschema weergegeven. De signaalstroom loopt van de modules tot het injectiepunt:",[5697,14897,14899],{"id":14898},"componentenketen","Componentenketen",[5518,14901,14904],{"className":14902,"code":14903,"language":5523},[5521],"PV-modules (strings)\n   │\n   ├── DC-kabel (solarkabel, bijv. 6 mm²)\n   │\n   ├── DC-scheidingsschakelaar (brandweerschakelaar)\n   │\n   ├── SPD DC-zijde (overspanningsbeveiliging DC)\n   │\n   └── Omvormer (inverter)\n         │\n         ├── SPD AC-zijde (overspanningsbeveiliging AC)\n         │\n         ├── MCB voor PV-kring (bijv. B20A of C20A afhankelijk van de omvormer)\n         │\n         ├── RCD 30 mA Type A (of Type B bij trafoloze omvormer)\n         │\n         └── Injectiepunt (aansluiting op hoofdverdeler)\n",[4069,14905,14903],{"__ignoreMap":1214},[5697,14907,14909],{"id":14908},"symbolen-in-het-schema","Symbolen in het schema",[21,14911,14912,14925],{},[24,14913,14914],{},[27,14915,14916,14919,14922],{},[30,14917,14918],{},"Component",[30,14920,14921],{},"AREI-symbool",[30,14923,14924],{},"Opmerking",[43,14926,14927,14938,14948,14959,14969,14980],{},[27,14928,14929,14932,14935],{},[48,14930,14931],{},"PV-module",[48,14933,14934],{},"Rechthoek met zonsymbool",[48,14936,14937],{},"Aantal en vermogen vermelden (bijv. \"12x 400 Wp\")",[27,14939,14940,14942,14945],{},[48,14941,7125],{},[48,14943,14944],{},"Rechthoek met \"~\" en \"=\"",[48,14946,14947],{},"DC-ingang \u002F AC-uitgang",[27,14949,14950,14953,14956],{},[48,14951,14952],{},"DC-scheidingsschakelaar",[48,14954,14955],{},"Schakelaarssymbool met \"DC\"",[48,14957,14958],{},"Brandweer-vrijschakeling",[27,14960,14961,14963,14966],{},[48,14962,11006],{},[48,14964,14965],{},"Bliksemsymbool met aarde",[48,14967,14968],{},"DC-zijde EN AC-zijde",[27,14970,14971,14974,14977],{},[48,14972,14973],{},"MCB",[48,14975,14976],{},"Standaard MCB-symbool",[48,14978,14979],{},"Type B volstaat voor de meeste moderne omvormers met soft-start; type C alleen bij hoge inschakelstroom (fabrikantgegevens raadplegen)",[27,14981,14982,14985,14988],{},[48,14983,14984],{},"RCD",[48,14986,14987],{},"Standaard RCD-symbool",[48,14989,14990],{},"Type vermelden (A of B)",[7987,14992],{},[12,14994,14996],{"id":14995},"beveiligingstoestellen-voor-pv-installaties","Beveiligingstoestellen voor PV-installaties",[5697,14998,15000],{"id":14999},"dc-zijde-tussen-modules-en-omvormer","DC-zijde (tussen modules en omvormer)",[21,15002,15003,15016],{},[24,15004,15005],{},[27,15006,15007,15010,15013],{},[30,15008,15009],{},"Beveiligingstoestel",[30,15011,15012],{},"Functie",[30,15014,15015],{},"Verplicht?",[43,15017,15018,15030,15043],{},[27,15019,15020,15024,15027],{},[48,15021,15022],{},[221,15023,14952],{},[48,15025,15026],{},"Vrijschakelen van PV-modules",[48,15028,15029],{},"Aanbevolen \u002F goede praktijk (vaak een fabrikant- of netbeheerdervereiste; niet uit Art. 7.112)",[27,15031,15032,15037,15040],{},[48,15033,15034],{},[221,15035,15036],{},"SPD DC-zijde",[48,15038,15039],{},"Overspanningsbeveiliging DC-zijde",[48,15041,15042],{},"Art. 4.5.1 vereist algemeen overspanningsbeveiliging volgens de regels van het vak; in de praktijk bij PV aanbevolen, met name bij modules >10 m van de omvormer of leidingen op het dak",[27,15044,15045,15050,15053],{},[48,15046,15047],{},[221,15048,15049],{},"String-zekeringen",[48,15051,15052],{},"Bescherming bij meerdere strings",[48,15054,15055],{},"Vanaf 3+ parallelle strings",[9711,15057,15058],{},[17,15059,15060,15063,15064,207,15067,15070],{},[221,15061,15062],{},"DC-scheidingsschakelaar:"," Een DC-scheidingsvoorziening is goede praktijk (en wordt door veel omvormerfabrikanten of netbeheerders vereist); ze volgt echter niet uit Art. 7.112. Ze zou ",[221,15065,15066],{},"makkelijk toegankelijk",[221,15068,15069],{},"duidelijk gemarkeerd"," moeten zijn en kan ook in het gebouw geïnstalleerd worden, zolang ze vindbaar blijft.",[5697,15072,15074],{"id":15073},"ac-zijde-tussen-omvormer-en-verdeler","AC-zijde (tussen omvormer en verdeler)",[21,15076,15077,15087],{},[24,15078,15079],{},[27,15080,15081,15083,15085],{},[30,15082,15009],{},[30,15084,15012],{},[30,15086,15015],{},[43,15088,15089,15102,15114],{},[27,15090,15091,15096,15099],{},[48,15092,15093],{},[221,15094,15095],{},"SPD AC-zijde",[48,15097,15098],{},"Overspanningsbeveiliging AC-zijde",[48,15100,15101],{},"Art. 4.5.1 — overspanningsbeveiliging volgens regels van het vak",[27,15103,15104,15109,15112],{},[48,15105,15106],{},[221,15107,15108],{},"MCB (C-karakteristiek)",[48,15110,15111],{},"Kortsluit- en overbelastingsbeveiliging",[48,15113,8217],{},[27,15115,15116,15121,15124],{},[48,15117,15118],{},[221,15119,15120],{},"RCD 30 mA",[48,15122,15123],{},"Differentiaalbeveiliging",[48,15125,15126],{},"Aanbevolen (een dedicated RCD per PV-AC-kring is niet dwingend voorgeschreven door het AREI; de kring moet door de algemene beschermingsmaatregelen beschermd zijn)",[5697,15128,15130],{"id":15129},"welk-rcd-type","Welk RCD-type?",[21,15132,15133,15146],{},[24,15134,15135],{},[27,15136,15137,15140,15143],{},[30,15138,15139],{},"Type omvormer",[30,15141,15142],{},"RCD-type",[30,15144,15145],{},"Waarom?",[43,15147,15148,15162,15176],{},[27,15149,15150,15156,15159],{},[48,15151,15152,15155],{},[221,15153,15154],{},"Met trafo"," (galvanische scheiding)",[48,15157,15158],{},"Type A",[48,15160,15161],{},"Geen DC-foutstromen mogelijk",[27,15163,15164,15170,15173],{},[48,15165,15166,15169],{},[221,15167,15168],{},"Trafoloos"," (zonder galvanische scheiding)",[48,15171,15172],{},"Type B",[48,15174,15175],{},"DC-foutstromen mogelijk",[27,15177,15178,15183,15185],{},[48,15179,15180],{},[221,15181,15182],{},"Met ingebouwde RCMU",[48,15184,15158],{},[48,15186,15187],{},"RCMU detecteert DC-foutstromen intern",[9711,15189,15190],{},[17,15191,15192,15195,15196,15199],{},[221,15193,15194],{},"Tip:"," Moderne omvormers hebben vaak een ingebouwde ",[221,15197,15198],{},"RCMU"," (Residual Current Monitoring Unit) die DC-foutstromen detecteert. In dat geval volstaat een Type A-RCD. Controleer de fabrikantgegevens.",[7987,15201],{},[12,15203,15205],{"id":15204},"omvormer-homologatie-volgens-synergrid-c1026","Omvormer: homologatie volgens Synergrid C10\u002F26",[17,15207,15208,15209,15212],{},"Voor de netbeheerder de injectie vrijgeeft, moet de omvormer zelf toegelaten zijn. Maatgevend is de ",[221,15210,15211],{},"Synergrid-lijst C10\u002F26"," – het register van toestellen die gehomologeerd zijn volgens het technisch voorschrift C10\u002F11 (bijlage D). De lijst geldt nationaal, dus ook in Wallonië en Brussel.",[21,15214,15215,15225],{},[24,15216,15217],{},[27,15218,15219,15222],{},[30,15220,15221],{},"Wat je controleert",[30,15223,15224],{},"Waarom het telt",[43,15226,15227,15242,15252,15261],{},[27,15228,15229,15234],{},[48,15230,15231],{},[221,15232,15233],{},"Exact model",[48,15235,15236,15237,15239,15240,306],{},"Suffixen onderscheiden regels (",[4069,15238,7850],{}," ≠ ",[4069,15241,7853],{},[27,15243,15244,15249],{},[48,15245,15246],{},[221,15247,15248],{},"Firmwareversie",[48,15250,15251],{},"De homologatie geldt per firmwareversie; een afwijkende versie geldt als niet gehomologeerd",[27,15253,15254,15258],{},[48,15255,15256],{},[221,15257,13089],{},[48,15259,15260],{},"Synergrid schrapt regels; verlopen homologaties zijn niet meer bruikbaar voor nieuwe installaties",[27,15262,15263,15268],{},[48,15264,15265],{},[221,15266,15267],{},"Batterij-\u002Fhybridetoestel",[48,15269,15270],{},"Ook de batterijomvormer heeft een regel nodig – DC-batterijen hangen aan het gelijste hybridetoestel",[17,15272,15273,15274,15276,15277,15280,15281,212],{},"Controleer je toestel gratis met de ",[203,15275,7891],{"href":7545}," (voor batterijen: ",[203,15278,15279],{"href":7833},"thuisbatterij-check","). Bij geen treffer stelt de tool technisch vergelijkbare, gehomologeerde toestellen voor. Achtergrond bij referentie, Smax en beperkingen: ",[203,15282,15284],{"href":15283},"\u002Fblog\u002Fsynergrid-c10-26-lijst-omvormer","Synergrid-lijst C10\u002F26 uitgelegd",[7987,15286],{},[12,15288,7596],{"id":15289},"aanmelding-bij-de-netbeheerder",[5697,15291,15293],{"id":15292},"bevoegde-netbeheerders-in-belgië","Bevoegde netbeheerders in België",[21,15295,15296,15305],{},[24,15297,15298],{},[27,15299,15300,15302],{},[30,15301,13284],{},[30,15303,15304],{},"Netbeheerder",[43,15306,15307,15315,15324],{},[27,15308,15309,15313],{},[48,15310,15311],{},[221,15312,13191],{},[48,15314,9459],{},[27,15316,15317,15321],{},[48,15318,15319],{},[221,15320,13221],{},[48,15322,15323],{},"ORES, RESA, REW",[27,15325,15326,15330],{},[48,15327,15328],{},[221,15329,13247],{},[48,15331,9461],{},[5697,15333,15335],{"id":15334},"verloop-van-de-aanmelding","Verloop van de aanmelding",[5041,15337,15338,15344,15350,15356,15362],{},[714,15339,15340,15343],{},[221,15341,15342],{},"Vóór de installatie:"," Aanvraag voor netaansluiting \u002F capaciteitsuitbreiding bij de netbeheerder (bij installaties > 5 kVA vaak nodig).",[714,15345,15346,15349],{},[221,15347,15348],{},"Na de installatie:"," Conformiteitsverklaring van de installateur indienen.",[714,15351,15352,15355],{},[221,15353,15354],{},"AREI-keuring:"," Door erkend controleorganisme (bijv. BTV, Vinçotte, AIB).",[714,15357,15358,15361],{},[221,15359,15360],{},"Telleromschakeling:"," Naar bidirectionele (digitale) teller omschakelen.",[714,15363,15364,15367],{},[221,15365,15366],{},"Activering:"," Netbeheerder geeft de injectie vrij.",[5697,15369,15371],{"id":15370},"vereiste-documenten","Vereiste documenten",[711,15373,15374,15377,15379,15382,15390,15393],{},[714,15375,15376],{},"Éénlijnschema (met PV-installatie)",[714,15378,7123],{},[714,15380,15381],{},"Datasheet PV-modules",[714,15383,15384,15385,15387,15388,306],{},"Datasheet omvormer – de omvormer moet op de Synergrid-lijst C10\u002F26 staan, te controleren met de ",[203,15386,7891],{"href":7545}," (achtergrond: ",[203,15389,15284],{"href":15283},[714,15391,15392],{},"Conformiteitsverklaring installateur",[714,15394,15395],{},"AREI-keuringsverslag",[5697,15397,15399],{"id":15398},"termijnen","Termijnen",[711,15401,15402,15412,15421],{},[714,15403,15404,15407,15408,15411],{},[221,15405,15406],{},"Fluvius (Vlaanderen):"," Aanmelding binnen ",[221,15409,15410],{},"30 dagen"," na inbedrijfstelling.",[714,15413,15414,15417,15418,15420],{},[221,15415,15416],{},"ORES (Wallonië):"," Aanmelding ",[221,15419,10918],{}," inbedrijfstelling aanbevolen.",[714,15422,15423,15426],{},[221,15424,15425],{},"Sibelga (Brussel):"," Vooraanmelding bij installaties > 5 kVA.",[7987,15428],{},[12,15430,15432],{"id":15431},"eigenverbruik-vs-injectie","Eigenverbruik vs. injectie",[5697,15434,15436],{"id":15435},"vlaanderen-digitale-teller","Vlaanderen: Digitale teller",[17,15438,15439,15440,15443],{},"Sinds 2021 worden in Vlaanderen alle analoge tellers stapsgewijs vervangen door ",[221,15441,15442],{},"digitale tellers",". De digitale teller meet verbruik en injectie apart:",[711,15445,15446,15452,15458],{},[714,15447,15448,15451],{},[221,15449,15450],{},"Eigenverbruik"," wordt direct verrekend (geen netkosten).",[714,15453,15454,15457],{},[221,15455,15456],{},"Injectie"," wordt vergoed tegen de huidige marktprijs (injectietarief).",[714,15459,15460,15463],{},[221,15461,15462],{},"Netafname"," wordt aan het normale tarief berekend.",[9711,15465,15466],{},[17,15467,15468,15470],{},[221,15469,15194],{}," Maximaliseer het eigenverbruik door slimme sturing (warmtepomp, boiler, laadpaal overdag laden).",[5697,15472,15474],{"id":15473},"wallonië-prosumententarief","Wallonië: Prosumententarief",[17,15476,15477,15478,8635],{},"In Wallonië geldt sinds 2024 het ",[221,15479,15480],{},"prosumententarief",[711,15482,15483,15490,15493],{},[714,15484,15485,15486,15489],{},"Compensatie tussen injectie en verbruik op ",[221,15487,15488],{},"jaarbasis"," (nog tot einde 2030).",[714,15491,15492],{},"Vanaf 2031 stapsgewijze overgang naar realtime-meting.",[714,15494,15495,15496,212],{},"Netkosten worden berekend op basis van het ",[221,15497,15498],{},"jaarverbruik",[5697,15500,13247],{"id":13246},[711,15502,15503,15509],{},[714,15504,15505,15508],{},[221,15506,15507],{},"Groene-certificatensysteem",": Groene certificaten per geproduceerde MWh.",[714,15510,15511],{},"Compensatie via de teller mogelijk (afhankelijk van het tellertype).",[7987,15513],{},[12,15515,15517],{"id":15516},"batterij-integratie-in-het-schema","Batterij-integratie in het schema",[17,15519,15520],{},"Als u een batterijopslag toevoegt, wordt het schema uitgebreid:",[5697,15522,15524],{"id":15523},"bijkomende-componenten","Bijkomende componenten",[5518,15526,15529],{"className":15527,"code":15528,"language":5523},[5521],"Omvormer (hybride omvormer)\n   │\n   ├── AC-uitgang → Hoofdverdeler (zoals hierboven)\n   │\n   └── DC-batterij-aansluiting\n         │\n         ├── Batterij-scheidingsschakelaar (DC)\n         │\n         ├── BMS (Batterij Management Systeem, intern)\n         │\n         └── Batterijopslag (bijv. 10 kWh LFP)\n",[4069,15530,15528],{"__ignoreMap":1214},[5697,15532,15534],{"id":15533},"noodstroomschakeling-optioneel","Noodstroomschakeling (optioneel)",[17,15536,15537],{},"Bij een noodstroom-geschikt systeem komt daar bij:",[711,15539,15540,15546,15553],{},[714,15541,15542,15545],{},[221,15543,15544],{},"Omschakelvoorziening"," (automatisch of manueel): scheidt het huis van het net en voedt het vanuit de batterij.",[714,15547,15548,15549,15552],{},"Moet in het éénlijnschema als ",[221,15550,15551],{},"omschakelaar"," ingetekend worden.",[714,15554,15555],{},"De noodstroomkringen moeten gemarkeerd zijn.",[9711,15557,15558],{},[17,15559,15560,15563,15564,15567],{},[221,15561,15562],{},"AREI-voorschrift:"," Bij noodstroomsystemen moet gewaarborgd zijn dat er ",[221,15565,15566],{},"geen terugvoeding naar het net"," plaatsvindt wanneer het net uitgeschakeld is (eilandbeveiliging \u002F anti-islanding).",[7987,15569],{},[12,15571,15573],{"id":15572},"arei-speciale-regels-voor-pv-art-7112","AREI-speciale regels voor PV (Art. 7.112)",[17,15575,15576,15577,15580,15581,15584],{},"Het AREI wijdt huishoudelijke laagspanning-PV-installaties ",[221,15578,15579],{},"tot 10 kVA"," een eigen sectie — ",[221,15582,15583],{},"Art. 7.112"," (voor installaties > 10 kVA gelden deze speciale regels niet). De bijzondere maatregelen volgens Art. 7.112.2 zijn: het ter beschikking stellen van de documentatie volgens Sectie 9.1.2, de markering van gelijkstroomgeleiders en actieve wisselstroomgeleiders, waarschuwingsborden (\"Niet onder belasting uitschakelen\" \u002F \"Elektrische installatie staat altijd onder spanning\") en de aarding van de modulekaders. Daarnaast zijn er verdere goede praktijken en fabrikant-\u002Fnetbeheerdervereisten:",[21,15586,15587,15599],{},[24,15588,15589],{},[27,15590,15591,15593,15596],{},[30,15592,423],{},[30,15594,15595],{},"Details",[30,15597,15598],{},"Basis",[43,15600,15601,15614,15626,15638,15650,15663,15675,15688],{},[27,15602,15603,15608,15611],{},[48,15604,15605],{},[221,15606,15607],{},"Markering geleiders",[48,15609,15610],{},"Gelijkstroomgeleiders en actieve wisselstroomgeleiders markeren",[48,15612,15613],{},"Art. 7.112.2",[27,15615,15616,15621,15624],{},[48,15617,15618],{},[221,15619,15620],{},"Waarschuwingsborden",[48,15622,15623],{},"\"Niet onder belasting uitschakelen\" en \"Elektrische installatie staat altijd onder spanning\" (of gelijkw.)",[48,15625,15613],{},[27,15627,15628,15633,15636],{},[48,15629,15630],{},[221,15631,15632],{},"Aarding modulekaders",[48,15634,15635],{},"Beschermingsgeleider ≥ 2,5 mm² (met) of ≥ 4 mm² (zonder mechanische bescherming)",[48,15637,15613],{},[27,15639,15640,15644,15647],{},[48,15641,15642],{},[221,15643,14952],{},[48,15645,15646],{},"Makkelijk toegankelijk, duidelijk gemarkeerd",[48,15648,15649],{},"Goede praktijk \u002F fabrikant",[27,15651,15652,15657,15660],{},[48,15653,15654],{},[221,15655,15656],{},"Kabelgeleiding DC",[48,15658,15659],{},"Gescheiden van AC-kabels leggen (eigen kabelgoot\u002Fbuis)",[48,15661,15662],{},"Goede praktijk \u002F IEC",[27,15664,15665,15670,15673],{},[48,15666,15667],{},[221,15668,15669],{},"Beschermingsklasse kabel",[48,15671,15672],{},"DC-kabel min. klasse II (dubbel geïsoleerd)",[48,15674,15662],{},[27,15676,15677,15682,15685],{},[48,15678,15679],{},[221,15680,15681],{},"Bliksembeveiliging",[48,15683,15684],{},"Bij gebouwen met bliksembeveiliging: PV integreren in bliksembeveiligingsconcept",[48,15686,15687],{},"Goede praktijk",[27,15689,15690,15695,15698],{},[48,15691,15692],{},[221,15693,15694],{},"Dakbevestiging",[48,15696,15697],{},"Geen AREI-voorschrift, maar bouwrecht (windbelasting, statica) respecteren",[48,15699,15700],{},"Bouwrecht",[5697,15702,15704],{"id":15703},"markering-aan-het-gebouw","Markering aan het gebouw",[17,15706,15707,15708,15711],{},"Volgens het AREI moet aan het gebouw een ",[221,15709,15710],{},"waarschuwingsbord"," aangebracht worden dat naar de PV-installatie verwijst:",[711,15713,15714,15721,15725],{},[714,15715,15716,15717,15720],{},"Bij de ",[221,15718,15719],{},"tellerkast"," of hoofdverdeler",[714,15722,15716,15723],{},[221,15724,14952],{},[714,15726,15716,15727,15730],{},[221,15728,15729],{},"gebouwingang"," (brandweer-informatie)",[17,15732,15733,15734],{},"Tekst: ",[60,15735,15736],{},"\"Let op: Fotovoltaïsche installatie. DC-spanning kan ook bij uitgeschakeld net aanwezig zijn.\"",[7987,15738],{},[12,15740,15742],{"id":15741},"planelec-pv-in-het-éénlijnschema","PlanElec: PV in het éénlijnschema",[17,15744,15745],{},"Met PlanElec kunt u uw PV-installatie direct in het éénlijnschema documenteren:",[711,15747,15748,15751,15754,15757],{},[714,15749,15750],{},"PV-modules als bron toevoegen",[714,15752,15753],{},"Omvormer en beveiligingstoestellen plaatsen",[714,15755,15756],{},"Ondersteunde zelfcontrole voor vastgelegde beveiligingstoestellen en gegevens",[714,15758,15759],{},"Export als pdf voor verdere beoordeling door vakbedrijf, netbeheerder of controleorganisme",[7987,15761],{},[12,15763,8514],{"id":8513},[711,15765,15766,15771,15776,15781],{},[714,15767,15768],{},[203,15769,15770],{"href":4959},"Een eendraadschema maken in België",[714,15772,15773],{},[203,15774,15775],{"href":8532},"Verdeelkast plannen: Opbouw en dimensionering",[714,15777,15778],{},[203,15779,15780],{"href":5415},"Kabeldoorsnede en automaat: De juiste combinatie",[714,15782,15783],{},[203,15784,7985],{"href":6306},[7987,15786],{},[17,15788,15789],{},[60,15790,15791,15792,15794,15795],{},"Documenteer omvormer, beveiligingstoestellen en batterijopslag met ",[221,15793,5862],{}," in het éénlijnschema. De zelfcontrole is indicatief; laat de documenten vóór indiening professioneel nakijken. ",[203,15796,8553],{"href":4974},[12,15798,15800],{"id":15799},"eindcontrole-vóór-keuring-en-aanmelding","Eindcontrole vóór keuring en aanmelding",[17,15802,15803],{},"Bevries eerst de werkelijk geïnstalleerde configuratie. Noteer exacte module-, omvormer- en opslagreferenties, firmware indien de homologatie die noemt, AC-\u002FDC-waarden, stringindeling, beveiligingen, scheidingspunten, leidingtypes en trajecten. Een offerte of algemene familiebrochure bewijst niet welk toestel en welke firmware geplaatst zijn. Foto's van typeplaten ondersteunen traceerbaarheid maar vervangen schema's en verklaringen niet.",[17,15805,15806,15807,15811],{},"Vergelijk concrete productnaam en beperkingen met de officiële ",[203,15808,15810],{"href":6712,"rel":15809},[5384],"Synergrid C10\u002F26-pagina",". Een lijsttreffer betreft het type netinterface; hij keurt niet de hele installatie, kabeldimensionering of het AREI-dossier goed. Plug-and-play heeft een eigen lijstscope. Vraag bij een ontbrekende of dubbelzinnige regel fabrikant of invoerder en de betrokken netbeheerder, in plaats van een gelijkaardige naam te kiezen.",[17,15813,15814],{},"Vergelijk eendraadschema, situatieschema en uitvoering punt voor punt. Toon waar AC- en DC-zijde onder spanning kunnen blijven, identificeer schakel- en scheidingsmiddelen en bewaar instructies en inbedrijfstellingsinstellingen. Het erkende organisme beoordeelt de elektrische installatie; de netbeheerder hanteert een eigen meldings- en aansluitprocedure. Een keuringsverslag is dus geen netgoedkeuring en een C10\u002F26-inschrijving geen geslaagde keuring.",[17,15816,15817],{},"Werk documenten bij zodra het systeem wijzigt. Een andere omvormer, extra strings, batterij of gewijzigde beveiliging kan meerdere bladzijden raken. Bewaar de vorige versie en dateer de nieuwe as-builtstand. Officiële basis zijn AREI Boek 1 V06, vooral hoofdstuk 7.112 en deel 9, samen met de actuele instructies van het exacte toestel.",[5697,15819,15821],{"id":15820},"overdrachtsmatrix","Overdrachtsmatrix",[17,15823,15824],{},"Koppel elk bewijs aan een verantwoordelijke bron: planmaker voor actuele schema's, installateur voor uitvoering en verklaring, fabrikant voor toestel- en firmwaredata, controleorganisme voor het keuringsverslag en netbeheerder voor aanmelding of aansluiting. Noteer documentdatum en exacte productreferentie. Zo valt op wanneer een nieuwe omvormer nog met het gegevensblad van zijn voorganger is beschreven. De matrix vervangt geen controle, maar voorkomt tegenstrijdige stukken.",[17,15826,15827],{},"Controleer ook of waarschuwingen en scheidingspunten ter plaatse duurzaam leesbaar en in het plan terug te vinden zijn. Noteer verschillen tussen geplande en gemonteerde stringlengten vóór het ontwerp als as-builtversie wordt gearchiveerd.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":15829},[15830,15831,15835,15840,15841,15847,15852,15856,15859,15860,15861],{"id":14846,"depth":1215,"text":14847},{"id":14891,"depth":1215,"text":14892,"children":15832},[15833,15834],{"id":14898,"depth":5888,"text":14899},{"id":14908,"depth":5888,"text":14909},{"id":14995,"depth":1215,"text":14996,"children":15836},[15837,15838,15839],{"id":14999,"depth":5888,"text":15000},{"id":15073,"depth":5888,"text":15074},{"id":15129,"depth":5888,"text":15130},{"id":15204,"depth":1215,"text":15205},{"id":15289,"depth":1215,"text":7596,"children":15842},[15843,15844,15845,15846],{"id":15292,"depth":5888,"text":15293},{"id":15334,"depth":5888,"text":15335},{"id":15370,"depth":5888,"text":15371},{"id":15398,"depth":5888,"text":15399},{"id":15431,"depth":1215,"text":15432,"children":15848},[15849,15850,15851],{"id":15435,"depth":5888,"text":15436},{"id":15473,"depth":5888,"text":15474},{"id":13246,"depth":5888,"text":13247},{"id":15516,"depth":1215,"text":15517,"children":15853},[15854,15855],{"id":15523,"depth":5888,"text":15524},{"id":15533,"depth":5888,"text":15534},{"id":15572,"depth":1215,"text":15573,"children":15857},[15858],{"id":15703,"depth":5888,"text":15704},{"id":15741,"depth":1215,"text":15742},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":15799,"depth":1215,"text":15800,"children":15862},[15863],{"id":15820,"depth":5888,"text":15821},"2026-04-21","Volledige handleiding voor de documentatie van een PV-installatie in het éénlijnschema. Beveiligingstoestellen, aanmelding bij de netbeheerder, batterij-integratie en AREI Art. 7.112.",{},"\u002Fblog\u002Fpv-system-documentation.nl",{"title":14835,"description":15865},"zonnepanelen-schema","blog\u002Fpv-system-documentation.nl",[15872,8082,15873,1244,8081,15874,15875,9459],"PV","éénlijnschema","netbeheerder","batterij","8iDbvMaPtvvW6Kluk1A72Uf1ljqsMVTrzHrSmctbLjE",{"id":15878,"title":15879,"articleId":15880,"body":15881,"category":1230,"date":16757,"description":16758,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":16759,"navigation":1236,"path":16760,"publishDate":16757,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":16761,"slug":16762,"stem":16763,"tags":16764,"__hash__":16767},"blog\u002Fblog\u002Fold-building-arei-part8.nl.md","Oudere installaties en AREI Part 8: Bijzondere regels voor bestaande installaties","old-building-arei-part8",{"type":9,"value":15882,"toc":16716},[15883,15890,15892,15896,15903,15914,15921,15923,15927,15933,15937,15940,15944,15951,15955,15980,15988,15990,15994,15997,16001,16039,16043,16079,16091,16095,16098,16128,16132,16138,16142,16163,16167,16170,16172,16176,16183,16187,16280,16284,16287,16313,16315,16319,16323,16330,16334,16341,16353,16357,16427,16440,16442,16446,16453,16457,16464,16484,16488,16506,16508,16512,16519,16523,16537,16541,16552,16556,16567,16571,16574,16576,16580,16634,16636,16638,16661,16663,16674,16678,16681,16684,16687,16696,16699,16703,16706,16710,16713],[17,15884,15885,15886,15889],{},"Niet elke elektrische installatie in België moet aan de nieuwste AREI-voorschriften voldoen. Voor oudere gebouwen bestaat er met ",[221,15887,15888],{},"Part 8 (Partie 8)"," een apart regelwerk dat bepaalde afwijkingen van de huidige standaard tolereert — zolang er geen onmiddellijk gevaar bestaat. Dit artikel legt uit wanneer Part 8 geldt, wat toegelaten is en waar de grenzen liggen.",[7987,15891],{},[12,15893,15895],{"id":15894},"wat-is-part-8","Wat is Part 8?",[17,15897,15898,15899,15902],{},"Part 8 van het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) is een ",[221,15900,15901],{},"bijzondere regeling voor bestaande installaties"," die vóór de inwerkingtreding van het huidige AREI werden aangelegd en gekeurd.",[17,15904,15905,15906,15909,15910,15913],{},"Het basisprincipe: zolang een installatie ",[221,15907,15908],{},"veilig"," functioneert en ",[221,15911,15912],{},"geen onmiddellijk gevaar"," vormt, hoeft ze niet volledig op de nieuwste stand gebracht te worden — ook al voldoet ze niet aan alle huidige voorschriften.",[9711,15915,15916],{},[17,15917,15918,15920],{},[221,15919,13783],{}," Part 8 is geen vrijbrief. Het definieert duidelijk welke afwijkingen getolereerd worden en welke niet.",[7987,15922],{},[12,15924,15926],{"id":15925},"wanneer-geldt-part-8","Wanneer geldt Part 8?",[17,15928,15929,15930,15932],{},"Part 8 geldt voor installaties die aan ",[221,15931,3125],{}," van de volgende voorwaarden voldoen:",[5697,15934,15936],{"id":15935},"voorwaarde-1-installatie-vóór-01101981","Voorwaarde 1: Installatie vóór 01.10.1981",[17,15938,15939],{},"Installaties die vóór 1 oktober 1981 werden aangelegd (datum van inwerkingtreding van het oorspronkelijke AREI) vallen in principe onder Part 8.",[5697,15941,15943],{"id":15942},"voorwaarde-2-onder-het-oude-arei-gekeurd","Voorwaarde 2: Onder het oude AREI gekeurd",[17,15945,15946,15947,15950],{},"Installaties die onder een eerdere versie van het AREI werden gekeurd en sindsdien ",[221,15948,15949],{},"niet wezenlijk gewijzigd"," zijn.",[5697,15952,15954],{"id":15953},"wat-telt-als-wezenlijke-wijziging","Wat telt als \"wezenlijke wijziging\"?",[711,15956,15957,15963,15968,15974],{},[714,15958,15959,15960],{},"Toevoegen van ",[221,15961,15962],{},"nieuwe kringen",[714,15964,15965,15966],{},"Uitbreiding van de ",[221,15967,10273],{},[714,15969,15970,15971],{},"Wijziging van de ",[221,15972,15973],{},"meterinstallatie",[714,15975,15976,15977],{},"Omvangrijke ",[221,15978,15979],{},"herbekabeling",[9711,15981,15982],{},[17,15983,15984,15987],{},[221,15985,15986],{},"Let op:"," Kleine wijzigingen zoals het vervangen van een stopcontact of schakelaar gelden NIET als wezenlijke wijziging.",[7987,15989],{},[12,15991,15993],{"id":15992},"wat-is-onder-part-8-toegelaten-getolereerde-afwijkingen","Wat is onder Part 8 toegelaten? (Getolereerde afwijkingen)",[17,15995,15996],{},"De volgende punten wijken af van het huidige AREI, maar worden onder Part 8 bij de keuring getolereerd:",[5697,15998,16000],{"id":15999},"_1-oude-kabeltypes","1. Oude kabeltypes",[21,16002,16003,16013],{},[24,16004,16005],{},[27,16006,16007,16010],{},[30,16008,16009],{},"Huidig AREI",[30,16011,16012],{},"Part 8 tolereert",[43,16014,16015,16023,16031],{},[27,16016,16017,16020],{},[48,16018,16019],{},"XVB \u002F VOBst in Preflex",[48,16021,16022],{},"VOB-kabels in oude leidingen",[27,16024,16025,16028],{},[48,16026,16027],{},"Cca-brandveiligheidsklasse",[48,16029,16030],{},"Oudere kabeltypes zonder CPR-classificatie",[27,16032,16033,16036],{},[48,16034,16035],{},"Minimale doorsnede 2,5 mm² voor stopcontacten",[48,16037,16038],{},"Minimaal 1 mm² bij max. 6 A zekering of 10 A automaat (Art. 8.2.1 Nr. 5)",[5697,16040,16042],{"id":16041},"_2-aardlekschakelaars-rcd-differentieelschakelaar","2. Aardlekschakelaars (RCD \u002F Differentieelschakelaar)",[21,16044,16045,16053],{},[24,16046,16047],{},[27,16048,16049,16051],{},[30,16050,16009],{},[30,16052,16012],{},[43,16054,16055,16063,16071],{},[27,16056,16057,16060],{},[48,16058,16059],{},"30 mA RCD per stopcontactkring",[48,16061,16062],{},"Geen 30 mA RCD nodig (alleen 300 mA hoofd-RCD)",[27,16064,16065,16068],{},[48,16066,16067],{},"30 mA RCD voor badkamer verplicht",[48,16069,16070],{},"Blijft verplicht (niet gedekt door de Part 8-afwijking, Art. 4.2.4.3 b nr. 3 \u002F Art. 7.1.4.3)",[27,16072,16073,16076],{},[48,16074,16075],{},"Max. 8 kringen per RCD",[48,16077,16078],{},"Meer kringen toegelaten",[9711,16080,16081],{},[17,16082,16083,16086,16087,16090],{},[221,16084,16085],{},"Opmerking:"," Ook onder Part 8 wordt een ",[221,16088,16089],{},"300 mA hoofd-RCD"," aanbevolen en bij nieuwe meterinstallatie vaak door de netbeheerder vereist.",[5697,16092,16094],{"id":16093},"_3-stopcontacten-zonder-aardingcontact","3. Stopcontacten zonder aardingcontact",[17,16096,16097],{},"Oude stopcontacten (type C, zonder aardpen) worden onder Part 8 getolereerd, op voorwaarde dat:",[711,16099,16100,16107,16114,16125],{},[714,16101,16102,16103,16106],{},"Het stopcontact beschermd wordt door een ",[221,16104,16105],{},"differentieelschakelaar met hoge of zeer hoge gevoeligheid"," (max. 30 mA) (Art. 8.2.1 nr. 6 letter b).",[714,16108,16109,16110,16113],{},"Geen toestellen van ",[221,16111,16112],{},"beschermingsklasse I"," (met metalen behuizing) worden aangesloten.",[714,16115,16116,16117,16120,16121,16124],{},"Het stopcontact niet in de ",[221,16118,16119],{},"badkamer"," of op ",[221,16122,16123],{},"vochtige plaatsen"," zit.",[714,16126,16127],{},"De kring verder intact is.",[5697,16129,16131],{"id":16130},"_4-geen-spd-overspanningsbeveiliging","4. Geen SPD (overspanningsbeveiliging)",[17,16133,16134,16135,212],{},"Het huidige AREI schrijft voor nieuwe installaties een SPD (Surge Protection Device) Type 2 voor. Onder Part 8 is dit ",[221,16136,16137],{},"niet vereist",[5697,16139,16141],{"id":16140},"_5-oude-verdeeltechniek","5. Oude verdeeltechniek",[711,16143,16144,16150,16156],{},[714,16145,16146,16149],{},[221,16147,16148],{},"Smeltzekeringen"," in plaats van MCBs zijn toegelaten.",[714,16151,16152,16155],{},[221,16153,16154],{},"Schroefzekeringen"," (Diazed) worden getolereerd.",[714,16157,16158,16159,16162],{},"Ontbrekende ",[221,16160,16161],{},"opschriften"," worden als gebrek vermeld, maar leiden niet tot afkeuring.",[5697,16164,16166],{"id":16165},"_6-geen-brandveiligheidsclassificatie-van-kabels","6. Geen brandveiligheidsclassificatie van kabels",[17,16168,16169],{},"Kabels zonder CPR-classificatie (vóór 2017 geïnstalleerd) worden getolereerd, aangezien de CPR-verordening pas vanaf juli 2017 voor nieuwe installaties geldt.",[7987,16171],{},[12,16173,16175],{"id":16174},"wat-is-niet-toegelaten-ook-onder-part-8","Wat is NIET toegelaten (ook onder Part 8)?",[17,16177,16178,16179,16182],{},"Bepaalde toestanden worden ",[221,16180,16181],{},"nooit getolereerd",", ongeacht de ouderdom van de installatie:",[5697,16184,16186],{"id":16185},"absoluut-ongeoorloofd","Absoluut ongeoorloofd:",[21,16188,16189,16198],{},[24,16190,16191],{},[27,16192,16193,16196],{},[30,16194,16195],{},"Toestand",[30,16197,15145],{},[43,16199,16200,16210,16220,16230,16240,16250,16260,16270],{},[27,16201,16202,16207],{},[48,16203,16204],{},[221,16205,16206],{},"Blote of beschadigde kabels",[48,16208,16209],{},"Onmiddellijk elektrocutiegevaar",[27,16211,16212,16217],{},[48,16213,16214],{},[221,16215,16216],{},"Volledig ontbrekende aarding",[48,16218,16219],{},"Geen bescherming bij isolatiefout",[27,16221,16222,16227],{},[48,16223,16224],{},[221,16225,16226],{},"Water in contact met elektriciteit",[48,16228,16229],{},"Levensgevaar",[27,16231,16232,16237],{},[48,16233,16234],{},[221,16235,16236],{},"Toegankelijke spanningvoerende delen",[48,16238,16239],{},"Direct aanrakingsrisico",[27,16241,16242,16247],{},[48,16243,16244],{},[221,16245,16246],{},"Oververhitte kabels of verbindingen",[48,16248,16249],{},"Brandgevaar",[27,16251,16252,16257],{},[48,16253,16254],{},[221,16255,16256],{},"Losse verbindingen in aftakdozen",[48,16258,16259],{},"Vlamboog-\u002Fbrandgevaar",[27,16261,16262,16267],{},[48,16263,16264],{},[221,16265,16266],{},"Aftakdozen zonder deksel",[48,16268,16269],{},"Aanrakingsbescherming ontbreekt",[27,16271,16272,16277],{},[48,16273,16274],{},[221,16275,16276],{},"Badkamer-stopcontact in zone 0 of 1",[48,16278,16279],{},"Levensgevaar, ook onder Part 8 verboden",[5697,16281,16283],{"id":16282},"veiligheidsgerelateerde-minimumvereisten","Veiligheidsgerelateerde minimumvereisten:",[17,16285,16286],{},"Ook onder Part 8 moet gewaarborgd zijn:",[711,16288,16289,16295,16301,16307],{},[714,16290,16291,16294],{},[221,16292,16293],{},"Voldoende doorsnede"," voor de werkelijke belasting (geen overbelast 0,75 mm²-kabel).",[714,16296,16297,16300],{},[221,16298,16299],{},"Werkende zekeringen"," (geen \"overbrugde\" zekeringen).",[714,16302,16303,16306],{},[221,16304,16305],{},"Aarding van de hoofdverdeler"," (verbinding met aardingselektrode).",[714,16308,16309,16312],{},[221,16310,16311],{},"Toegankelijkheid"," van de verdeelkast.",[7987,16314],{},[12,16316,16318],{"id":16317},"periodieke-keuring","Periodieke keuring",[5697,16320,16322],{"id":16321},"elke-25-jaar-verplicht","Elke 25 jaar verplicht",[17,16324,16325,16326,16329],{},"Bestaande installaties onder Part 8 moeten elke ",[221,16327,16328],{},"25 jaar"," een periodieke keuring ondergaan door een erkend controleorganisme.",[5697,16331,16333],{"id":16332},"bij-eigendomsoverdracht","Bij eigendomsoverdracht",[17,16335,16336,16337,16340],{},"Bij ",[221,16338,16339],{},"verkoop van een woning"," is een geldig keuringsattest (minder dan 25 jaar oud) verplicht. Ontbreekt dit, dan moet vóór de verkoop een keuring plaatsvinden.",[9711,16342,16343],{},[17,16344,16345,16348,16349,16352],{},[221,16346,16347],{},"18-maandentermijn (Art. 8.4.2.2):"," Bij aankoop van een woning met een negatief keuringsverslag heeft de koper ",[221,16350,16351],{},"18 maanden"," vanaf de aankoopdatum om de gebreken te verhelpen en een herkeuring te laten uitvoeren.",[5697,16354,16356],{"id":16355},"wat-wordt-bij-de-periodieke-keuring-gecontroleerd","Wat wordt bij de periodieke keuring gecontroleerd?",[21,16358,16359,16369],{},[24,16360,16361],{},[27,16362,16363,16366],{},[30,16364,16365],{},"Controlepunt",[30,16367,16368],{},"Beoordeling",[43,16370,16371,16379,16387,16395,16403,16411,16419],{},[27,16372,16373,16376],{},[48,16374,16375],{},"Visuele inspectie kabels en verbindingen",[48,16377,16378],{},"Beschadiging, oververhitting",[27,16380,16381,16384],{},[48,16382,16383],{},"Aardingsweerstand meten",[48,16385,16386],{},"≤ 30 Ω (reglementaire drempel conform Art. 4.2.4.3b; daarboven bijkomende beschermingsmaatregelen nodig)",[27,16388,16389,16392],{},[48,16390,16391],{},"Isolatieweerstand meten",[48,16393,16394],{},"> 0,5 MΩ",[27,16396,16397,16400],{},[48,16398,16399],{},"RCD-test (indien aanwezig)",[48,16401,16402],{},"Uitschakeltijd en -stroom",[27,16404,16405,16408],{},[48,16406,16407],{},"Kortsluitbeveiliging controleren",[48,16409,16410],{},"Zekeringen \u002F MCBs aanwezig",[27,16412,16413,16416],{},[48,16414,16415],{},"Bescherming tegen direct aanraken",[48,16417,16418],{},"Afdekkingen, IP-bescherming",[27,16420,16421,16424],{},[48,16422,16423],{},"Documentatie",[48,16425,16426],{},"Éénlijnschema + situatieschema aanwezig?",[9711,16428,16429],{},[17,16430,16431,16433,16434,16436,16437,16439],{},[221,16432,16085],{}," Ook onder Part 8 moeten een ",[221,16435,15873],{}," en een ",[221,16438,5006],{}," aanwezig zijn — ook als deze achteraf moeten worden opgesteld.",[7987,16441],{},[12,16443,16445],{"id":16444},"de-besmettingsregel-bij-gedeeltelijke-renovatie","De besmettingsregel bij gedeeltelijke renovatie",[17,16447,16448,16449,16452],{},"Een bijzonder belangrijk aspect bij oudere gebouwen: de zogenaamde ",[221,16450,16451],{},"besmettingsregel"," (contamination rule).",[5697,16454,16456],{"id":16455},"hoe-werkt-het","Hoe werkt het?",[17,16458,16459,16460,16463],{},"Wanneer u een deel van uw installatie ",[221,16461,16462],{},"wezenlijk wijzigt"," (bijv. nieuwe kringen toevoegen), geldt:",[5041,16465,16466,16472,16478],{},[714,16467,3947,16468,16471],{},[221,16469,16470],{},"nieuwe deel"," moet volledig voldoen aan het huidige AREI.",[714,16473,3947,16474,16477],{},[221,16475,16476],{},"bestaande deel"," wordt verder beoordeeld volgens Part 8.",[714,16479,16480,16483],{},[221,16481,16482],{},"MAAR:"," Als het nieuwe deel het bestaande deel \"besmet\" (bijv. nieuwe kabels in dezelfde verdeelkast), kan de controleur beslissen dat de hele verdeelkast aan het huidige AREI moet voldoen.",[5697,16485,16487],{"id":16486},"praktische-gevolgen","Praktische gevolgen:",[711,16489,16490,16496,16503],{},[714,16491,16492,16493,15950],{},"Plan renovaties zo dat nieuwe en oude delen ",[221,16494,16495],{},"duidelijk gescheiden",[714,16497,16498,16499,16502],{},"Idealiter een ",[221,16500,16501],{},"aparte onderverdeler"," voor nieuwe kringen.",[714,16504,16505],{},"Documenteer precies wat oud en wat nieuw is.",[7987,16507],{},[12,16509,16511],{"id":16510},"aanbeveling-stapsgewijze-modernisering","Aanbeveling: Stapsgewijze modernisering",[17,16513,16514,16515,16518],{},"Hoewel Part 8 afwijkingen tolereert, is een ",[221,16516,16517],{},"stapsgewijze modernisering"," aan te raden:",[5697,16520,16522],{"id":16521},"prioriteit-1-veiligheidskritisch","Prioriteit 1 (Veiligheidskritisch)",[711,16524,16525,16528,16531,16534],{},[714,16526,16527],{},"300 mA hoofd-RCD bijplaatsen (indien niet aanwezig)",[714,16529,16530],{},"Beschadigde kabels vervangen",[714,16532,16533],{},"Losse verbindingen herstellen",[714,16535,16536],{},"Aarding controleren en eventueel verbeteren",[5697,16538,16540],{"id":16539},"prioriteit-2-aanbevolen","Prioriteit 2 (Aanbevolen)",[711,16542,16543,16546,16549],{},[714,16544,16545],{},"30 mA groeps-RCDs voor badkamer en keuken",[714,16547,16548],{},"Oude smeltzekeringen vervangen door MCBs",[714,16550,16551],{},"SPD Type 2 bijplaatsen",[5697,16553,16555],{"id":16554},"prioriteit-3-comfort-toekomstbestendigheid","Prioriteit 3 (Comfort + toekomstbestendigheid)",[711,16557,16558,16561,16564],{},[714,16559,16560],{},"Verdeelkast moderniseren (meer rijen, opschriften)",[714,16562,16563],{},"Stopcontacten met aarding bijplaatsen",[714,16565,16566],{},"Voorbereiding voor laadpaal \u002F zonnepanelen",[5697,16568,16570],{"id":16569},"werk-afbakenen-vóór-een-prijsaanvraag","Werk afbakenen vóór een prijsaanvraag",[17,16572,16573],{},"Gebruik geen algemene online prijsvork als budget. Laat de werkelijke installatie opnemen en vraag een gedateerde offerte waarin veiligheidsherstel en vrijwillige modernisering apart staan.",[7987,16575],{},[12,16577,16579],{"id":16578},"samenvatting","Samenvatting",[21,16581,16582,16592],{},[24,16583,16584],{},[27,16585,16586,16589],{},[30,16587,16588],{},"Vraag",[30,16590,16591],{},"Antwoord",[43,16593,16594,16602,16610,16618,16626],{},[27,16595,16596,16599],{},[48,16597,16598],{},"Moet mijn oud gebouw aan het huidige AREI voldoen?",[48,16600,16601],{},"Niet volledig, Part 8 staat afwijkingen toe",[27,16603,16604,16607],{},[48,16605,16606],{},"Heb ik een 30 mA RCD nodig?",[48,16608,16609],{},"Onder Part 8 niet verplicht, maar sterk aanbevolen",[27,16611,16612,16615],{},[48,16613,16614],{},"Zijn oude stopcontacten zonder aarding toegelaten?",[48,16616,16617],{},"Onder voorwaarden ja (geen badkamer, geen klasse-I-toestellen)",[27,16619,16620,16623],{},[48,16621,16622],{},"Hoe vaak moet er gekeurd worden?",[48,16624,16625],{},"Afhankelijk van historiek en aanleiding; verkoop is casusgebonden",[27,16627,16628,16631],{},[48,16629,16630],{},"Wat bij gedeeltelijke renovatie?",[48,16632,16633],{},"Nieuw deel = huidig AREI, oud deel = Part 8 (scope volgens het reglement bepalen)",[7987,16635],{},[12,16637,8514],{"id":8513},[711,16639,16640,16645,16651,16657],{},[714,16641,16642],{},[203,16643,16644],{"href":6306},"Elektrische keuring in België: Wat wordt gecontroleerd?",[714,16646,16647],{},[203,16648,16650],{"href":16649},"\u002Fblog\u002Farei-2026-wijzigingen","Wat verandert er met het AREI 2026?",[714,16652,16653],{},[203,16654,16656],{"href":16655},"\u002Fblog\u002Fpreflex-vs-vrije-bedrading","Preflex vs. vrije bedrading",[714,16658,16659],{},[203,16660,568],{"href":8532},[7987,16662],{},[17,16664,16665],{},[60,16666,16667,16668,16670,16671],{},"Ook voor oudere gebouwen helpt ",[221,16669,5862],{}," om éénlijnschema en situatieschema digitaal op te bouwen. De zelfcontrole is indicatief; laat de documenten en toepasselijke afwijkingen professioneel beoordelen. ",[203,16672,16673],{"href":4974},"Gratis starten →",[12,16675,16677],{"id":16676},"bepaal-de-installatiehistoriek-vóór-een-afwijking","Bepaal de installatiehistoriek vóór een afwijking",[17,16679,16680],{},"De bouwdatum volstaat niet. Maak een tijdlijn met eerdere keuringsverslagen, bordlabels, facturen, vergunningen en zichtbare uitvoering. Bepaal welke delen vóór 1 oktober 1981 bestonden, wat later belangrijk gewijzigd of uitgebreid werd en of die werken een conformiteitscontrole kregen. Deel 8 definieert oude installaties en concrete afwijkingen; niet elk onderdeel in een oud huis is daardoor vrijgesteld.",[17,16682,16683],{},"Markeer oude en nieuwe delen op een werkkopie van het eendraadschema. Noteer per ingeroepen afwijking de precieze V06-bepaling, betrokken kring, bewijs van ouderdom en resterende veiligheidsvoorwaarden. Ontbreekt bewijs, schrijf dan onbekend; kabelkleur of uitzicht dateert de aanleg niet betrouwbaar. Het erkende controleorganisme beoordeelt de toepasbaarheid.",[17,16685,16686],{},"Gebruik de informele “besmettingsregel” niet alsof het een AREI-artikel is. Een belangrijke wijziging of uitbreiding wordt volgens de actuele toepasselijke voorschriften beoordeeld; de status van bestaande delen hangt af van definities, scope en controlehistoriek. Een gedeeld bord of gedeelde bescherming maakt de grens belangrijk, maar de omvang volgt uit reglement en project, niet uit een slogan. Bespreek ze vóór de werken.",[17,16688,16689,16690,16695],{},"Volg bij verkoop de ",[203,16691,16694],{"href":16692,"rel":16693},"https:\u002F\u002Feconomie.fgov.be\u002Fnl\u002Fthemas\u002Fenergie\u002Fbronnen-en-dragers-van-energie\u002Felektriciteit\u002Fveiligheid-en-controle-van\u002Fboek-1-van-het-algemeen",[5384],"FOD Economie-FAQ",". Ze onderscheidt verkopersplichten, mededeling door koper en het traject van 18 maanden na een negatief verkoopverslag. Dat is niet hetzelfde als de termijn van 12 maanden bij andere negatieve controles. Datum van authentieke akte en verslagtype zijn bepalend.",[17,16697,16698],{},"Het overdrachtdossier bevat actuele schema's, verslagen, verklaringen, instructies en wijzigingen. PlanElec helpt referenties gelijk te houden, maar beslist niet of een afwijking geldt en dekt niet elk Deel 8-geval. Nagekeken op 29 augustus 2026 tegen Boek 1 V06 en de FOD-pagina van 1 april 2026.",[5697,16700,16702],{"id":16701},"opname-ter-plaatse-zonder-voorbarige-conclusie","Opname ter plaatse zonder voorbarige conclusie",[17,16704,16705],{},"Fotografeer en label borden, beveiligingen, differentiëlen, aardverbindingen, zichtbare leidingen en aftakdozen zonder delen onder spanning te openen. Teken elke geïdentificeerde kring eerst als bestaande toestand. Onbekende oorsprong, doorsnede of onleesbare waarde blijft uitdrukkelijk onbekend. Daarna scheidt de vakpersoon onmiddellijke veiligheidswerken, controleplichtige wijzigingen en vrijwillige modernisering. Zo doet een nette nieuwe tekening niet alsof een onvolledig onderzocht oud deel volgens een huidig nieuwbouwontwerp werd uitgevoerd.",[5697,16707,16709],{"id":16708},"beslissingslijst","Beslissingslijst",[17,16711,16712],{},"Noteer per afwijking of ze behouden, veiliger gemaakt of tijdens de werken volledig vernieuwd wordt. Koppel de beslissing aan bepaling, vaststelling en verantwoordelijke. Archiveer na afloop oude markeringen, nieuwe kringreferenties en keuringsverslag samen.",[17,16714,16715],{},"Gebruik de uiteindelijke keuringsbevindingen om de schema’s bij te werken; bewaar ook de vorige toestand zodat de oorsprong van wijzigingen traceerbaar blijft.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":16717},[16718,16719,16724,16732,16736,16741,16745,16751,16752,16753],{"id":15894,"depth":1215,"text":15895},{"id":15925,"depth":1215,"text":15926,"children":16720},[16721,16722,16723],{"id":15935,"depth":5888,"text":15936},{"id":15942,"depth":5888,"text":15943},{"id":15953,"depth":5888,"text":15954},{"id":15992,"depth":1215,"text":15993,"children":16725},[16726,16727,16728,16729,16730,16731],{"id":15999,"depth":5888,"text":16000},{"id":16041,"depth":5888,"text":16042},{"id":16093,"depth":5888,"text":16094},{"id":16130,"depth":5888,"text":16131},{"id":16140,"depth":5888,"text":16141},{"id":16165,"depth":5888,"text":16166},{"id":16174,"depth":1215,"text":16175,"children":16733},[16734,16735],{"id":16185,"depth":5888,"text":16186},{"id":16282,"depth":5888,"text":16283},{"id":16317,"depth":1215,"text":16318,"children":16737},[16738,16739,16740],{"id":16321,"depth":5888,"text":16322},{"id":16332,"depth":5888,"text":16333},{"id":16355,"depth":5888,"text":16356},{"id":16444,"depth":1215,"text":16445,"children":16742},[16743,16744],{"id":16455,"depth":5888,"text":16456},{"id":16486,"depth":5888,"text":16487},{"id":16510,"depth":1215,"text":16511,"children":16746},[16747,16748,16749,16750],{"id":16521,"depth":5888,"text":16522},{"id":16539,"depth":5888,"text":16540},{"id":16554,"depth":5888,"text":16555},{"id":16569,"depth":5888,"text":16570},{"id":16578,"depth":1215,"text":16579},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":16676,"depth":1215,"text":16677,"children":16754},[16755,16756],{"id":16701,"depth":5888,"text":16702},{"id":16708,"depth":5888,"text":16709},"2026-04-14","Wat geldt voor oudere elektrische installaties in België. AREI Part 8 uitgelegd: toegelaten afwijkingen, periodieke keuring en tips voor stapsgewijze modernisering.",{},"\u002Fblog\u002Fold-building-arei-part8.nl",{"title":15879,"description":16758},"oud-arei-part-8","blog\u002Fold-building-arei-part8.nl",[16765,1244,9923,9739,9919,12055,16766],"oudere installatie","periodiek","yY4x4UWP0MNgw4_L54A5bTjESJsT5_vgxvn5rmhPsVs",{"id":16769,"title":16770,"articleId":16771,"body":16772,"category":1230,"date":18041,"description":18042,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":18043,"navigation":1236,"path":18044,"publishDate":18041,"readTime":1999,"refreshInterval":1239,"seo":18045,"slug":18046,"stem":18047,"tags":18048,"__hash__":18053},"blog\u002Fblog\u002Fdistribution-board-planning.nl.md","Verdeelkast plannen: Opbouw en dimensionering volgens AREI","distribution-board-planning",{"type":9,"value":16773,"toc":18009},[16774,16777,16779,16783,16787,16798,16802,16813,16901,16905,16908,16977,16984,16986,16990,16993,17137,17148,17150,17154,17161,17165,17171,17175,17241,17244,17247,17249,17253,17257,17264,17268,17322,17324,17328,17335,17347,17351,17362,17364,17368,17371,17375,17456,17460,17570,17574,17677,17681,17781,17786,17788,17792,17885,17887,17891,17898,17909,17916,17920,17923,17926,17929,17932,17936,17940,17943,17946,17949,17952,17956,17959,17970,17972,17974,17995,17997],[17,16775,16776],{},"De verdeelkast (ook zekeringskast of verdeelbord) is het hart van elke elektrische installatie. Hier komen alle kringen samen, hier zitten de beveiligingstoestellen die uw woning en gezin beschermen tegen elektrische gevaren. Een doordachte planning bespaart niet alleen geld, maar voorkomt ook problemen bij de AREI-keuring.",[7987,16778],{},[12,16780,16782],{"id":16781},"basisprincipes-opbouw-van-een-verdeelkast","Basisprincipes: Opbouw van een verdeelkast",[5697,16784,16786],{"id":16785},"din-rail-omega-rail","DIN-rail (Omega-rail)",[17,16788,16789,16790,16793,16794,16797],{},"Alle modules in de verdeler worden op gestandaardiseerde ",[221,16791,16792],{},"DIN-rails"," (35 mm omega-rail volgens EN 60715) geklikt. Elke rail vormt een ",[221,16795,16796],{},"rij"," in de verdeler.",[5697,16799,16801],{"id":16800},"te-eenheden-delingseenheden","TE-eenheden (delingseenheden)",[17,16803,16804,16805,16808,16809,16812],{},"De breedte van een module wordt gemeten in ",[221,16806,16807],{},"TE"," (delingseenheden). Eén TE komt overeen met ",[221,16810,16811],{},"18 mm",". Typische breedtes:",[21,16814,16815,16825],{},[24,16816,16817],{},[27,16818,16819,16822],{},[30,16820,16821],{},"Module",[30,16823,16824],{},"Breedte (TE)",[43,16826,16827,16835,16843,16851,16858,16866,16873,16880,16887,16894],{},[27,16828,16829,16832],{},[48,16830,16831],{},"MCB 1-polig",[48,16833,16834],{},"1 TE",[27,16836,16837,16840],{},[48,16838,16839],{},"MCB 2-polig",[48,16841,16842],{},"2 TE",[27,16844,16845,16848],{},[48,16846,16847],{},"MCB 3-polig",[48,16849,16850],{},"3 TE",[27,16852,16853,16856],{},[48,16854,16855],{},"RCD 2-polig (30 mA \u002F 300 mA)",[48,16857,16842],{},[27,16859,16860,16863],{},[48,16861,16862],{},"RCD 4-polig",[48,16864,16865],{},"4 TE",[27,16867,16868,16871],{},[48,16869,16870],{},"Hoofdschakelaar 2-polig",[48,16872,16842],{},[27,16874,16875,16878],{},[48,16876,16877],{},"Hoofdschakelaar 4-polig",[48,16879,16865],{},[27,16881,16882,16884],{},[48,16883,13881],{},[48,16885,16886],{},"2–4 TE",[27,16888,16889,16892],{},[48,16890,16891],{},"Beltransformator",[48,16893,16842],{},[27,16895,16896,16899],{},[48,16897,16898],{},"Tijdschakelaar",[48,16900,16842],{},[5697,16902,16904],{"id":16903},"verdeelkastafmetingen","Verdeelkastafmetingen",[17,16906,16907],{},"Verdeelkasten worden gedimensioneerd op basis van rijen en TE per rij:",[21,16909,16910,16926],{},[24,16911,16912],{},[27,16913,16914,16917,16920,16923],{},[30,16915,16916],{},"Aanduiding",[30,16918,16919],{},"Rijen",[30,16921,16922],{},"TE per rij",[30,16924,16925],{},"Totaal TE",[43,16927,16928,16940,16952,16964],{},[27,16929,16930,16933,16935,16938],{},[48,16931,16932],{},"1-rijig",[48,16934,4481],{},[48,16936,16937],{},"12–18",[48,16939,16937],{},[27,16941,16942,16945,16947,16949],{},[48,16943,16944],{},"2-rijig",[48,16946,4513],{},[48,16948,16937],{},[48,16950,16951],{},"24–36",[27,16953,16954,16957,16959,16961],{},[48,16955,16956],{},"3-rijig",[48,16958,4530],{},[48,16960,16937],{},[48,16962,16963],{},"36–54",[27,16965,16966,16969,16972,16974],{},[48,16967,16968],{},"4-rijig",[48,16970,16971],{},"4",[48,16973,16937],{},[48,16975,16976],{},"48–72",[9711,16978,16979],{},[17,16980,16981],{},[221,16982,16983],{},"Voor een typische eengezinswoning raden we minstens een 4-rijige verdeler aan met 18 TE per rij (72 TE totaal).",[7987,16985],{},[12,16987,16989],{"id":16988},"stap-1-kringen-tellen","Stap 1: Kringen tellen",[17,16991,16992],{},"Maak een lijst van alle benodigde kringen. Voor een gemiddelde eengezinswoning (3 slaapkamers, 150 m²) rekent u op:",[21,16994,16995,17007],{},[24,16996,16997],{},[27,16998,16999,17002,17005],{},[30,17000,17001],{},"Type",[30,17003,17004],{},"Aantal",[30,17006,14973],{},[43,17008,17009,17020,17031,17041,17051,17060,17068,17076,17085,17094,17104,17113,17123],{},[27,17010,17011,17014,17017],{},[48,17012,17013],{},"Verlichting",[48,17015,17016],{},"3–4 kringen",[48,17018,17019],{},"B10A of B16A",[27,17021,17022,17025,17028],{},[48,17023,17024],{},"Stopcontacten algemeen",[48,17026,17027],{},"4–6 kringen",[48,17029,17030],{},"B16A",[27,17032,17033,17036,17038],{},[48,17034,17035],{},"Keuken apart (oven)",[48,17037,4481],{},[48,17039,17040],{},"B20A of B32A",[27,17042,17043,17046,17048],{},[48,17044,17045],{},"Keuken apart (kookplaat)",[48,17047,4481],{},[48,17049,17050],{},"B32A (evt. 3-fasig)",[27,17052,17053,17056,17058],{},[48,17054,17055],{},"Keuken apart (vaatwasser)",[48,17057,4481],{},[48,17059,17030],{},[27,17061,17062,17064,17066],{},[48,17063,10347],{},[48,17065,4481],{},[48,17067,17030],{},[27,17069,17070,17072,17074],{},[48,17071,10353],{},[48,17073,4481],{},[48,17075,17030],{},[27,17077,17078,17081,17083],{},[48,17079,17080],{},"Badkamer stopcontacten",[48,17082,4481],{},[48,17084,17030],{},[27,17086,17087,17090,17092],{},[48,17088,17089],{},"Buiten stopcontacten",[48,17091,4481],{},[48,17093,17030],{},[27,17095,17096,17099,17101],{},[48,17097,17098],{},"Boiler \u002F warm water",[48,17100,4481],{},[48,17102,17103],{},"B16A of B20A",[27,17105,17106,17109,17111],{},[48,17107,17108],{},"Garage",[48,17110,4481],{},[48,17112,17030],{},[27,17114,17115,17118,17120],{},[48,17116,17117],{},"Laadpaal (indien aanwezig)",[48,17119,4481],{},[48,17121,17122],{},"B32A",[27,17124,17125,17130,17135],{},[48,17126,17127],{},[221,17128,17129],{},"Totaal",[48,17131,17132],{},[221,17133,17134],{},"17–20 kringen",[48,17136],{},[9711,17138,17139],{},[17,17140,17141,17143,17144,17147],{},[221,17142,15194],{}," Maximaal ",[221,17145,17146],{},"8 stopcontacten"," per kring (AREI Art. 5.3.5.2b). Lichtkringen mogen meer punten hebben, maar in de praktijk worden max. 8 lichtpunten per kring aanbevolen.",[7987,17149],{},[12,17151,17153],{"id":17152},"stap-2-beveiligingstoestellen-kiezen","Stap 2: Beveiligingstoestellen kiezen",[17,17155,17156,17157,17160],{},"De beveiligingstoestellen worden ",[221,17158,17159],{},"hiërarchisch"," gerangschikt — van de voeding (bovenaan) naar beneden:",[5697,17162,17164],{"id":17163},"hiërarchie-van-beveiligingstoestellen","Hiërarchie van beveiligingstoestellen",[5518,17166,17169],{"className":17167,"code":17168,"language":5523},[5521],"Hoofdschakelaar (40A of 63A)\n   └── Hoofd-RCD 300 mA (Type A-S, selectief)\n        ├── Groeps-RCD 30 mA #1 (Type A)\n        │    ├── MCB Licht gelijkvloers (B10A)\n        │    ├── MCB Licht verdieping (B10A)\n        │    ├── MCB Stopcontacten woonkamer (B16A)\n        │    └── MCB Stopcontacten gang (B16A)\n        ├── Groeps-RCD 30 mA #2 (Type A)\n        │    ├── MCB Stopcontacten keuken (B16A)\n        │    ├── MCB Oven (B20A)\n        │    ├── MCB Vaatwasser (B16A)\n        │    └── MCB Stopcontacten slaapkamer (B16A)\n        └── Groeps-RCD 30 mA #3 (Type A)\n             ├── MCB Wasmachine (B16A)\n             ├── MCB Badkamer (B16A)\n             ├── MCB Buiten (B16A)\n             └── MCB Garage (B16A)\n",[4069,17170,17168],{"__ignoreMap":1214},[5697,17172,17174],{"id":17173},"rcd-types","RCD-types",[21,17176,17177,17188],{},[24,17178,17179],{},[27,17180,17181,17183,17185],{},[30,17182,17001],{},[30,17184,13509],{},[30,17186,17187],{},"Ontwerpgrens",[43,17189,17190,17203,17216,17228],{},[27,17191,17192,17197,17200],{},[48,17193,17194],{},[221,17195,17196],{},"maximaal 300 mA, min. type A",[48,17198,17199],{},"Beveiliging aan het begin van de woning",[48,17201,17202],{},"Nominale stroom en polen moeten passen; type S is slechts een optie bij aangetoonde tijdselectiviteit",[27,17204,17205,17210,17213],{},[48,17206,17207],{},[221,17208,17209],{},"maximaal 30 mA, type A",[48,17211,17212],{},"Hoge of zeer hoge gevoeligheid",[48,17214,17215],{},"Voor de kringen uit art. 4.2.4.3b; bijkomende toestelvoorwaarden blijven te controleren",[27,17217,17218,17222,17225],{},[48,17219,17220],{},[221,17221,15172],{},[48,17223,17224],{},"Detecteert ook gladde DC-foutstromen",[48,17226,17227],{},"Alleen waar foutstroomspectrum en toestelconcept dit eisen; geen algemene keuze voor elke laadpaal of omvormer",[27,17229,17230,17235,17238],{},[48,17231,17232],{},[221,17233,17234],{},"Type F",[48,17236,17237],{},"Detecteert bepaalde gemengde frequenties",[48,17239,17240],{},"Alleen toepassen wanneer belasting, productnorm en fabrikantdocumentatie deze karakteristiek vereisen",[5697,17242,3820],{"id":17243},"selectiviteit",[17,17245,17246],{},"Selectiviteit betekent niet dat de hoofddifferentieel “waarneemt” of een groepsdifferentieel reageerde. Ze moet blijken uit gevoeligheid, tijd-stroomkarakteristieken, fabrikantcoördinatie en het volledige beveiligingsconcept. Een vertraagd toestel kan daarvan deel uitmaken, maar garandeert op zichzelf noch selectiviteit, noch dat alleen de betrokken groep uitschakelt.",[7987,17248],{},[12,17250,17252],{"id":17251},"stap-3-verdeling-over-rijen","Stap 3: Verdeling over rijen",[5697,17254,17256],{"id":17255},"arei-regel-max-8-eindkringen-per-rcd","AREI-regel: Max. 8 eindkringen per RCD",[17,17258,17259,17260,17263],{},"Volgens AREI Art. 4.2.4.3b mogen maximaal ",[221,17261,17262],{},"8 eindkringen"," achter één aardlekschakelaar (RCD) worden aangesloten. In de praktijk worden 4–6 MCBs per RCD aanbevolen voor een comfortabele reserve.",[5697,17265,17267],{"id":17266},"typische-rijverdeling","Typische rijverdeling",[21,17269,17270,17280],{},[24,17271,17272],{},[27,17273,17274,17277],{},[30,17275,17276],{},"Rij",[30,17278,17279],{},"Inhoud",[43,17281,17282,17292,17302,17312],{},[27,17283,17284,17289],{},[48,17285,17286],{},[221,17287,17288],{},"Rij 1",[48,17290,17291],{},"Hoofdschakelaar, Hoofd-RCD (300 mA), SPD, evt. beltransformator",[27,17293,17294,17299],{},[48,17295,17296],{},[221,17297,17298],{},"Rij 2",[48,17300,17301],{},"Groeps-RCD #1 (30 mA) + bijbehorende MCBs (licht + stopcontacten woonzone)",[27,17303,17304,17309],{},[48,17305,17306],{},[221,17307,17308],{},"Rij 3",[48,17310,17311],{},"Groeps-RCD #2 (30 mA) + bijbehorende MCBs (keuken + slaapkamers)",[27,17313,17314,17319],{},[48,17315,17316],{},[221,17317,17318],{},"Rij 4",[48,17320,17321],{},"Groeps-RCD #3 (30 mA) + bijbehorende MCBs (badkamer, buiten, garage, technisch)",[7987,17323],{},[12,17325,17327],{"id":17326},"stap-4-reserveplaatsen-inplannen","Stap 4: Reserveplaatsen inplannen",[17,17329,17330,17331,17334],{},"Plan minstens ",[221,17332,17333],{},"20% reserveplaatsen"," in — liever 30%. Dit betekent:",[711,17336,17337,17340],{},[714,17338,17339],{},"Bij 20 benodigde MCBs → minstens 4–6 vrije TE-plaatsen.",[714,17341,17342,17343,17346],{},"Lege plaatsen worden met ",[221,17344,17345],{},"blindplaten"," afgesloten.",[17,17348,17349],{},[221,17350,15145],{},[711,17352,17353,17356,17359],{},[714,17354,17355],{},"Toekomstige uitbreidingen (laadpaal, airco, sauna).",[714,17357,17358],{},"Herverdeling als een RCD te veel kringen heeft.",[714,17360,17361],{},"Vermijding van een dure kast-vervanging.",[7987,17363],{},[12,17365,17367],{"id":17366},"voorbeeldopstelling-4-rijige-verdeler-voor-eengezinswoning","Voorbeeldopstelling: 4-rijige verdeler voor eengezinswoning",[17,17369,17370],{},"Hier een compleet voorbeeld voor een typische Belgische eengezinswoning (3 SK, 150 m², zonder PV):",[5697,17372,17374],{"id":17373},"rij-1-voeding-bescherming-18-te","Rij 1 — Voeding & bescherming (18 TE)",[21,17376,17377,17390],{},[24,17378,17379],{},[27,17380,17381,17384,17386,17388],{},[30,17382,17383],{},"Positie",[30,17385,16821],{},[30,17387,16807],{},[30,17389,15012],{},[43,17391,17392,17405,17418,17430,17442],{},[27,17393,17394,17397,17400,17402],{},[48,17395,17396],{},"1–2",[48,17398,17399],{},"Hoofdschakelaar 2P",[48,17401,4513],{},[48,17403,17404],{},"40A hoofdschakelaar",[27,17406,17407,17410,17413,17415],{},[48,17408,17409],{},"3–4",[48,17411,17412],{},"Hoofd-RCD 2P",[48,17414,4513],{},[48,17416,17417],{},"300 mA Type A-S",[27,17419,17420,17423,17425,17427],{},[48,17421,17422],{},"5–8",[48,17424,11006],{},[48,17426,16971],{},[48,17428,17429],{},"Overspanningsbeveiliging",[27,17431,17432,17435,17437,17439],{},[48,17433,17434],{},"9–10",[48,17436,16891],{},[48,17438,4513],{},[48,17440,17441],{},"8V deurbel",[27,17443,17444,17447,17450,17453],{},[48,17445,17446],{},"11–18",[48,17448,17449],{},"Reserve",[48,17451,17452],{},"8",[48,17454,17455],{},"Blindplaten",[5697,17457,17459],{"id":17458},"rij-2-groep-1-verlichting-woonzone-18-te","Rij 2 — Groep 1: Verlichting + woonzone (18 TE)",[21,17461,17462,17474],{},[24,17463,17464],{},[27,17465,17466,17468,17470,17472],{},[30,17467,17383],{},[30,17469,16821],{},[30,17471,16807],{},[30,17473,15012],{},[43,17475,17476,17487,17499,17510,17522,17535,17547,17558],{},[27,17477,17478,17480,17483,17485],{},[48,17479,17396],{},[48,17481,17482],{},"Groeps-RCD 30 mA",[48,17484,4513],{},[48,17486,15158],{},[27,17488,17489,17491,17494,17496],{},[48,17490,4530],{},[48,17492,17493],{},"MCB B10A",[48,17495,4481],{},[48,17497,17498],{},"Licht gelijkvloers",[27,17500,17501,17503,17505,17507],{},[48,17502,16971],{},[48,17504,17493],{},[48,17506,4481],{},[48,17508,17509],{},"Licht verdieping",[27,17511,17512,17515,17517,17519],{},[48,17513,17514],{},"5",[48,17516,17493],{},[48,17518,4481],{},[48,17520,17521],{},"Licht kelder\u002Fbuiten",[27,17523,17524,17527,17530,17532],{},[48,17525,17526],{},"6",[48,17528,17529],{},"MCB B16A",[48,17531,4481],{},[48,17533,17534],{},"Stopcontacten woonkamer",[27,17536,17537,17540,17542,17544],{},[48,17538,17539],{},"7",[48,17541,17529],{},[48,17543,4481],{},[48,17545,17546],{},"Stopcontacten eetkamer",[27,17548,17549,17551,17553,17555],{},[48,17550,17452],{},[48,17552,17529],{},[48,17554,4481],{},[48,17556,17557],{},"Stopcontacten gang",[27,17559,17560,17563,17565,17568],{},[48,17561,17562],{},"9–18",[48,17564,17449],{},[48,17566,17567],{},"10",[48,17569,17455],{},[5697,17571,17573],{"id":17572},"rij-3-groep-2-keuken-slaapkamers-18-te","Rij 3 — Groep 2: Keuken + slaapkamers (18 TE)",[21,17575,17576,17588],{},[24,17577,17578],{},[27,17579,17580,17582,17584,17586],{},[30,17581,17383],{},[30,17583,16821],{},[30,17585,16807],{},[30,17587,15012],{},[43,17589,17590,17600,17611,17623,17634,17645,17656,17667],{},[27,17591,17592,17594,17596,17598],{},[48,17593,17396],{},[48,17595,17482],{},[48,17597,4513],{},[48,17599,15158],{},[27,17601,17602,17604,17606,17608],{},[48,17603,4530],{},[48,17605,17529],{},[48,17607,4481],{},[48,17609,17610],{},"Stopcontacten keuken",[27,17612,17613,17615,17618,17620],{},[48,17614,16971],{},[48,17616,17617],{},"MCB B20A",[48,17619,4481],{},[48,17621,17622],{},"Oven (apart)",[27,17624,17625,17627,17629,17631],{},[48,17626,17514],{},[48,17628,17529],{},[48,17630,4481],{},[48,17632,17633],{},"Vaatwasser (apart)",[27,17635,17636,17638,17640,17642],{},[48,17637,17526],{},[48,17639,17529],{},[48,17641,4481],{},[48,17643,17644],{},"Koelkast (apart)",[27,17646,17647,17649,17651,17653],{},[48,17648,17539],{},[48,17650,17529],{},[48,17652,4481],{},[48,17654,17655],{},"Stopcontacten slaapkamer 1",[27,17657,17658,17660,17662,17664],{},[48,17659,17452],{},[48,17661,17529],{},[48,17663,4481],{},[48,17665,17666],{},"Stopcontacten slaapkamer 2+3",[27,17668,17669,17671,17673,17675],{},[48,17670,17562],{},[48,17672,17449],{},[48,17674,17567],{},[48,17676,17455],{},[5697,17678,17680],{"id":17679},"rij-4-groep-3-badkamer-buiten-technisch-18-te","Rij 4 — Groep 3: Badkamer, buiten, technisch (18 TE)",[21,17682,17683,17695],{},[24,17684,17685],{},[27,17686,17687,17689,17691,17693],{},[30,17688,17383],{},[30,17690,16821],{},[30,17692,16807],{},[30,17694,15012],{},[43,17696,17697,17707,17718,17729,17740,17751,17761,17771],{},[27,17698,17699,17701,17703,17705],{},[48,17700,17396],{},[48,17702,17482],{},[48,17704,4513],{},[48,17706,15158],{},[27,17708,17709,17711,17713,17715],{},[48,17710,4530],{},[48,17712,17529],{},[48,17714,4481],{},[48,17716,17717],{},"Stopcontacten badkamer",[27,17719,17720,17722,17724,17726],{},[48,17721,16971],{},[48,17723,17529],{},[48,17725,4481],{},[48,17727,17728],{},"Wasmachine (apart)",[27,17730,17731,17733,17735,17737],{},[48,17732,17514],{},[48,17734,17529],{},[48,17736,4481],{},[48,17738,17739],{},"Droogkast (apart)",[27,17741,17742,17744,17746,17748],{},[48,17743,17526],{},[48,17745,17617],{},[48,17747,4481],{},[48,17749,17750],{},"Boiler (apart)",[27,17752,17753,17755,17757,17759],{},[48,17754,17539],{},[48,17756,17529],{},[48,17758,4481],{},[48,17760,17089],{},[27,17762,17763,17765,17767,17769],{},[48,17764,17452],{},[48,17766,17529],{},[48,17768,4481],{},[48,17770,17108],{},[27,17772,17773,17775,17777,17779],{},[48,17774,17562],{},[48,17776,17449],{},[48,17778,17567],{},[48,17780,17455],{},[17,17782,17783],{},[221,17784,17785],{},"Totaal: 18 MCBs + 4 RCDs + SPD + hoofdschakelaar + beltransformator = 34 TE bezet van 72 TE → 53% reserve",[7987,17787],{},[12,17789,17791],{"id":17790},"typische-fouten-bij-verdeelkastplanning","Typische fouten bij verdeelkastplanning",[21,17793,17794,17806],{},[24,17795,17796],{},[27,17797,17798,17801,17803],{},[30,17799,17800],{},"Fout",[30,17802,7319],{},[30,17804,17805],{},"Oplossing",[43,17807,17808,17819,17830,17841,17852,17863,17874],{},[27,17809,17810,17813,17816],{},[48,17811,17812],{},"Te weinig rijen",[48,17814,17815],{},"Geen bruikbare of thermische marge",[48,17817,17818],{},"Dimensioneer uit modules, bedrading en kastgegevens",[27,17820,17821,17824,17827],{},[48,17822,17823],{},"SPD zonder beoordeling weglaten",[48,17825,17826],{},"Beschermingsconcept blijft onbewezen",[48,17828,17829],{},"Beoordeel toepasbaarheid en keuze per project",[27,17831,17832,17835,17838],{},[48,17833,17834],{},"Meer dan 8 eindkringen per RCD",[48,17836,17837],{},"AREI-overtreding (Art. 4.2.4.3b)",[48,17839,17840],{},"Extra groeps-RCD plaatsen",[27,17842,17843,17846,17849],{},[48,17844,17845],{},"Ontbrekende opschriften",[48,17847,17848],{},"Opmerking bij keuring",[48,17850,17851],{},"Elke MCB labelen (kringnummer + functie)",[27,17853,17854,17857,17860],{},[48,17855,17856],{},"Algemene differentieelbeveiliging ontbreekt",[48,17858,17859],{},"Keten aan voedingspunt is onvolledig",[48,17861,17862],{},"Laat de toepasselijke uitvoering tot maximaal 300 mA professioneel bepalen",[27,17864,17865,17868,17871],{},[48,17866,17867],{},"Laadpaal-RCD op slogan kiezen",[48,17869,17870],{},"DC-foutstroombeveiliging kan onvoldoende zijn",[48,17872,17873],{},"Beoordeel hoofdstuk 7.22, ingebouwde DC-detectie en fabrikantvoorschrift samen",[27,17875,17876,17879,17882],{},[48,17877,17878],{},"Geen bruikbare reserve",[48,17880,17881],{},"Latere uitbreiding wordt onnodig moeilijk",[48,17883,17884],{},"Plan projectgebonden ruimte in modules, klemmen en bedrading",[7987,17886],{},[12,17888,17890],{"id":17889},"opschriften-en-documentatie","Opschriften en documentatie",[17,17892,17893,17894,17897],{},"Elke MCB moet ",[221,17895,17896],{},"gelabeld"," worden met:",[711,17899,17900,17903,17906],{},[714,17901,17902],{},"Kringnummer (identiek aan éénlijnschema en situatieschema)",[714,17904,17905],{},"Functie (bijv. \"Licht GV\", \"Stopcontacten keuken\")",[714,17907,17908],{},"Optioneel: ruimte of verdieping",[17,17910,17911,17912,17915],{},"Plak het opschrift ",[221,17913,17914],{},"in het deksel"," van de verdeler of gebruik een opschriftstrip. De meeste verdelerfabrikanten leveren beschrijfbare inlegstrookjes mee.",[12,17917,17919],{"id":17918},"van-indeling-naar-uitvoerbaar-ontwerp","Van indeling naar uitvoerbaar ontwerp",[17,17921,17922],{},"Modules tellen is alleen de ruimtelijke start. Vóór de bestelling controleert de elektricien aansluitgegevens, aardingssysteem, verwachte kortsluitstroom, selectiviteit of back-upbeveiliging en toegelaten toestelcombinaties van de fabrikant. Nominale stroom, uitschakelvermogen en kabelsectie mogen dus niet uit een voorbeeldwoning worden gekopieerd. Ook warmteverlies in de gesloten kast, omgevingstemperatuur, ventilatie en toegelaten klembezetting beïnvloeden de uiteindelijke keuze.",[17,17924,17925],{},"Lees de kast rij per rij als een keten. Voeding, hoofdscheiding, differentieelbeveiliging en overspanningsbeveiliging moeten eerst begrijpelijk zijn; daarna volgen de eindkringen. Een nette rij bewijst geen elektrische selectiviteit. Bij PV, opslag, generator of laadinfrastructuur moet bovendien duidelijk blijven langs welke weg energie kan stromen en welke delen mogelijk gevoed blijven. De voorschriften van de concrete RCD, SPD, omvormer of laadpaal zijn verplichte invoer voor het professionele ontwerp.",[17,17927,17928],{},"Reserve is ruimer dan vrije TE. Denk aan vrije klemmen, bruikbare draadgoten, toegankelijke N- en PE-rails, ruimte voor metingen en een gedocumenteerde uitbreidingsrichting. Het AREI schrijft geen universeel reservepercentage voor. De passende marge hangt af van verwachte verbruikers, kastgrenzen en beschikbaar aansluitvermogen.",[17,17930,17931],{},"Vergelijk vóór export drie niveaus: fysieke kastbezetting, beveiligingsketen in het eendraadschema en kringreferenties in het situatieschema moeten dezelfde uitgevoerde toestand beschrijven. Boek 1 V06 vraagt een ondubbelzinnig nummer, versienummer en versiedatum op schema's en documenten. Huishoudelijke plannen bevatten ook installatieadres en gegevens van de verantwoordelijke voor de werken. Een PlanElec-zelfcontrole kan gemodelleerde lacunes tonen, maar levert geen metingen, fabrikantbewijs of beslissing van een erkend controleorganisme.",[12,17933,17935],{"id":17934},"officiële-basis","Officiële basis",[5697,17937,17939],{"id":17938},"opleveringsstaat-van-de-kast","Opleveringsstaat van de kast",[17,17941,17942],{},"Noteer vóór het sluiten voor elke afgaande kring referentie, doel, aantal polen, beveiliging, nominale waarde, geleidergegevens en bijbehorende RCD. Voeg bij gestuurde lasten contactor, stuurkring en handbediening toe. Leg voor meerfasige kringen de fasen vast; een faselijst voor eenfasige kringen helpt latere onbalans vinden. Controleer dat elke nulleider tot het juiste differentieelgebied behoort en PE-aansluitingen bereikbaar zijn.",[17,17944,17945],{},"Een foto ondersteunt de gegevens maar vervangt ze niet. Klemnamen moeten gelijk zijn aan schema en opschriftstrip. Neem aanhaalmoment of thermische opvolging alleen over uit fabrikantvoorschrift of uitvoeringsrapport. Een onbevestigde waarde wordt niet betrouwbaar doordat ze op een plan staat.",[17,17947,17948],{},"Controleer ook mechanische bereikbaarheid. Afdekkingen moeten gemonteerd kunnen blijven, geleiders mogen bediening niet hinderen en latere metingen hebben toegankelijke punten nodig. Leg afzonderlijke N-rails, bruggen en voedingen helder vast. Een vrije moduleplaats zonder veilige aansluitmogelijkheid is geen bruikbare reserve.",[17,17950,17951],{},"Bewaar de vrijgegeven pdf samen met keuringsverslag, metingen en relevante fiches in het installatiedossier. Overschrijf de vorige versie niet bij uitbreiding: verhoog de versie, noteer een nieuwe datum en beschrijf de wijziging. Zo blijft aantoonbaar welk plan op elk controlemoment de fysieke kast weergaf.",[5697,17953,17955],{"id":17954},"laatste-logische-controle","Laatste logische controle",[17,17957,17958],{},"Kies één kring uit elke RCD-groep en volg voeding, bescherming, kabel en verbruikers in het schema. Vergelijk de kringreferentie met situatieschema en kastlabel. Herhaal dit voor een meerfasige belasting en een bron. Verschillen worden opgelost vóór oplevering, niet verstopt achter een algemene omschrijving.",[711,17960,17961,17967],{},[714,17962,17963],{},[203,17964,17966],{"href":5873,"rel":17965},[5384],"FOD Economie: officiële AREI\u002FRGIE-publicatie, Boek 1 Versie 06",[714,17968,17969],{},"Vooral afdeling 3.1.2 en delen 4 en 5 over bescherming en materiaalkeuze zijn relevant.",[7987,17971],{},[12,17973,8514],{"id":8513},[711,17975,17976,17980,17986,17990],{},[714,17977,17978],{},[203,17979,15770],{"href":4959},[714,17981,17982],{},[203,17983,17985],{"href":17984},"\u002Fblog\u002F30ma-rcd-per-stopcontact","30 mA RCD verplicht per stopcontactkring",[714,17987,17988],{},[203,17989,15780],{"href":5415},[714,17991,17992],{},[203,17993,17994],{"href":6445},"Zonnepanelen in het schema",[7987,17996],{},[17,17998,17999],{},[60,18000,18001,18002,18005,18006],{},"Plan uw verdeelkast visueel met de ",[221,18003,18004],{},"PlanElec Cabinet Editor"," en plaats modules op de DIN-rail. De indicatieve zelfcontrole vervangt geen professionele of officiële keuring. ",[203,18007,18008],{"href":4974},"Nu uitproberen →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":18010},[18011,18016,18017,18022,18026,18027,18033,18034,18035,18036,18040],{"id":16781,"depth":1215,"text":16782,"children":18012},[18013,18014,18015],{"id":16785,"depth":5888,"text":16786},{"id":16800,"depth":5888,"text":16801},{"id":16903,"depth":5888,"text":16904},{"id":16988,"depth":1215,"text":16989},{"id":17152,"depth":1215,"text":17153,"children":18018},[18019,18020,18021],{"id":17163,"depth":5888,"text":17164},{"id":17173,"depth":5888,"text":17174},{"id":17243,"depth":5888,"text":3820},{"id":17251,"depth":1215,"text":17252,"children":18023},[18024,18025],{"id":17255,"depth":5888,"text":17256},{"id":17266,"depth":5888,"text":17267},{"id":17326,"depth":1215,"text":17327},{"id":17366,"depth":1215,"text":17367,"children":18028},[18029,18030,18031,18032],{"id":17373,"depth":5888,"text":17374},{"id":17458,"depth":5888,"text":17459},{"id":17572,"depth":5888,"text":17573},{"id":17679,"depth":5888,"text":17680},{"id":17790,"depth":1215,"text":17791},{"id":17889,"depth":1215,"text":17890},{"id":17918,"depth":1215,"text":17919},{"id":17934,"depth":1215,"text":17935,"children":18037},[18038,18039],{"id":17938,"depth":5888,"text":17939},{"id":17954,"depth":5888,"text":17955},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-04-07","Volledige handleiding voor het plannen van een verdeelkast. DIN-rail, beveiligingstoestellen, rijverdeling en voorbeeldopstelling voor een eengezinswoning.",{},"\u002Fblog\u002Fdistribution-board-planning.nl",{"title":16770,"description":18042},"verdeelkast-plannen-opbouw","blog\u002Fdistribution-board-planning.nl",[10273,18049,18050,14984,14973,1244,18051,18052],"verdeler","DIN-rail","planning","eengezinswoning","v7wIKS_TsGb0yUhS_-Sdd6hW6nhfu47C_vf5R133A6M",{"id":18055,"title":18056,"articleId":18057,"body":18058,"category":1230,"date":18906,"description":18907,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":18908,"navigation":1236,"path":18909,"publishDate":18906,"readTime":1999,"refreshInterval":1239,"seo":18910,"slug":18911,"stem":18912,"tags":18913,"__hash__":18918},"blog\u002Fblog\u002Fdraw-situation-plan.nl.md","Situatieschema tekenen: Stap-voor-stap handleiding volgens AREI","draw-situation-plan",{"type":9,"value":18059,"toc":18882},[18060,18067,18083,18086,18088,18092,18096,18099,18103,18126,18130,18133,18235,18237,18241,18248,18416,18423,18425,18429,18432,18436,18468,18472,18492,18496,18513,18517,18520,18524,18543,18545,18549,18556,18561,18572,18577,18591,18608,18610,18614,18617,18643,18645,18647,18735,18737,18741,18804,18808,18811,18814,18817,18821,18824,18827,18829,18833,18836,18839,18842,18852,18854,18856,18870,18872],[17,18061,18062,18063,18066],{},"Het situatieschema (ook wel situatieplan of plan de situation) toont ",[221,18064,18065],{},"waar precies"," elk elektrisch onderdeel zich in uw gebouw bevindt. Voor een nieuwe huishoudelijke installatie en een belangrijke wijziging of uitbreiding wordt het samen met het eendraadschema opgesteld. Voor bestaande installaties en kleine wijzigingen gelden afgebakende regels; het erkende controleorganisme beoordeelt het concrete dossier.",[9711,18068,18069],{},[17,18070,18071,18074,18075,18078,18079,18082],{},[221,18072,18073],{},"Kort uitgelegd:"," Terwijl het éénlijnschema de ",[60,18076,18077],{},"logische schakeling"," weergeeft (welke schakelaar bedient welk lichtpunt, via welk circuit), toont het situatieschema de ",[60,18080,18081],{},"fysieke positie"," van elk onderdeel op het grondplan.",[17,18084,18085],{},"Deze handleiding legt stap voor stap uit hoe u een controleerbaar situatieschema voorbereidt. Alleen een erkend controleorganisme kan besluiten of het volledige dossier en de uitgevoerde installatie aan de voorschriften voldoen.",[7987,18087],{},[12,18089,18091],{"id":18090},"stap-1-grondplan-voorbereiden","Stap 1: Grondplan voorbereiden",[5697,18093,18095],{"id":18094},"afmetingen-en-schaal","Afmetingen en schaal",[17,18097,18098],{},"Het grondplan vormt de basis van uw situatieschema. U kunt het overnemen van een bouwplan of zelf tekenen.",[17,18100,18101],{},[221,18102,13783],{},[711,18104,18105,18112,18119],{},[714,18106,18107,18108,18111],{},"Gebruik een ",[221,18109,18110],{},"uniforme schaal"," (gebruikelijk: 1:50 of 1:100).",[714,18113,18114,18115,18118],{},"Teken alle ",[221,18116,18117],{},"muren, deuren en ramen"," in.",[714,18120,18121,18122,18125],{},"Markeer de ",[221,18123,18124],{},"openingsrichting"," van deuren (kwartcirkel) — dit beïnvloedt de schakelaarspositie.",[5697,18127,18129],{"id":18128},"ruimtes-labelen","Ruimtes labelen",[17,18131,18132],{},"Voorzie elke ruimte van een benaming en idealiter het oppervlak:",[21,18134,18135,18148],{},[24,18136,18137],{},[27,18138,18139,18142,18145],{},[30,18140,18141],{},"Afkorting",[30,18143,18144],{},"Ruimte",[30,18146,18147],{},"Typisch oppervlak",[43,18149,18150,18161,18171,18182,18193,18204,18214,18225],{},[27,18151,18152,18155,18158],{},[48,18153,18154],{},"WK",[48,18156,18157],{},"Woonkamer",[48,18159,18160],{},"25–40 m²",[27,18162,18163,18166,18168],{},[48,18164,18165],{},"KE",[48,18167,10514],{},[48,18169,18170],{},"10–20 m²",[27,18172,18173,18176,18179],{},[48,18174,18175],{},"SK",[48,18177,18178],{},"Slaapkamer",[48,18180,18181],{},"12–18 m²",[27,18183,18184,18187,18190],{},[48,18185,18186],{},"BK",[48,18188,18189],{},"Badkamer",[48,18191,18192],{},"5–10 m²",[27,18194,18195,18198,18201],{},[48,18196,18197],{},"HA",[48,18199,18200],{},"Hal\u002FGang",[48,18202,18203],{},"5–15 m²",[27,18205,18206,18209,18211],{},[48,18207,18208],{},"GA",[48,18210,17108],{},[48,18212,18213],{},"15–30 m²",[27,18215,18216,18219,18222],{},[48,18217,18218],{},"KL",[48,18220,18221],{},"Kelder",[48,18223,18224],{},"variabel",[27,18226,18227,18230,18233],{},[48,18228,18229],{},"BU",[48,18231,18232],{},"Buitenzone",[48,18234,18224],{},[7987,18236],{},[12,18238,18240],{"id":18239},"stap-2-arei-symbolen-gebruiken","Stap 2: AREI-symbolen gebruiken",[17,18242,18243,18244,18247],{},"AREI-",[221,18245,18246],{},"tabel 2.23"," geeft een niet-uitputtende lijst van symbolen. Staat voor een onderdeel geen symbool in de tabel, dan mag een ander eenduidig herkenbaar symbool worden gebruikt als de legende het definieert. Tien nuttige symboolgroepen voor het situatieschema zijn:",[21,18249,18250,18265],{},[24,18251,18252],{},[27,18253,18254,18257,18260,18262],{},[30,18255,18256],{},"Nr.",[30,18258,18259],{},"Symbool",[30,18261,11387],{},[30,18263,18264],{},"Gebruik",[43,18266,18267,18282,18296,18311,18326,18341,18356,18371,18385,18401],{},[27,18268,18269,18271,18274,18279],{},[48,18270,4481],{},[48,18272,18273],{},"⏚ Halve cirkel",[48,18275,18276],{},[221,18277,18278],{},"Enkel stopcontact",[48,18280,18281],{},"Wandpositie markeren",[27,18283,18284,18286,18289,18294],{},[48,18285,4513],{},[48,18287,18288],{},"⏚⏚ Dubbele halve cirkel",[48,18290,18291],{},[221,18292,18293],{},"Dubbel stopcontact",[48,18295,18281],{},[27,18297,18298,18300,18303,18308],{},[48,18299,4530],{},[48,18301,18302],{},"○ met kruis",[48,18304,18305],{},[221,18306,18307],{},"Plafondlamp",[48,18309,18310],{},"Midden van de ruimte\u002Fpositie",[27,18312,18313,18315,18318,18323],{},[48,18314,16971],{},[48,18316,18317],{},"─○ met streep",[48,18319,18320],{},[221,18321,18322],{},"Wandlamp",[48,18324,18325],{},"Aan de wand",[27,18327,18328,18330,18333,18338],{},[48,18329,17514],{},[48,18331,18332],{},"Schakelaarsteken",[48,18334,18335],{},[221,18336,18337],{},"Enkelpolige schakelaar",[48,18339,18340],{},"Naast de deur (openingszijde)",[27,18342,18343,18345,18348,18353],{},[48,18344,17526],{},[48,18346,18347],{},"Schakelaarsteken met 2 pijlen",[48,18349,18350],{},[221,18351,18352],{},"Serieschakelaar",[48,18354,18355],{},"Bedient 2 lichtpunten",[27,18357,18358,18360,18363,18368],{},[48,18359,17539],{},[48,18361,18362],{},"Schakelaarsteken met lijn",[48,18364,18365],{},[221,18366,18367],{},"Wisselschakelaar",[48,18369,18370],{},"Twee plaatsen, één licht",[27,18372,18373,18375,18378,18382],{},[48,18374,17452],{},[48,18376,18377],{},"Rechthoek met bliksem",[48,18379,18380],{},[221,18381,12652],{},[48,18383,18384],{},"Meestal hal\u002Ftechnische ruimte",[27,18386,18387,18390,18393,18398],{},[48,18388,18389],{},"9",[48,18391,18392],{},"⏚ met PE",[48,18394,18395],{},[221,18396,18397],{},"Aardingsaansluiting",[48,18399,18400],{},"Aardingspunt",[27,18402,18403,18405,18408,18413],{},[48,18404,17567],{},[48,18406,18407],{},"Cirkel met R",[48,18409,18410],{},[221,18411,18412],{},"Rookmelder",[48,18414,18415],{},"Elke slaapkamer, hal, trappenhuis",[9711,18417,18418],{},[17,18419,18420,18422],{},[221,18421,15194],{}," Gebruik voor gangbare onderdelen de AREI-symbolen uit Tabel 2.23. Zijn afwijkende symbolen nodig, dan moeten die eenduidig zijn en in de legende worden toegelicht — niet-gedefinieerde of niet-toegelichte symbolen worden bij de keuring afgekeurd.",[7987,18424],{},[12,18426,18428],{"id":18427},"stap-3-componenten-intekenen","Stap 3: Componenten intekenen",[17,18430,18431],{},"Nu plaatst u de symbolen op het grondplan. Volgende regels helpen bij de correcte positionering:",[5697,18433,18435],{"id":18434},"stopcontacten","Stopcontacten",[711,18437,18438,18444,18450,18456,18462],{},[714,18439,18440,18443],{},[221,18441,18442],{},"Op de wand"," tekenen, op de werkelijke positie.",[714,18445,18446,18449],{},[221,18447,18448],{},"Keuken:"," Registreer echte werkstopcontacten en vaste toestellen apart; aantal en eigen kringen volgen uit gebruik en professioneel ontwerp.",[714,18451,18452,18455],{},[221,18453,18454],{},"Woonruimtes:"," Teken werkelijk geplande of aanwezige stopcontacten; het AREI legt geen algemeen aantal per oppervlakte op.",[714,18457,18458,18461],{},[221,18459,18460],{},"Badkamer:"," Laagspanningsstopcontacten pas vanaf zone 2 (alleen bij badkuipen; het stopcontact moet beveiligd zijn door een differentieelschakelaar met zeer hoge gevoeligheid ≤ 10 mA, of afzonderlijk door een scheidingstransformator met een maximaal vermogen van 100 W) of buiten de zones. Bij douches bestaat zone 2 niet (Art. 7.1.3.2 Nr. 3b, Art. 7.1.5.2d).",[714,18463,18464,18467],{},[221,18465,18466],{},"Buiten:"," Laat externe invloeden, vereiste IP-graad en toepasselijke 30 mA-beveiliging professioneel bepalen; een eigen RCD is geen algemene conclusie van het situatieschema.",[5697,18469,18471],{"id":18470},"schakelaars","Schakelaars",[711,18473,18474,18480,18486],{},[714,18475,18476,18479],{},[221,18477,18478],{},"Naast de deur"," aan de openingszijde, ca. 105 cm hoogte (praktijkaanbeveling — het AREI schrijft geen specifieke schakelaarhoogte voor, maar vereist wel 'gemakkelijk bereikbaar').",[714,18481,18482,18485],{},[221,18483,18484],{},"Wisselschakelaars"," bij ruimtes met meerdere ingangen of aan het begin\u002Feinde van de trap.",[714,18487,18488,18489,212],{},"Verbind schakelaars en bijbehorende lichtpunten met een ",[221,18490,18491],{},"stippellijn",[5697,18493,18495],{"id":18494},"verlichtingspunten","Verlichtingspunten",[711,18497,18498,18504,18510],{},[714,18499,18500,18503],{},[221,18501,18502],{},"Plafondlampen"," in het midden van de ruimte of op de geplande positie.",[714,18505,18506,18509],{},[221,18507,18508],{},"Wandlampen"," op de wandpositie.",[714,18511,18512],{},"Teken alle werkelijk geplande of aanwezige lichtpunten; het aantal volgt uit gebruik en ontwerp.",[5697,18514,18516],{"id":18515},"regionale-brandveiligheidsinformatie","Regionale brandveiligheidsinformatie",[17,18518,18519],{},"Rookmelders kunnen als afzonderlijke gebouwlaag worden toegevoegd. Vereisten verschillen volgens regio en gebruik en worden tegen de huidige bevoegde officiële bron gecontroleerd. Ze zijn geen algemeen inhoudsveld van het AREI-situatieschema en blijven herkenbaar gescheiden van elektrische kringreferenties.",[5697,18521,18523],{"id":18522},"speciale-verbruikers","Speciale verbruikers",[711,18525,18526,18531,18537],{},[714,18527,18528,18530],{},[221,18529,6743],{}," (elektrisch voertuig): garage of buitenmuur, eigen circuit.",[714,18532,18533,18536],{},[221,18534,18535],{},"Boiler\u002FDoorstromer:"," Eigen circuit, positie intekenen.",[714,18538,18539,18542],{},[221,18540,18541],{},"Warmtepomp\u002FAirco:"," Buitenunit + binnenunit markeren.",[7987,18544],{},[12,18546,18548],{"id":18547},"stap-4-circuitnummers-toewijzen","Stap 4: Circuitnummers toewijzen",[17,18550,18551,18552,18555],{},"Elk onderdeel in het situatieschema krijgt ",[221,18553,18554],{},"hetzelfde circuitnummer"," als in het éénlijnschema. Dit is essentieel voor de toewijzing bij de keuring.",[17,18557,18558],{},[221,18559,18560],{},"Zo werkt het:",[5041,18562,18563,18566,18569],{},[714,18564,18565],{},"Het AREI identificeert elementaire kringen met een hoofdletter (A, B, C, ...) en de afzonderlijke elementen (lichtpunt, stopcontact) met een volgnummer — bijv. \"A1, A2, ...\".",[714,18567,18568],{},"Schrijf deze aanduiding bij elk onderdeel in het situatieschema.",[714,18570,18571],{},"Een vereenvoudigde doorlopende nummering (bijv. \"K1\" of \"1\") is in de praktijk gangbaar, zolang het éénlijnschema en het situatieschema consistent blijven.",[17,18573,18574],{},[221,18575,18576],{},"Voorbeeld:",[711,18578,18579,18582,18585,18588],{},[714,18580,18581],{},"Circuit 1: Verlichting gelijkvloers → Alle lichtpunten op het gelijkvloers krijgen \"1\".",[714,18583,18584],{},"Circuit 2: Stopcontacten woonkamer → Alle WK-stopcontacten krijgen \"2\".",[714,18586,18587],{},"Circuit 3: Stopcontacten keuken → Alle KE-stopcontacten krijgen \"3\".",[714,18589,18590],{},"Circuit 4: Apart oven → Eén stopcontact met \"4\".",[9711,18592,18593,18602],{},[17,18594,18595,18597,18598,18601],{},[221,18596,13783],{}," De nummers moeten tussen éénlijnschema en situatieschema ",[221,18599,18600],{},"exact overeenkomen",". Inconsistenties zijn een van de meest voorkomende redenen voor opmerkingen bij de keuring.",[17,18603,18604,18607],{},[221,18605,18606],{},"Documentatieplicht:"," Art. 9.1.2 Nr. 1 (éénlijnschema) en Art. 9.1.2 Nr. 2 (situatieschema\u002Flageplan).",[7987,18609],{},[12,18611,18613],{"id":18612},"stap-5-legende-en-opschrift","Stap 5: Legende en opschrift",[17,18615,18616],{},"Vul uw plan aan met:",[711,18618,18619,18625,18631,18637],{},[714,18620,18621,18624],{},[221,18622,18623],{},"Legende"," met alle gebruikte symbolen en hun betekenis.",[714,18626,18627,18630],{},[221,18628,18629],{},"Titelblok"," (cartouche) met: naam eigenaar, adres, datum, planmaker, schaal.",[714,18632,18633,18636],{},[221,18634,18635],{},"Noordpijl"," (optioneel, maar nuttig).",[714,18638,18639,18642],{},[221,18640,18641],{},"Verdiepingsaanduiding"," bij gebouwen met meerdere verdiepingen (één plan per verdieping).",[7987,18644],{},[12,18646,8843],{"id":8842},[21,18648,18649,18659],{},[24,18650,18651],{},[27,18652,18653,18655,18657],{},[30,18654,17800],{},[30,18656,7319],{},[30,18658,17805],{},[43,18660,18661,18672,18683,18693,18703,18714,18725],{},[27,18662,18663,18666,18669],{},[48,18664,18665],{},"Regionale brandregels als AREI-regel voorstellen",[48,18667,18668],{},"Verkeerde keuringsbasis",[48,18670,18671],{},"Controleer apart tegen actuele regionale bron en label de laag",[27,18673,18674,18677,18680],{},[48,18675,18676],{},"Elk buitenstopcontact gelijk behandelen",[48,18678,18679],{},"Externe invloeden of bescherming kunnen fout zijn",[48,18681,18682],{},"Beoordeel IP-graad en 30 mA-beveiliging per project",[27,18684,18685,18688,18690],{},[48,18686,18687],{},"Ontbrekende opschriften \u002F circuitnummers",[48,18689,14924],{},[48,18691,18692],{},"Elk onderdeel nummeren",[27,18694,18695,18698,18700],{},[48,18696,18697],{},"Niet-gedefinieerde\u002Fniet-toegelichte symbolen",[48,18699,14924],{},[48,18701,18702],{},"AREI-symbolen (Tabel 2.23) gebruiken; afwijkende symbolen eenduidig kiezen en in de legende toelichten",[27,18704,18705,18708,18711],{},[48,18706,18707],{},"Schakelaar aan verkeerde deurzijde",[48,18709,18710],{},"Onpraktisch (geen AREI-overtreding)",[48,18712,18713],{},"Openingsrichting controleren",[27,18715,18716,18719,18722],{},[48,18717,18718],{},"Badkamerstopcontact in een verkeerde zone weergegeven",[48,18720,18721],{},"Plan en uitvoering kunnen een veiligheidsbevinding opleveren",[48,18723,18724],{},"Laat zones en bescherming volgens huidig hoofdstuk 7.1 professioneel controleren",[27,18726,18727,18730,18732],{},[48,18728,18729],{},"Geen legende",[48,18731,14924],{},[48,18733,18734],{},"Symbooltabel bijvoegen",[7987,18736],{},[12,18738,18740],{"id":18739},"checklist-voor-indiening","Checklist voor indiening",[711,18742,18744,18750,18756,18762,18768,18774,18780,18786,18792,18798],{"className":18743},[6170],[714,18745,18747,18749],{"className":18746},[6174],[6176,18748],{"disabled":1236,"type":6178}," Alle ruimtes gelabeld",[714,18751,18753,18755],{"className":18752},[6174],[6176,18754],{"disabled":1236,"type":6178}," Alle stopcontacten, schakelaars, lichtpunten ingetekend",[714,18757,18759,18761],{"className":18758},[6174],[6176,18760],{"disabled":1236,"type":6178}," Regionale brandveiligheidsinformatie, indien getoond, apart gecontroleerd en gelabeld",[714,18763,18765,18767],{"className":18764},[6174],[6176,18766],{"disabled":1236,"type":6178}," Buitenstopcontacten vastgelegd met projectspecifieke IP- en beveiligingsbeoordeling",[714,18769,18771,18773],{"className":18770},[6174],[6176,18772],{"disabled":1236,"type":6178}," Circuitnummers bij elk onderdeel",[714,18775,18777,18779],{"className":18776},[6174],[6176,18778],{"disabled":1236,"type":6178}," Nummers komen overeen met éénlijnschema",[714,18781,18783,18785],{"className":18782},[6174],[6176,18784],{"disabled":1236,"type":6178}," AREI-symbolen gebruikt (Tabel 2.23)",[714,18787,18789,18791],{"className":18788},[6174],[6176,18790],{"disabled":1236,"type":6178}," Legende aanwezig",[714,18793,18795,18797],{"className":18794},[6174],[6176,18796],{"disabled":1236,"type":6178}," Titelblok met naam, adres, datum",[714,18799,18801,18803],{"className":18800},[6174],[6176,18802],{"disabled":1236,"type":6178}," Eén plan per verdieping",[12,18805,18807],{"id":18806},"loop-het-plan-na-in-het-gebouw","Loop het plan na in het gebouw",[17,18809,18810],{},"Neem de tekening mee door het gebouw. Start bij de verdeelkast en volg elke kring. Controleer niet alleen of er een stopcontact staat, maar onderscheid meervoudig of geschakeld stopcontact, verbindingsdoos, vaste aansluiting en lichtpunt. Een schakelaarreferentie moet tonen welk lichtpunt of toestel wordt bediend. Punten achter vast meubilair, buitenpunten, technische ruimten en bijgebouwen worden vaak vergeten.",[17,18812,18813],{},"Vergelijk daarna het eendraadschema. A3 op het situatieschema moet hetzelfde element A3 in kring A zijn. Dubbele referenties, overgeslagen nummers en na de opname verplaatste toestellen veroorzaken tegenstrijdige documenten. Gebruik bij meerdere verdiepingen of gebouwen een heldere bladstructuur en behoud nummer, versie en versiedatum op elk uitgereikt plan.",[17,18815,18816],{},"Het situatieschema beschrijft de werkelijke installatie, niet alleen het ontwerp. Rond een wijziging pas af nadat ligging en positie ter plaatse zijn gecontroleerd. Bij een niet-belangrijke huishoudelijke wijziging kan Boek 1 een korte beschrijving toestaan in plaats van een nieuw eendraadschema; de wijziging of uitbreiding blijft wel op het situatieschema staan. Belangrijke wijzigingen of uitbreidingen vragen bijgewerkte plannen en een controle van de betrokken werken vóór ingebruikname.",[12,18818,18820],{"id":18819},"wat-een-symbool-niet-bewijst","Wat een symbool niet bewijst",[17,18822,18823],{},"Een symbool bewijst geen montagehoogte, beschermingsgraad, badkamerzone, aardingskwaliteit of uitschakeltijd. Daarvoor zijn plaatsbezoek, metingen en soms fabrikantdocumenten nodig. Rookmelderplichten komen bovendien uit regionale bouw- en woonregels en mogen niet als algemene AREI-planplicht worden voorgesteld. Ze kunnen nuttige gebouwinformatie zijn zonder de elektrische keuringsvraag te vervangen.",[17,18825,18826],{},"PlanElec koppelt toestelpositie en elektrische toewijzing in één projectmodel, maar elk voorstel moet worden nagekeken. Een niet-geplaatst toestel, een toestel zonder kring of een object dat alleen in een referentiebeeld staat, is niet afgewerkt. De zelfcontrole is indicatief en beperkt tot ondersteunde regels; het officiële oordeel ligt bij een erkend controleorganisme.",[12,18828,9838],{"id":9837},[5697,18830,18832],{"id":18831},"leesbaarheid-in-de-uitgave","Leesbaarheid in de uitgave",[17,18834,18835],{},"Exporteer het plan eenmaal op de bedoelde papiergrootte. Symbolen, referenties en ruimtegrenzen moeten zonder extreem zoomen leesbaar blijven. Verplaats overlappende labels met een duidelijke verwijslijn. Kleur mag helpen tijdens bewerking, maar kan niet de enige betekenis dragen omdat een keuringskopie zwart-wit kan zijn.",[17,18837,18838],{},"Houd een lijst bij van ontoegankelijke dozen, onbekende schakelrelaties en vermoedelijke trajecten. Los ze vóór de eindversie op of toon ze eerlijk als onbekend. Een gemarkeerde lacune is beter dan een symbool op een gegokte plaats. Laat ten slotte iemand anders enkele referenties tussen situatieschema, eendraadschema en kastlabel volgen.",[17,18840,18841],{},"Controleer ook dat vaste toestellen, bronnen en verdeelkasten niet verdwijnen achter algemene ruimtetekst. Een verwijslijn moet naar precies één object leiden. Bewaar bij correcties de vorige vrijgegeven versie, zodat duidelijk blijft welke ruimtelijke toestand eerder werd gecontroleerd.",[711,18843,18844,18849],{},[714,18845,18846],{},[203,18847,9403],{"href":5873,"rel":18848},[5384],[714,18850,18851],{},"Afdeling 3.1.2 en tabel 2.23 vormen de basis. Als tabel 2.23 geen symbool bevat, mag een ander ondubbelzinnig symbool met uitleg in de legende worden gebruikt.",[7987,18853],{},[12,18855,8514],{"id":8513},[711,18857,18858,18862,18866],{},[714,18859,18860],{},[203,18861,15770],{"href":4959},[714,18863,18864],{},[203,18865,7985],{"href":6306},[714,18867,18868],{},[203,18869,15775],{"href":8532},[7987,18871],{},[17,18873,18874],{},[60,18875,5859,18876,18878,18879],{},[221,18877,5862],{}," maakt u uw situatieschema rechtstreeks vanuit het grondplan — ruimtes tekenen, apparaten slepen en neerzetten, AREI-symbolen worden automatisch gebruikt. ",[203,18880,18881],{"href":4974},"Nu gratis uitproberen →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":18883},[18884,18888,18889,18896,18897,18898,18899,18900,18901,18902,18905],{"id":18090,"depth":1215,"text":18091,"children":18885},[18886,18887],{"id":18094,"depth":5888,"text":18095},{"id":18128,"depth":5888,"text":18129},{"id":18239,"depth":1215,"text":18240},{"id":18427,"depth":1215,"text":18428,"children":18890},[18891,18892,18893,18894,18895],{"id":18434,"depth":5888,"text":18435},{"id":18470,"depth":5888,"text":18471},{"id":18494,"depth":5888,"text":18495},{"id":18515,"depth":5888,"text":18516},{"id":18522,"depth":5888,"text":18523},{"id":18547,"depth":1215,"text":18548},{"id":18612,"depth":1215,"text":18613},{"id":8842,"depth":1215,"text":8843},{"id":18739,"depth":1215,"text":18740},{"id":18806,"depth":1215,"text":18807},{"id":18819,"depth":1215,"text":18820},{"id":9837,"depth":1215,"text":9838,"children":18903},[18904],{"id":18831,"depth":5888,"text":18832},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-03-30","Volledige handleiding voor een controleerbaar situatieschema: van grondplan en AREI-symbolen tot kringreferenties en vakcontrole.",{},"\u002Fblog\u002Fdraw-situation-plan.nl",{"title":18056,"description":18907},"situatieschema-tekenen-handleiding","blog\u002Fdraw-situation-plan.nl",[5006,1244,18914,18915,18916,18917,10803],"symbolen","handleiding","tekenen","elektroplan","NqYsof0FX5rllS44cADWLeuZnMxcB4xvbMhzVF732bs",{"id":18920,"title":18921,"articleId":18922,"body":18923,"category":10429,"date":19201,"description":19202,"extension":1233,"lastUpdated":19201,"locale":1234,"meta":19203,"navigation":1236,"path":19204,"publishDate":19201,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":19205,"slug":19206,"stem":19207,"tags":19208,"__hash__":19212},"blog\u002Fblog\u002Fpreflex-vs-open-wiring.nl.md","Preflex vs. vrije bedrading: Welke kabelmethode voor uw project?","preflex-vs-open-wiring",{"type":9,"value":18924,"toc":19192},[18925,18929,18934,18938,18941,18945,19056,19060,19080,19084,19104,19108,19127,19134,19138,19158,19160,19162,19179,19181],[13175,18926,18928],{"id":18927},"preflex-vs-vrije-bedrading-welke-methode-past-bij-uw-project","Preflex vs. vrije bedrading: Welke methode past bij uw project?",[17,18930,18931,18933],{},[221,18932,7537],{}," Preflex is een voorgeconfectioneerde wachtbuis met reeds ingetrokken kabels — ideaal voor nieuwbouw, waar het direct in het beton wordt gegoten. Vrije bedrading (bijv. XVB opbouw of in kabelgoot) is beter geschikt voor renovaties, waar leidingen moeilijk achteraf te plaatsen zijn.",[12,18935,18937],{"id":18936},"wat-is-preflex","Wat is Preflex?",[17,18939,18940],{},"Preflex is een flexibele golfbuis (wachtbuis), waarin in de fabriek de passende kabels al zijn ingetrokken. In België is deze methode bij nieuwbouw uiterst populair: de buizen worden tijdens de ruwbouwfase op de betonplaat of in de dekvloer gelegd en vervolgens ingegoten. Zo zijn de kabels volledig beschermd en later vervangbaar indien nodig.",[12,18942,18944],{"id":18943},"vergelijking-preflex-safe-vs-gewone-preflex-vs-vrije-bedrading","Vergelijking: Preflex Safe vs. gewone Preflex vs. vrije bedrading",[21,18946,18947,18962],{},[24,18948,18949],{},[27,18950,18951,18953,18956,18959],{},[30,18952,8111],{},[30,18954,18955],{},"Preflex Safe",[30,18957,18958],{},"Gewone Preflex",[30,18960,18961],{},"Vrije bedrading (XVB)",[43,18963,18964,18980,18996,19011,19025,19040],{},[27,18965,18966,18971,18974,18977],{},[48,18967,18968],{},[221,18969,18970],{},"Mantel",[48,18972,18973],{},"Halogeenvrij (LSOH)",[48,18975,18976],{},"Standaard PVC",[48,18978,18979],{},"Geen buis, kabel direct",[27,18981,18982,18987,18990,18993],{},[48,18983,18984],{},[221,18985,18986],{},"CPR-brandklasse",[48,18988,18989],{},"Cca-s1,d1,a1 (kabel in buis)",[48,18991,18992],{},"Eca (kabel in buis; de CPR-klasse verwijst naar de kabel, niet naar de buis zelf)",[48,18994,18995],{},"XVB met CPR-markering Cca-s1,d2,a1 (bij nieuwbouwinstallaties in bepaalde plaatsingswijzen voorgeschreven; oudere voorraad kan nog als Eca geclassificeerd zijn)",[27,18997,18998,19002,19005,19008],{},[48,18999,19000],{},[221,19001,7731],{},[48,19003,19004],{},"Nieuwbouw, openbare gebouwen",[48,19006,19007],{},"Nieuwbouw woningbouw",[48,19009,19010],{},"Renovatie, opbouw",[27,19012,19013,19018,19020,19022],{},[48,19014,19015],{},[221,19016,19017],{},"Kabel vervangen mogelijk",[48,19019,8217],{},[48,19021,8217],{},[48,19023,19024],{},"Nee (vast geïnstalleerd)",[27,19026,19027,19031,19034,19037],{},[48,19028,19029],{},[221,19030,14467],{},[48,19032,19033],{},"Hoogst",[48,19035,19036],{},"Gemiddeld",[48,19038,19039],{},"Laagst",[27,19041,19042,19047,19050,19053],{},[48,19043,19044],{},[221,19045,19046],{},"AREI-conform",[48,19048,19049],{},"Alle toepassingen",[48,19051,19052],{},"Woningbouw toegelaten",[48,19054,19055],{},"Alle toepassingen (mits juist kabeltype)",[12,19057,19059],{"id":19058},"voordelen-van-preflex","Voordelen van Preflex",[711,19061,19062,19068,19074],{},[714,19063,19064,19067],{},[221,19065,19066],{},"Nette installatie:"," Geen zichtbare kabels, alles ingewerkt of ingegoten.",[714,19069,19070,19073],{},[221,19071,19072],{},"Toekomstbestendig:"," Kabels kunnen later vervangen of toegevoegd worden zonder muren open te breken.",[714,19075,19076,19079],{},[221,19077,19078],{},"Bescherming:"," De buis beschermt tegen mechanische schade.",[12,19081,19083],{"id":19082},"nadelen-van-preflex","Nadelen van Preflex",[711,19085,19086,19092,19098],{},[714,19087,19088,19091],{},[221,19089,19090],{},"Duurder"," dan directe kabelinstallatie (materiaal + arbeidskosten).",[714,19093,19094,19097],{},[221,19095,19096],{},"Alleen bij nieuwbouw\u002Ftotaalrenovatie"," zinvol — bij eenvoudige renovatie nauwelijks achteraf plaatsbaar.",[714,19099,19100,19103],{},[221,19101,19102],{},"Buigstralen"," respecteren: te scherpe bochten bemoeilijken het latere naftrekken.",[12,19105,19107],{"id":19106},"wat-zegt-het-arei","Wat zegt het AREI?",[17,19109,19110,19111,19114,19115,19118,19119,19122,19123,19126],{},"Het AREI schrijft geen specifieke installatiemethode voor — beide zijn toegelaten. Bepalend is de ",[221,19112,19113],{},"brandveiligheidsklasse"," (CPR-verordening): Afzonderlijk geplaatste kabels moeten minstens ",[221,19116,19117],{},"Eca"," hebben (Art. 5.2.7.2). In ",[221,19120,19121],{},"bundels, holle wanden en bouwkundige holle ruimtes"," is minstens ",[221,19124,19125],{},"Cca"," voorgeschreven (Art. 5.2.7.3, Art. 4.3.3.5b). Let op: houtskeletwanden (bij renovaties veel voorkomend) gelden als bouwkundige holle ruimte!",[17,19128,19129,19130,19133],{},"De buis mag maximaal ",[221,19131,19132],{},"40%"," met kabels gevuld zijn (algemene installatieregel volgens de regels van het vak), zodat later naftrekken mogelijk blijft.",[12,19135,19137],{"id":19136},"wanneer-welke-methode","Wanneer welke methode?",[711,19139,19140,19146,19152],{},[714,19141,19142,19145],{},[221,19143,19144],{},"Nieuwbouw"," → Preflex (Safe voor hoogste brandveiligheid)",[714,19147,19148,19151],{},[221,19149,19150],{},"Renovatie"," → XVB-kabel in kabelgoot of opbouw",[714,19153,19154,19157],{},[221,19155,19156],{},"Gedeeltelijke renovatie"," → Combinatie mogelijk (nieuwe kringen in Preflex, bestaande behouden)",[7987,19159],{},[12,19161,8514],{"id":8513},[711,19163,19164,19168,19173],{},[714,19165,19166],{},[203,19167,16650],{"href":16649},[714,19169,19170],{},[203,19171,19172],{"href":4844},"Badkamer-elektriciteit: Zones en kabeltypes",[714,19174,19175],{},[203,19176,19178],{"href":19177},"\u002Fblog\u002Foud-arei-part-8","Oudere installaties en AREI Part 8",[7987,19180],{},[17,19182,19183],{},[60,19184,19185,19186,19188,19189],{},"Plan uw elektrische installatie met ",[221,19187,5862],{}," — voor nieuwbouw met Preflex of renovatie met vrije bedrading — en exporteer eendraadschema en situatieschema. De zelfcontrole blijft indicatief. ",[203,19190,19191],{"href":4974},"Nu gratis starten →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":19193},[19194,19195,19196,19197,19198,19199,19200],{"id":18936,"depth":1215,"text":18937},{"id":18943,"depth":1215,"text":18944},{"id":19058,"depth":1215,"text":19059},{"id":19082,"depth":1215,"text":19083},{"id":19106,"depth":1215,"text":19107},{"id":19136,"depth":1215,"text":19137},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-03-27","Vergelijking van Preflex-leidingen en vrije kabelinstallatie in België. Voordelen, nadelen en AREI-brandveiligheidsklassen in een overzicht.",{},"\u002Fblog\u002Fpreflex-vs-open-wiring.nl",{"title":18921,"description":19202},"preflex-vs-vrije-bedrading","blog\u002Fpreflex-vs-open-wiring.nl",[19209,19210,6344,9919,1244,13441,19211],"preflex","bedrading","XVB","P_NDUYGVhep1VRcNMztMP1XUsVdxvpssIh4ONUIJqgM",{"id":19214,"title":19215,"articleId":19216,"body":19217,"category":10429,"date":19543,"description":19544,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":19545,"navigation":1236,"path":19546,"publishDate":19543,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":19547,"slug":19548,"stem":19549,"tags":19550,"__hash__":19554},"blog\u002Fblog\u002Frcd-type-a-vs-b.nl.md","Differentieel type A vs. type B 2026: welke beveiliging kiest u?","rcd-type-a-vs-b",{"type":9,"value":19218,"toc":19528},[19219,19222,19225,19228,19232,19246,19250,19330,19334,19345,19348,19352,19355,19359,19362,19365,19369,19372,19375,19381,19384,19388,19391,19395,19398,19418,19422,19467,19471,19474,19478,19498,19502,19525],[13175,19220,19215],{"id":19221},"differentieel-type-a-vs-type-b-2026-welke-beveiliging-kiest-u",[17,19223,19224],{},"Voor een Belgische huishoudelijke wisselstroominstallatie geldt als basis dat differentieelstroombeveiligingsinrichtingen volgens AREI Boek 1 versie 06 minstens type A moeten zijn. Dat maakt type A niet geschikt voor elk toestel en verplicht type B niet voor elk elektronisch toestel. Mogelijke foutstroomvormen, ingebouwde beveiliging en de handleiding van het concrete model bepalen samen de keuze.",[17,19226,19227],{},"Dit artikel behandelt huishoudelijke AC-installaties. De sinds 1 april 2026 opgenomen geaarde DC-stelsels zijn een afzonderlijk toepassingsgebied.",[12,19229,19231],{"id":19230},"golfvorm-verhoogde-immuniteit-en-selectiviteit","Golfvorm, verhoogde immuniteit en selectiviteit",[17,19233,19234,19237,19238,19241,19242,19245],{},[221,19235,19236],{},"Type AC, A, F of B"," beschrijft gedetecteerde foutstroomvormen. ",[221,19239,19240],{},"SI, HI of AP-R"," zijn fabrikantaanduidingen voor verhoogde immuniteit tegen bepaalde ongewenste uitschakelingen. ",[221,19243,19244],{},"Selectiviteit of tijdvertraging"," beschrijft het tijdgedrag tegenover een nageschakeld toestel en vereist een S-markering of gedocumenteerde tijdkarakteristiek. Een A-SI-toestel kan ogenblikkelijk zijn en is dus niet vanzelf selectief.",[12,19247,19249],{"id":19248},"overzicht-van-alle-rcd-types","Overzicht van alle RCD-types",[21,19251,19252,19264],{},[24,19253,19254],{},[27,19255,19256,19258,19261],{},[30,19257,17001],{},[30,19259,19260],{},"Detecteert",[30,19262,19263],{},"Toepassingsgebied",[43,19265,19266,19279,19292,19305,19317],{},[27,19267,19268,19273,19276],{},[48,19269,19270],{},[221,19271,19272],{},"AC",[48,19274,19275],{},"Enkel zuivere wisselstroomfoutstromen",[48,19277,19278],{},"Voldoet niet aan de minimumklasse A voor nieuwe huishoudelijke installaties",[27,19280,19281,19286,19289],{},[48,19282,19283],{},[221,19284,19285],{},"A",[48,19287,19288],{},"Wissel- en pulserende gelijkstroomfoutstromen",[48,19290,19291],{},"Minimumklasse voor huishoudelijke installaties; toestelvoorschriften blijven gelden",[27,19293,19294,19299,19302],{},[48,19295,19296],{},[221,19297,19298],{},"A-SI",[48,19300,19301],{},"Zoals type A",[48,19303,19304],{},"Verhoogde immuniteit; niet automatisch selectief",[27,19306,19307,19311,19314],{},[48,19308,19309],{},[221,19310,3683],{},[48,19312,19313],{},"Ook gladde gelijkfoutstromen",[48,19315,19316],{},"Als beveiligingsconcept en fabrikant dit vereisen",[27,19318,19319,19324,19327],{},[48,19320,19321],{},[221,19322,19323],{},"F",[48,19325,19326],{},"Bepaalde bijkomende mengfrequenties",[48,19328,19329],{},"Mogelijk voor specifieke eenfasige omvormerlasten",[12,19331,19333],{"id":19332},"vier-kenmerken-die-los-van-elkaar-staan","Vier kenmerken die los van elkaar staan",[17,19335,19336,19337,19340,19341,19344],{},"Het type beschrijft alleen de foutstroomvorm. ",[4069,19338,19339],{},"IΔn"," (bijvoorbeeld 30 of 300 mA) is de gevoeligheid voor residuele stroom. ",[4069,19342,19343],{},"In"," (bijvoorbeeld 40 of 63 A) is de stroom die het toestel blijvend mag voeren en is geen overstroomaanspreekwaarde. Een zuivere differentieel heeft dus een passend gecoördineerde overstroombeveiliging nodig. Ook het afschakelvermogen of de voorwaardelijke kortsluitstroom moet bij de installatieplaats passen.",[17,19346,19347],{},"Controleer bovendien aantal polen, netspanning en bedrading. Alle actieve geleiders van de beveiligde kring lopen door de somstroomtransformator en nulgeleiders van verschillende differentieelgroepen mogen niet worden gemengd. De testknop test een interne toestelkring; hij meet geen aardingsweerstand en bewijst niet dat de volledige beschermingsmaatregel werkt. Daarvoor zijn de voorgeschreven metingen nodig.",[5697,19349,19351],{"id":19350},"nieuw-gewijzigd-of-bestaand","Nieuw, gewijzigd of bestaand?",[17,19353,19354],{},"“Minstens type A” is de basis voor een nieuwe huishoudelijke installatie. Bij bestaande delen moeten datum, afwijkingen uit deel 8 en de omvang van wijzigingen of uitbreidingen worden onderzocht. Een aanwezige type AC mag dus niet zonder die analyse algemeen toelaatbaar worden genoemd, maar bewijst evenmin dat de volledige oude installatie automatisch onbruikbaar is.",[12,19356,19358],{"id":19357},"selecteer-op-toestel-en-kring-niet-op-een-slogan","Selecteer op toestel en kring, niet op een slogan",[17,19360,19361],{},"Een degelijke keuze begint bij de concrete kring. “PV is altijd type B” en “huishouden is altijd type A” zijn geen bruikbare ontwerpregels. Bij een warmtepomp kunnen compressor, bijverwarming en sturing verschillende fabrikantvoorwaarden hebben. Bij een PV-installatie zijn omvormertopologie, interne bewaking en het aansluitconcept bepalend. Bij een laadpunt moet duidelijk zijn of een RDC-DD is ingebouwd en met welk extern toestel die functie mag samenwerken. Als meerdere elektronische toestellen één differentieel delen, beoordeel dan ook hun gezamenlijke normale lekstromen en mogelijke DC-componenten.",[17,19363,19364],{},"Type F of B is niet eenvoudigweg “beter” dan type A. Een ruimer golfvormbereik vervangt niet de juiste gevoeligheid, nominale stroom, uitschakeltijd, overstroombeveiliging of bedrading. Een fabrikantvoorschrift voor één toestel mag evenmin zonder controle op een volledig bord worden toegepast. De hele keten van voedingspunt tot verbruiker moet coherent zijn.",[12,19366,19368],{"id":19367},"ongewenst-uitschakelen-eerst-onderzoeken","Ongewenst uitschakelen eerst onderzoeken",[17,19370,19371],{},"Wanneer een differentieel schijnbaar willekeurig uitschakelt, is “een SI-versie plaatsen” geen diagnose. Controleer eerst isolatiefouten, vocht, gemengde nulgeleiders, normale lekstromen en bedradingsfouten. Pas daarna kan worden beoordeeld of een gedocumenteerde hoogimmuniteitsuitvoering geschikt is. Verhoogde immuniteit mag de vereiste persoonsbeveiliging niet verminderen.",[17,19373,19374],{},"Bij cascades zijn de coördinatiegegevens van de fabrikant belangrijker dan alleen de opschriften 300 en 30 mA. De voorliggende selectieve inrichting heeft een geschikte tijdkarakteristiek nodig; het toestel stroomafwaarts moet tijdig afschakelen. Houd bovendien voldoende marge tussen de som van normale lekstromen en de aanspreekzone.",[17,19376,19377,19378,19380],{},"Een gecombineerde aardlekautomaat (RCBO) kan differentieel- en overstroombeveiliging voor één eindstroombaan verenigen. Ook dan moet de golfvormklasse bij de belasting passen en blijft afstemming met een voorliggende differentieel nodig. Bij een afzonderlijke RCD beschermt de nominale stroom ",[4069,19379,19343],{}," niet tegen overbelasting. Voorbeveiliging, bordopbouw en mogelijke belastingsstromen moeten dus samen worden berekend.",[17,19382,19383],{},"Controleer niet alleen een commerciële productnaam. Datasheet en installatieschema moeten aantonen welke golfvormen worden herkend, of het toestel ogenblikkelijk of selectief is, welke kortsluitcoördinatie geldt en onder welke omgevingstemperatuur de nominale waarden gelden. Noteer de werkelijke referentie in het dossier zodat een latere wijziging niet op een onvolledige omschrijving als “30 mA type A” steunt.",[12,19385,19387],{"id":19386},"wanneer-is-type-b-vereist","Wanneer is Type B vereist?",[17,19389,19390],{},"Type B komt in beeld wanneer gladde gelijkfoutstromen mogelijk zijn en geen andere toegelaten beschermingscombinatie dit opvangt. Voor warmtepompen en PV-omvormers zijn de instructies doorslaggevend: foutstroomvorm, interne DC-bewaking, voorgeschreven extern type en de coördinatie van meerdere omvormers moeten bekend zijn. Uit „inverter” of „transformatorloos” volgt geen algemene type-B-plicht.",[12,19392,19394],{"id":19393},"wanneer-volstaat-type-a","Wanneer volstaat Type A?",[17,19396,19397],{},"Type A is voldoende voor:",[711,19399,19400,19406,19412],{},[714,19401,19402,19405],{},[221,19403,19404],{},"Laadpunt met gecoördineerde DC-detectie:"," AREI 7.22.4.1.b verlangt per afgescheiden AC-kring een individuele differentieel van maximaal 30 mA. Daarnaast is ofwel een DC-bestendige inrichting, zoals een passend type B, ofwel een differentieel samen met residuele DC-detectie nodig, bijvoorbeeld type A plus RDC-DD. De voorzieningen mogen in installatie, laadstation of beide zitten; controleer de fabrikantcoördinatie.",[714,19407,19408,19411],{},[221,19409,19410],{},"Gewone huishoudtoestellen:"," Wasmachine, vaatwasser, kookplaat, verlichting",[714,19413,19414,19417],{},[221,19415,19416],{},"Stopcontactkringen:"," Standaard 30 mA RCD Type A",[12,19419,19421],{"id":19420},"arei-vereisten","AREI-vereisten",[21,19423,19424,19434],{},[24,19425,19426],{},[27,19427,19428,19431],{},[30,19429,19430],{},"AREI Artikel",[30,19432,19433],{},"Vereiste",[43,19435,19436,19444,19451,19459],{},[27,19437,19438,19441],{},[48,19439,19440],{},"Art. 4.2.4.3_b",[48,19442,19443],{},"Aan het voedingspunt maximaal 300 mA; daarna gevoelige bescherming voor de opgesomde huishoudelijke kringen",[27,19445,19446,19448],{},[48,19447,19440],{},[48,19449,19450],{},"Maximaal 8 eindkringen per 30 mA RCD",[27,19452,19453,19456],{},[48,19454,19455],{},"Art. 5.3.5.3_a",[48,19457,19458],{},"Differentieelstroombeveiliging in huishoudelijke installaties minstens Type A; aan het voedingspunt minstens 40 A nominale stroomsterkte",[27,19460,19461,19464],{},[48,19462,19463],{},"Art. 7.22",[48,19465,19466],{},"Laadpaal: Eigen kring met geschikte RCD",[12,19468,19470],{"id":19469},"selectiviteit-respecteren","Selectiviteit respecteren",[17,19472,19473],{},"Een trap van 300 mA naar 30 mA garandeert geen selectiviteit. Verifieer de verhouding van de aanspreekstromen, een uitdrukkelijk selectieve of passend vertraagde karakteristiek vooraan, de toegelaten productcombinatie, uitschakeltijden en normale lekstromen. Verhoogde immuniteit vervangt deze coördinatie niet. Zonder bewijs mag niet worden beloofd dat alleen de groepsdifferentieel uitschakelt.",[12,19475,19477],{"id":19476},"praktische-keuzevolgorde","Praktische keuzevolgorde",[5041,19479,19480,19483,19486,19489,19492,19495],{},[714,19481,19482],{},"Bepaal kring en aangesloten toestellen.",[714,19484,19485],{},"Leg AREI-basisbescherming en gevoeligheid vast.",[714,19487,19488],{},"Lees per toestel de eisen voor foutstroom, DC-detectie en externe differentieel.",[714,19490,19491],{},"Controleer bij cascades de concrete tijd-\u002Fstroomcoördinatie.",[714,19493,19494],{},"Documenteer type, gevoeligheid, nominale stroom en eventuele vertraging.",[714,19496,19497],{},"Laat de uitvoering door een erkend organisme keuren.",[12,19499,19501],{"id":19500},"bronnen-en-verwante-artikelen","Bronnen en verwante artikelen",[711,19503,19504,19510,19516,19520],{},[714,19505,19506],{},[203,19507,19509],{"href":19508},"\u002Fblog\u002Farei-reglementen-2026","AREI-regelgeving 2026",[714,19511,19512],{},[203,19513,19515],{"href":19514},"\u002Fblog\u002F30ma-aardlek-per-stopcontact","Is 30 mA per stopcontact nodig?",[714,19517,19518],{},[203,19519,8927],{"href":8926},[714,19521,19522],{},[203,19523,19524],{"href":4974},"Start in PlanElec",[17,19526,19527],{},"Primaire bronnen: AREI Boek 1 versie 06, 4.2.4.3.b, 5.3.5.3.a en 7.22.4.1.b, en de FAQ van de Algemene Directie Energie bij het koninklijk besluit van 5 maart 2023. PlanElec registreert beschermingsgegevens, neemt ze op in het eendraadschema en de pdf en signaleert ondersteunde gevallen in een indicatieve zelfcontrole. Het vervangt geen professionele selectie of officiële keuring.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":19529},[19530,19531,19532,19535,19536,19537,19538,19539,19540,19541,19542],{"id":19230,"depth":1215,"text":19231},{"id":19248,"depth":1215,"text":19249},{"id":19332,"depth":1215,"text":19333,"children":19533},[19534],{"id":19350,"depth":5888,"text":19351},{"id":19357,"depth":1215,"text":19358},{"id":19367,"depth":1215,"text":19368},{"id":19386,"depth":1215,"text":19387},{"id":19393,"depth":1215,"text":19394},{"id":19420,"depth":1215,"text":19421},{"id":19469,"depth":1215,"text":19470},{"id":19476,"depth":1215,"text":19477},{"id":19500,"depth":1215,"text":19501},"2026-03-25","RCD-types voor Belgische huishoudelijke installaties volgens AREI Boek 1 versie 06: type A, type B, DC-detectie, immuniteit en selectiviteit.",{},"\u002Fblog\u002Frcd-type-a-vs-b.nl",{"title":19215,"description":19544},"differentieel-type-a-vs-type-b","blog\u002Frcd-type-a-vs-b.nl",[12056,19551,19552,19553,8996,9462],"rcd","type-a","type-b","vYOR5DNky7PdMfsAEAsERB4EmdZa2ip1mMGSIGlBJuM",{"id":19556,"title":19557,"articleId":19558,"body":19559,"category":10429,"date":19735,"description":19736,"extension":1233,"lastUpdated":13433,"locale":1234,"meta":19737,"navigation":1236,"path":19738,"publishDate":19735,"readTime":19739,"refreshInterval":1239,"seo":19740,"slug":19741,"stem":19742,"tags":19743,"__hash__":19746},"blog\u002Fblog\u002Fmain-switch-mandatory.nl.md","Hoofdschakelaar verplicht: Wat schrijft het AREI voor?","main-switch-mandatory",{"type":9,"value":19560,"toc":19727},[19561,19564,19570,19574,19577,19609,19613,19648,19652,19655,19669,19673,19680,19683,19700,19704,19711,19717,19719],[13175,19562,19557],{"id":19563},"hoofdschakelaar-verplicht-wat-schrijft-het-arei-voor",[17,19565,19566,19569],{},[221,19567,19568],{},"Ja, een hoofdschakelaar is in België verplicht."," Volgens AREI Art. 5.3.5.1b moet elke hoofd-verdeel- en schakelinrichting voorzien zijn van een omnipolaire hoofdlastscheider die de gelijktijdige uitschakeling van alle buitengeleiders en eventueel de nulleider mogelijk maakt. De gebruikelijke minimumwaarde voor een eengezinswoning is 40 A (overeenkomend met het aansluitvermogen). Het AREI schrijft voor huishoudelijke installaties een nominale stroom van minstens 40 A voor (Art. 5.3.5.1b); algemeen ligt het minimum op 25 A. In de praktijk wordt een lastscheider (interrupteur-sectionneur) als hoofdschakelaar gebruikt. In tegenstelling tot een gewone scheidingsschakelaar mag deze ook onder belasting geschakeld worden.",[12,19571,19573],{"id":19572},"eisen-aan-de-hoofdschakelaar","Eisen aan de hoofdschakelaar",[17,19575,19576],{},"De hoofdschakelaar moet aan de volgende voorwaarden voldoen:",[711,19578,19579,19585,19591,19597,19603],{},[714,19580,19581,19584],{},[221,19582,19583],{},"Omnipolair:"," Bij eenfasige aansluiting 2-polig (fase + neutraal), bij driefasige aansluiting 4-polig (3 fasen + neutraal)",[714,19586,19587,19590],{},[221,19588,19589],{},"Nominale stroom minstens 40 A"," voor huishoudelijke installaties (Art. 5.3.5.1b), aangepast aan de betreffende installatie",[714,19592,19593,19596],{},[221,19594,19595],{},"Volledige installatie vrijschakelen:"," Eén enkele handeling moet alle actieve geleiders scheiden",[714,19598,19599,19602],{},[221,19600,19601],{},"Gemakkelijk bereikbaar:"," Bedieningshoogte max. 1,80 m (praktijkwaarde van de keuringsorganismen — het AREI eist enkel dat de verdeel- en schakelinrichtingen 'gemakkelijk bereikbaar zonder bijzondere hulpmiddelen' zijn (Art. 5.3.5.1c), maar noemt geen exacte hoogte)",[714,19604,19605,19608],{},[221,19606,19607],{},"Aan de ingang van de installatie:"," Voor de verdeelkast, als eerste schakelapparaat na de meter",[12,19610,19612],{"id":19611},"arei-artikelen","AREI-artikelen",[21,19614,19615,19623],{},[24,19616,19617],{},[27,19618,19619,19621],{},[30,19620,19430],{},[30,19622,19433],{},[43,19624,19625,19633,19640],{},[27,19626,19627,19630],{},[48,19628,19629],{},"Art. 5.3.5.1b",[48,19631,19632],{},"Hoofdlastscheider is verplicht, omnipolair, aan de hoofd-verdeel- en schakelinrichting",[27,19634,19635,19637],{},[48,19636,19629],{},[48,19638,19639],{},"Nominale stroom minstens 40 A voor huishoudelijke installaties, aangepast aan de betreffende installatie",[27,19641,19642,19645],{},[48,19643,19644],{},"Art. 5.3.5.1c",[48,19646,19647],{},"Verdeel- en schakelinrichtingen moeten gemakkelijk bereikbaar en bedienbaar zijn",[12,19649,19651],{"id":19650},"waarom-is-de-hoofdschakelaar-zo-belangrijk","Waarom is de hoofdschakelaar zo belangrijk?",[17,19653,19654],{},"De hoofdschakelaar vervult twee centrale functies:",[5041,19656,19657,19663],{},[714,19658,19659,19662],{},[221,19660,19661],{},"Nooduitschakeling:"," In noodgevallen (brand, overstroming, elektrocutie) moet elke bewoner de volledige installatie met één handeling kunnen uitschakelen — ook zonder elektrotechnische kennis.",[714,19664,19665,19668],{},[221,19666,19667],{},"Onderhoud:"," Voor werkzaamheden aan de elektro-installatie moet de volledige installatie veilig vrijgeschakeld kunnen worden.",[12,19670,19672],{"id":19671},"veelvoorkomend-keuringsgebrek","Veelvoorkomend keuringsgebrek",[17,19674,19675,19676,19679],{},"De ontbrekende of verkeerd gedimensioneerde hoofdschakelaar is een van de ",[221,19677,19678],{},"meest voorkomende gebreken bij de elektrokeuring"," in België. Vooral bij oudere installaties ontbreekt hij vaak volledig, of er is slechts een éénpolige schakelaar geplaatst die de nulleider niet scheidt.",[17,19681,19682],{},"Typische gebreken:",[711,19684,19685,19688,19691,19694,19697],{},[714,19686,19687],{},"Geen hoofdschakelaar aanwezig",[714,19689,19690],{},"Enkel éénpolig in plaats van omnipolair",[714,19692,19693],{},"Nominale stroom onder 40 A bij huishoudelijke installatie",[714,19695,19696],{},"Te hoog gemonteerd (niet gemakkelijk bereikbaar)",[714,19698,19699],{},"Niet gemakkelijk bereikbaar (achter meubels, in afgesloten ruimte)",[12,19701,19703],{"id":19702},"hoofdschakelaar-vs-hoofdzekering","Hoofdschakelaar vs. hoofdzekering",[17,19705,19706,19707,19710],{},"De hoofdschakelaar is ",[221,19708,19709],{},"geen automatische zekering"," — hij heeft geen beschermingsfunctie tegen overstroom. Hij dient uitsluitend als scheidingsschakelaar. De overstroombeveiliging wordt verzorgd door de netbeheerder (zekering voor de meter) en de automatische zekeringen in de verdeler.",[17,19712,4932,19713,19716],{},[221,19714,19715],{},"automatische hoofdschakelaar"," (bv. 40 A) kan echter beide functies combineren: scheiden en overstroombeveiliging.",[12,19718,8514],{"id":8513},[17,19720,19721,19722,19726],{},"Plan uw verdeler met ",[203,19723,5862],{"href":19724,"rel":19725},"https:\u002F\u002Fwww.planelec.be",[5384],". De zelfcontrole kan ondersteunde gegevens over de hoofdschakelaar signaleren, maar vervangt geen professionele of officiële keuring.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":19728},[19729,19730,19731,19732,19733,19734],{"id":19572,"depth":1215,"text":19573},{"id":19611,"depth":1215,"text":19612},{"id":19650,"depth":1215,"text":19651},{"id":19671,"depth":1215,"text":19672},{"id":19702,"depth":1215,"text":19703},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-03-23","Waarom de hoofdschakelaar in België verplicht is en welke eisen het AREI Art. 5.3.5.1b stelt.",{},"\u002Fblog\u002Fmain-switch-mandatory.nl","4 min",{"title":19557,"description":19736},"hoofdschakelaar-verplicht-arei","blog\u002Fmain-switch-mandatory.nl",[19744,8996,19745,18049,12055],"hoofdschakelaar","verplicht","wEIbCNmyNmNAdpKeIwOBjAy1UxreiL7L6DhkyBGtkro",{"id":19748,"title":19749,"articleId":19750,"body":19751,"category":10429,"date":20066,"description":20067,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":20068,"navigation":1236,"path":20069,"publishDate":20066,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":20070,"slug":20071,"stem":20072,"tags":20073,"__hash__":20076},"blog\u002Fblog\u002Fearthing-tt-vs-tns.nl.md","Aarding TT of TN-S in 2026: bescherming volgens AREI V06","earthing-tt-vs-tns",{"type":9,"value":19752,"toc":20052},[19753,19757,19764,19771,19775,19782,19825,19828,19832,19835,19838,19843,19864,19868,19878,19881,19885,19891,19894,19898,19942,19945,19949,19952,19955,19959,19962,19968,19972,19975,19979,19982,19985,20013,20017,20020,20023,20025,20042,20047],[13175,19754,19756],{"id":19755},"tt-of-tn-s-het-foutstroompad-is-belangrijker-dan-het-etiket","TT of TN-S: het foutstroompad is belangrijker dan het etiket",[17,19758,19759,19760,19763],{},"TT en TN-S beschrijven hoe het geaarde punt van de voedingsbron en de aanraakbare geleidende delen van een installatie met elkaar verbonden zijn. Daaruit volgen verschillende foutstroompaden en uitschakelvoorwaarden. ",[221,19761,19762],{},"Het AREI noemt TT niet algemeen de Belgische woonstandaard en beperkt TN-S niet tot nieuwbouw of industrie."," Voor elke aansluiting moet de werkelijke netconfiguratie worden vastgesteld; bouwjaar en gebouwtype volstaan niet.",[17,19765,19766,19767,19770],{},"Dit artikel gaat over huishoudelijke ",[221,19768,19769],{},"wisselstroominstallaties"," volgens AREI Boek 1, versie 06, van toepassing sinds 1 april 2026. De nieuwe bepalingen voor gelijkstroom in V06 vormen een afzonderlijk toepassingsgebied.",[12,19772,19774],{"id":19773},"wat-betekenen-tt-tn-s-en-tn-c-s","Wat betekenen TT, TN-S en TN-C-S?",[17,19776,19777,19778,19781],{},"De eerste letter geeft de relatie van de bron tot de aarde aan. ",[4069,19779,19780],{},"T"," betekent dat een punt van de bron rechtstreeks geaard is. De tweede letter beschrijft de verbinding van de massa's van de verbruikersinstallatie:",[711,19783,19784,19790,19796,19810],{},[714,19785,19786,19789],{},[221,19787,19788],{},"TT:"," de massa's zijn via een plaatselijke aardelektrode met aarde verbonden, onafhankelijk van de aarding van de bron;",[714,19791,19792,19795],{},[221,19793,19794],{},"TN:"," de massa's zijn via beschermingsgeleiders verbonden met het geaarde bronpunt;",[714,19797,19798,19801,19802,19805,19806,19809],{},[221,19799,19800],{},"TN-S:"," nulgeleider ",[4069,19803,19804],{},"N"," en beschermingsgeleider ",[4069,19807,19808],{},"PE"," blijven gescheiden;",[714,19811,19812,19815,19816,19819,19820,207,19822,19824],{},[221,19813,19814],{},"TN-C-S:"," in een deel loopt een gecombineerde ",[4069,19817,19818],{},"PEN",", die later in ",[4069,19821,19808],{},[4069,19823,19804],{}," wordt opgesplitst.",[17,19826,19827],{},"TN-C-S mag niet louter op basis van de leeftijd van de woning worden aangenomen. Controleer de aansluiting, de geleiders en de informatie van de distributienetbeheerder.",[12,19829,19831],{"id":19830},"tt-lokale-aardelektrode-en-differentieelbeveiliging","TT: lokale aardelektrode en differentieelbeveiliging",[17,19833,19834],{},"Bij een isolatiefout loopt de foutstroom via de massa, de beschermingsgeleider, de lokale aardelektrode en de bodem terug naar het geaarde punt van de bron. Die lus kan te hoogohmig zijn om een automaat tijdig te laten uitschakelen. Daarom gebeurt de automatische uitschakeling in TT doorgaans met differentieelstroominrichtingen.",[17,19836,19837],{},"De basisvoorwaarde is:",[17,19839,19840],{},[4069,19841,19842],{},"IΔn × R_E ≤ U_L",[17,19844,19845,19847,19848,19851,19852,19855,19856,19859,19860,19863],{},[4069,19846,19339],{}," is de nominale aanspreekstroom van de differentieel, ",[4069,19849,19850],{},"R_E"," de aardingsweerstand van de installatie en ",[4069,19853,19854],{},"U_L"," de toegelaten aanraakspanning. De berekening ",[4069,19857,19858],{},"50 V \u002F 0,3 A ≈ 166 Ω"," heft de specifieke huishoudelijke eis van ",[221,19861,19862],{},"minder dan 100 Ω"," niet op. In een TT-stelsel kan een overstroombeveiliging theoretisch ook de automatische uitschakeling verzorgen als alle impedantie- en uitschakelvoorwaarden aantoonbaar vervuld zijn. “TT werkt uitsluitend met een differentieel” is dus te absoluut, al is een differentieel doorgaans de praktische oplossing.",[12,19865,19867],{"id":19866},"tn-s-metalen-retourweg-via-pe","TN-S: metalen retourweg via PE",[17,19869,19870,19871,19873,19874,19877],{},"In TN-S keert de foutstroom via ",[4069,19872,19808],{}," terug naar het geaarde bronpunt. De foutlus moet laagohmig genoeg zijn om het beveiligingstoestel binnen de voorgeschreven tijd te laten aanspreken. Vereenvoudigd wordt de relatie ",[4069,19875,19876],{},"Zs × Ia ≤ U0"," getoetst: foutlusimpedantie maal aanspreekstroom mag de spanning van fase tot aarde niet overschrijden.",[17,19879,19880],{},"Dit betekent niet dat de netbeheerder een bepaalde “aardingsweerstand garandeert”. Het betekent evenmin dat differentieelbeveiliging overbodig is: de huishoudelijke vereisten van 4.2.4.3 gelden ook bij TN-S. Omgekeerd vervangt een 30 mA-differentieel de continuïteitsmeting van de beschermingsgeleiders en de uitschakelproef niet.",[12,19882,19884],{"id":19883},"ook-bij-tn-kan-een-lokale-aarding-vereist-zijn","Ook bij TN kan een lokale aarding vereist zijn",[17,19886,19887,19888,19890],{},"Dat ",[4069,19889,19808],{}," vanuit het net aankomt, is geen reden om een eigen aardelektrode zonder onderzoek weg te laten. Boek 1 verlangt voor huishoudelijke installaties een aardingsweerstand van minder dan 100 Ω. Aardgeleider, aardingsonderbreker, hoofdbeschermingsgeleider en equipotentiale verbindingen moeten duurzaam, bereikbaar en controleerbaar zijn.",[17,19892,19893],{},"Het type elektrode hangt af van nieuwbouw, bestaande bouw, fundering en bodem. Uit de relevante regels volgt geen universele eis dat elke aardpen exact “minstens 1,50 m” lang moet zijn. De voorgeschreven uitvoering en de gemeten prestatie zijn bepalend.",[12,19895,19897],{"id":19896},"het-verschil-tussen-30-ω-en-100-ω","Het verschil tussen 30 Ω en 100 Ω",[21,19899,19900,19910],{},[24,19901,19902],{},[27,19903,19904,19907],{},[30,19905,19906],{},"Gemeten weerstand",[30,19908,19909],{},"Gevolg voor een huishoudelijke installatie",[43,19911,19912,19922,19932],{},[27,19913,19914,19919],{},[48,19915,19916],{},[4069,19917,19918],{},"R_E \u003C 30 Ω",[48,19920,19921],{},"De gewone huishoudelijke differentieelregels blijven gelden; dit bewijst niet automatisch alle andere beschermingsvoorwaarden.",[27,19923,19924,19929],{},[48,19925,19926],{},[4069,19927,19928],{},"30 Ω \u003C R_E \u003C 100 Ω",[48,19930,19931],{},"Minstens twee hoog- of zeer hooggevoelige differentieels, elk voor maximaal 16 enkelvoudige of meervoudige contactdozen, plus maximaal 100 mA voor de overige stroombanen.",[27,19933,19934,19939],{},[48,19935,19936],{},[4069,19937,19938],{},"R_E ≥ 100 Ω",[48,19940,19941],{},"De huishoudelijke grens is niet gehaald; de aarding moet worden onderzocht en verbeterd. Extra differentieels alleen lossen dit niet op.",[17,19943,19944],{},"De grens van 16 telt contactdozen, niet eindstroombanen. Daarnaast mogen in een nieuwe huishoudelijke installatie maximaal acht eindstroombanen achter één hoog- of zeer hooggevoelige differentieel zitten. Beide telregels kunnen tegelijk gelden.",[12,19946,19948],{"id":19947},"meten-inspecteren-en-onderhouden","Meten, inspecteren en onderhouden",[17,19950,19951],{},"De aardingsweerstand wordt met geschikte meetapparatuur bepaald. Bodemvocht, temperatuur, corrosie, een losse klem of beschadigde aardgeleider kunnen het resultaat beïnvloeden. Visuele controle alleen is onvoldoende. Bij een controle worden ook beschermingsgeleiders, equipotentiale verbindingen, differentieels en andere beschermingsmaatregelen beoordeeld.",[17,19953,19954],{},"Het verslag van een erkend controleorganisme vermeldt de gemeten aardingsweerstand. Een positief verslag is geen garantie dat elke latere wijziging of verslechtering gedurende 25 jaar gedekt is. De termijn van 25 jaar hoort bij bepaalde periodieke controles van huishoudelijke installaties; een verkoopcontrole met inbreuken en andere controleaanleidingen kunnen andere termijnen hebben.",[12,19956,19958],{"id":19957},"aarding-en-equipotentiale-verbinding-vormen-één-geheel","Aarding en equipotentiale verbinding vormen één geheel",[17,19960,19961],{},"De elektrode is maar één onderdeel. De aardgeleider verbindt haar met de hoofdaardingsklem of aardingsonderbreker; vandaar lopen beschermingsgeleiders en hoofdequipotentiale verbindingen naar de relevante geleidende delen. Water-, gas- of verwarmingsleidingen zijn geen vervanging voor de vereiste elektrode. Vreemde geleidende delen moeten tegelijk volgens de toepasselijke regels in de equipotentiale verbinding worden opgenomen, zodat geen gevaarlijk potentiaalverschil blijft bestaan.",[17,19963,19964,19965,19967],{},"Een lage aardingsweerstand compenseert geen onderbroken ",[4069,19966,19808],{}," naar een contactdoos. Omgekeerd bewijst een doorlopende beschermingsgeleider de aardingsweerstand niet. Weerstand, continuïteit, isolatie, RCD-functie en uitschakelvoorwaarden worden daarom afzonderlijk gecontroleerd. Let bij verbouwingen op oude combinaties van nul- en beschermingsfunctie en op verbindingen na de scheidingsplaats. Een ongeoorloofde N-PE-verbinding kan zowel de RCD-werking als metingen verstoren.",[5697,19969,19971],{"id":19970},"meetwaarde-niet-overnemen-zonder-context","Meetwaarde niet overnemen zonder context",[17,19973,19974],{},"Bewaar meetdatum, onderzocht installatiedeel en het verslag. Een oude waarde geldt niet automatisch voor een nieuwe aanbouw, gewijzigde elektrode of aangepaste verbinding. Als de aardingsonderbreker niet bereikbaar is of parallelle aardpaden bestaan, moet de meetmethode daarmee rekening houden. Die omstandigheden horen bij de technische beoordeling, niet in een geschatte waarde op het schema.",[12,19976,19978],{"id":19977},"wat-moet-in-de-documentatie","Wat moet in de documentatie?",[17,19980,19981],{},"Hoofdstuk 9.1 vereist onder andere een eendraadschema, situatieplan en bijkomende dossierstukken. Het zegt niet algemeen dat “TT” of “TN-S” als apart verplicht tekstveld op elk schema moet staan. De werkelijk aanwezige aardings- en beschermingscomponenten moeten wel correct worden weergegeven: aardgeleider, aardingsonderbreker, hoofdequipotentiale verbindingen, beveiligingstoestellen en hun onderlinge aansluiting.",[17,19983,19984],{},"Een zorgvuldige opname omvat daarom:",[5041,19986,19987,19990,20001,20004,20007,20010],{},[714,19988,19989],{},"aansluiting en informatie van de netbeheerder controleren;",[714,19991,19992,19993,63,19995,19997,19998,20000],{},"verloop van ",[4069,19994,19804],{},[4069,19996,19808],{}," en eventueel ",[4069,19999,19818],{}," volgen;",[714,20002,20003],{},"lokale elektrode, aardingsonderbreker en equipotentiale verbindingen inventariseren;",[714,20005,20006],{},"weerstand en continuïteit laten meten;",[714,20008,20009],{},"differentieel- en overstroombeveiliging met uitschakelvoorwaarden beoordelen;",[714,20011,20012],{},"kast, labels, eendraadschema en situatieplan met de werkelijkheid vergelijken.",[12,20014,20016],{"id":20015},"geen-eenvoudig-antwoord-op-welk-systeem-is-beter","Geen eenvoudig antwoord op “welk systeem is beter?”",[17,20018,20019],{},"Beide systemen kunnen veilig zijn wanneer voeding, geleiders en beschermingen coherent ontworpen en gecontroleerd zijn. TT is niet automatisch onafhankelijker of beter; TN-S is niet automatisch betrouwbaarder. De toets is of de foutstroom een gecontroleerd pad heeft en de voeding tijdig wordt uitgeschakeld.",[17,20021,20022],{},"Met PlanElec kunt u aardings- en beveiligingscomponenten in de editor vastleggen, een eendraadschema en situatieplan als pdf exporteren en een oriënterende zelfcontrole uitvoeren. PlanElec meet geen aardingsweerstand, herkent de netvorm niet automatisch en levert geen officieel keuringsverslag.",[12,20024,1173],{"id":1172},[711,20026,20027,20032,20037],{},[714,20028,20029],{},[203,20030,20031],{"href":19514},"30 mA-differentieel: stroombanen, contactdozen en bestaande installaties",[714,20033,20034],{},[203,20035,20036],{"href":5614},"Differentieel type A of type B zonder mythes",[714,20038,20039],{},[203,20040,20041],{"href":11315},"Wat controleert de inspecteur bij een elektrische keuring?",[17,20043,20044],{},[203,20045,20046],{"href":4974},"Open PlanElec voor schema, situatieplan en oriënterende zelfcontrole →",[17,20048,20049],{},[60,20050,20051],{},"Bron: AREI Boek 1 V06, vooral 4.2.3, 4.2.4.3, 6.5 en 9.1. De officiële tekst, aansluitgegevens en metingen van de concrete installatie blijven beslissend.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":20053},[20054,20055,20056,20057,20058,20059,20060,20063,20064,20065],{"id":19773,"depth":1215,"text":19774},{"id":19830,"depth":1215,"text":19831},{"id":19866,"depth":1215,"text":19867},{"id":19883,"depth":1215,"text":19884},{"id":19896,"depth":1215,"text":19897},{"id":19947,"depth":1215,"text":19948},{"id":19957,"depth":1215,"text":19958,"children":20061},[20062],{"id":19970,"depth":5888,"text":19971},{"id":19977,"depth":1215,"text":19978},{"id":20015,"depth":1215,"text":20016},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"2026-03-20","TT en TN-S correct onderscheiden: foutstroompad, uitschakelvoorwaarde, lokale aardelektrode en de 30-\u002F100-ohmregels voor huishoudelijke AC-installaties volgens AREI Boek 1 V06.",{},"\u002Fblog\u002Fearthing-tt-vs-tns.nl",{"title":19749,"description":20067},"aarding-tt-tns-belgie","blog\u002Fearthing-tt-vs-tns.nl",[1249,20074,20075,8996,12057],"tt-systeem","tn-s","NcxcGiNpZRGgy4T1qaGNx3C1yyRTwJgtr3GMJON9j5w",{"id":20078,"title":20079,"articleId":20080,"body":20081,"category":10429,"date":20524,"description":20525,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":20526,"navigation":1236,"path":20527,"publishDate":20524,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":20528,"slug":20529,"stem":20530,"tags":20531,"__hash__":20533},"blog\u002Fblog\u002Fcable-cross-section-breaker.nl.md","Kabeldoorsnede per automaat: welke kabel bij welke zekering?","cable-cross-section-breaker",{"type":9,"value":20082,"toc":20513},[20083,20086,20092,20096,20103,20202,20212,20216,20355,20358,20362,20376,20379,20402,20405,20409,20412,20447,20450,20454,20464,20468,20476,20480,20483,20487,20496,20498],[13175,20084,1583],{"id":20085},"kabeldoorsnede-per-automaat",[17,20087,20088,20091],{},[221,20089,20090],{},"De beveiliging beschermt de leiding, niet het aangesloten toestel."," Een automaat die te groot is voor de leiding kan de leiding bij overbelasting te lang laten opwarmen. De juiste keuze is echter meer dan een tabel opzoeken: de belasting, de leiding en de omstandigheden moeten samen worden beoordeeld. Hieronder staat wat AREI Boek 1 V06 wél uit Tabel 4.11 afleidt en wat een volledige dimensionering nog vereist.",[12,20093,20095],{"id":20094},"tabel-411-omgekeerd-gelezen","Tabel 4.11 omgekeerd gelezen",[17,20097,20098,20099,20102],{},"Tabel 4.11 in onderafdeling 4.4.1.4 vermeldt voor huishoudelijke installaties per geleidersdoorsnede de maximale nominale stroom van een smeltzekering en van een leidingbeveiligingsschakelaar (automaat). De volgende omgekeerde weergave is dus een ",[221,20100,20101],{},"wettelijke tabelgrens voor de doorsnede",", geen universele garantie dat elke kabelsituatie daarmee gedimensioneerd is.",[21,20104,20105,20117],{},[24,20106,20107],{},[27,20108,20109,20111,20114],{},[30,20110,13548],{},[30,20112,20113],{},"Kleinste doorsnede die uit Tabel 4.11 volgt",[30,20115,20116],{},"Voorbeeld van gebruik",[43,20118,20119,20129,20139,20149,20158,20167,20176,20185,20194],{},[27,20120,20121,20123,20126],{},[48,20122,3591],{},[48,20124,20125],{},"1,5 mm² voor vaste huishoudelijke kringen; 1 mm² staat wel in de tabel maar niet in Tabel 5.1 voor nieuwe vaste leidingen",[48,20127,20128],{},"Verlichting zonder stopcontacten",[27,20130,20131,20133,20136],{},[48,20132,3594],{},[48,20134,20135],{},"1,5 mm² volgens Tabel 4.11, maar stopcontactkringen hebben minstens 2,5 mm² volgens 5.2.1.2",[48,20137,20138],{},"Verlichting of kring zonder stopcontacten",[27,20140,20141,20143,20146],{},[48,20142,3604],{},[48,20144,20145],{},"2,5 mm² als tabelgrens",[48,20147,20148],{},"Toegewijde eindkring, als alle andere controles dit toelaten",[27,20150,20151,20153,20155],{},[48,20152,3614],{},[48,20154,3609],{},[48,20156,20157],{},"Eindkring met hogere belasting",[27,20159,20160,20162,20164],{},[48,20161,3622],{},[48,20163,3619],{},[48,20165,20166],{},"Zwaardere toegewijde verbruiker",[27,20168,20169,20171,20173],{},[48,20170,3625],{},[48,20172,3619],{},[48,20174,20175],{},"Voeding of zware eindkring, na volledige berekening",[27,20177,20178,20180,20182],{},[48,20179,3636],{},[48,20181,3630],{},[48,20183,20184],{},"Voeding van een onderverdeling, na volledige berekening",[27,20186,20187,20189,20191],{},[48,20188,3646],{},[48,20190,3641],{},[48,20192,20193],{},"Voedingsleiding, na volledige berekening",[27,20195,20196,20198,20200],{},[48,20197,3656],{},[48,20199,3651],{},[48,20201,20193],{},[17,20203,20204,20205,207,20208,20211],{},"De relevante nuance bij 2,5 mm² is belangrijk: volgens Tabel 4.11 is ",[221,20206,20207],{},"16 A de maximale nominale stroom voor een smeltzekering",[221,20209,20210],{},"20 A voor een automaat",". Dat maakt een 20 A-automaat op 2,5 mm² niet automatisch de juiste keuze. De plaatsing, de belasting, de spanningsval, de kortsluitvoorwaarden en het leidingtype blijven van belang. Bij een stopcontactkring blijft de minimumdoorsnede uit 5.2.1.2 gelden, ook wanneer een lichtere beveiliging wordt gekozen.",[12,20213,20215],{"id":20214},"de-volledige-tabel-411","De volledige Tabel 4.11",[21,20217,20218,20232],{},[24,20219,20220],{},[27,20221,20222,20225,20228,20230],{},[30,20223,20224],{},"Doorsnede geleider",[30,20226,20227],{"align":9131},"Max. smeltzekering",[30,20229,11663],{"align":9131},[30,20231,7658],{},[43,20233,20234,20248,20261,20273,20284,20295,20305,20315,20325,20335,20345],{},[27,20235,20236,20239,20242,20245],{},[48,20237,20238],{},"0,5 mm²",[48,20240,20241],{"align":9131},"2 A",[48,20243,20244],{"align":9131},"4 A",[48,20246,20247],{},"Alleen stuur-, controle-, meld- en meetkringen",[27,20249,20250,20253,20255,20258],{},[48,20251,20252],{},"0,75 mm²",[48,20254,20244],{"align":9131},[48,20256,20257],{"align":9131},"6 A",[48,20259,20260],{},"Ingebouwde kringen in verdeel- en schakelcombinaties",[27,20262,20263,20266,20268,20270],{},[48,20264,20265],{},"1 mm²",[48,20267,20257],{"align":9131},[48,20269,3591],{"align":9131},[48,20271,20272],{},"Geen nieuwe vaste uitzondering in Tabel 5.1",[27,20274,20275,20277,20279,20281],{},[48,20276,3588],{},[48,20278,3591],{"align":9131},[48,20280,3594],{"align":9131},[48,20282,20283],{},"Kringen zonder stopcontacten",[27,20285,20286,20288,20290,20292],{},[48,20287,3599],{},[48,20289,3594],{"align":9131},[48,20291,3604],{"align":9131},[48,20293,20294],{},"Algemeen toegelaten tabelcategorie",[27,20296,20297,20299,20301,20303],{},[48,20298,3609],{},[48,20300,3604],{"align":9131},[48,20302,3614],{"align":9131},[48,20304,20294],{},[27,20306,20307,20309,20311,20313],{},[48,20308,3619],{},[48,20310,3622],{"align":9131},[48,20312,3625],{"align":9131},[48,20314,20294],{},[27,20316,20317,20319,20321,20323],{},[48,20318,3630],{},[48,20320,3633],{"align":9131},[48,20322,3636],{"align":9131},[48,20324,20294],{},[27,20326,20327,20329,20331,20333],{},[48,20328,3641],{},[48,20330,3636],{"align":9131},[48,20332,3646],{"align":9131},[48,20334,20294],{},[27,20336,20337,20339,20341,20343],{},[48,20338,3651],{},[48,20340,3646],{"align":9131},[48,20342,3656],{"align":9131},[48,20344,20294],{},[27,20346,20347,20349,20351,20353],{},[48,20348,3661],{},[48,20350,3656],{"align":9131},[48,20352,3666],{"align":9131},[48,20354,20294],{},[17,20356,20357],{},"De twee beschermingskolommen zijn niet uitwisselbaar. Een bestaande smeltzekering van 16 A vervangen door een automaat van 20 A is een verhoging van de toegelaten nominale stroom en vraagt dus een nieuwe beoordeling; de tabel zegt alleen dat beide waarden bij 2,5 mm² als maximum naast elkaar staan.",[12,20359,20361],{"id":20360},"waarom-de-tabel-niet-volstaat","Waarom de tabel niet volstaat",[17,20363,20364,20365,20368,20369,20371,20372,20375],{},"Een correcte dimensionering begint bij de ontwerpstroom ",[221,20366,20367],{},"Ib",": de verwachte stroom van de belasting. Daarna worden de nominale stroom ",[221,20370,19343],{}," en de toelaatbare stroombelastbaarheid ",[221,20373,20374],{},"Iz"," van de leiding gekozen. Een gebruikelijke controle is Ib ≤ In ≤ Iz, samen met de vereiste eigenschappen van de beveiliging. Iz is geen vaste waarde die uitsluitend uit mm² volgt.",[17,20377,20378],{},"De berekening moet onder meer rekening houden met:",[711,20380,20381,20384,20387,20390,20393,20396,20399],{},[714,20382,20383],{},"het materiaal, de isolatie en de opbouw van de kabel of leiding;",[714,20385,20386],{},"de plaatsingswijze (in buis, in isolatie, op een wand, in een bundel of in een kabelgoot);",[714,20388,20389],{},"het aantal gelijktijdig belaste geleiders en de groeperingsfactor;",[714,20391,20392],{},"omgevingstemperatuur, warmteafvoer en bijzondere invloeden;",[714,20394,20395],{},"de lengte, de belasting en de toegelaten spanningsval;",[714,20397,20398],{},"de uitschakelvoorwaarden bij kortsluiting en de beschikbare foutlusimpedantie;",[714,20400,20401],{},"het uitschakelvermogen van de beveiliging tegenover de te verwachten kortsluitstroom.",[17,20403,20404],{},"De beveiliging moet dus niet alleen thermisch bij de doorsnede passen. Een lange leiding kan door spanningsval een grotere doorsnede nodig hebben. Een ongunstige plaatsingswijze kan de stroombelastbaarheid verlagen. En een automaat met voldoende nominale stroom kan nog altijd ongeschikt zijn als de foutlus geen snelle automatische uitschakeling garandeert of het kortsluitvermogen niet volstaat.",[12,20406,20408],{"id":20407},"tabel-51-de-beperkte-uitzonderingen-onder-25-mm","Tabel 5.1: de beperkte uitzonderingen onder 2,5 mm²",[17,20410,20411],{},"Onder 5.2.1.2 zijn geïsoleerde geleiders kleiner dan 2,5 mm² in principe verboden wanneer ze geen integraal deel van een machine of toestel zijn. Tabel 5.1 somt de uitzonderingen op:",[21,20413,20414,20424],{},[24,20415,20416],{},[27,20417,20418,20421],{},[30,20419,20420],{},"Minimum",[30,20422,20423],{},"Alleen voor",[43,20425,20426,20433,20440],{},[27,20427,20428,20430],{},[48,20429,3588],{},[48,20431,20432],{},"Leidingen van kringen zonder stopcontacten, behalve een afzonderlijk stopcontact van maximaal 2,5 A dat in een verlichtingsarmatuur is ingebouwd",[27,20434,20435,20437],{},[48,20436,20252],{},[48,20438,20439],{},"In verdeel- en schakelcombinaties ingebouwde kringen die één enkel stopcontact voeden; de beveiliging moet voor die doorsnede geschikt zijn",[27,20441,20442,20444],{},[48,20443,20238],{},[48,20445,20446],{},"Stuur-, controle-, meld- en meetkringen",[17,20448,20449],{},"De rij 1 mm² uit Tabel 4.11 is dus niet op zichzelf een toestemming voor een nieuwe vaste 1 mm²-leiding in een woning. De tabel bepaalt de maximale beveiliging wanneer die doorsnede volgens een toepasselijke regel mag voorkomen; Tabel 5.1 bepaalt hier het toepassingsgebied.",[12,20451,20453],{"id":20452},"bestaande-emcb-en-emcvb-leidingen-van-1-mm","Bestaande EMCB- en EMCVB-leidingen van 1 mm²",[17,20455,20456,20457,20460,20461,20463],{},"Voor bestaande delen is Deel 8 relevant. Voor elektrische installaties waarvan de uitvoering ter plaatse vóór ",[221,20458,20459],{},"17 mei 1986"," werd aangevat, mag onder de voorwaarden van de afwijkingsbepaling een EMCB- of EMCVB-leiding van ",[221,20462,20265],{}," in dienst blijven wanneer ze deel uitmaakt van een kring zonder stopcontacten. De beschermingsinrichting moet aangepast zijn aan de doorsnede. Dit is een overgang voor bestaande installaties, geen voorschrift om vandaag 1 mm² nieuw te leggen. De exacte bestaande toestand, datum en documentatie moeten bij een controle aantoonbaar zijn.",[12,20465,20467],{"id":20466},"spanningsval-3-en-5-zijn-geen-arei-grens","Spanningsval: 3% en 5% zijn geen AREI-grens",[17,20469,20470,20471,207,20473,20475],{},"Voor een voorcontrole worden vaak ",[221,20472,8610],{},[221,20474,8613],{}," gebruikt. Dat zijn nuttige ontwerp- of rekenaannames, maar geen percentage dat AREI 5.2.5 als harde algemene grens voorschrijft. De bepaling verwijst naar de regels van het vak. Noteer daarom duidelijk dat 3% en 5% een onverbindende voorafgaande toets zijn. Bij een lange leiding, een motor, een laadpunt of gevoelige apparatuur kan een berekening volgens de concrete omstandigheden een grotere doorsnede vragen.",[12,20477,20479],{"id":20478},"praktische-vraag-een-oude-zekering-vervangen","Praktische vraag: een oude zekering vervangen",[17,20481,20482],{},"Bij een bestaand circuit moet eerst worden vastgesteld welke leiding werkelijk ligt, hoe ze is geplaatst, welke belasting wordt verwacht en welke afwijkingen voor het bouwjaar gelden. Daarna kunnen de kolommen van Tabel 4.11 worden geraadpleegd. Voor 2,5 mm² is 16 A bij een smeltzekering en 20 A bij een automaat de tabelmatige bovengrens; dat is geen opdracht om de beveiliging te verhogen. Bij 1,5 mm² is de automaatgrens 16 A, maar een stopcontactkring blijft door de regel voor de leidingen beperkt tot de toepasselijke doorsnede.",[12,20484,20486],{"id":20485},"ontwerpen-en-documenteren","Ontwerpen en documenteren",[17,20488,5859,20489,20491,20492,20495],{},[203,20490,5862],{"href":4974}," kunt u leidingdoorsneden, beveiligingen, kringen en lengtes in de editor vastleggen, een PDF exporteren en een ",[221,20493,20494],{},"oriënterende zelfcheck"," uitvoeren. De tool helpt bij het structureren van gegevens en open punten. Ze is geen volledige dimensionering, geen AREI-conformiteitsattest en geen vervanging van metingen of een officiële keuring.",[12,20497,1173],{"id":1172},[711,20499,20500,20505,20509],{},[714,20501,20502],{},[203,20503,20504],{"href":14078},"Spanningsval berekenen en kabeldoorsnede kiezen",[714,20506,20507],{},[203,20508,7985],{"href":6306},[714,20510,20511],{},[203,20512,10745],{"href":4959},{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":20514},[20515,20516,20517,20518,20519,20520,20521,20522,20523],{"id":20094,"depth":1215,"text":20095},{"id":20214,"depth":1215,"text":20215},{"id":20360,"depth":1215,"text":20361},{"id":20407,"depth":1215,"text":20408},{"id":20452,"depth":1215,"text":20453},{"id":20466,"depth":1215,"text":20467},{"id":20478,"depth":1215,"text":20479},{"id":20485,"depth":1215,"text":20486},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"2026-03-18","Lees Tabel 4.11 van AREI Boek 1 V06 correct: de wettelijke bovengrens is niet de volledige kabelberekening. Bekijk ook Tabel 5.1, oude EMCB- en EMCVB-leidingen en spanningsval.",{},"\u002Fblog\u002Fcable-cross-section-breaker.nl",{"title":20079,"description":20525},"kabeldoorsnede-automaat","blog\u002Fcable-cross-section-breaker.nl",[8994,10446,8996,20532],"elektro-installatie","hfrnk9o1wRZfv92XkZssr_1LAUbCPHNv1orETEcDcek",{"id":20535,"title":20536,"articleId":20537,"body":20538,"category":10429,"date":20787,"description":20788,"extension":1233,"lastUpdated":20789,"locale":1234,"meta":20790,"navigation":1236,"path":20791,"publishDate":20787,"readTime":19739,"refreshInterval":1239,"seo":20792,"slug":20793,"stem":20794,"tags":20795,"__hash__":20799},"blog\u002Fblog\u002Fxvb-vs-vob-cable.nl.md","XVB vs. VOB kabel: Welke is de juiste voor uw installatie?","xvb-vs-vob-cable",{"type":9,"value":20539,"toc":20779},[20540,20544,20550,20554,20557,20561,20568,20572,20678,20680,20717,20721,20732,20751,20770,20772],[13175,20541,20543],{"id":20542},"xvb-vs-vob-kabel-welke-is-de-juiste","XVB vs. VOB kabel: Welke is de juiste?",[17,20545,20546,20549],{},[221,20547,20548],{},"XVB is de standaard mantelkabel voor vaste bekabeling in Belgische nieuwbouwinstallaties."," De kabel bevat meerdere aders met een buitenmantel en kan rechtstreeks in muren, vloeren of leidingbuizen worden gelegd. VOB daarentegen is een enkeldraad die altijd in een beschermbuis of kabelgoot moet worden geplaatst.",[12,20551,20553],{"id":20552},"wat-is-xvb","Wat is XVB?",[17,20555,20556],{},"XVB (bv. XVB 3G2,5) is een meeraderige mantelkabel met PVC-isolatie en PVC-buitenmantel. De benaming geeft het aantal aders en de doorsnede aan. XVB is ontworpen voor vaste plaatsing — in muursleuven, onder bepleistering, in leidingbuizen of op kabelbanen.",[12,20558,20560],{"id":20559},"wat-is-vob","Wat is VOB?",[17,20562,20563,20564,20567],{},"VOB (bv. VOB 2,5mm²) is een flexibele enkeldraad met PVC-isolatie. Deze mag ",[221,20565,20566],{},"nooit vrij verlegd"," worden en moet altijd in een beschermbuis (leidingbuis) of kabelgoot worden geïnstalleerd. VOB is goedkoper per meter, maar vereist de bijkomende kost van de beschermbuis.",[12,20569,20571],{"id":20570},"vergelijkingstabel","Vergelijkingstabel",[21,20573,20574,20585],{},[24,20575,20576],{},[27,20577,20578,20580,20582],{},[30,20579,13509],{},[30,20581,19211],{},[30,20583,20584],{},"VOB",[43,20586,20587,20600,20613,20626,20639,20652,20665],{},[27,20588,20589,20594,20597],{},[48,20590,20591],{},[221,20592,20593],{},"Opbouw",[48,20595,20596],{},"Meeraderig met buitenmantel",[48,20598,20599],{},"Enkeldraad zonder mantel",[27,20601,20602,20607,20610],{},[48,20603,20604],{},[221,20605,20606],{},"Plaatsing",[48,20608,20609],{},"Rechtstreeks in muur, vloer, buis",[48,20611,20612],{},"Enkel in buis\u002Fkabelgoot",[27,20614,20615,20620,20623],{},[48,20616,20617],{},[221,20618,20619],{},"Beschermbuis nodig?",[48,20621,20622],{},"Nee (optioneel)",[48,20624,20625],{},"Ja, altijd",[27,20627,20628,20633,20636],{},[48,20629,20630],{},[221,20631,20632],{},"Prijs per meter",[48,20634,20635],{},"Hoger (~€1,50–3,00\u002Fm voor 3G2,5)",[48,20637,20638],{},"Lager (~€0,30–0,50\u002Fm per ader)",[27,20640,20641,20646,20649],{},[48,20642,20643],{},[221,20644,20645],{},"Totale kosten",[48,20647,20648],{},"Vaak goedkoper (geen buis nodig)",[48,20650,20651],{},"Buis + arbeid = duurder",[27,20653,20654,20659,20662],{},[48,20655,20656],{},[221,20657,20658],{},"Flexibiliteit",[48,20660,20661],{},"Stijver, moeilijker te buigen",[48,20663,20664],{},"Flexibeler in buis",[27,20666,20667,20672,20675],{},[48,20668,20669],{},[221,20670,20671],{},"Typische toepassing",[48,20673,20674],{},"Nieuwbouw, renovatie",[48,20676,20677],{},"Renovatie in bestaande leidingbuizen",[12,20679,19421],{"id":19420},[21,20681,20682,20690],{},[24,20683,20684],{},[27,20685,20686,20688],{},[30,20687,19430],{},[30,20689,19433],{},[43,20691,20692,20700],{},[27,20693,20694,20697],{},[48,20695,20696],{},"Art. 5.2.2",[48,20698,20699],{},"Kabels moeten geschikt zijn voor de wijze van aanleg; enkeldraadkabels (VOB) enkel in elektro-installatibuizen of kabelgoten",[27,20701,20702,20705],{},[48,20703,20704],{},"Art. 5.2.7.2 \u002F 5.2.7.3",[48,20706,20707,20708,20710,20711,20713,20714,20716],{},"CPR-brandklasse: Afzonderlijk geplaatste kabels minstens ",[221,20709,19117],{}," (Art. 5.2.7.2). In ",[221,20712,19121],{}," minstens ",[221,20715,19125],{}," (Art. 5.2.7.3, Art. 4.3.3.5b)",[12,20718,20720],{"id":20719},"aanbeveling","Aanbeveling",[17,20722,20723,20724,20727,20728,20731],{},"Voor ",[221,20725,20726],{},"nieuwbouwinstallaties"," is XVB de eerste keuze: minder werkstappen, geen beschermbuizen nodig en AREI-conform. VOB is vooral geschikt voor ",[221,20729,20730],{},"renovaties"," waarbij reeds leidingbuizen aanwezig zijn en individuele draden moeten worden bijgetrokken.",[17,20733,20734,20735,20737,20738,20740,20741,4974,20744,20747,20748,20750],{},"Let bij beide kabeltypes op de voorgeschreven CPR-brandklasse — in bundels, holle wanden en bouwkundige holle ruimtes minstens ",[221,20736,19125],{}," (Art. 5.2.7.3), en voor afzonderlijk geplaatste kabels in massieve wanden onder bepleistering volstaat ",[221,20739,19117],{}," (Art. 5.2.7.2). De bijkomende rookarme en zuurarme classificatie (",[221,20742,20743],{},"s1",[221,20745,20746],{},"a1",") eist art. 4.3.3.7 a voor de plaatsen uit tabel 4.10: vluchtwegen in bouwwerken, voor het publiek toegankelijke ruimtes vanaf 50 personen en tunnels. Binnen de woning geldt ze niet — tabel 4.10 sluit huishoudelijke installaties uitdrukkelijk uit. Let wel op bij een meergezinswoning: gemeenschappelijke delen en technische lokalen van een woongebouw zijn volgens AREI deel 2 ",[221,20749,866],{}," huishoudelijke installatie, in het trappenhuis is de eis dus wél van toepassing. Oudere kabels zonder CPR-classificatie mogen in nieuwe installaties niet meer worden gebruikt.",[9711,20752,20753],{},[17,20754,20755,2554,20758,20761,20762,20765,20766,20769],{},[221,20756,20757],{},"Kleurcodering (Art. 5.1.6.2):",[221,20759,20760],{},"Groen-Geel"," is voorbehouden aan de beschermingsleider (PE\u002FPEN), ",[221,20763,20764],{},"Blauw"," aan de nulgeleider (N) — beide kleuren zijn verboden voor actieve geleiders (fasen). Voor de fasegeleiders (L1\u002FL2\u002FL3) worden daarom gewoonlijk ",[221,20767,20768],{},"Bruin\u002FZwart\u002FGrijs"," gebruikt.",[12,20771,8514],{"id":8513},[17,20773,20774,20775,20778],{},"Plan uw elektro-installatie met ",[203,20776,5862],{"href":19724,"rel":20777},[5384],". De zelfcontrole kan ondersteunde combinaties van kabel en beveiliging signaleren, maar vervangt geen professionele berekening.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":20780},[20781,20782,20783,20784,20785,20786],{"id":20552,"depth":1215,"text":20553},{"id":20559,"depth":1215,"text":20560},{"id":20570,"depth":1215,"text":20571},{"id":19420,"depth":1215,"text":19421},{"id":20719,"depth":1215,"text":20720},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-03-16","Vergelijking tussen XVB-mantelkabel en VOB-enkeldraad voor Belgische elektro-installaties volgens het AREI.","2026-08-18",{},"\u002Fblog\u002Fxvb-vs-vob-cable.nl",{"title":20536,"description":20788},"xvb-vs-vob-kabel","blog\u002Fxvb-vs-vob-cable.nl",[20796,20797,20798,1133,8996],"kabel","xvb","vob","O_E3yVObn-I1EDHtaBF0gvUVwbMa2-cnnxZ5N-HUZCg",{"id":20801,"title":20802,"articleId":20803,"body":20804,"category":10429,"date":21040,"description":21041,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":21042,"navigation":1236,"path":21043,"publishDate":21040,"readTime":19739,"refreshInterval":1239,"seo":21044,"slug":21045,"stem":21046,"tags":21047,"__hash__":21054},"blog\u002Fblog\u002Finspection-checklist.nl.md","Wat controleert de keurder bij een elektrische keuring?","inspection-checklist",{"type":9,"value":20805,"toc":21031},[20806,20810,20813,20817,20820,20844,20852,20856,20859,20909,20913,20916,20988,20992,20997,20999,21011,21016,21020,21023],[12,20807,20809],{"id":20808},"drie-domeinen-documentatie-visuele-controle-metingen","Drie domeinen: documentatie, visuele controle, metingen",[17,20811,20812],{},"Een erkend controleorganisme beoordeelt de documenten, de zichtbare installatie en de voorziene proeven of metingen. Volgorde en besluit behoren tot het controleorganisme; ontbrekende stukken worden getoetst aan de toepasselijke dossierplichten.",[12,20814,20816],{"id":20815},"_1-documentatie","1. Documentatie",[17,20818,20819],{},"De keurder vereist de volgende documenten:",[711,20821,20822,20827,20832,20838],{},[714,20823,20824,20826],{},[221,20825,5909],{}," — aanwezig, volledig en up-to-date?",[714,20828,20829,20831],{},[221,20830,8226],{}," — plattegrond met stopcontacten, schakelaars en lichtpunten?",[714,20833,20834,20837],{},[221,20835,20836],{},"Conformiteitsverklaring"," van de installateur?",[714,20839,20840,20843],{},[221,20841,20842],{},"Technische fiches"," — verdeelbord, differentieelschakelaars, automaten?",[9711,20845,20846],{},[17,20847,20848,20851],{},[221,20849,20850],{},"Bereid eerst het dossier voor:"," een ontbrekend of verouderd schema kan een inbreuk opleveren. Daaruit volgt geen vaste bezoekvolgorde voor elk controleorganisme.",[12,20853,20855],{"id":20854},"_2-visuele-controle","2. Visuele controle",[17,20857,20858],{},"Vervolgens controleert de keurder de installatie visueel:",[711,20860,20861,20867,20873,20879,20884,20891,20898,20904],{},[714,20862,20863,20864,20866],{},"Correcte ",[221,20865,8994],{}," per automaat? (bv. min. 2,5 mm² bij 16A)",[714,20868,20869,20872],{},[221,20870,20871],{},"30mA differentieel"," aanwezig voor alle stopcontactkringen?",[714,20874,20875,20878],{},[221,20876,20877],{},"Badkamerzones"," gerespecteerd? (Zone 0, 1, 2 volgens AREI Art. 7.1, zone-definities Art. 7.1.3.2)",[714,20880,20881,20883],{},[221,20882,18397],{}," aanwezig en toegankelijk?",[714,20885,20886,20887,20890],{},"Alle ",[221,20888,20889],{},"aftakdozen"," gesloten?",[714,20892,20893,20894,20897],{},"Kabels correct ",[221,20895,20896],{},"bevestigd"," en beschermd?",[714,20899,20900,20903],{},[221,20901,20902],{},"Hoofdschakelaar"," aanwezig en vrij toegankelijk?",[714,20905,20906,20908],{},[221,20907,13489],{}," aanwezig? (Art. 4.5.1 vereist in het algemeen bescherming tegen overspanningen volgens de regels van het vak — in de praktijk wordt een SPD Type 2 aanbevolen)",[12,20910,20912],{"id":20911},"_3-metingen","3. Metingen",[17,20914,20915],{},"Tot slot voert de keurder technische metingen uit:",[21,20917,20918,20931],{},[24,20919,20920],{},[27,20921,20922,20925,20928],{},[30,20923,20924],{},"Meting",[30,20926,20927],{},"Grenswaarde",[30,20929,20930],{},"Instrument",[43,20932,20933,20944,20955,20966,20977],{},[27,20934,20935,20938,20941],{},[48,20936,20937],{},"Aardingsweerstand",[48,20939,20940],{},"\u003C 100 Ohm (Art. 4.2.4.3 a\u002Fb); boven 30 Ohm minstens twee differentieelschakelaars met hoge gevoeligheid vereist",[48,20942,20943],{},"Aardingsmeter",[27,20945,20946,20949,20952],{},[48,20947,20948],{},"Isolatieweerstand",[48,20950,20951],{},"> 0,5 MOhm",[48,20953,20954],{},"Megger (isolatiemeter)",[27,20956,20957,20960,20963],{},[48,20958,20959],{},"Lusimpedantie",[48,20961,20962],{},"Afhankelijk van nominale stroom MCB",[48,20964,20965],{},"Lusimpedantiemeter",[27,20967,20968,20971,20974],{},[48,20969,20970],{},"Uitschakeltijd differentieel",[48,20972,20973],{},"\u003C 300 ms (300mA) \u002F \u003C 40 ms (30mA)",[48,20975,20976],{},"Differentieeltester",[27,20978,20979,20982,20985],{},[48,20980,20981],{},"Spanningsmeting",[48,20983,20984],{},"230V ±10%",[48,20986,20987],{},"Multimeter",[12,20989,20991],{"id":20990},"resultaat","Resultaat",[17,20993,12081,20994,20996],{},[221,20995,11360],{},". Bij nieuwbouw en grote renovaties moet de keuring geslaagd zijn voordat de netbeheerder de elektriciteitsaansluiting activeert. Bij gebreken krijgt u een termijn voor herstellingen en moet u een herkeuring laten uitvoeren.",[12,20998,8514],{"id":8513},[711,21000,21001,21006],{},[714,21002,21003],{},[203,21004,21005],{"href":6306},"Elektrische keuring in België — wat u moet weten",[714,21007,21008],{},[203,21009,21010],{"href":4788},"Hoeveel stopcontacten per stroomkring? (AREI-limieten)",[17,21012,21013],{},[203,21014,21015],{"href":4974},"Maak nu uw AREI-conform eendraadschema — gratis →",[12,21017,21019],{"id":21018},"een-controleerbaar-dossier-voorbereiden","Een controleerbaar dossier voorbereiden",[17,21021,21022],{},"Vergelijk vóór de afspraak het eendraadschema en situatieschema met de werkelijk uitgevoerde installatie. Gebruik in beide documenten dezelfde kringletters en puntnummers, label het bord, houd afschermingen bereikbaar en verzamel eerdere verslagen en bijbehorende fabrikantdocumentatie. Open geen delen onder spanning om het bezoek voor te bereiden.",[17,21024,21025,21026,21030],{},"De officiële referentie is de ",[203,21027,21029],{"href":11928,"rel":21028},[5384],"FOD Economie-pagina over controle van huishoudelijke installaties",". Het verslag van het controleorganisme — niet deze checklist of de indicatieve PlanElec-zelfcontrole — bepaalt de vaststellingen en eventuele vervolgtermijn.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":21032},[21033,21034,21035,21036,21037,21038,21039],{"id":20808,"depth":1215,"text":20809},{"id":20815,"depth":1215,"text":20816},{"id":20854,"depth":1215,"text":20855},{"id":20911,"depth":1215,"text":20912},{"id":20990,"depth":1215,"text":20991},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":21018,"depth":1215,"text":21019},"2026-03-13","Documentatie, visuele controle, metingen — ontdek punt voor punt wat de keurder effectief controleert en meet bij een elektrische keuring in België.",{},"\u002Fblog\u002Finspection-checklist.nl",{"title":20802,"description":21041},"inspectie-checklist","blog\u002Finspection-checklist.nl",[1244,1245,12055,6345,1251,5006,12056,21048,21049,10446,1252,21050,21051,21052,21053],"aardingsweerstand","isolatieweerstand","Eindrahtschema","schéma unifilaire","plan de situation","Situationsplan","yMnIHesiCA1LgwvMyZMWVbOrmodIJtLtMKtzOYJNVOg",{"id":21056,"title":21010,"articleId":21057,"body":21058,"category":10429,"date":21245,"description":21246,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":21247,"navigation":1236,"path":21248,"publishDate":21245,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":21249,"slug":21250,"stem":21251,"tags":21252,"__hash__":21254},"blog\u002Fblog\u002Fsockets-per-circuit.nl.md","sockets-per-circuit",{"type":9,"value":21059,"toc":21236},[21060,21064,21078,21082,21130,21134,21189,21193,21196,21200,21207,21209,21219,21223,21227,21233],[12,21061,21063],{"id":21062},"maximaal-8-stopcontacten-per-stroomkring","Maximaal 8 stopcontacten per stroomkring",[17,21065,21066,21067,21070,21071,21074,21075,21077],{},"Het AREI bepaalt in ",[221,21068,21069],{},"Art. 5.3.5.2b",": per eindkring mogen maximaal ",[221,21072,21073],{},"8 enkel- of meervoudige stopcontacten"," worden geïnstalleerd. Deze grens van acht punten geldt uitsluitend voor stopcontacten, niet voor lichtpunten. Daarbij geldt een belangrijke telregel — een dubbel stopcontact telt als ",[221,21076,3125],{}," punt, niet als twee.",[12,21079,21081],{"id":21080},"telregels-in-detail","Telregels in detail",[21,21083,21084,21093],{},[24,21085,21086],{},[27,21087,21088,21090],{},[30,21089,9128],{},[30,21091,21092],{},"Telt als",[43,21094,21095,21103,21109,21116,21123],{},[27,21096,21097,21100],{},[48,21098,21099],{},"Enkelvoudig stopcontact",[48,21101,21102],{},"1 punt",[27,21104,21105,21107],{},[48,21106,18293],{},[48,21108,21102],{},[27,21110,21111,21114],{},[48,21112,21113],{},"Drievoudig stopcontact",[48,21115,21102],{},[27,21117,21118,21121],{},[48,21119,21120],{},"Lichtpunt",[48,21122,21102],{},[27,21124,21125,21128],{},[48,21126,21127],{},"Vaste aansluiting (oven, kookplaat)",[48,21129,13464],{},[12,21131,21133],{"id":21132},"kabel-en-automaat-per-type-stroomkring","Kabel en automaat per type stroomkring",[21,21135,21136,21150],{},[24,21137,21138],{},[27,21139,21140,21143,21145,21147],{},[30,21141,21142],{},"Type stroomkring",[30,21144,1059],{},[30,21146,13548],{},[30,21148,21149],{},"Max. punten",[43,21151,21152,21163,21176],{},[27,21153,21154,21156,21158,21161],{},[48,21155,18435],{},[48,21157,6068],{},[48,21159,21160],{},"16A of 20A",[48,21162,17452],{},[27,21164,21165,21167,21170,21173],{},[48,21166,17013],{},[48,21168,21169],{},"XVB 3G1,5",[48,21171,21172],{},"10A of 16A",[48,21174,21175],{},"geen vast maximum (min. 2 verlichtingskringen bij >2 ruimtes)",[27,21177,21178,21181,21184,21187],{},[48,21179,21180],{},"Dedicated (oven)",[48,21182,21183],{},"XVB 3G4 of 3G6",[48,21185,21186],{},"20A of 32A",[48,21188,4481],{},[12,21190,21192],{"id":21191},"aanpasbaar-planningsscenario","Aanpasbaar planningsscenario",[17,21194,21195],{},"Voor een woning met drie slaapkamers, keuken, badkamer en leefruimte kunt u punten eerst per gebruik groeperen. Het echte aantal volgt uit getelde aansluitpunten, exclusieve toestelkringen, ruimtelijke verdeling en gewenste beschikbaarheid. De vroegere vorken in dit artikel waren geen officiële statistiek en worden daarom niet als typische eis voorgesteld.",[12,21197,21199],{"id":21198},"bestaande-installaties-arei-deel-8","Bestaande installaties (AREI Deel 8)",[17,21201,21202,21203,21206],{},"Bij bestaande installaties die vóór het huidige AREI zijn aangelegd, staat ",[221,21204,21205],{},"Deel 8"," onder bepaalde voorwaarden meer dan 8 stopcontacten per stroomkring toe — op voorwaarde dat het vermogen van de aangesloten toestellen het voor de leiding toegelaten vermogen niet overschrijdt en de kabeldoorsnede voldoende gedimensioneerd is. Bij renovatie of uitbreiding gelden echter de huidige limieten.",[12,21208,8514],{"id":8513},[711,21210,21211,21215],{},[714,21212,21213],{},[203,21214,10389],{"href":19514},[714,21216,21217],{},[203,21218,21005],{"href":6306},[17,21220,21221],{},[203,21222,21015],{"href":4974},[12,21224,21226],{"id":21225},"tel-vóór-documentatie","Tel vóór documentatie",[17,21228,21229,21230,212],{},"Tel aansluitpunten, niet afdekramen of inzetstukken. Op een gemengde eindkring stelt onderafdeling 5.3.5.2 één vast toestel, of een groep met één gemeenschappelijke bediening, gelijk aan één stopcontactpunt. Controleer ook of onderafdeling 5.2.1.2 een exclusieve kring vraagt. Gebruik dezelfde puntnummers op beide schema's. Officiële bron: ",[203,21231,11925],{"href":5382,"rel":21232},[5384],[17,21234,21235],{},"Bij twijfel is een vakmatige beoordeling van de concrete kring nodig.",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":21237},[21238,21239,21240,21241,21242,21243,21244],{"id":21062,"depth":1215,"text":21063},{"id":21080,"depth":1215,"text":21081},{"id":21132,"depth":1215,"text":21133},{"id":21191,"depth":1215,"text":21192},{"id":21198,"depth":1215,"text":21199},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},{"id":21225,"depth":1215,"text":21226},"2026-03-11","Maximaal 8 punten per stroomkring — maar hoe tel je correct? Ontdek de AREI-regels voor stopcontacten, verlichting en dedicated kringen.",{},"\u002Fblog\u002Fsockets-per-circuit.nl",{"title":21010,"description":21246},"stopcontacten-per-circuit","blog\u002Fsockets-per-circuit.nl",[1244,1245,21253,7524,10446,20796,19211,1251,12055,12699,1252,21050,21051,5006],"stopcontact","V4n0eu-65Q4D-GqRUl0K7ogXxodBL9KJUh8BfTFMbUw",{"id":21256,"title":21257,"articleId":21258,"body":21259,"category":10429,"date":21626,"description":21627,"extension":1233,"lastUpdated":13433,"locale":1234,"meta":21628,"navigation":1236,"path":21629,"publishDate":21626,"readTime":19739,"refreshInterval":1239,"seo":21630,"slug":21631,"stem":21632,"tags":21633,"__hash__":21639},"blog\u002Fblog\u002Fbathroom-cables-arei-zones.nl.md","Welke kabels mag ik gebruiken in de badkamer? (AREI-zones)","bathroom-cables-arei-zones",{"type":9,"value":21260,"toc":21615},[21261,21265,21275,21279,21286,21345,21356,21359,21363,21471,21475,21504,21508,21569,21573,21580,21591,21595,21598,21600,21610],[12,21262,21264],{"id":21263},"xvb-is-altijd-toegelaten-vob-alleen-onder-voorwaarden","XVB is altijd toegelaten — VOB alleen onder voorwaarden",[17,21266,21267,21268,21270,21271,21274],{},"Bij de elektrische installatie in de badkamer gelden in België bijzondere voorschriften. De belangrijkste vuistregel: ",[221,21269,13793],{}," (mantelleiding) is in alle badkamerzones buiten zone 0 toegelaten. ",[221,21272,21273],{},"VOB-draad in buis"," (Preflex) is aan beperkingen onderworpen — vooral in holle wanden.",[12,21276,21278],{"id":21277},"de-arei-badkamerzones","De AREI-badkamerzones",[17,21280,21281,21282,21285],{},"Het AREI definieert ",[221,21283,21284],{},"drie zones"," rond bad en douche: Zone 0, Zone 1, Zone 2 (alleen bij badkuipen) en het gebied buiten de zones (Art. 7.1.3.2).",[21,21287,21288,21301],{},[24,21289,21290],{},[27,21291,21292,21295,21298],{},[30,21293,21294],{},"Zone",[30,21296,21297],{},"Gebied",[30,21299,21300],{},"Toegelaten installatie",[43,21302,21303,21316,21329],{},[27,21304,21305,21310,21313],{},[48,21306,21307],{},[221,21308,21309],{},"Zone 0",[48,21311,21312],{},"Binnenkant van het bad\u002Fde douche",[48,21314,21315],{},"Alleen ZLVS ≤ 12V, IPX7",[27,21317,21318,21323,21326],{},[48,21319,21320],{},[221,21321,21322],{},"Zone 1",[48,21324,21325],{},"Loodrecht boven zone 0, tot 2,25 m hoogte",[48,21327,21328],{},"Vast aangesloten toestellen ≥ IPX4; ZLVS-stopcontacten en ZLVS-schakelaars toegelaten (Art. 7.1.5.2c Nr. 2 en 4)",[27,21330,21331,21336,21342],{},[48,21332,21333],{},[221,21334,21335],{},"Zone 2",[48,21337,21338,21339],{},"60 cm rond zone 1 — ",[221,21340,21341],{},"alleen bij badkuipen",[48,21343,21344],{},"Stopcontacten alleen met differentieelschakelaar met zeer hoge gevoeligheid (≤ 10 mA) of een scheidingstransformator van 100 W (Art. 7.1.5.2d Nr. 2); toestellen ≥ IPX4",[9711,21346,21347],{},[17,21348,21349,21351,21352,21355],{},[221,21350,13783],{}," Zone 2 is voor douches ",[221,21353,21354],{},"niet gedefinieerd"," (Art. 7.1.3.2 Nr. 3b). Bij douches volgt op zone 1 direct het gebied buiten de zones.",[17,21357,21358],{},"Buiten deze zones gelden de normale installatieregels.",[12,21360,21362],{"id":21361},"kabeltypes-en-hun-toelaatbaarheid","Kabeltypes en hun toelaatbaarheid",[21,21364,21365,21383],{},[24,21366,21367],{},[27,21368,21369,21371,21374,21376,21378,21380],{},[30,21370,13722],{},[30,21372,21373],{},"CPR-klasse",[30,21375,21309],{},[30,21377,21322],{},[30,21379,21335],{},[30,21381,21382],{},"Buiten zones",[43,21384,21385,21401,21418,21435,21454],{},[27,21386,21387,21391,21393,21395,21397,21399],{},[48,21388,21389],{},[221,21390,6068],{},[48,21392,19125],{},[48,21394,12630],{},[48,21396,8217],{},[48,21398,8217],{},[48,21400,8217],{},[27,21402,21403,21407,21409,21411,21414,21416],{},[48,21404,21405],{},[221,21406,21169],{},[48,21408,19125],{},[48,21410,12630],{},[48,21412,21413],{},"Ja (verlichting)",[48,21415,8217],{},[48,21417,8217],{},[27,21419,21420,21425,21427,21429,21431,21433],{},[48,21421,21422],{},[221,21423,21424],{},"VOB in grijze Preflex",[48,21426,3406],{},[48,21428,12630],{},[48,21430,8217],{},[48,21432,8217],{},[48,21434,8217],{},[27,21436,21437,21442,21444,21446,21449,21452],{},[48,21438,21439],{},[221,21440,21441],{},"VOB in groene Preflex",[48,21443,3406],{},[48,21445,12630],{},[48,21447,21448],{},"Nee (holle wand)",[48,21450,21451],{},"Beperkt",[48,21453,8217],{},[27,21455,21456,21461,21463,21465,21467,21469],{},[48,21457,21458],{},[221,21459,21460],{},"H07Z1-U (halogeenvrij)",[48,21462,19125],{},[48,21464,12630],{},[48,21466,8217],{},[48,21468,8217],{},[48,21470,8217],{},[5697,21472,21474],{"id":21473},"belangrijke-opmerkingen-bij-de-kabeltypes","Belangrijke opmerkingen bij de kabeltypes",[711,21476,21477,21482,21492,21498],{},[714,21478,21479,21481],{},[221,21480,19211],{}," (mantelleiding): Altijd de veilige keuze. Geschikt voor inbouw, opbouw en in kabelgoten.",[714,21483,21484,21487,21488,21491],{},[221,21485,21486],{},"Grijze Preflex"," (standaard buis met voorgetrokken VOB): Toegelaten in massieve wanden. ",[221,21489,21490],{},"Niet"," in holle wanden of verlaagde plafonds.",[714,21493,21494,21497],{},[221,21495,21496],{},"Preflex Safe (groen)",": In massieve wanden is Preflex Safe (Cca) ook in zone 1 toegelaten. De beperking geldt voor holle wanden (droogbouw), niet voor de zone zelf.",[714,21499,21500,21503],{},[221,21501,21502],{},"H07Z1-U",": Halogeenvrije draad, vooral aanbevolen voor gevoelige zones. Let op: H07Z1-U als enkeldraad heeft geen inherente CPR-klasse Cca — de klasse verwijst naar het kabelsysteem (draad + buis). H07Z1-U in Preflex Safe bereikt Cca.",[12,21505,21507],{"id":21506},"doorsnede-tabel","Doorsnede-tabel",[21,21509,21510,21521],{},[24,21511,21512],{},[27,21513,21514,21516,21519],{},[30,21515,18264],{},[30,21517,21518],{},"Min. doorsnede",[30,21520,13548],{},[43,21522,21523,21531,21539,21549,21558],{},[27,21524,21525,21527,21529],{},[48,21526,17013],{},[48,21528,3588],{},[48,21530,21172],{},[27,21532,21533,21535,21537],{},[48,21534,18435],{},[48,21536,3599],{},[48,21538,21160],{},[27,21540,21541,21544,21546],{},[48,21542,21543],{},"Wasmachine \u002F droogkast",[48,21545,3599],{},[48,21547,21548],{},"16A (eigen kring)",[27,21550,21551,21554,21556],{},[48,21552,21553],{},"Elektrische boiler (onder aanrecht, ≤ 2 kW)",[48,21555,3599],{},[48,21557,11676],{},[27,21559,21560,21563,21566],{},[48,21561,21562],{},"Elektrische doorstromer (18–27 kW)",[48,21564,21565],{},"6 mm² (32A) of 10 mm² (40A, driefasig)",[48,21567,21568],{},"32A of 40A",[12,21570,21572],{"id":21571},"_30ma-differentieelbescherming-is-verplicht","30mA differentieelbescherming is verplicht",[17,21574,21575,21576,21579],{},"Volgens AREI Art. 7.1.4.3 moeten ",[221,21577,21578],{},"alle kringen in de badkamer"," beschermd zijn door een differentieelschakelaar met hoge of zeer hoge gevoeligheid (typisch 30 mA) — met uitzondering van ZLVS-kringen, kringen met elektrische scheiding en veiligheidsinstallaties. Dit geldt voor verlichting, stopcontacten en vast aangesloten toestellen.",[9711,21581,21582],{},[17,21583,21584,21586,21587,21590],{},[221,21585,9717],{},": Ook kringen die alleen maar ",[60,21588,21589],{},"door"," de badkamer lopen (bijv. kabels naar de zolder) moeten aan de zone-eisen voldoen als ze binnen de beschermingszones lopen.",[12,21592,21594],{"id":21593},"potentiaalvereffening-in-de-badkamer","Potentiaalvereffening in de badkamer",[17,21596,21597],{},"Belangrijk: Het AREI (Art. 7.1.4.4) vereist een bijkomende potentiaalvereffening in de badkamer — alle gelijktijdig aanraakbare metalen delen (waterleidingen, radiatoren, badkuip, afvoerleidingen) moeten plaatselijk onderling en met de beschermingsleiders van de badkamerkringen verbonden worden. Ontbrekende potentiaalvereffening is een veelvoorkomende reden voor afkeuring bij de keuring.",[12,21599,8514],{"id":8513},[711,21601,21602,21606],{},[714,21603,21604],{},[203,21605,10389],{"href":19514},[714,21607,21608],{},[203,21609,21005],{"href":6306},[17,21611,21612],{},[203,21613,21614],{"href":4974},"Plan uw badkamerelektriciteit met PlanElec — gratis →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":21616},[21617,21618,21619,21622,21623,21624,21625],{"id":21263,"depth":1215,"text":21264},{"id":21277,"depth":1215,"text":21278},{"id":21361,"depth":1215,"text":21362,"children":21620},[21621],{"id":21473,"depth":5888,"text":21474},{"id":21506,"depth":1215,"text":21507},{"id":21571,"depth":1215,"text":21572},{"id":21593,"depth":1215,"text":21594},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-03-09","XVB is altijd toegelaten, VOB in buis alleen onder voorwaarden. Ontdek welke kabeltypes zijn toegestaan in elke AREI-zone en waar u op moet letten.",{},"\u002Fblog\u002Fbathroom-cables-arei-zones.nl",{"title":21257,"description":21627},"badkamer-kabels-arei-zones","blog\u002Fbathroom-cables-arei-zones.nl",[1244,1245,16119,21634,19211,20584,21635,21636,12056,21637,12055,12699,1252,1251,5006,21638],"zones","Preflex","kabels","30mA","CPR","TVS9dmhI9e3r_z0NvM7CJ_gtTDtbXjS9E2ALNlX9J4U",{"id":21641,"title":8527,"articleId":21642,"body":21643,"category":10429,"date":21876,"description":21877,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":21878,"navigation":1236,"path":21879,"publishDate":21876,"readTime":10434,"refreshInterval":1239,"seo":21880,"slug":21881,"stem":21882,"tags":21883,"__hash__":21886},"blog\u002Fblog\u002Fwhat-is-a-situation-plan.nl.md","what-is-a-situation-plan",{"type":9,"value":21644,"toc":21867},[21645,21649,21661,21667,21669,21679,21719,21722,21726,21729,21762,21766,21844,21847,21849,21862],[12,21646,21648],{"id":21647},"een-plattegrond-van-uw-elektrische-installatie","Een plattegrond van uw elektrische installatie",[17,21650,21651,21652,21654,21655,21657,21658,21660],{},"Het situatieschema (Frans: ",[60,21653,21052],{},", Duits: ",[60,21656,21053],{},") is een vereenvoudigde plattegrond met de ",[221,21659,18081],{}," van het relevante elektrische materieel — bijvoorbeeld stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, verdeelborden en vaste toestellen. Er geldt geen universele tekenschaal; leesbaarheid en eenduidige locaties zijn doorslaggevend.",[17,21662,21663,21664,21666],{},"In tegenstelling tot het eendraadschema toont het situatieschema niet de logische circuithiërarchie, maar ",[221,21665,18065],{}," alles zich bevindt.",[12,21668,19107],{"id":19106},[17,21670,1764,21671,21674,21675,21678],{},[203,21672,7072],{"href":6277,"rel":21673},[5384]," noemt het eendraadschema en situatieschema als minimaal voor te leggen documenten. Het actuele ",[203,21676,5875],{"href":14059,"rel":21677},[5384]," beschrijft de inhoud en gezamenlijke verwijzingen:",[21,21680,21681,21693],{},[24,21682,21683],{},[27,21684,21685,21687,21690],{},[30,21686,2597],{},[30,21688,21689],{},"AREI-artikel",[30,21691,21692],{},"Toont",[43,21694,21695,21707],{},[27,21696,21697,21701,21704],{},[48,21698,21699],{},[221,21700,5909],{},[48,21702,21703],{},"Art. 9.1.2 Nr. 1",[48,21705,21706],{},"Logische structuur — beschermingstoestellen, kringen, hiërarchie",[27,21708,21709,21713,21716],{},[48,21710,21711],{},[221,21712,7123],{},[48,21714,21715],{},"Art. 9.1.2 Nr. 2",[48,21717,21718],{},"Fysieke positie — waar alles in het gebouw is geïnstalleerd, incl. locatie van de meterkast en aardingsinstallatie",[17,21720,21721],{},"De documenten moeten met de werkelijke installatie overeenstemmen. Ontbrekende of tegenstrijdige plannen kunnen als inbreuk in het verslag komen; alleen het erkende keuringsorganisme bepaalt de officiële conclusie.",[12,21723,21725],{"id":21724},"wat-moet-op-het-situatieschema-staan","Wat moet op het situatieschema staan?",[5697,21727,21728],{"id":6345},"Checklist",[711,21730,21731,21734,21737,21740,21743,21746,21749,21752,21759],{},[714,21732,21733],{},"Duidelijke, vereenvoudigde plattegrond van elke betrokken verdieping",[714,21735,21736],{},"Positie van alle stopcontacten (enkel, dubbel, geaard)",[714,21738,21739],{},"Positie van alle schakelaars (aan\u002Fuit, wissel, dimmer)",[714,21741,21742],{},"Verlichtingspunten (plafond, wand, buiten)",[714,21744,21745],{},"Verdeelbord en meterpositie",[714,21747,21748],{},"Vast aangesloten toestellen (kookplaat, boiler, laadpaal)",[714,21750,21751],{},"Eenduidige locaties van het materieel waarnaar het eendraadschema verwijst",[714,21753,21754,21755,21758],{},"Kringreferentienummers (de nummering moet tussen situatieschema en eendraadschema ",[221,21756,21757],{},"identiek"," zijn)",[714,21760,21761],{},"Passende symbolen uit AREI\u002FRGIE-tabel 2.23 (hoofdstuk 2.13)",[12,21763,21765],{"id":21764},"situatieschema-vs-eendraadschema","Situatieschema vs. eendraadschema",[21,21767,21768,21778],{},[24,21769,21770],{},[27,21771,21772,21774,21776],{},[30,21773,13509],{},[30,21775,7123],{},[30,21777,5909],{},[43,21779,21780,21791,21801,21811,21822,21833],{},[27,21781,21782,21785,21788],{},[48,21783,21784],{},"Weergave",[48,21786,21787],{},"Fysieke plattegrond",[48,21789,21790],{},"Logisch schakelschema",[27,21792,21793,21796,21799],{},[48,21794,21795],{},"Toont positie?",[48,21797,21798],{},"Ja — exacte locatie",[48,21800,12630],{},[27,21802,21803,21806,21808],{},[48,21804,21805],{},"Toont hiërarchie?",[48,21807,12630],{},[48,21809,21810],{},"Ja — van net tot verbruiker",[27,21812,21813,21816,21819],{},[48,21814,21815],{},"Beschermingstoestellen",[48,21817,21818],{},"Alleen positie",[48,21820,21821],{},"Waarden, type, coördinatie",[27,21823,21824,21827,21830],{},[48,21825,21826],{},"Kabelinfo",[48,21828,21829],{},"Routes zichtbaar",[48,21831,21832],{},"Type en doorsnede vermeld",[27,21834,21835,21838,21841],{},[48,21836,21837],{},"Op schaal",[48,21839,21840],{},"Geen universele schaal; duidelijk en eenduidig",[48,21842,21843],{},"Niet op schaal",[17,21845,21846],{},"Beide documenten vullen elkaar aan en zijn beide verplicht.",[12,21848,8514],{"id":8513},[711,21850,21851,21856],{},[714,21852,21853],{},[203,21854,21855],{"href":4959},"Eendraadschema zelf maken — stap voor stap",[714,21857,21858],{},[203,21859,21861],{"href":21860},"\u002Fblog\u002Fkosten-elektriciteitsplan","Wat kost een elektroplan in België?",[17,21863,21864],{},[203,21865,21866],{"href":4974},"Maak nu uw situatieschema met PlanElec — gratis →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":21868},[21869,21870,21871,21874,21875],{"id":21647,"depth":1215,"text":21648},{"id":19106,"depth":1215,"text":19107},{"id":21724,"depth":1215,"text":21725,"children":21872},[21873],{"id":6345,"depth":5888,"text":21728},{"id":21764,"depth":1215,"text":21765},{"id":8513,"depth":1215,"text":8514},"2026-03-06","Het situatieschema toont waar alle elektrische componenten fysiek in uw gebouw zijn geïnstalleerd. Ontdek wat erop moet staan en hoe het verschilt van een eendraadschema.",{},"\u002Fblog\u002Fwhat-is-a-situation-plan.nl",{"title":8527,"description":21877},"wat-is-een-situatieschema","blog\u002Fwhat-is-a-situation-plan.nl",[1244,1245,5006,2009,21052,21053,21884,1251,21050,21051,12055,21885,1252],"situation plan","plattegrond","r54HTwjraF1ziwZwDOVYpCsF3_vt6HiqucwSFQ_KwsE",{"id":21888,"title":21889,"articleId":21890,"body":21891,"category":10429,"date":22076,"description":22077,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":22078,"navigation":1236,"path":22079,"publishDate":22076,"readTime":8073,"refreshInterval":1239,"seo":22080,"slug":22081,"stem":22082,"tags":22083,"__hash__":22087},"blog\u002Fblog\u002F30ma-rcd-per-socket.nl.md","30 mA-differentieel per stopcontact? Wat AREI Boek 1 V06 zegt (2026)","30ma-rcd-per-socket",{"type":9,"value":21892,"toc":22065},[21893,21897,21900,21903,21907,21913,21958,21964,21967,21971,21978,21981,21984,21988,21995,22002,22005,22009,22012,22015,22019,22026,22029,22033,22036,22040,22048,22050],[12,21894,21896],{"id":21895},"kort-antwoord-niet-per-stopcontact-en-niet-per-kring","Kort antwoord: niet per stopcontact en niet per kring",[17,21898,21899],{},"Nee. Voor een nieuwe huishoudelijke installatie schrijft het AREI niet voor dat elk stopcontact een eigen 30 mA-differentieelschakelaar (RCD) krijgt. Het schrijft ook niet voor dat elke stopcontactkring een afzonderlijke RCD krijgt. Het gaat om bescherming van de betrokken stroombanen: één RCD met hoge of zeer hoge gevoeligheid kan meerdere eindstroombanen beveiligen. In de gewone uitvoering is dat een differentieel met een differentiële aanspreekstroom van ten hoogste 30 mA.",[17,21901,21902],{},"De keuze moet wel overeenstemmen met de aard van de kringen, de hoofdbeveiliging, de aarding en de installatiegegevens. Een draagbare stekkerdoos verandert niets aan de kring waarop ze is aangesloten.",[12,21904,21906],{"id":21905},"arei-boek-1-v06-de-basis-voor-een-nieuwe-installatie","AREI Boek 1 V06: de basis voor een nieuwe installatie",[17,21908,21909,21910,21912],{},"Deze toelichting is nagekeken tegen het lokale officiële ",[221,21911,11925],{},". Voor huishoudelijke installaties staat de hoofdregel in onderafdeling 4.2.4.3, punt b. Aan het begin van de installatie staat minstens één differentieel met een aanspreekstroom van maximaal 300 mA. Onmiddellijk stroomafwaarts daarvan komt minstens één differentieel met hoge of zeer hoge gevoeligheid (maximaal 30 mA) voor minstens de volgende groepen:",[21,21914,21915,21925],{},[24,21916,21917],{},[27,21918,21919,21922],{},[30,21920,21921],{},"Kring of plaats",[30,21923,21924],{},"Wat de regel betekent",[43,21926,21927,21935,21942,21950],{},[27,21928,21929,21932],{},[48,21930,21931],{},"Niet voor vaste toestellen bestemde stopcontacten",[48,21933,21934],{},"De gewone stopcontactkringen horen achter de gevoelige differentieel.",[27,21936,21937,21939],{},[48,21938,17013],{},[48,21940,21941],{},"Ook verlichtingsstroombanen zijn in een nieuwe huishoudelijke installatie opgenomen.",[27,21943,21944,21947],{},[48,21945,21946],{},"Ruimten met bad en\u002Fof douche",[48,21948,21949],{},"De badkamerkringen vallen onder dezelfde beschermingsverplichting.",[27,21951,21952,21955],{},[48,21953,21954],{},"Wasmachine, droogkast en vaatwasser",[48,21956,21957],{},"Deze toestellen worden uitdrukkelijk genoemd.",[17,21959,21960,21961,21963],{},"Per zo'n 30 mA-differentieel zijn maximaal ",[221,21962,475],{}," toegelaten. Dat is een limiet op stroombanen achter het toestel, niet op het aantal stopcontacten. Een installatie met zes geschikte eindstroombanen kan dus bijvoorbeeld met één 30 mA-differentieel worden uitgevoerd; twee groepen van drie kunnen ook een ontwerpkeuze zijn. De verdeling kan de gevolgen van een uitschakeling beperken, maar een tweede toestel is niet automatisch door het AREI vereist.",[17,21965,21966],{},"Dezelfde bepaling maakt onderscheid met kringen voor vaste of vast opgestelde toestellen, zoals een koelkast, elektrisch fornuis of elektrische verwarming. Die mogen volgens de opgesomde uitzondering per kring of groep aan een bijkomende differentieel aan het begin van de installatie worden gekoppeld. Dat is geen algemene vrijstelling om stopcontactkringen of verlichting achter 300 mA te zetten. Wasmachine, droogkast en vaatwasser staan juist bij de kringen die de gevoelige bescherming nodig hebben.",[12,21968,21970],{"id":21969},"acht-stopcontacten-per-eindstroombaan","Acht stopcontacten per eindstroombaan",[17,21972,21973,21974,21977],{},"Onderafdeling 5.3.5.2, punt b, begrenst het aantal ",[221,21975,21976],{},"enkelvoudige of meervoudige contactdozen"," tot acht per eindstroombaan. De regel gaat dus over de eindstroombaan zelf, niet over één stopcontact per RCD.",[17,21979,21980],{},"Een meervoudig stopcontact is de vaste combinatie in of op de wand met bijvoorbeeld twee of drie aansluitmogelijkheden. Zo'n dubbel stopcontact telt als één meervoudige contactdoos in de betekenis van deze telregel, niet als een reden om een extra differentieel te plaatsen. Een losse, draagbare stekkerdoos of kabelhaspel is geen manier om meer vaste contactdozen te creëren: ze wordt gebruikt op één bestaand stopcontact en brengt geen extra kring of beveiliging mee.",[17,21982,21983],{},"Dezelfde paragraaf laat toe dat stopcontacten, verlichting en sommige andere vaste toestellen op één eindstroombaan worden gecombineerd. Een vast toestel, of een groep vaste toestellen die met één gemeenschappelijk bedieningstoestel wordt geschakeld, wordt daarbij als één stopcontact beschouwd. Toestellen met een eigen, volgens 5.2.1.2 vereiste kring vallen buiten die combinatie. De acht is daarom geen simpele telling van alle stekkers die ooit in een woning worden gebruikt.",[12,21985,21987],{"id":21986},"wat-verandert-er-als-de-aardingsweerstand-boven-30-ohm-ligt","Wat verandert er als de aardingsweerstand boven 30 ohm ligt?",[17,21989,21990,21991,21994],{},"De grens van 30 ohm is geen alternatief voor de 30 mA-regel. Als de spreidingsweerstand van de aardverbinding ",[221,21992,21993],{},"hoger dan 30 ohm"," is, vereist Boek 1 V06 minstens twee gevoelige differentieelschakelaars van het type dat voor de betrokken kringen wordt bedoeld. Elke differentieel mag dan ten hoogste zestien enkelvoudige of meervoudige contactdozen bevatten. Een vast toestel of een groep vaste toestellen met één gemeenschappelijke bediening mag voor die telling als één contactdoos worden beschouwd.",[17,21996,21997,21998,22001],{},"Daar komt een extra maatregel bij: de differentieelschakelaars aan het begin van de installatie moeten voor de kringen uit de uitzondering voor vaste toestellen, individuele scheidingstransformatoren en andere niet in de 30 mA-lijst genoemde kringen worden aangevuld met minstens één differentieel van maximaal ",[221,21999,22000],{},"100 mA per kring of groep van kringen",". Dat is een aanvullende bescherming; 100 mA vervangt de voorgeschreven 30 mA-bescherming van de gevoelige kringen niet.",[17,22003,22004],{},"Een meetwaarde van precies 30 ohm is dus niet hetzelfde als “boven 30 ohm”. Laat aardingsweerstand, selectiviteit en verdeling door een vakpersoon beoordelen; vervang zelf geen differentieel of aardverbinding.",[12,22006,22008],{"id":22007},"badkamer-30-ma-alleen-is-geen-volledige-badkameroplossing","Badkamer: 30 mA alleen is geen volledige badkameroplossing",[17,22010,22011],{},"Stroomkringen die een ruimte met bad en\u002Fof douche voeden, moeten volgens 7.1.4.3 door één of meer gevoelige differentieelschakelaars worden beschermd. Die toestellen moeten buiten de badkamer staan. Dezelfde beschermingsinrichting mag ook kringen in andere ruimten beschermen. Daarnaast blijven de zones 0, 1 en 2, de toegelaten beschermingsgraad van materiaal en de aanvullende equipotentiale verbinding afzonderlijke onderwerpen. Een 30 mA-differentieel maakt een stopcontact in een verboden zone dus niet automatisch toegestaan.",[17,22013,22014],{},"Boek 1 bevat overgangsbepalingen voor bestaande badkamers en voor projecten waarvan de uitvoering vóór 1 maart 2025 ter plaatse begon. Dat zijn gerichte afwijkingen voor bestaande delen en geen algemene regel voor een nieuwe badkamer. Ook de uitzondering dat een badkamerkring materiaal in een andere ruimte mag voeden, zegt niet dat alle andere badkamervereisten vervallen.",[12,22016,22018],{"id":22017},"overgang-voor-installaties-gestart-vóór-1-juni-2023","Overgang voor installaties gestart vóór 1 juni 2023",[17,22020,22021,22022,22025],{},"Voor bestaande delen van huishoudelijke installaties waarvan de uitvoering ter plaatse ",[221,22023,22024],{},"vóór 1 juni 2023"," begon, bevat onderafdeling 6.5.8.1, punt 1, een specifieke afwijking; de conformiteitscontrole vóór ingebruikname vindt daarbij vanaf 1 juni 2023 plaats. Onder de voorwaarden van die bepaling mogen de in de punten 1 en 2 genoemde kringen in dienst blijven zonder de huidige gevoelige bescherming. Die afwijking kan ook gelden voor onbelangrijke wijzigingen of uitbreidingen aan die kringen. Ze laat eveneens toe dat meer dan acht eindstroombanen achter een gevoelige differentieel blijven en dat een bestaand schema met één differentieel voor alle verlichting en per andere kring of groep maximaal zestien enkelvoudige of meervoudige contactdozen behouden blijft.",[17,22027,22028],{},"Dit is geen automatische vrijstelling voor elke oude woning: bestaande delen, startdatum en controlevoorwaarden moeten kloppen. De toepassing wordt aan het erkende organisme meegedeeld en in het controleverslag vermeld. Bij een belangrijke wijziging of uitbreiding kan de hele oude installatie bovendien door de vereiste differentieel aan het begin worden beschermd. Een nieuwe installatie of project dat na 1 juni 2023 startte, kan deze overgang niet als standaardoplossing inroepen.",[12,22030,22032],{"id":22031},"geen-garantie-dat-de-stroom-nooit-uitvalt","Geen garantie dat de stroom nooit uitvalt",[17,22034,22035],{},"Een differentieel schakelt uit wanneer hij een foutstroom detecteert. Dat is een veiligheidsfunctie, geen garantie op ononderbroken stroom. Lekstromen van toestellen, vocht, bekabeling of een defect toestel kunnen een uitschakeling veroorzaken. Een verdeling over meerdere RCD's kan de impact beperken, maar verhindert geen uitschakeling en bewijst op zichzelf geen conformiteit.",[12,22037,22039],{"id":22038},"eerst-tekenen-dan-laten-controleren","Eerst tekenen, dan laten controleren",[17,22041,5859,22042,22044,22045,22047],{},[203,22043,5862],{"href":4974}," kunt u de stroombanen, differentiëlen en stopcontacten in de editor vastleggen, een PDF exporteren en een ",[221,22046,20494],{}," uitvoeren. Die workflow helpt om gegevens en open punten zichtbaar te maken; ze is geen AREI-conformiteitsattest en vervangt geen ontwerpcontrole, meting of officiële keuring.",[12,22049,1173],{"id":1172},[711,22051,22052,22056,22060],{},[714,22053,22054],{},[203,22055,10745],{"href":4959},[714,22057,22058],{},[203,22059,7985],{"href":6306},[714,22061,22062],{},[203,22063,22064],{"href":4788},"Stopcontacten: hoeveel per kring?",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":22066},[22067,22068,22069,22070,22071,22072,22073,22074,22075],{"id":21895,"depth":1215,"text":21896},{"id":21905,"depth":1215,"text":21906},{"id":21969,"depth":1215,"text":21970},{"id":21986,"depth":1215,"text":21987},{"id":22007,"depth":1215,"text":22008},{"id":22017,"depth":1215,"text":22018},{"id":22031,"depth":1215,"text":22032},{"id":22038,"depth":1215,"text":22039},{"id":1172,"depth":1215,"text":1173},"2026-03-04","Een 30 mA-differentieel is niet per stopcontact en ook niet automatisch per kring nodig. Lees de regels van AREI Boek 1 V06 voor nieuwe en bestaande huishoudelijke installaties.",{},"\u002Fblog\u002F30ma-rcd-per-socket.nl",{"title":21889,"description":22077},"30ma-aardlek-per-stopcontact","blog\u002F30ma-rcd-per-socket.nl",[1244,1245,22084,12056,22085,21637,22086,21253,7524,9924,12699,1252,1251,5006],"Boek 1 V06","differentieelschakelaar","aardlekschakelaar","ihSSLtlJh26w2aH_99vwzfqO2H4NkmFXqRjJokU6yAA",{"id":22089,"title":22090,"articleId":22091,"body":22092,"category":1230,"date":22500,"description":22501,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":22502,"navigation":1236,"path":22503,"publishDate":22504,"readTime":4998,"refreshInterval":1239,"seo":22505,"slug":22506,"stem":22507,"tags":22508,"__hash__":22512},"blog\u002Fblog\u002Felectrical-plan-costs.nl.md","Wat kost een elektriciteitsplan? Prijsvergelijking 2026","electrical-plan-costs",{"type":9,"value":22093,"toc":22475},[22094,22098,22101,22108,22112,22124,22127,22159,22163,22166,22255,22259,22262,22267,22270,22275,22278,22282,22285,22289,22292,22296,22299,22303,22306,22310,22313,22364,22367,22371,22394,22398,22401,22404,22407,22409,22413,22416,22420,22423,22427,22430,22434,22437,22441,22444,22448,22451,22455,22458,22462,22465,22467,22470],[12,22095,22097],{"id":22096},"kort-antwoord-belgië-heeft-geen-officieel-forfait","Kort antwoord: België heeft geen officieel forfait",[17,22099,22100],{},"Er bestaat geen officieel Belgisch tarief voor het opstellen van een eendraadschema en situatieplan. Een verdedigbare offerte hangt af van de opdracht: zijn betrouwbare opnamegegevens beschikbaar, moeten circuits ter plaatse worden geïdentificeerd, gaat het enkel om tekenen en zijn berekeningen, aanpassingswerken, vakcontrole of de wettelijke keuring inbegrepen? Een nationale “marktprijs” zonder benoemde steekproef, datum, regio en btw-basis geeft schijnzekerheid.",[17,22102,22103,22104,22107],{},"Vergelijk daarom niet zomaar softwarekosten met een elektriciensfactuur, maar ",[221,22105,22106],{},"hetzelfde resultaat met dezelfde dekking",". PlanElec heeft tijdens de Early Access momenteel geen productkost. Eigen tijd, metingen, materiaal, fysieke werken, professionele begeleiding en de keuring door een erkend controleorganisme blijven afzonderlijk.",[12,22109,22111],{"id":22110},"welke-documenten-vragen-de-officiële-bronnen","Welke documenten vragen de officiële bronnen?",[17,22113,22114,22115,207,22119,22123],{},"De FOD Economie vermeldt bij een huishoudelijke controle minstens de eendraadschema's, situatieplannen en, indien beschikbaar, de EAN-code. Het eendraadschema toont onder meer leidingen en plaatsingswijze, differentieel- en overstroombeveiliging, schakelaars, dozen, contactdozen, lichtpunten, vaste toestellen en bronnen. Het situatieplan lokaliseert die elementen. Samen met de controleverslagen horen ze in het installatiedossier. De ",[203,22116,22118],{"href":11928,"rel":22117},[5384],"officiële pagina over huishoudelijke controles",[203,22120,22122],{"href":5873,"rel":22121},[5384],"AREI Boek 1 versie 06"," zijn de primaire bronnen voor deze uitleg.",[17,22125,22126],{},"De aanleiding bepaalt de omvang:",[711,22128,22129,22135,22141,22147,22153],{},[714,22130,22131,22134],{},[221,22132,22133],{},"Nieuwe installatie:"," schema's, situatieplan en controle vóór ingebruikname horen bij het project.",[714,22136,22137,22140],{},[221,22138,22139],{},"Belangrijke wijziging of uitbreiding:"," de wijziging en invloed op het bestaande deel worden gedocumenteerd en gecontroleerd. Een stroombaan toevoegen is een officieel voorbeeld.",[714,22142,22143,22146],{},[221,22144,22145],{},"Niet-belangrijke wijziging:"," een bondige, gedateerde en ondertekende beschrijving kan volstaan, terwijl het situatieplan de werkelijke toestand blijft tonen.",[714,22148,22149,22152],{},[221,22150,22151],{},"Verkoop van een wooneenheid:"," de voorgeschreven controle vindt plaats en het beschikbare dossier wordt overgedragen. Een traceerbaarheidsschets is niet automatisch een volwaardig reglementair schema.",[714,22154,22155,22158],{},[221,22156,22157],{},"Periodieke controle of verzwaring:"," de concrete aanleiding bepaalt welke stukken nodig zijn.",[12,22160,22162],{"id":22161},"bepaal-de-opdracht-vóór-u-de-prijs-vergelijkt","Bepaal de opdracht vóór u de prijs vergelijkt",[17,22164,22165],{},"Een offerte is pas vergelijkbaar als elke prestatie duidelijk is.",[21,22167,22168,22178],{},[24,22169,22170],{},[27,22171,22172,22175],{},[30,22173,22174],{},"Prestatie",[30,22176,22177],{},"Vraag voor de offerte",[43,22179,22180,22187,22195,22202,22209,22217,22224,22232,22239,22247],{},[27,22181,22182,22184],{},[48,22183,14187],{},[48,22185,22186],{},"Worden ruimtes, punten, vaste toestellen, leidingwegen en borden ter plaatse opgenomen of levert de klant geverifieerde data?",[27,22188,22189,22192],{},[48,22190,22191],{},"Circuitidentificatie",[48,22193,22194],{},"Zijn de toewijzingen bekend of moet een bevoegde persoon ze veilig schakelen, onderzoeken en meten?",[27,22196,22197,22199],{},[48,22198,5909],{},[48,22200,22201],{},"Zijn kenmerken van beveiligingen, geleiders, plaatsingswijzen, bronnen en vaste toestellen inbegrepen?",[27,22203,22204,22206],{},[48,22205,8226],{},[48,22207,22208],{},"Is er een bruikbaar grondplan en stemmen alle referenties met het schema overeen?",[27,22210,22211,22214],{},[48,22212,22213],{},"Berekeningen",[48,22215,22216],{},"Behoren dimensionering, foutniveau, selectiviteit of spanningsval werkelijk tot de opdracht?",[27,22218,22219,22221],{},[48,22220,14220],{},[48,22222,22223],{},"Beoordeelt een elektrotechnisch vakpersoon de plausibiliteit of wordt alleen getekend?",[27,22225,22226,22229],{},[48,22227,22228],{},"Correctiewerken",[48,22230,22231],{},"Zijn aanpassingen aan bord, bekabeling of materieel inbegrepen?",[27,22233,22234,22236],{},[48,22235,14231],{},[48,22237,22238],{},"Is de vergoeding van het erkende controleorganisme inbegrepen of apart?",[27,22240,22241,22244],{},[48,22242,22243],{},"Herwerkingen",[48,22245,22246],{},"Hoeveel inhoudelijk gemotiveerde correctierondes zijn inbegrepen?",[27,22248,22249,22252],{},[48,22250,22251],{},"Btw en verplaatsing",[48,22253,22254],{},"Omvat het bedrag btw, verplaatsing en eventueel een tweede bezoek?",[12,22256,22258],{"id":22257},"een-aanpasbaar-rekenmodel-geen-verzonnen-marktprijs","Een aanpasbaar rekenmodel, geen verzonnen marktprijs",[17,22260,22261],{},"Vul alleen bedragen uit een echte offerte en uw eigen tijdwaardering in. Dit is een beslismodel, geen prijsbelofte:",[17,22263,22264],{},[4069,22265,22266],{},"scenario totaal = opname + tekening + vakcontrole + werken + keuring + verplaatsing + eigen tijd",[17,22268,22269],{},"Maak eigen inzet zichtbaar met:",[17,22271,22272],{},[4069,22273,22274],{},"gewaardeerde eigen tijd = genoteerde uren × persoonlijke vergelijkingswaarde",[17,22276,22277],{},"Die vergelijkingswaarde is geen factuur en geen Belgisch uurlooncijfer. Ze voorkomt dat een weekend werk vanzelf als gratis telt. Omgekeerd is een professioneel forfait niet per definitie duur wanneer het opname, metingen, technische verantwoordelijkheid en correcties omvat.",[5697,22279,22281],{"id":22280},"scenario-a-alle-gegevens-zijn-geverifieerd","Scenario A: alle gegevens zijn geverifieerd",[17,22283,22284],{},"Het bord is duidelijk gelabeld, circuittoewijzingen zijn gecontroleerd, een bruikbaar grondplan bestaat en gegevens van beveiligingen zijn leesbaar. Dan gaat de inspanning vooral naar invoer, samenhang en tekening. PlanElec kan projectmodel, grondplan, topologie en PDF's samenbrengen; een elektricien kan gericht technisch nakijken.",[5697,22286,22288],{"id":22287},"scenario-b-oude-installatie-zonder-betrouwbaar-dossier","Scenario B: oude installatie zonder betrouwbaar dossier",[17,22290,22291],{},"Zijn doorsneden, plaatsingswijzen of toewijzingen onbekend, dan is tekenen pas de laatste stap. Een bevoegde persoon moet eerst veilig de werkelijke toestand vaststellen. Onbevoegden openen geen omhulsels en voeren geen elektrische metingen uit. De opname kan meer werk vragen dan de tekening; software neemt dat niet weg.",[5697,22293,22295],{"id":22294},"scenario-c-renovatie-met-open-ontwerpkeuzes","Scenario C: renovatie met open ontwerpkeuzes",[17,22297,22298],{},"Nieuwe kringen, PV, batterij, laadpunt, warmtepomp of wijzigingen aan een bord vergen technische keuzes vóór de documentatie. Het schema legt de keuze vast maar maakt ze niet. Vraag aparte posten voor opname, ontwerp, fabrikantvoorschriften, voorwaarden van de distributienetbeheerder, uitvoering en keuring.",[5697,22300,22302],{"id":22301},"scenario-d-woningverkoop-met-deadline","Scenario D: woningverkoop met deadline",[17,22304,22305],{},"Een deadline bewijst geen standaard spoedtoeslag. Vraag een schriftelijke offerte met leverdatum, voorwaarden en correctieproces. Leg vast wie de keuring bestelt en welke eerdere verslagen tot het dossier behoren. Een snel plan dat niet overeenstemt met de installatie lost het probleem niet op.",[12,22307,22309],{"id":22308},"wat-planelec-vandaag-levert","Wat PlanElec vandaag levert",[17,22311,22312],{},"In de huidige Dev-\u002FPilotstand verbindt PlanElec grondplan, elektrische topologie en bordplanning in één project. Eendraadschema en situatieplan zijn centraal als PDF exporteerbaar. De softwaregestuurde AREI-zelfcontrole behandelt alleen ondersteunde regels die uit de geregistreerde gegevens beslisbaar zijn en toont ontbrekende informatie. De gedetailleerde fabrikantneutrale materialenlijst en het configureerbare werkdossier zijn pilotfuncties, geen bestelklare lijst of officieel controleverslag. Offertes en betalingen zijn niet actief.",[21,22314,22315,22324],{},[24,22316,22317],{},[27,22318,22319,22321],{},[30,22320,584],{},[30,22322,22323],{},"Stand op 29 augustus 2026",[43,22325,22326,22334,22341,22349,22357],{},[27,22327,22328,22331],{},[48,22329,22330],{},"PlanElec-productkost",[48,22332,22333],{},"momenteel 0 EUR",[27,22335,22336,22339],{},[48,22337,22338],{},"Actieve checkout",[48,22340,866],{},[27,22342,22343,22346],{},[48,22344,22345],{},"Betaalde B2B-pilot",[48,22347,22348],{},"gepland, voorwaarden niet gepubliceerd",[27,22350,22351,22354],{},[48,22352,22353],{},"Professionele elektrotechnische controle",[48,22355,22356],{},"aparte prestatie indien nodig",[27,22358,22359,22361],{},[48,22360,14231],{},[48,22362,22363],{},"aparte prestatie door een erkend organisme",[17,22365,22366],{},"Nul euro productkost bewijst dus geen vaste totaalbesparing. Een project met volledige gegevens vraagt iets anders dan een onbekende installatie die nog moet worden opgenomen.",[12,22368,22370],{"id":22369},"vergelijkbare-offertes-aanvragen","Vergelijkbare offertes aanvragen",[5041,22372,22373,22376,22379,22382,22385,22388,22391],{},[714,22374,22375],{},"Beschrijf gebouw, aansluiting, borden en bekende circuits.",[714,22377,22378],{},"Meld PV, batterij, laadpunt, warmtepomp en andere bijzondere bronnen of lasten.",[714,22380,22381],{},"Geef bestaande plannen en verslagen zonder ontbrekende gegevens te raden.",[714,22383,22384],{},"Vraag aparte posten voor opname, tekening, studie, uitvoering en keuring.",[714,22386,22387],{},"Controleer btw, verplaatsing, leverformaat en correctierondes.",[714,22389,22390],{},"Vergelijk verantwoordelijkheid en dekking, niet alleen het totaal.",[714,22392,22393],{},"Werk na wijzigingen het dossier bij volgens de werkelijke toestand.",[12,22395,22397],{"id":22396},"oplevering-en-revisies-als-afzonderlijke-prestatie-vastleggen","Oplevering en revisies als afzonderlijke prestatie vastleggen",[17,22399,22400],{},"Een offerte vermeldt beter niet alleen “plan als pdf”, maar beschrijft ook welke documenttoestand wordt overgedragen. Leg vast welke bestaande stukken werden gecontroleerd, welke gegevens de opdrachtgever aanleverde en welke onbekenden zichtbaar openblijven. Spreek af hoeveel correctierondes inbegrepen zijn, wie wijzigingen na de werken meldt en welke bestandversie uiteindelijk de uitgevoerde toestand voorstelt.",[17,22402,22403],{},"Gebruik bij aanvaarding een korte controlelijst. Komen kringreferenties overeen tussen verdeelbord, eendraadschema en situatieplan? Zijn toegevoegde en verwijderde toestellen bijgewerkt? Blijven aannames herkenbaar? Zitten technische fiches en meetbewijzen bij de juiste versie? Pas zo worden tekenwerk, vakcontrole en later onderhoud vergelijkbaar. Een lage offerte zonder revisieafspraak kan bijkomend werk veroorzaken, maar bewijst nog geen algemene marktprijs of vaste besparing.",[17,22405,22406],{},"Bewaar ook wie de bewerkbare bron beheert. Een pdf is een bruikbare momentopname, maar zonder overeengekomen bronbestand en wijzigingsprocedure kan de volgende uitbreiding opnieuw een volledige opname vragen.",[12,22408,7937],{"id":7936},[5697,22410,22412],{"id":22411},"welke-gegevens-verzamel-ik-vóór-een-offerteaanvraag","Welke gegevens verzamel ik vóór een offerteaanvraag?",[17,22414,22415],{},"Begin met informatie die zonder onveilige ingreep beschikbaar is: adres en aansluitingstype, aantal en plaats van de borden, leesbare kenmerken van differentieels en automaten, kringlabels, grondplan, vroegere schema's en controleverslagen. Noteer vaste verbruikers en bronnen afzonderlijk. Markeer elke onbekende waarde ook echt als onbekend. Een verzonnen geleiderdoorsnede doet een tekening volledig lijken maar maakt ze technisch minder betrouwbaar. Foto's helpen bij de voorbereiding, maar vervangen geen meting of veilige identificatie van verborgen bekabeling.",[5697,22417,22419],{"id":22418},"welke-prestaties-horen-niet-stilletjes-in-een-planprijs","Welke prestaties horen niet stilletjes in een “planprijs”?",[17,22421,22422],{},"Fysieke wijzigingen, foutzoeken, meetverslagen, dimensionering volgens fabrikantvoorwaarden en het oplossen van een inbreuk zijn andere prestaties dan grafische documentatie. Procedures bij de distributienetbeheerder voor productie of opslag zijn evenmin automatisch inbegrepen. Als ze nodig zijn, zet u ze als aparte resultaten met verantwoordelijke en datum in de offerte. Zo ziet de klant wat geleverd wordt en suggereert de vakman geen verantwoordelijkheid voor onbekende of niet bestelde delen.",[5697,22424,22426],{"id":22425},"hoe-verwerk-ik-wijzigingen-na-de-eerste-export","Hoe verwerk ik wijzigingen na de eerste export?",[17,22428,22429],{},"Bewaar een traceerbare basisversie, voer bevestigde wijzigingen in project en situatieplan in en laat technische aanpassingen nakijken. Noteer niet alleen “keuken gewijzigd”, maar benoem kring, beveiliging, kabel en betrokken punten. Daardoor blijft de volgende revisie een gerichte update in plaats van een nieuwe volledige opname.",[5697,22431,22433],{"id":22432},"waarom-is-woningoppervlakte-geen-voldoende-prijsmaat","Waarom is woningoppervlakte geen voldoende prijsmaat?",[17,22435,22436],{},"Twee woningen met dezelfde oppervlakte kunnen een totaal andere installatie hebben. Eén duidelijk bord met gekende kringen vraagt minder onderzoek dan meerdere uitbreidingen, onderborden en onbekende leidingtrajecten. Vraag daarom niet enkel een prijs per vierkante meter, maar laat de aannames over aantallen, beschikbare gegevens en technische bijzonderheden opschrijven.",[5697,22438,22440],{"id":22439},"moet-de-goedkoopste-offerte-worden-gekozen","Moet de goedkoopste offerte worden gekozen?",[17,22442,22443],{},"Niet zonder de inhoud te vergelijken. Een tekenopdracht op basis van door de klant aangeleverde gegevens kan terecht minder omvatten dan een opdracht met opname, veilige identificatie en vakcontrole. Controleer of beide offertes hetzelfde aantal borden, dezelfde documenten, dezelfde revisies en dezelfde verantwoordelijkheid behandelen. Vraag bij uitsluitingen wie het ontbrekende werk uitvoert en vóór welke stap. Een duidelijke beperkte opdracht kan geschikt zijn; een onduidelijke totaalbelofte niet. Bewaar de offerte samen met de uitgangsgegevens zodat later zichtbaar blijft welke informatie de tekenaar heeft ontvangen.",[5697,22445,22447],{"id":22446},"mag-ik-zelf-tekenen","Mag ik zelf tekenen?",[17,22449,22450],{},"De officiële regels bepalen inhoud, identificatie en verantwoordelijkheid. De documenten moeten de installatie juist weergeven en de toepasselijke controleprocedure volgen. Zelf tekenen vervangt geen veilige opname of vakkundige elektrische werken.",[5697,22452,22454],{"id":22453},"bewijst-een-planelec-pdf-conformiteit","Bewijst een PlanElec-PDF conformiteit?",[17,22456,22457],{},"Nee. De PDF documenteert ingevoerde gegevens. De zelfcontrole is oriënterend en onvolledig. Alleen een erkend controleorganisme beoordeelt in de officiële procedure de gecontroleerde installatie.",[5697,22459,22461],{"id":22460},"wat-is-de-grootste-kostendrijver","Wat is de grootste kostendrijver?",[17,22463,22464],{},"Die is niet universeel. Onzekerheid over de bestaande toestand en de afgesproken opdracht wegen vaak zwaarder dan oppervlakte alleen. Geverifieerde gegevens beperken opname; onbekende bekabeling, meerdere borden en wijzigingen vergroten die.",[12,22466,14047],{"id":14046},[17,22468,22469],{},"Een ernstige prijs voor een elektriciteitsplan is een projectspecifieke offerte, geen ongestaafde internetvork. Scheid opname, tekening, vakcontrole, werken en keuring, waardeer ook eigen tijd en vergelijk gelijke prestaties. PlanElec ondersteunt vandaag controleerbare, gestructureerde documentatie zonder besparing, conformiteit of positieve keuring te garanderen.",[17,22471,22472],{},[203,22473,22474],{"href":4974},"Structureer uw project in de momenteel gratis Early Access →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":22476},[22477,22478,22479,22480,22486,22487,22488,22489,22499],{"id":22096,"depth":1215,"text":22097},{"id":22110,"depth":1215,"text":22111},{"id":22161,"depth":1215,"text":22162},{"id":22257,"depth":1215,"text":22258,"children":22481},[22482,22483,22484,22485],{"id":22280,"depth":5888,"text":22281},{"id":22287,"depth":5888,"text":22288},{"id":22294,"depth":5888,"text":22295},{"id":22301,"depth":5888,"text":22302},{"id":22308,"depth":1215,"text":22309},{"id":22369,"depth":1215,"text":22370},{"id":22396,"depth":1215,"text":22397},{"id":7936,"depth":1215,"text":7937,"children":22490},[22491,22492,22493,22494,22495,22496,22497,22498],{"id":22411,"depth":5888,"text":22412},{"id":22418,"depth":5888,"text":22419},{"id":22425,"depth":5888,"text":22426},{"id":22432,"depth":5888,"text":22433},{"id":22439,"depth":5888,"text":22440},{"id":22446,"depth":5888,"text":22447},{"id":22453,"depth":5888,"text":22454},{"id":22460,"depth":5888,"text":22461},{"id":14046,"depth":1215,"text":14047},"2026-02-19","Welke prestaties de prijs van een Belgisch elektriciteitsplan bepalen en hoe u offertes vergelijkt met een transparant, aanpasbaar rekenmodel.",{},"\u002Fblog\u002Felectrical-plan-costs.nl",null,{"title":22090,"description":22501},"kosten-elektriciteitsplan","blog\u002Felectrical-plan-costs.nl",[1244,1245,1251,5006,14423,22509,22510,12055,14424,22511,1252,21050,21051,21052,21053],"prijs","elektriciteitsplan","immobilieverkoop","VzSXyKhNPDQ074uDrTk9Em_oy1nrt8z6bA12qw3vUnM",{"id":22514,"title":22515,"articleId":22516,"body":22517,"category":1230,"date":22896,"description":22897,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":22898,"navigation":1236,"path":22899,"publishDate":22504,"readTime":8574,"refreshInterval":1239,"seo":22900,"slug":22901,"stem":22902,"tags":22903,"__hash__":22905},"blog\u002Fblog\u002Felectrical-inspection.nl.md","Elektrische Keuring in België: De Volledige Gids 2026","electrical-inspection",{"type":9,"value":22518,"toc":22877},[22519,22523,22526,22529,22533,22536,22573,22581,22585,22588,22592,22595,22613,22617,22620,22643,22647,22650,22670,22674,22677,22703,22706,22710,22716,22719,22723,22731,22734,22751,22754,22758,22761,22764,22767,22771,22774,22777,22781,22785,22788,22791,22795,22798,22801,22804,22807,22810,22813,22820,22824,22827,22829,22835,22867,22872],[12,22520,22522],{"id":22521},"wat-is-een-elektrische-keuring","Wat is een Elektrische Keuring?",[17,22524,22525],{},"In België worden elektrische installaties op de in het AREI bepaalde momenten door een erkend organisme gekeurd. Het gaat onder meer om ingebruikname van een nieuwe installatie, belangrijke wijzigingen of uitbreidingen, periodieke controles en bepaalde verkopen.",[17,22527,22528],{},"De juiste procedure hangt van de situatie af. Een verkoopkeuring van een oudere installatie is niet hetzelfde als de gelijkvormigheidscontrole van nieuwbouw. Vaste uitspraken over vertraging of extra kosten zijn zonder project en aanbieder niet betrouwbaar.",[12,22530,22532],{"id":22531},"wanneer-heeft-u-een-keuring-nodig","Wanneer heeft u een keuring nodig?",[17,22534,22535],{},"Een elektrische keuring is vereist in de volgende situaties:",[711,22537,22538,22544,22550,22555,22561,22567],{},[714,22539,22540,22543],{},[221,22541,22542],{},"Nieuwe installaties",": Voor de eerste aansluiting op het elektriciteitsnet",[714,22545,22546,22549],{},[221,22547,22548],{},"Belangrijke wijzigingen of uitbreidingen",": bijvoorbeeld een nieuwe kring in het bord; kleine wijzigingen worden anders behandeld",[714,22551,22552,22554],{},[221,22553,16318],{},": Elke 25 jaar bij woningen",[714,22556,22557,22560],{},[221,22558,22559],{},"Verkoop van onroerend goed",": Controlebezoek bij verkoop van een wooneenheid",[714,22562,22563,22566],{},[221,22564,22565],{},"Na een inbreukverslag",": Herkeuring na het verhelpen van vastgestelde gebreken",[714,22568,22569,22572],{},[221,22570,22571],{},"Vermogensverhoging",": in de AREI-gevallen voor bepaalde oude huishoudelijke installaties",[9711,22574,22575],{},[17,22576,22577,22580],{},[221,22578,22579],{},"Goed om te weten",": Zelfs als u slechts enkele nieuwe kringen toevoegt, kan een volledige herkeuring nodig zijn. Informeer vooraf altijd bij uw elektricien of keuringsorganisme.",[12,22582,22584],{"id":22583},"hoe-u-zich-voorbereidt-op-de-keuring","Hoe u zich voorbereidt op de keuring",[17,22586,22587],{},"Een goede voorbereiding maakt de installatie controleerbaar, maar garandeert geen positief resultaat. Leg onder meer klaar:",[5697,22589,22591],{"id":22590},"_1-vereiste-documentatie","1. Vereiste documentatie",[17,22593,22594],{},"De keurder zal de volgende documenten opvragen:",[711,22596,22597,22602,22607],{},[714,22598,22599,22601],{},[221,22600,5909],{}," — Een schematisch overzicht van alle kringen, beveiligingsapparaten en aansluitingen",[714,22603,22604,22606],{},[221,22605,8226],{}," — Toont de fysieke locatie van alle elektrische componenten",[714,22608,22609,22612],{},[221,22610,22611],{},"Technische documentatie"," die nodig is voor bijzondere apparatuur zoals PV, laadpaal of batterij",[5697,22614,22616],{"id":22615},"_2-eisen-aan-de-installatie","2. Eisen aan de installatie",[17,22618,22619],{},"Zorg ervoor dat uw installatie aan deze basiseisen voldoet:",[711,22621,22622,22625,22628,22631,22634,22637,22640],{},[714,22623,22624],{},"Alle kringen zijn correct beveiligd door automatische zekeringen",[714,22626,22627],{},"Een 300mA differentieelschakelaar beschermt de volledige installatie",[714,22629,22630],{},"Extra 30mA differentieelbescherming (hoge of zeer hoge gevoeligheid) voor stopcontactkringen, verlichting, natte ruimtes (badkamer\u002Fdouche), evenals wasmachines, droogkasten en vaatwassers",[714,22632,22633],{},"Correcte aarding met een weerstand van hoogstens 30 Ohm (AREI Art. 4.2.4.3b: bij overschrijding van 30 Ω zijn bijkomende differentieelschakelaars met hoge gevoeligheid vereist; algemene formule: R_A × I∆n ≤ 50 V)",[714,22635,22636],{},"Alle kabels zijn correct bevestigd en beschermd",[714,22638,22639],{},"Aftakdozen zijn bereikbaar en correct afgesloten",[714,22641,22642],{},"Minstens twee afzonderlijke verlichtingskringen bij woningen met meer dan twee kamers (Art. 5.3.5.2b)",[5697,22644,22646],{"id":22645},"_3-veelgemaakte-fouten-om-te-vermijden","3. Veelgemaakte fouten om te vermijden",[17,22648,22649],{},"Deze punten verdienen in de praktijk bijzondere aandacht; hier wordt geen onbewezen ranglijst of uitvalpercentage beweerd:",[711,22651,22652,22655,22658,22661,22664,22667],{},[714,22653,22654],{},"Ontbrekend of onjuist eendraadschema",[714,22656,22657],{},"Onvoldoende differentieelbescherming",[714,22659,22660],{},"Aardingsweerstand te hoog",[714,22662,22663],{},"Kabels niet correct bevestigd of beschermd",[714,22665,22666],{},"Ontbrekende deksels op aftakdozen",[714,22668,22669],{},"Minder dan twee afzonderlijke verlichtingskringen bij woningen met meer dan twee kamers",[12,22671,22673],{"id":22672},"wat-gebeurt-er-tijdens-de-keuring","Wat gebeurt er tijdens de keuring?",[17,22675,22676],{},"Omvang en duur hangen van installatie en controletype af. De keurder zal onder meer:",[5041,22678,22679,22685,22691,22697],{},[714,22680,22681,22684],{},[221,22682,22683],{},"Documentatie controleren"," — Verifiëren of het eendraadschema en situatieplan overeenkomen met de werkelijke installatie",[714,22686,22687,22690],{},[221,22688,22689],{},"Visuele inspectie"," — Alle zichtbare componenten, kabels en verbindingen controleren",[714,22692,22693,22696],{},[221,22694,22695],{},"Metingen uitvoeren"," — Aardingsweerstand, isolatieweerstand en lusimpedantie testen",[714,22698,22699,22702],{},[221,22700,22701],{},"Functionele testen"," — Alle differentieelschakelaars en automaten testen",[17,22704,22705],{},"Na de keuring ontvangt u een schriftelijk of elektronisch verslag. Daarin staan conclusie, inbreuken en eventuele vervolgactie. De vaak genoemde 25 jaar is de gewone periodiciteit na een positieve eerste controle van een huishoudelijke installatie; het is geen universeel “groen certificaat” voor elke situatie.",[12,22707,22709],{"id":22708},"bepaal-eerst-het-soort-controle","Bepaal eerst het soort controle",[17,22711,1764,22712,22715],{},[203,22713,14299],{"href":11291,"rel":22714},[5384]," onderscheidt verschillende procedures. Een nieuwe installatie en een belangrijke wijziging of uitbreiding krijgen vóór ingebruikname een gelijkvormigheidscontrole. De periodieke keuring volgt de veiligheid tijdens het gebruik. Een verkoopkeuring betreft bepaalde oude huishoudelijke installaties die niet aan het relevante volledige onderzoek werden onderworpen. Een vermogensverhoging heeft eigen voorwaarden.",[17,22717,22718],{},"Dat onderscheid bepaalt termijn en scope. Bij een belangrijke uitbreiding bekijkt het organisme de werken en hun mogelijke invloed op het ongewijzigde deel. Een niet-belangrijke wijziging veroorzaakt niet noodzakelijk dezelfde controle, maar het installatiedossier moet wel worden bijgewerkt. Beschrijf de echte werken in plaats van alleen “renovatie” te vermelden.",[12,22720,22722],{"id":22721},"stem-documenten-en-uitvoering-af","Stem documenten en uitvoering af",[17,22724,22725,22726,22730],{},"De federale ",[203,22727,22729],{"href":6277,"rel":22728},[5384],"informatie over huishoudelijke controles"," noemt minstens eendraadschema's, situatieplannen en, indien beschikbaar, de EAN-code. Het eendraadschema beschrijft kringen, verbindingen en materiaalkenmerken. Het situatieplan lokaliseert de borden, dozen, contactdozen, lichtpunten, schakelaars, vaste machines en bronnen waarnaar het schema verwijst.",[17,22732,22733],{},"Vergelijk beide plannen systematisch met de uitvoering:",[5041,22735,22736,22739,22742,22745,22748],{},[714,22737,22738],{},"stemmen kringreferenties in het bord en op beide plannen overeen?",[714,22740,22741],{},"zijn nominale waarden, polen, kabeltype en doorsnede juist genoteerd?",[714,22743,22744],{},"staan nieuwe contactdozen, verlichting, vaste toestellen en bronnen erop?",[714,22746,22747],{},"zijn verbindings- en aftakdozen terug te vinden en bereikbaar?",[714,22749,22750],{},"zijn fabrikantdocumenten voor PV, lader, batterij en bijzonder materieel beschikbaar?",[17,22752,22753],{},"Een mooie tekening volstaat niet als ze een oude toestand toont. Omgekeerd heft degelijk werk de documentatieplicht niet op. Markeer onzekerheden en los ze vóór de afspraak op.",[12,22755,22757],{"id":22756},"bereid-visueel-onderzoek-beproeving-en-meting-voor","Bereid visueel onderzoek, beproeving en meting voor",[17,22759,22760],{},"Het organisme vergelijkt documenten met de zichtbare toestand en voert de voorziene proeven en metingen uit. Verzin geen meetwaarden en kopieer ze niet uit een oud verslag. Aardingsweerstand, isolatie en werking van beveiligingstoestellen moeten aan de actuele installatie worden beoordeeld.",[17,22762,22763],{},"Zorg voor veilige toegang tot verdeelbord, aardingsonderbreker en betrokken ruimten. Labels moeten leesbaar en afdekkingen volledig zijn. Meld lokale productie, batterij, noodstroomfunctie, laadinfrastructuur en oude delen vooraf. Toestellen openen of onder spanning meten is geen voorbereidingstaak voor een leek.",[17,22765,22766],{},"Ook eenvoudige getallen hebben context nodig. Dertig ohm is geen universele goed\u002Fafkeurgrens voor elke aarding; Boek 1 koppelt aardingsweerstand, differentieelbescherming en toegelaten aanraakspanning. Kabelbescherming hangt behalve van doorsnede ook af van materiaal, plaatsingswijze, bundeling, temperatuur, lengte en beveiliging.",[12,22768,22770],{"id":22769},"volg-het-verslag-en-de-juiste-termijn","Volg het verslag en de juiste termijn",[17,22772,22773],{},"Een positief verslag legt de beoordeling op dat moment en binnen die scope vast. Het neemt onderhoudsplichten of een nieuwe controle na latere belangrijke werken niet weg. Bewaar het bij het dossier en leg latere kleine wijzigingen vast.",[17,22775,22776],{},"Behandel bij een negatief verslag elke vermelde inbreuk. Bij inbreuken tijdens de controle vóór ingebruikname mag het betrokken deel niet worden gebruikt tot herstel en nieuwe controle. Na een negatieve periodieke controle beschrijft de federale informatie een aanvullende controle door hetzelfde organisme binnen twaalf maanden. Bij de relevante verkoopkeuring van een oude woning heeft de koper doorgaans achttien maanden vanaf de authentieke akte om te herstellen en een nieuwe controle te laten uitvoeren. Verslag en controletype blijven bepalend.",[12,22778,22780],{"id":22779},"gebruik-planelec-binnen-de-werkelijke-scope","Gebruik PlanElec binnen de werkelijke scope",[12,22782,22784],{"id":22783},"vragen-bij-de-afspraak","Vragen bij de afspraak",[17,22786,22787],{},"Meld huishoudelijk of niet-huishoudelijk gebruik, het gewenste controletype, het aantal borden en bijzondere bronnen. Vraag welke stukken gedrukt of digitaal nodig zijn, welke ruimten bereikbaar moeten zijn en hoe een lopende renovatie wordt behandeld. Bevestig tarief, betaalwijze en verplaatsingsvoorwaarden rechtstreeks; tarieven van een andere aanbieder zijn niet overdraagbaar.",[17,22789,22790],{},"Vermeld bij verkoop het bouwjaar en vroegere verslagen. Beschrijf bij een belangrijke uitbreiding duidelijk oud en nieuw. Noem bij PV, batterij, noodstroom of laadpaal de bedrijfswijze en beschikbare fabrikantstukken. Zo kan het organisme de juiste controle en nodige tijd plannen zonder dat iemand het resultaat voorspelt.",[12,22792,22794],{"id":22793},"op-de-controledag","Op de controledag",[17,22796,22797],{},"Voorzie een contactpersoon die de installatie kent. Maak borden, aardingsonderbreker en betrokken ruimten veilig bereikbaar, maar verwijder geen vaste afdekkingen zonder instructie. Zorg dat opslag, gesloten deuren of huisdieren de toegang niet hinderen. Voer tijdens de controle geen spontane elektrische wijzigingen uit.",[17,22799,22800],{},"Controleer bij ontvangst van het verslag adres, controletype, onderzochte scope en documentenlijst op schrijffouten. Leg technische vragen schriftelijk voor met verwijzing naar de precieze vaststelling. Bewaar de definitieve versie samen met de voorgelegde plannen en leg latere kleine wijzigingen apart vast.",[17,22802,22803],{},"Was een ruimte of installatiedeel niet bereikbaar, beschouw dat dan niet als een detail. Lees hoe de beperking de conclusie beïnvloedt en vraag of een extra bezoek nodig is. Noteer ook welke toestellen tijdens de controle aangesloten, uitgeschakeld of niet beschikbaar waren.",[17,22805,22806],{},"Maak na de controle één gearchiveerde set met het definitieve verslag, exact de voorgelegde plannen en de bijbehorende technische fiches. Geef die set een duidelijke datum. Werk bij een latere wijziging verder op een kopie, zodat steeds aantoonbaar blijft welke documentversie bij welk verslag hoorde. Dat voorkomt verwarring bij verkoop, onderhoud of een volgende periodieke controle.",[17,22808,22809],{},"Bewaar die set gedurende de volledige gebruiksperiode.",[17,22811,22812],{},"PlanElec zet ingevoerde topologie om in eendraadschema en situatieplan, maakt PDF-documenten en signaleert ondersteunde planningsproblemen die uit de gegevens afleidbaar zijn. De zelfcontrole is geen gelijkvormigheidsattest. Ze ziet geen verborgen leidingen, voert geen metingen uit en kent niet automatisch elke fabrikantvoorwaarde of afwijking voor oude installaties.",[17,22814,22815,22816,212],{},"Gebruik het als consistente documentatiebasis: invoeren, met de uitvoering vergelijken, onzekerheden professioneel laten beoordelen en daarna exporteren. De officiële conclusie blijft bij het erkende keuringsorganisme. De ",[203,22817,22819],{"href":12330,"rel":22818},[5384],"FOD Economie publiceert de lijst",[12,22821,22823],{"id":22822},"leg-de-gekeurde-scope-na-het-bezoek-vast","Leg de gekeurde scope na het bezoek vast",[17,22825,22826],{},"Noteer welke borden, ruimten, energiebronnen en bedrijfsmodi toegankelijk waren en werkelijk in de keuring zaten. Vergelijk die begrenzing met de omschrijving in het verslag. Een positief verslag voor een duidelijk afgebakend installatiedeel beoordeelt geen latere uitbreidingen of niet onderzochte delen. Wijzigen na het bezoek vaste leidingen, beveiligingstoestellen, PV-, batterij- of laadfuncties, werk dan plannen en installatiedossier bij en bepaal welke nieuwe controle nodig is. Bewaar de exact voorgelegde planversie ongewijzigd bij het verslag; maak voor latere werken een nieuw gedateerde versie. Zo blijft aantoonbaar welke uitvoeringsstand het keuringsorganisme werkelijk heeft beoordeeld.",[12,22828,12422],{"id":12421},[17,22830,22831,22832,22834],{},"Het opstellen van de vereiste documentatie is vaak het meest tijdrovende onderdeel van de voorbereiding op een elektrische keuring. ",[221,22833,5862],{}," vereenvoudigt dit proces aanzienlijk:",[711,22836,22837,22843,22849,22855,22861],{},[714,22838,22839,22842],{},[221,22840,22841],{},"Gestructureerde eendraadschema's maken"," uit de ingevoerde kringen",[714,22844,22845,22848],{},[221,22846,22847],{},"Belgische symbolenbibliotheek"," voor ondersteunde planweergaven",[714,22850,22851,22854],{},[221,22852,22853],{},"Situatieplannen"," op basis van de ingevoerde plattegrond",[714,22856,22857,22860],{},[221,22858,22859],{},"Exporteren naar PDF"," voor eenvoudige indiening bij de keurder",[714,22862,22863,22866],{},[221,22864,22865],{},"Meertalige ondersteuning"," — Documentatie in het Nederlands, Frans, Duits of Engels",[9711,22868,22869],{},[17,22870,22871],{},"Vergelijk de export met de uitvoering en laat ontwerp, metingen en open technische vragen professioneel beoordelen.",[17,22873,22874],{},[203,22875,22876],{"href":4974},"Begin nu gratis met uw elektrische documentatie →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":22878},[22879,22880,22881,22886,22887,22888,22889,22890,22891,22892,22893,22894,22895],{"id":22521,"depth":1215,"text":22522},{"id":22531,"depth":1215,"text":22532},{"id":22583,"depth":1215,"text":22584,"children":22882},[22883,22884,22885],{"id":22590,"depth":5888,"text":22591},{"id":22615,"depth":5888,"text":22616},{"id":22645,"depth":5888,"text":22646},{"id":22672,"depth":1215,"text":22673},{"id":22708,"depth":1215,"text":22709},{"id":22721,"depth":1215,"text":22722},{"id":22756,"depth":1215,"text":22757},{"id":22769,"depth":1215,"text":22770},{"id":22779,"depth":1215,"text":22780},{"id":22783,"depth":1215,"text":22784},{"id":22793,"depth":1215,"text":22794},{"id":22822,"depth":1215,"text":22823},{"id":12421,"depth":1215,"text":12422},"2026-01-08","Alles wat u moet weten over de elektrische keuring — van voorbereiding tot het uiteindelijke onderzoek.",{},"\u002Fblog\u002Felectrical-inspection.nl",{"title":22515,"description":22897},"elektrische-keuring","blog\u002Felectrical-inspection.nl",[1244,1245,12055,9924,1251,5006,22904,12056,1249,14424,1252,21050,21051,21052,21053],"conformiteitsverklaring","iV01hVSEQdP3Q6Iclx4ta8KqGaVo07j7KBpJYaJWiUQ",{"id":22907,"title":22908,"articleId":22909,"body":22910,"category":5899,"date":23445,"description":23446,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":23447,"navigation":1236,"path":23448,"publishDate":22504,"readTime":4420,"refreshInterval":1239,"seo":23449,"slug":23450,"stem":23451,"tags":23452,"__hash__":23455},"blog\u002Fblog\u002Fsingle-line-diagram.nl.md","Eendraadschema maken in België: stap-voor-stap AREI-gids","single-line-diagram",{"type":9,"value":22911,"toc":23413},[22912,22919,22923,22931,22934,22938,22941,22973,22980,22984,22987,22991,23016,23018,23044,23048,23066,23070,23074,23077,23102,23106,23109,23134,23137,23141,23144,23158,23162,23165,23190,23194,23201,23204,23206,23210,23213,23217,23220,23224,23227,23241,23245,23248,23252,23284,23288,23291,23294,23298,23301,23304,23308,23311,23315,23318,23322,23325,23328,23332,23335,23338,23341,23344,23348,23358,23361,23365,23368,23382,23387,23391],[9711,22913,22914],{},[17,22915,22916,22918],{},[221,22917,18073],{}," een eendraadschema toont de elektrische structuur van de installatie, van de verdeelkast tot de kringen en verbruikers. In België maakt het deel uit van het dossier voor de elektrische keuring. Deze gids behandelt de symbolen, verplichte gegevens, werkwijze en pdf-export.",[12,22920,22922],{"id":22921},"wat-is-een-eendraadschema","Wat is een eendraadschema?",[17,22924,22925,22926,21654,22928,22930],{},"Een eendraadschema (Frans: ",[60,22927,21051],{},[60,22929,21050],{},") is een vereenvoudigd elektrisch schema dat de structuur van uw volledige installatie weergeeft met gestandaardiseerde symbolen. In tegenstelling tot een bedradingsschema dat elke individuele geleider toont, gebruikt een eendraadschema één enkele lijn om elk circuit weer te geven.",[17,22932,22933],{},"Dit document behoort in België tot de stukken die voor de elektrische keuring volgens het AREI worden gevraagd. Het moet actueel zijn en overeenkomen met de werkelijke installatie; alleen een erkend controleorganisme voert de officiële beoordeling uit.",[12,22935,22937],{"id":22936},"waarom-is-het-belangrijk","Waarom is het belangrijk?",[17,22939,22940],{},"Het eendraadschema dient meerdere cruciale doeleinden:",[711,22942,22943,22949,22955,22961,22967],{},[714,22944,22945,22948],{},[221,22946,22947],{},"Voorgeschreven documentatie"," — Voor nieuwe huishoudelijke installaties en belangrijke wijzigingen of uitbreidingen",[714,22950,22951,22954],{},[221,22952,22953],{},"Veiligheidsoverzicht"," — Toont alle beveiligingsapparaten en hun coördinatie",[714,22956,22957,22960],{},[221,22958,22959],{},"Onderhoudsreferentie"," — Helpt elektriciens kringen en componenten snel te identificeren",[714,22962,22963,22966],{},[221,22964,22965],{},"Wijzigingsplanning"," — Essentieel voor het plannen van toekomstige aanpassingen",[714,22968,22969,22972],{},[221,22970,22971],{},"Vastgoeddocumentatie"," — Vereist bij verkoop van een woning",[9711,22974,22975],{},[17,22976,22977,22979],{},[221,22978,10957],{},": Het eendraadschema moet de huidige staat van de installatie nauwkeurig weerspiegelen. Elke wijziging aan de installatie vereist een update van het schema.",[12,22981,22983],{"id":22982},"arei-symbolen-begrijpen","AREI-symbolen begrijpen",[17,22985,22986],{},"AREI-tabel 2.23 geeft de uitgangssymbolen. Als daar geen symbool staat, mag een ander ondubbelzinnig symbool worden gebruikt wanneer de legende het verklaart. Belangrijke groepen zijn:",[5697,22988,22990],{"id":22989},"beveiligingsapparaten","Beveiligingsapparaten",[711,22992,22993,22999,23005,23011],{},[714,22994,22995,22998],{},[221,22996,22997],{},"Automatische zekering"," (disjoncteur) — Beschermt tegen overstroom",[714,23000,23001,23004],{},[221,23002,23003],{},"Differentieelschakelaar"," (différentiel) — Beschermt tegen aardlek",[714,23006,23007,23010],{},[221,23008,23009],{},"Smeltzekering"," (fusible) — Traditionele overstroombeveiliging",[714,23012,23013,23015],{},[221,23014,20902],{}," (interrupteur principal) — Schakelt de volledige installatie af",[5697,23017,1045],{"id":10804},[711,23019,23020,23026,23032,23038],{},[714,23021,23022,23025],{},[221,23023,23024],{},"Stopcontact"," — Weergegeven door een halve cirkel symbool",[714,23027,23028,23031],{},[221,23029,23030],{},"Verlichtingspunt"," — Cirkel met stralen of kruis",[714,23033,23034,23037],{},[221,23035,23036],{},"Vast aangesloten toestel"," — Rechthoek met apparaataanduiding",[714,23039,23040,23043],{},[221,23041,23042],{},"Motor"," — Cirkel met M-aanduiding",[5697,23045,23047],{"id":23046},"speciale-symbolen","Speciale symbolen",[711,23049,23050,23055,23061],{},[714,23051,23052,23054],{},[221,23053,18397],{}," — Drie horizontale lijnen van afnemende lengte",[714,23056,23057,23060],{},[221,23058,23059],{},"Equipotentiale verbinding"," — Verbindingslijn met aardingssymbool",[714,23062,23063,23065],{},[221,23064,17429],{}," — Zigzaglijn met pijl",[12,23067,23069],{"id":23068},"stapsgewijze-handleiding-met-planelec","Stapsgewijze handleiding met PlanElec",[5697,23071,23073],{"id":23072},"stap-1-uw-installatie-definiëren","Stap 1: Uw installatie definiëren",[17,23075,23076],{},"Begin met het in kaart brengen van uw elektrische installatie:",[5041,23078,23079,23082,23085],{},[714,23080,23081],{},"Open PlanElec en maak een nieuw project aan",[714,23083,23084],{},"Definieer de kamers in uw gebouw (woonkamer, keuken, slaapkamers, etc.)",[714,23086,23087,23088],{},"Geef voor elke kamer de elektrische componenten op:\n",[711,23089,23090,23093,23096,23099],{},[714,23091,23092],{},"Aantal en type stopcontacten (enkel, dubbel, met randaarde)",[714,23094,23095],{},"Verlichtingspunten (plafond, wand, geschakeld)",[714,23097,23098],{},"Vast aangesloten toestellen (oven, kookplaat, boiler, etc.)",[714,23100,23101],{},"Speciale kringen (EV-lader, warmtepomp, zonnepanelen)",[5697,23103,23105],{"id":23104},"stap-2-beveiligingsapparaten-configureren","Stap 2: Beveiligingsapparaten configureren",[17,23107,23108],{},"PlanElec kan beveiliging voorstellen als controleerbaar vertrekpunt:",[711,23110,23111,23117,23123,23129],{},[714,23112,23113,23116],{},[221,23114,23115],{},"Algemene differentieelbeveiliging"," — Hoogstens 300 mA aan het voedingspunt (art. 4.2.4.3b); type, nominale waarde en coördinatie worden voor de werkelijke keten beoordeeld",[714,23118,23119,23122],{},[221,23120,23121],{},"Extra 30 mA differentieelschakelaars"," — Voor stopcontacten (niet voor ortsvaste toestellen), verlichting, badkamers, wasmachine\u002Fdroogkast\u002Fvaatwasser (Art. 4.2.4.3b); max. 8 eindstroomkringen per 30 mA-RCD",[714,23124,23125,23128],{},[221,23126,23127],{},"Automatische zekeringen"," — Gedimensioneerd volgens kabeldoorsnede en kringtype",[714,23130,23131,23133],{},[221,23132,17429],{}," — Indien vereist voor uw installatietype",[17,23135,23136],{},"U kunt deze suggesties aanpassen op basis van uw specifieke eisen of de aanbevelingen van uw elektricien.",[5697,23138,23140],{"id":23139},"stap-3-de-topologie-controleren","Stap 3: De topologie controleren",[17,23142,23143],{},"PlanElec genereert de kringtopologie automatisch:",[711,23145,23146,23149,23152,23155],{},[714,23147,23148],{},"Kringen worden logisch gegroepeerd (verlichting, stopcontacten, specifieke kringen)",[714,23150,23151],{},"Elke kring krijgt een unieke identificatie (bijv. A1, A2, B1, B2)",[714,23153,23154],{},"De hiërarchie van hoofdschakelaar tot eindverbruiker is duidelijk zichtbaar",[714,23156,23157],{},"Kabeldoorsneden worden aangegeven voor elke kring",[5697,23159,23161],{"id":23160},"stap-4-genereren-en-exporteren","Stap 4: Genereren en exporteren",[17,23163,23164],{},"PlanElec bouwt het eendraadschema opnieuw op uit de kringen, beveiligingen, kabels en verbruikers die in het project zijn ingevoerd:",[711,23166,23167,23173,23179,23185],{},[714,23168,23169,23172],{},[221,23170,23171],{},"Weergave voor de Belgische planningscontext"," — Leesbare structuur van verdeelkast naar kringen en verbruikers",[714,23174,23175,23178],{},[221,23176,23177],{},"Symbolencatalogus"," — Elektrische symbolen voor de Belgische planningscontext",[714,23180,23181,23184],{},[221,23182,23183],{},"Automatische labeling"," — Kringreferenties, kabeltypes en beveiligingswaarden",[714,23186,23187,23189],{},[221,23188,10275],{}," — Centrale documentuitvoer voor verdere professionele controle",[12,23191,23193],{"id":23192},"voorbeeld-van-een-eendraadschema-als-pdf","Voorbeeld van een eendraadschema als pdf",[17,23195,3947,23196,23200],{},[203,23197,23199],{"href":23198},"\u002Fexamples\u002Fdossiers\u002Fplanelec-pilot-dossier-nl.pdf","PlanElec-voorbeelddossier"," bevat een eendraadschema uit een fictief project, samen met het situatieschema en de andere documenten die momenteel beschikbaar zijn. Het toont de echte exportstructuur, maar is niet bedoeld voor uitvoering of keuring van een werkelijke installatie.",[17,23202,23203],{},"Gebruik het voorbeeld om de documenthiërarchie, kringreferenties en samenhang met het situatieschema te begrijpen. Voor uw eigen project moeten alle gegevens met de werkelijke installatie overeenkomen en professioneel worden gecontroleerd.",[12,23205,14005],{"id":14004},[5697,23207,23209],{"id":23208},"_1-onvolledige-kringen","1. Onvolledige kringen",[17,23211,23212],{},"Elke verbruiker moet traceerbaar zijn tot de hoofdschakelaar via een duidelijke keten van beveiligingsapparaten. Laat geen \"zwevende\" verbindingen achter.",[5697,23214,23216],{"id":23215},"_2-verkeerd-symboolgebruik","2. Verkeerd symboolgebruik",[17,23218,23219],{},"Gebruik de symbolen die voor uw toepassing zijn voorgeschreven. Veelgemaakte fouten zijn oude DIN-symbolen of eigen notaties. De PlanElec-catalogus helpt een consistente weergave te maken; de professionele verantwoordelijkheid blijft bij de opsteller.",[5697,23221,23223],{"id":23222},"_3-ontbrekende-informatie","3. Ontbrekende informatie",[17,23225,23226],{},"Elke kring moet het volgende tonen:",[711,23228,23229,23232,23235,23238],{},[714,23230,23231],{},"Kringreferentienummer",[714,23233,23234],{},"Kabeltype en doorsnede (bijv. XVB 3G2,5)",[714,23236,23237],{},"Beveiligingswaarde (bijvoorbeeld 16 A of 20 A; tabelwaarden zijn bovengrenzen en vervangen de volledige kabeldimensionering niet)",[714,23239,23240],{},"Aantal en type verbruikers",[5697,23242,23244],{"id":23243},"_4-verouderd-schema","4. Verouderd schema",[17,23246,23247],{},"Als u wijzigingen aan uw installatie heeft aangebracht, moet het eendraadschema dienovereenkomstig worden bijgewerkt. Een document dat niet meer met de installatie overeenkomt, kan bij de keuring tot opmerkingen leiden.",[12,23249,23251],{"id":23250},"tips-voor-een-perfect-schema","Tips voor een perfect schema",[711,23253,23254,23260,23266,23272,23278],{},[714,23255,23256,23259],{},[221,23257,23258],{},"Overzichtelijk houden"," — Vermijd onnodige kruisingen en overlappende labels",[714,23261,23262,23265],{},[221,23263,23264],{},"Consistent zijn"," — Gebruik overal dezelfde notatiestijl",[714,23267,23268,23271],{},[221,23269,23270],{},"Alle kringen opnemen"," — Ook kleine toevoegingen zoals een deurbel of tuinverlichting",[714,23273,23274,23277],{},[221,23275,23276],{},"Datum vermelden"," — Voeg altijd de aanmaak-\u002Fwijzigingsdatum toe",[714,23279,23280,23283],{},[221,23281,23282],{},"Uw gegevens toevoegen"," — Adres van de installatie en naam van de opsteller vermelden",[12,23285,23287],{"id":23286},"controleer-de-verplichte-gegevens-systematisch","Controleer de verplichte gegevens systematisch",[17,23289,23290],{},"Voor een huishoudelijke installatie vraagt Boek 1 V06 minstens type, doorsnede en aantal geleiders, plaatsingswijze, type en kenmerken van differentieel- en overstroombeveiliging, schakelaars, verbindings- en aftakdozen, stopcontacten, lichtpunten, vaste machines en toestellen en bronnen zoals omvormer of batterij. Schema's en documenten dragen ook nummer, versie en versiedatum. Spanning, stroomsoort en ondubbelzinnige identificatie van elementaire kringen vervolledigen de context.",[17,23292,23293],{},"Een hoofdletter identificeert de kring. Lichtpunten, stopcontacten en bedieningsorganen krijgen een volgnummer vanaf de voorgeschakelde overstroombeveiliging. Het situatieschema gebruikt dezelfde referenties. Een schakelaar verwijst naar de kring en het bediende lichtpunt of toestel. Juist die gedeelde sleutel maakt beide schema's samen leesbaar.",[12,23295,23297],{"id":23296},"volg-elke-elektrische-keten","Volg elke elektrische keten",[17,23299,23300],{},"Start bij de voeding en volg elke tak tot de laatste verbruiker. Vraag bij elke overgang of het toestel werkelijk bestaat, de functie duidelijk is, de kabel volledig beschreven staat en de referentie met het situatieschema overeenkomt. Verbindings- en aftakdozen verdienen extra aandacht; een vlakke rij symbolen vervangt geen echte vertakking.",[17,23302,23303],{},"Bij meerdere bronnen moeten net, PV-omvormer en andere expliciet gemodelleerde voedingen als afzonderlijke paden begrijpelijk blijven. Een batterij-icoon of bidirectionele laadpaal bewijst geen volledig gepubliceerde PlanElec-workflow. Voor PV kan PlanElec gestructureerde DC-strings en gedocumenteerde beveiligings- of kabeldelen tonen; onbekende en niet-toegewezen informatie blijft als lacune zichtbaar.",[12,23305,23307],{"id":23306},"bestaande-installatie-en-wijzigingen","Bestaande installatie en wijzigingen",[17,23309,23310],{},"Bij belangrijke wijzigingen of uitbreidingen worden eendraad- en situatieschema gemaakt of bijgewerkt. Voor een niet-belangrijke wijziging kan een gedateerde en ondertekende korte beschrijving een nieuw eendraadschema vervangen; de wijziging blijft wel op het situatieschema zichtbaar. Delen van vóór 1 oktober 1981 worden als “ouder gedeelte” aangeduid. Deel 8 bevat gerichte afwijkingen voor bestaande delen, geen algemene vrijstelling van documentatie of veiligheid.",[12,23312,23314],{"id":23313},"elektrische-waarheid-vóór-mooie-grafiek","Elektrische waarheid vóór mooie grafiek",[17,23316,23317],{},"Een nette lijnvoering maakt het schema leesbaar maar bewijst geen dimensionering. Kabelsectie en beveiliging hangen ook af van plaatsingswijze, belastbaarheid, bundeling, temperatuur, spanningsval, foutcondities en uitschakeling. Hetzelfde geldt voor RCD-type, selectiviteit, overspanningsbeveiliging en toestelvoorschriften. Een eigen symbool is alleen bruikbaar als het ondubbelzinnig en in de legende uitgelegd is; tabel 2.23 is de officiële basis.",[12,23319,23321],{"id":23320},"voorbeeld-van-een-volledige-kring","Voorbeeld van een volledige kring",[17,23323,23324],{},"Gebruik niet alleen het label “Keuken”. Een bruikbare registratie noemt kring B, voorgeschakelde beveiliging, RCD-toewijzing, kabeltype, aantal geleiders, doorsnede, plaatsingswijze en verbruikers B1 tot B6. Een vast kooktoestel krijgt een eigen duidelijke functie en verdwijnt niet tussen algemene stopcontacten. Een werkelijke aftakdoos staat op haar echte plaats in de topologie.",[17,23326,23327],{},"Die structuur maakt verschillen vindbaar. Ontbreekt B4 op het situatieschema, dan is de ruimtelijke opname onvolledig of bevat het eendraadschema een overbodig toestel. Verandert kabeltype of sectie na een doos, beschrijf dat deel afzonderlijk. Eén standaardkabel op de hele tak zou de werkelijkheid verkeerd voorstellen.",[12,23329,23331],{"id":23330},"vrijgave-per-blad","Vrijgave per blad",[17,23333,23334],{},"Lees de pdf op echte uitvoergrootte. Controleer titelblok, bladnummer, versie, datum, adres, verantwoordelijke, spanning en stroomsoort. Zoek afgesneden tekst, overlappingen en ontbrekende legenda-uitleg. Bij meerdere bladen blijven vervolgaansluitingen herkenbaar.",[17,23336,23337],{},"Volg steekproeven van kast tot toestel en terug: een verlichtingskring met schakeling, een vaste zware verbruiker en een bron zoals PV. Laat onbekende of niet-ondersteunde gegevens zichtbaar. Verwijder geen waarschuwing enkel voor een mooier blad.",[17,23339,23340],{},"Archiveer de vrijgegeven schema's met hun versie en bijlagen. Vergelijk een latere wijziging met die vrijgave in plaats van het verleden te overschrijven. Zo blijven eerder gecontroleerde toestand, nieuw ontwerp en werkelijk uitgevoerde aanpassing van elkaar te onderscheiden.",[17,23342,23343],{},"Voeg ook een gedateerde korte beschrijving van een niet-belangrijke wijziging aan het installatiedossier toe wanneer die route wordt gebruikt. Het situatieschema blijft bijgewerkt. Bij opeenvolgende kleine ingrepen kan een geconsolideerde versie de leesbaarheid herstellen, zonder de afzonderlijke vakbeoordeling te vervangen.",[12,23345,23347],{"id":23346},"bron-en-grens","Bron en grens",[711,23349,23350,23355],{},[714,23351,23352],{},[203,23353,9846],{"href":5873,"rel":23354},[5384],[714,23356,23357],{},"Vooral afdeling 3.1.2 en tabel 2.23 bepalen de planinhoud.",[17,23359,23360],{},"PlanElec maakt een traceerbare projectuitvoer en biedt een indicatieve zelfcontrole. Het levert geen conformiteitsattest. Alleen het erkende controleorganisme beoordeelt de uitgevoerde installatie en het volledige dossier officieel.",[12,23362,23364],{"id":23363},"laat-planelec-het-zware-werk-doen","Laat PlanElec het zware werk doen",[17,23366,23367],{},"PlanElec brengt grondplan, elektrische topologie en verdeelkast samen in één project en leidt daaruit het eendraadschema af.",[711,23369,23370,23373,23376,23379],{},[714,23371,23372],{},"Geen CAD-software nodig",[714,23374,23375],{},"Centrale projectgegevens zonder dubbele overdracht",[714,23377,23378],{},"Indicatieve AREI-zelfcontrole voor ondersteunde regels die uit projectgegevens beslisbaar zijn",[714,23380,23381],{},"Pdf-export van eendraadschema en situatieschema",[17,23383,23384],{},[203,23385,23386],{"href":4974},"Maak nu uw eendraadschema — het is gratis →",[12,23388,23390],{"id":23389},"lees-ook","Lees ook",[711,23392,23393,23398,23403,23408],{},[714,23394,23395],{},[203,23396,23397],{"href":4964},"Een situatieschema tekenen volgens het AREI",[714,23399,23400],{},[203,23401,23402],{"href":8532},"Een verdeelkast plannen voor een Belgische installatie",[714,23404,23405],{},[203,23406,23407],{"href":8926},"Een laadpaal documenteren in het eendraadschema",[714,23409,23410],{},[203,23411,23412],{"href":11315},"De documenten voor de elektrische keuring voorbereiden",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":23414},[23415,23416,23417,23422,23428,23429,23435,23436,23437,23438,23439,23440,23441,23442,23443,23444],{"id":22921,"depth":1215,"text":22922},{"id":22936,"depth":1215,"text":22937},{"id":22982,"depth":1215,"text":22983,"children":23418},[23419,23420,23421],{"id":22989,"depth":5888,"text":22990},{"id":10804,"depth":5888,"text":1045},{"id":23046,"depth":5888,"text":23047},{"id":23068,"depth":1215,"text":23069,"children":23423},[23424,23425,23426,23427],{"id":23072,"depth":5888,"text":23073},{"id":23104,"depth":5888,"text":23105},{"id":23139,"depth":5888,"text":23140},{"id":23160,"depth":5888,"text":23161},{"id":23192,"depth":1215,"text":23193},{"id":14004,"depth":1215,"text":14005,"children":23430},[23431,23432,23433,23434],{"id":23208,"depth":5888,"text":23209},{"id":23215,"depth":5888,"text":23216},{"id":23222,"depth":5888,"text":23223},{"id":23243,"depth":5888,"text":23244},{"id":23250,"depth":1215,"text":23251},{"id":23286,"depth":1215,"text":23287},{"id":23296,"depth":1215,"text":23297},{"id":23306,"depth":1215,"text":23307},{"id":23313,"depth":1215,"text":23314},{"id":23320,"depth":1215,"text":23321},{"id":23330,"depth":1215,"text":23331},{"id":23346,"depth":1215,"text":23347},{"id":23363,"depth":1215,"text":23364},{"id":23389,"depth":1215,"text":23390},"2026-01-05","Leer hoe u in België een eendraadschema maakt: AREI-symbolen, verplichte gegevens, een pdf-voorbeeld en automatische opbouw met PlanElec.",{},"\u002Fblog\u002Fsingle-line-diagram.nl",{"title":22908,"description":23446},"eendraadschema-maken","blog\u002Fsingle-line-diagram.nl",[1244,1245,1251,21050,21051,23453,18914,23454,12055,12056,10446,21253,5006,1252],"single-line diagram","IEC 60617","LmrJiWDpBMS-r7hI-in4gaSu4i4csyLYG65TwTIRgZA",{"id":23457,"title":23458,"articleId":23459,"body":23460,"category":23686,"date":23687,"description":23688,"extension":1233,"lastUpdated":5442,"locale":1234,"meta":23689,"navigation":1236,"path":23690,"publishDate":22504,"readTime":4998,"refreshInterval":8074,"seo":23691,"slug":23692,"stem":23693,"tags":23694,"__hash__":23699},"blog\u002Fblog\u002Farei-regulations-2026.nl.md","AREI-regelgeving 2026: De Belangrijkste Wijzigingen","arei-regulations-2026",{"type":9,"value":23461,"toc":23671},[23462,23466,23473,23490,23493,23497,23500,23503,23523,23526,23530,23534,23537,23544,23548,23551,23555,23558,23562,23565,23572,23575,23592,23596,23599,23602,23606,23609,23615,23621,23627,23631,23634,23637,23640,23643,23646,23650,23653,23659,23663,23666],[12,23463,23465],{"id":23464},"wat-sinds-1-april-2026-geldt","Wat sinds 1 april 2026 geldt",[17,23467,23468,23469,23472],{},"Het Belgische AREI — RGIE in het Frans — bestaat uit drie boeken. Voor huishoudelijke laagspanningsinstallaties is vooral Boek 1 van belang. Sinds ",[221,23470,23471],{},"1 april 2026"," geldt een nieuwe gecoördineerde versie van dat boek. Ze verwerkt het koninklijk besluit van 6 oktober 2025, gepubliceerd op 29 oktober 2025. Een erratum van 5 november verbeterde alleen de vormgeving van de publicatie en wijzigde de inhoud niet.",[17,23474,23475,23476,23479,23480,23484,23485,23489],{},"De officiële reikwijdte is smaller dan veel online samenvattingen doen vermoeden. De wijziging neemt ",[221,23477,23478],{},"geaarde gelijkstroomsystemen"," systematisch op in het reglement. Ze voegt DC-vormen van TN-, TT- en IT-stelsels toe, koppelt die aan bescherming tegen onrechtstreekse aanraking en past definities en verwijzingen in Boek 1 aan. De FOD Economie beschrijft die reikwijdte op de ",[203,23481,23483],{"href":5873,"rel":23482},[5384],"officiële publicatiepagina van het actuele AREI",", waar ook het bindende ",[203,23486,23488],{"href":14059,"rel":23487},[5384],"gecoördineerde Boek 1 voor 2026"," staat.",[17,23491,23492],{},"Dit is geen algemene herschrijving van alle woningregels. Een afzonderlijke laadkring, badkamervolumes, PV-documentatie en keuringsintervallen kunnen belangrijk zijn, maar zijn niet automatisch “nieuw in 2026”. De uitvoeringsdatum, de aard van de werken en het toepasselijke hoofdstuk van het gecoördineerde boek bepalen wat geldt.",[12,23494,23496],{"id":23495},"de-inhoudelijke-wijziging-een-systematische-plaats-voor-dc","De inhoudelijke wijziging: een systematische plaats voor DC",[17,23498,23499],{},"Fotovoltaïsche installaties, batterijen, DC-verdelingen en toestellen die energie kunnen terugleveren maken een uitsluitend AC-beeld van het gebouw ontoereikend. De tekst van 2026 breidt daarom de bekende stelselclassificaties uit naar geaarde gelijkstroomsystemen. TN, TT en IT beschrijven nog steeds de relatie tussen actieve geleiders, aarde en aanraakbare geleidende delen, maar de beveiligingsmaatregel moet passen bij de DC-bron, de aardingswijze en het afschakelgedrag.",[17,23501,23502],{},"Dat betekent niet dat elke woning een DC-net nodig heeft. Het betekent wel dat een gelijkstroomdeel dat verder gaat dan gewone interne toestelbekabeling, of een eigen geaarde verdeling vormt, niet als een klassieke AC-eindkring mag worden gedocumenteerd. De ontwerper moet minstens bepalen:",[711,23504,23505,23508,23511,23514,23517,23520],{},[714,23506,23507],{},"waar het DC-deel begint en eindigt;",[714,23509,23510],{},"of het van aarde gescheiden of bewust geaard is, en op welk punt;",[714,23512,23513],{},"welke actieve geleiders worden geschakeld en gescheiden;",[714,23515,23516],{},"welke maatregel op een isolatiefout reageert;",[714,23518,23519],{},"welke afschakelvoorwaarden bij het gekozen TN-, TT- of IT-stelsel horen;",[714,23521,23522],{},"welke fabrikantslimieten gelden voor spanning, polariteit, beveiliging en kabelroute.",[17,23524,23525],{},"Die antwoorden zijn projectspecifiek. Uit het woord “batterij” of “PV” volgt geen universeel aardingsstelsel of beveiligingstoestel. Een gekwalificeerde vakpersoon ontwerpt de oplossing; een erkend keuringsorganisme beoordeelt de voltooide installatie op basis van de geldende tekst en de voorgelegde bewijzen.",[12,23527,23529],{"id":23528},"wat-geen-nieuwe-algemene-plicht-van-2026-is","Wat geen nieuwe algemene plicht van 2026 is",[5697,23531,23533],{"id":23532},"laadinfrastructuur","Laadinfrastructuur",[17,23535,23536],{},"Het bijzondere hoofdstuk 7.22 voor conductieve laadinrichtingen bestond al vóór 2026. Het vereist onder meer een afzonderlijke eindstroombaan per aansluitpunt, een individuele bijkomende differentieelbescherming van maximaal 30 mA voor elke AC-kring en bescherming tegen gladde DC-foutstroomcomponenten. Of dat met een differentieel type B, een type A samen met geschikte DC-detectie of een andere conforme combinatie gebeurt, hangt af van de lader en de volledige beveiligingsketen. De handleiding van de fabrikant blijft doorslaggevend.",[17,23538,23539,23540,212],{},"Bidirectionele laders, of laders die technisch bidirectioneel kunnen werken, brengen daarnaast netaansluitingsregels mee. Synergrid vermeldt dat ze onder C10\u002F11 editie 2.4 vallen en een C10\u002F26-typehomologatie nodig hebben. Zuiver unidirectionele laders van net naar voertuig hebben niet enkel wegens het laden van een auto een C10\u002F26-homologatie nodig. Dat onderscheid staat op de ",[203,23541,23543],{"href":6712,"rel":23542},[5384],"Synergrid-pagina over decentrale productie-eenheden",[5697,23545,23547],{"id":23546},"badkamers","Badkamers",[17,23549,23550],{},"Bad- en doucheruimten blijven bijzondere ruimten onder het AREI. De volumes, IP-beschermingsgraden, toegelaten toestellen en differentieelbescherming moeten in hoofdstuk 7.1 van de actuele tekst worden nagegaan. De officiële omschrijving van de wijziging van 2026 ondersteunt geen algemene bewering over een “nieuwe zone 3”. Ook IPX5 geldt niet onvoorwaardelijk voor volume 1: de vereiste beschermingsgraad hangt onder meer af van het gebruik van waterstralen bij reiniging. Meet de werkelijke geometrie en vaste wateruitloop op in plaats van een vereenvoudigde internetafbeelding over te nemen.",[5697,23552,23554],{"id":23553},"overspanning-pv-en-digitale-stukken","Overspanning, PV en digitale stukken",[17,23556,23557],{},"Overspanningsbeveiliging, PV-beveiligingsconcepten en elektronische documenten vormen evenmin één nieuw pakket van 2026. Boek 1 bevat beginselen waarvan de toepassing afhangt van installatie, risico, materieel en uitvoeringsdatum. Dat een keuringsverslag elektronisch kan worden afgeleverd, is op zichzelf geen nieuwe elektrische beschermingsmaatregel. De actuele officiële tekst, de fabrikantdocumentatie en de beoordeling door een vakpersoon blijven bepalend.",[12,23559,23561],{"id":23560},"welke-regels-gelden-voor-een-bestaande-installatie","Welke regels gelden voor een bestaande installatie?",[17,23563,23564],{},"De nuttige vraag is niet alleen “Hoe oud is het gebouw?”, maar “Wanneer is elk deel uitgevoerd en welke werken gebeuren nu?” Bestaande delen kunnen onder toepasselijke afwijkingen worden beoordeeld, terwijl een nieuw toegevoegde kring aan de actuele eisen moet voldoen. Een belangrijke wijziging of uitbreiding vereist vóór ingebruikname een gelijkvormigheidscontrole; die controle bestrijkt de werken en hun mogelijke invloed op het ongewijzigde deel.",[17,23566,1764,23567,23571],{},[203,23568,23570],{"href":6277,"rel":23569},[5384],"officiële FOD-pagina over huishoudelijke elektrische controles"," noemt de belangrijkste aanleidingen: vóór ingebruikname, na een belangrijke wijziging of uitbreiding, voor bepaalde vermogensverhogingen, bij verkoop van een wooneenheid en periodiek. Ze geeft een extra stopcontact op een bestaande kring als voorbeeld van een niet-belangrijke uitbreiding. De uiteindelijke indeling blijft afhangen van de werkelijke omvang.",[17,23573,23574],{},"Houd bij een renovatie daarom een beknopt wijzigingsoverzicht bij:",[5041,23576,23577,23580,23583,23586,23589],{},[714,23578,23579],{},"inventariseer het bestaande werk en de gekende of geraamde uitvoeringsperiode;",[714,23581,23582],{},"onderscheid nieuwe en ongewijzigde delen op de plannen;",[714,23584,23585],{},"beoordeel de invloed van een nieuwe bron, batterij of lader op bord en beveiligingsketen;",[714,23587,23588],{},"bespreek aannames met elektricien en keuringsorganisme;",[714,23590,23591],{},"werk eendraadschema en situatieplan na uitvoering bij.",[12,23593,23595],{"id":23594},"wat-het-dossier-voor-de-keuring-bevat","Wat het dossier voor de keuring bevat",[17,23597,23598],{},"Voor een huishoudelijke controle vraagt de FOD Economie minstens de eendraadschema's, situatieplannen en, indien beschikbaar, de EAN-code van de aansluiting. Het eendraadschema beschrijft kringen, onderlinge verbindingen en kenmerken van het elektrisch materieel. Het situatieplan lokaliseert verdeelborden, verbindings- en aftakdozen, contactdozen, lichtpunten, schakelaars, vaste machines en bronnen. De plannen horen bij het installatiedossier, samen met keuringsverslagen, beknopte beschrijvingen van niet-belangrijke wijzigingen en relevante technische documentatie, bijvoorbeeld van PV-materieel.",[17,23600,23601],{},"Bij een DC-systeem gaat bruikbare documentatie verder dan een toestelnaam. Ze vermeldt bron- en kabelreferenties, toegekende spanningen, polariteit, scheidingspunten, beveiligingstoestellen, het aardingsconcept en het bijbehorende fabrikantdocument. Een helder schema vervangt geen berekening of meting, maar zorgt dat eigenaar, installateur en controleur dezelfde installatie beoordelen.",[12,23603,23605],{"id":23604},"een-praktische-projectcontrole-voor-2026","Een praktische projectcontrole voor 2026",[17,23607,23608],{},"Werk in drie stappen vóór u materiaal bestelt of installeert.",[17,23610,23611,23614],{},[221,23612,23613],{},"Bevestig de reglementaire basis."," Gebruik de gecoördineerde editie die geldt op de geplande uitvoeringsdatum. Een blogartikel is oriëntatie, geen rechtsbron. Bij onzekerheid hebben de publicatie van de FOD Economie en officiële interpretaties voorrang.",[17,23616,23617,23620],{},[221,23618,23619],{},"Bepaal het toepassingsgebied."," Noteer of het om nieuwbouw, een belangrijke uitbreiding, een kleine wijziging, verkoop, periodieke controle of vermogensverhoging gaat. Leg bij een EV-lader ook de richting van de energiestroom vast. Bidirectionele capaciteit kan netverplichtingen activeren die voor een gewone unidirectionele lader niet gelden.",[17,23622,23623,23626],{},[221,23624,23625],{},"Verzamel bewijzen."," Bewaar kabel- en beveiligingskeuze, fabrikantaanwijzingen, metingen en plannen samen. Documentatie van DC-componenten moet toegelaten aarding, gedrag bij foutstromen en scheiding behandelen. Zonder die gegevens is een grafisch volledig plan nog geen volledige technische verantwoording.",[12,23628,23630],{"id":23629},"versiebeheer-in-het-project-organiseren","Versiebeheer in het project organiseren",[17,23632,23633],{},"Bewaar niet alleen een bestand met de naam “AREI”, maar noteer welke editie voor elke ontwerpbeslissing werd gebruikt. Een projectfiche kan uitvoeringsdatum, geraadpleegde boekversie, betrokken hoofdstukken, open vakvragen en beoordelaar bevatten. Loopt een ontwerp door na een wijziging, vergelijk dan gericht de betrokken onderwerpen in plaats van elke oudere beslissing blind te verwerpen.",[17,23635,23636],{},"Doe hetzelfde voor fabrikantdocumenten. Noteer model, variant, firmware indien relevant en documentdatum. Vooral omvormers, batterijen en laadpalen kunnen onder bijna dezelfde productnaam verschillend reageren op foutstromen, aarding of netfuncties. Een algemene brochure vervangt de handleiding van het werkelijk geplaatste toestel niet.",[17,23638,23639],{},"Scheid in een overlegverslag drie niveaus: de bindende AREI-tekst, de technische ontwerpkeuze van de vakpersoon en de regel die de softwarematige zelfcontrole ondersteunt. Ze kunnen overlappen, maar zijn niet identiek. Zo blijft duidelijk of iets wettelijk vereist, als goede praktijk gekozen of nog niet automatisch geëvalueerd is.",[17,23641,23642],{},"Laat vóór de keuring één verantwoordelijke de gedocumenteerde eindtoestand controleren. Dat is geen gelijkvormigheidsverklaring; het bevestigt enkel dat plan, toestelvariant en uitvoering gesynchroniseerd zijn. Werk die notitie na latere wijzigingen bij, zodat eigenaar en elektricien niet op een verouderde basis voortwerken.",[17,23644,23645],{},"Noteer ook datum en naam van deze interne controle in de projectfiche, zodat later zichtbaar blijft welke eindtoestand werd vergeleken.",[12,23647,23649],{"id":23648},"wat-planelec-ondersteunt-en-wat-niet","Wat PlanElec ondersteunt — en wat niet",[17,23651,23652],{},"PlanElec ondersteunt de workflow van grondplan en elektrische topologie naar eendraadschema, situatieplan en PDF-export. De softwarematige zelfcontrole signaleert ondersteunde problemen die uit de ingevoerde gegevens kunnen worden afgeleid. Ze is geen gelijkvormigheidsattest en vervangt geen metingen, fabrikantbewijzen of plaatselijke omstandigheden.",[17,23654,23655,23656,23658],{},"De gedocumenteerde volledige reglementtekst is Boek 1 V06, van toepassing sinds ",[221,23657,23471],{},". De productvalidatie zet daarvan echter slechts een gedocumenteerde deelverzameling om in automatische regels. Vooral geaarde DC-TN-, TT- en IT-stelsels, de rollen van hun geleiders en de bijbehorende beveiligingslogica zijn nog niet volledig gemodelleerd. Zo'n project vereist dus professionele studie, bewijsstukken van het materieel en de officiële keuring. PlanElec helpt de informatie gestructureerd en consistent te houden; alleen een erkend keuringsorganisme geeft de officiële beoordeling.",[12,23660,23662],{"id":23661},"kort-samengevat","Kort samengevat",[17,23664,23665],{},"De verifieerbare kernwijziging voor 2026 is de systematische opname van geaarde DC-stelsels in Boek 1. Ze verplicht niet elke bestaande woning tot een algemene retrofit en creëert geen nieuw totaalpakket voor laders, badkamers, SPD's en digitale documenten. Classificeer eerst de werken, raadpleeg de actuele officiële tekst en documenteer nieuwe AC- en DC-delen duidelijk. Zo krijgen elektricien en controleur een betrouwbare basis zonder het keuringsresultaat vooraf te beloven.",[17,23667,23668],{},[203,23669,23670],{"href":4974},"Structureer uw elektrische documentatie met PlanElec →",{"title":1214,"searchDepth":1215,"depth":1215,"links":23672},[23673,23674,23675,23680,23681,23682,23683,23684,23685],{"id":23464,"depth":1215,"text":23465},{"id":23495,"depth":1215,"text":23496},{"id":23528,"depth":1215,"text":23529,"children":23676},[23677,23678,23679],{"id":23532,"depth":5888,"text":23533},{"id":23546,"depth":5888,"text":23547},{"id":23553,"depth":5888,"text":23554},{"id":23560,"depth":1215,"text":23561},{"id":23594,"depth":1215,"text":23595},{"id":23604,"depth":1215,"text":23605},{"id":23629,"depth":1215,"text":23630},{"id":23648,"depth":1215,"text":23649},{"id":23661,"depth":1215,"text":23662},"news","2026-01-02","Wat op 1 april 2026 werkelijk veranderde in het AREI en hoe u de gevolgen voor ontwerp, dossier en keuring beoordeelt.",{},"\u002Fblog\u002Farei-regulations-2026.nl",{"title":23458,"description":23688},"arei-reglementen-2026","blog\u002Farei-regulations-2026.nl",[1244,1245,23695,23696,23697,12055,1251,2009,23698,8082,1252],"regelgeving 2026","elektrische voorschriften","gelijkstroom","EV-lader","z_MDffDrs9RMROpDg_glE_9CwHlxn4W7cz7U7MV2X_Y",1788389225640]